Τα ΝΕΑ - Τεχνολογία

Βλέπω για μια ακόμα φορά τις φωτογραφίες στο Σκοπευτήριο.

Ετσι όπως είναι σα σε μια αχλή η εικόνα, (ο χρόνος; Στην εμφάνιση να πήρε η φωτογραφία φως;) είναι λες και αυτά τα πρόσωπα, τα σώματα, οι μορφές, να έρχονται από το βάθος του καιρού σαν αγάλματα που ζωντανεύουν προχωρώντας ακίνητα σε ρυθμό αργό, μέχρι να σε φτάσουν, για να σε βρουν, ανέτοιμο εντελώς κι απροετοίμαστο, να προσπαθείς να σκεπάσεις με τα χέρια σου τη γύμνια της τρεχάμενης ψυχής σου.

Αυτές οι μορφές προχωράνε καταπάνω σου σαν την μεγάλη Τύψη. Σε συντροφεύουν εδώ και μέρες στον ύπνο και στο όνειρο που εύκολα ξεπέφτει σε βραχνά και εφιάλτη. Φορές μες στο σκοτάδι ανταυγάζουν και δείχνουν πως πάνε αποφασισμένοι όχι για το δικό τους αλλά για το δικό σου θάνατο. Αδύνατον να τους ξεφύγεις.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Από ποια χαραμάδα της Ιστορίας ξέφυγαν; Από ποιες θαμμένες εποχές; Πώς αναδύθηκαν ατόφιες από μια λήθη εκ προμελέτης.

Και τι τοπίο που τους περιβάλλει. Αυτά τα αγριόχορτα που θέλουν ν’ ανέβουν σ’ έναν ουρανό, και να τους κόβει την ορμή αυτός ο τοίχος σαν φράγμα ζωής σαν ένα γεροδεμένο τέλος.

Τα γνώρισα αυτά τα κυπαρίσσια, σε άλλους καιρούς, ντάλα χούντα ίσα που έβγαινα στη ζωή, κι ήταν νύχτα, ήταν πάντα νύχτα, κι εκεί μέσα στο σκοπευτήριο είχε φωλιά ζεστή κι απόμερη ο Τσιτσάνης που κένταγε στο μπουζούκι του πενιές, ψυχές κι αισθήματα. Κι ήταν πάλι νύχτα που βγήκα απ’ το μαγαζί μισοπιωμένος κι έτοιμος να πάρω το τηλέφωνο να πω σαν άλλος Μαγιακόφσκι

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

«Μητέρα εσείς;

Ο γιος σας είναι θεσπέσια άρρωστος,

Πάσχει από πυρκαγιά καρδιάς»

Κι όπως ζύγωνα στο σκοπευτήριο σαν να ένιωσα την Ιστορία να ορμάει κατά πάνω μου με όλη τη δύναμη αυτού που έχεις χρόνια απωθήσει και τότε το είδα. Ολοζώντανο, «βοηθώντας κιόλας πολύ ο ευσπλαχνικός αλκοολισμός», είδα να τινάζεται μέσα απ’ τις τσουκνίδες ζεστό ολοπόρφυρο το αίμα, μέγα φρέαρ αρτεσιανό. Πίδακας θανάτου που δίνει χρώμα στη Ζωή.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Από τότε έχω να πάω στο σκοπευτήριο. Ή μάλλον όχι. Πήγα πριν λίγα χρόνια, γύριζε ο Κυριάκος ο παλιός μου φίλος ένα τηλεοπτικό για τα παλιά στέκια. Αλλά πήγα μεσημέρι. Με ήλιο. Και δεν το γνώρισα. Είναι τόποι, είναι μεριές, είναι σπίτια και γωνιές που θέλουν την νύχτα τους να τα ζωντανέψει.

Κι όμως σ’ όλες αυτές τις φωτογραφίες που τις καίει σχεδόν το φως, η νύχτα είναι παρούσα. Και είναι η Μεγάλη Νύχτα της Ιστορίας.

Δεν θέλω να τα σκαλίζω αλλά δαγκώνω τα χείλια μην πω πώς βρέθηκαν εκεί, αυτοί οι ήρωες. (Εχω να την γράψω αυτή τη λέξη χρόνια, και ποιος ξέρει αν θα την ξαναγράψω)

Πολιτικοί κρατούμενοι ήταν όταν έπεσε το Μέτωπο το ’41 κι ο Δικτάτορας ο Μεταξάς κι όλο το φασιστομάνι του τους παραδώσανε στους Γερμανούς. Πού ακούστηκε Ελληνας να δίνει στον εχθρό Ελληνες. Καλό κουμάσι κι αυτός. Μην κοιτάς που ξεπλύθηκε με το ΟΧΙ, αν ξεπλύθηκε. Ασε που ΟΧΙ δεν είπε, ένα «Alors, c’ est la guerre» είπε. Μάλιστα, γαλλικά στον Ιταλό για να συνεννοηθούνε καλύτερα. Το ΟΧΙ λοιπόν το είπαν οι Ελληνες. Αυτός τα Γαλλικά του.

Θα μου πεις εσύ δεν έλεγες να τα ξεχάσουμε όλα αυτά; Να τα ξεχάσουμε για να πάμε μπροστά; Κι αν δεν θυμόμαστε εμείς, θυμάται το αίμα. Αλλά για να πάμε μπροστά πρέπει να κοιτάμε πίσω να κοιτάμε σ’ αυτούς που έδωσαν το αίμα τους για μας…

Κι άντε πες παίρνουμε την απόφαση και τα ξεχνάμε. Περασμένα ξεχασμένα. «Ποιος θα μας λογαριάσει την απόφαση της λησμονιάς»;

Ρητορική είναι η ερώτηση. Και δεν την κάνω εγώ.

Τη θέτει ο Σεφέρης.

Χαιρετώ.

Ελάτε. Ελάτε να κλείσουμε εντελώς τα μάτια και να βάλουμε την ψυχή να αφουγκραστεί και να ριγήσει. Μπροστά ο Σταύρος Ξαρχάκος με τον Λευτέρη Παπαδόπουλο, κι από πάνω, σαν σε άγιο βήμα, ο δωρικός Γρηγόρης Μπιθικώτσης σε ρόλο ιεροψάλτη.

Τάχα τι να ζήλεψαν στα χλωμά σου μάτια

που ʼγιωμαν τʼ απόβραδο γλύκα πρωινή,

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

κι ήρθαν και βασίλεψαν τα βαθιά σου μάτια

κάποιο Σαββατόβραδο στην Καισαριανή.

Κι όλα γίναν κεραυνός

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

πελαγίσια αρμύρα

Κι όλα γίναν κεραυνός

και πικρό, πικρό ψωμί.

Ουδείς Ελληνας, όποιας ιδεολογίας – πλην των φασιστών βεβαίως! – και όποιας κοινωνικής τάξης, δεν έμεινε ασυγκίνητος.

Γνώριζες τα βήματα, ξέκρινα τους ήχους

και μπογιές ‘τοιμάζαμε με σβηστή φωνή.

Τις βραδιές συνθήματα γράφαμε στους τοίχους

πέφταμε και κράζαμε «κάτω οι Γερμανοί».

Ελάτε να δούμε καθαρά, δίχως αστερίσκους. Ποιος ΚΑΝΟΝΙΚΟΣ άνθρωπος δεν συγκινήθηκε, δεν ένιωσε μια ανατριχίλα, βλέποντας τις φωτογραφίες των διακοσίων παλικαριών να οδηγούνται από τους Γερμανούς στο εκτελεστικό απόσπασμα εκείνη την Πρωτομαγιά του 1944 στην Καισαριανή; Κανείς δεν μπορεί να ακουμπήσει την ιστορία τους. Αγέρωχοι, χαμογελαστοί μπροστά στον θάνατο, αψηφούν τους εκτελεστές τους, τα ναζιστικά δίποδα γουρούνια, και πηγαίνουν όμορφοι, όμορφοι, να πέσουν νεκροί για την ιδεολογία τους, για την πατρίδα, με σπόρο της λευτεριάς το αίμα τους. Μάθημα ιστορίας, ξεκάθαρα. Μάθημα θάρρους, αναμφίβολα.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Η ιστορία, η συγκεκριμένη κι οι άλλες, δεν παραχαράσσεται. Κι οι λέξεις δεν μπορεί να μακιγιάρονται, ή, ακόμα χειρότερα, να κρύβονται. Κομμουνιστές ήταν οι περισσότεροι, κλεισμένοι στα μπουντρούμια του στρατοπέδου του Χαϊδαρίου. Υπάρχει το προφανές. Πολλοί θυσιάστηκαν για την πατρίδα. Κομμουνιστές και μη. Τιμή και δόξα, δίχως αστερίσκους. Γι’ αυτό και οι συγκεκριμένες φωτογραφίες είναι ξεκάθαρα εθνικό κειμήλιο. Για την ιστορία μας, που δεν μπορεί να μπαίνει σε χρονοντούλαπο. Κι άρχισε ένας πόλεμος για να αναδείξει δύο πράγματα. Τη βλακεία – αήττητη για πάντα – αλλά και τον διχασμό που ακόμα υφίσταται, οκτώ δεκαετίες μετά. Υπήρξαν αναρτήσεις που ξεπερνούν ακόμα και την ίδια τη χυδαιότητα. «Σας αφήσαμε μετά τη μεταπολίτευση αντί να σας έχουμε μόνιμα σε ξερονήσια, τομάρια!» Ετσι ακριβώς, με το νι και με το σίγμα.

Υπάρχουν τα προφανή. Οσοι πολέμησαν τον εχθρό με οποιοδήποτε τρόπο αξίζουν δόξες και τιμές. Τωρινές και αιώνιες. Οσοι συνεργάστηκαν με τον εχθρό, αιώνια κατάρα. Τόσο απλά. Κι από την άλλη, οι υπεραπλουστεύσεις λόγω ιδεολογικού μανδύα απέχουν από την ιστορία, τη ματώνουν. Γιατί πραγματικά δεν μπορεί να σταθεί το επιχείρημα ότι όποιος δεν ήταν κομμουνιστής ήταν καταδότης, χαφιές και άλλα ευτράπελα. Μας το δίδαξε η παντοτινά επίκαιρη Αρβελέρ. «Ποτέ μην αφήνετε την ιδεολογία σας να παρεμβαίνει ή να διορθώνει τα γεγονότα». Δεν μπορεί και δεν γίνεται να φοβόμαστε τις λέξεις. Κομμουνιστές ήταν οι εκτελεσμένοι στο σκοπευτήριο της Καισαριανής. Αυτοί χαμογέλασαν μπροστά στη βαρβαρότητα και στον θάνατο, δίχως συμβιβασμούς και φόβους.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Αλλά υπήρξαν κι άλλοι πατριώτες που πολέμησαν τον κατακτητή. Γιατί να αφήσουμε την ιδεολογία να διορθώσει τα γεγονότα; Τους τιμάμε όλους και απαγορεύεται διά ροπάλου να γυρίσουμε σε εμφυλιοπολεμικές καταστάσεις. Αποτελεί ντροπή για τον ίδιο τον λαό που πολέμησε τον Γερμανό. Τον κατακτητή Γερμανό. Ξεκάθαρα: τιμή και δόξα στα διακόσια παλικάρια, τους κομμουνιστές, που αψήφησαν τον θάνατο. Ολα τα υπόλοιπα είναι φληναφήματα για να τροφοδοτούν τους νερόμυλους των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.

Υπάρχουν ακόμα φασίστες; Ξεκάθαρα και ζουν ανάμεσά μας. Πήγαν κι έσπασαν τις πλάκες με τα ονόματα των εκτελεσθέντων. Πάντα υπήρχαν σκουλήκια και πάντα θα υπάρχουν. Κι επειδή η τιμή και δόξα θέλει αποδείξεις, το ελληνικό κράτος πρέπει να φροντίσει όταν ταυτοποιηθεί η γνησιότητα των φωτογραφιών να αποκτήσει αυτά τα συγκλονιστικά ιστορικά ντοκουμέντα. Είπαμε. Η ιστορία δεν παραχαράσσεται και δεν παραγράφεται. Οποιος κι αν την έγραψε.

Στην εθνική διάσκεψη της ιταλικής αριστερής οργάνωσης Compagno e il Mondo μίλησε ο Αλέξης Τσίπρας, εστιάζοντας στην ανάγκη ανατροπής των συσχετισμών από τις προοδευτικές δυνάμεις, προκειμένου να αντιμετωπισθεί η άνοδος της άκρας δεξιάς.

“Εμείς, οι προοδευτικές δυνάμεις, πρέπει να αντισταθούμε και να φέρουμε ελπίδα ενάντια στον φόβο και αξιοπρέπεια ενάντια στις βάρβαρες νεοφιλελεύθερες πολιτικές.

Το πιο σημαντικό, πρέπει να προωθήσουμε το όραμα της ΕΕ στην οποία θέλουμε να ζήσουν οι μελλοντικές γενιές: Μια καλύτερη και κοινωνικά δίκαιη Ευρωπαϊκή Ένωση, όπου τα συμφέροντα του λαού δεν παραβλέπονται για χάρη των δισεκατομμυριούχων και των εταιρικών συμφερόντων. Και έχουμε αποδείξει, ξανά και ξανά, ότι μπορούμε να φέρουμε αλλαγή προς όφελος του λαού” τόνισε μεταξύ άλλων ο Αλ.Τσίπρας.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Το Compagno e il Mondo, είναι πολιτική οργάνωση που προέκυψε μετά την συνεργασία του αριστερού κομματος Articolo Uno με το Δημοκρατικό Κόμμα Ιταλίας, και ιδρύθηκε το 2023 με επικεφαλής τον πρώην βουλευτή, Arturo Scotto.

Στην Εθνική Διάσκεψη του Compagno e il Mondo η οποία πραγματοποιείται σήμερα, συμμετέχουν μεταξύ άλλων ο πρώην πρωθυπουργός της Ιταλίας, Μάσσιμο Ντ’ Αλέμα, ο πρώην υπουργός Ανάπτυξης και πρώην γραμματέας του Δημοκρατικού Κόμματος, Πιερλουίτζι Μπερσάνι και ο πρώην Υπουργός Υγείας Roberto Speranza.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); }); Αναλυτικά η παρέμβαση του Αλ.Τσίπρα στην Εθνική Διάσκεψη του Compagno e il mondo

Καλημέρα αγαπητοί σύντροφοι και συντρόφισσες Θα ήθελα να σας μεταφέρω τους θερμότερους χαιρετισμούς μου για την εθνική σας συνέλευση και τους θερμότερους χαιρετισμούς μου ως φίλος και σύντροφός σας. Πρώτα απ ‘όλα, θα ήθελα να υπογραμμίσω τον τίτλο της εθνικής σας συνδιάσκεψης: “La Nostra Parte” το οποίο σημαίνει «Το μερίδιό μας».

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Ποιο είναι το μερίδιό μας στην προστασία των κοινωνιών μας και των συμπολιτών μας σε αυτό το κρίσιμο σταυροδρόμι, όχι μόνο για την Ευρώπη αλλά και παγκοσμίως;

Τι κάνουμε για να καταφέρουμε αποτελεσματικές αλλαγές και να προστατεύσουμε τις κοινωνίες μας και τους συμπολίτες μας σε έναν κόσμο που αλλάζει συνεχώς και συχνά προς το χειρότερο;

Οι λαοί και οι κοινωνίες μας αντιμετωπίζουν μια σειρά από κρίσεις. Οι νεοφιλελεύθερες πολιτικές δυνάμεις στην Ευρώπη συνεχίζουν με τις ίδιες καταστροφικές πολιτικές που διευρύνουν τις κοινωνικές και οικονομικές ανισότητες, μαζί με μια βαθιά γεωπολιτική αστάθεια που απειλεί την παγκόσμια ειρήνη και σταθερότητα.

Η αποτυχία του νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού, δυστυχώς, δεν ακολουθήθηκε από μια ισχυρή επιστροφή προοδευτικών δυνάμεων. Αντίθετα, γινόμαστε μάρτυρες της ανόδου της ακροδεξιάς και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού, με τρομακτικά αποτελέσματα: παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου από τη Βενεζουέλα μέχρι τη Γάζα, την παρακμή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του κράτους δικαίου, όπως είδαμε στη Μινεσότα και αλλού, και, φυσικά, την αναβίωση ρατσιστικών και ξενοφοβικών ιδεών.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Και εδώ είναι που το La Nostra Parte είναι πιο επίκαιρο από ποτέ. Έχουμε το καθήκον να ηγηθούμε της μάχης τόσο κατά της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης όσο και κατά της ιμπεριαλιστικής αποπαγκοσμιοποίησης. Προκειμένου να υπερασπιστούμε την ειρήνη και το διεθνές δίκαιο. Εμείς, οι προοδευτικές δυνάμεις, πρέπει να αντισταθούμε και να φέρουμε ελπίδα ενάντια στον φόβο και αξιοπρέπεια ενάντια στις βάρβαρες νεοφιλελεύθερες πολιτικές.

Το πιο σημαντικό, πρέπει να προωθήσουμε το όραμα της ΕΕ στην οποία θέλουμε να ζήσουν οι μελλοντικές γενιές: Μια καλύτερη και κοινωνικά δίκαιη Ευρωπαϊκή Ένωση, όπου τα συμφέροντα του λαού δεν παραβλέπονται για χάρη των δισεκατομμυριούχων και των εταιρικών συμφερόντων. Και έχουμε αποδείξει, ξανά και ξανά, ότι μπορούμε να φέρουμε αλλαγή προς όφελος του λαού.

Οι προοδευτικές δυνάμεις έχουν αγωνιστεί στην Ελλάδα, την Ιταλία, την Ισπανία, την Πορτογαλία και σε όλη την Ευρώπη ενάντια στις σύγχρονες ολιγαρχίες και τις κλεπτοκρατίες. Ενάντια στην ψευδή τους αφήγηση ότι τα μεγάλα συμφέροντα πρέπει να επιβιώσουν, επιβεβαιώνουμε μια παγκόσμια αλήθεια: καμία κοινωνία δεν μπορεί να ευδοκιμήσει αν βάζουμε το χρήμα πάνω από τους ανθρώπους.

Όπως είπε και ο Αντόνιο Γκράμσι, η αλήθεια είναι επαναστατική. Έτσι, ανεξάρτητα από τις δυσκολίες, θα συνεχίσουμε να αγωνιζόμαστε. Γιατί ιστορικά, αυτό είναι το μερίδιό μας και το καθήκον μας. Με αυτές τις σκέψεις, θα ήθελα να σας ευχηθώ κάθε επιτυχία στην εθνική σας συνέλευση.

Συμπληρώνεται μία εβδομάδα από τότε που οι φωτογραφίες των εκτελεσθέντων της Πρωτομαγιάς του 1944 εμφανίστηκαν στη δημόσια σφαίρα και αιχμαλώτισαν την προσοχή μας. Ο κατακερματισμένος και ρευστός χώρος της ψηφιακής δημοσιότητας φάνηκε να αποκτά ένα κοινό σημείο αναφοράς. Στις πρώτες ώρες, κυριάρχησε η συγκινησιακή αντίδραση που προκαλούσε το οπτικό υλικό. Στις μέρες που ακολούθησαν, «ειδικοί», πολιτικοί και πολίτες τοποθετούνταν, από διαφορετικές  σκοπιές, σχετικά με το νόημά τους.

Πρόκειται για ένα επεισόδιο δημόσιας ιστορίας εν εξελίξει και μια ηχηρή απόδειξη για το βάρος που έχει η εικόνα ως φορέας ιστορικής γνώσης. Αν και δεν αποκάλυψαν κάποιο άγνωστο γεγονός, οι φωτογραφίες μάς επέτρεψαν να γνωρίσουμε ουσιώδεις πτυχές του, οι οποίες, χωρίς τα συγκεκριμένα τεκμήρια, θα παρέμεναν απρόσιτες ή εγκλωβισμένες στη σφαίρα μιας μυθοποιημένης αφήγησης. Κατέστησαν επίσης σαφές πως η συναισθηματική κινητοποίηση είναι σημαντικό κομμάτι της ιστορικής γνώσης και κατανόησης.

Παράλληλα, ο τρόπος με τον οποίο λειτούργησαν οι φωτογραφίες στη δημόσια σφαίρα ανέδειξε τρεις διαστάσεις που αφορούν τη σχέση ιδεολογίας και κουλτούρας.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

– Η πρώτη συνίσταται στο ότι επιβεβαίωσε πως η Κατοχή – και όχι μόνο ο Εμφύλιος – αποτελεί ένα πολιτισμικό τραύμα για την ελληνική κοινωνία, βασισμένο στη σχέση μνήμης-συναισθήματος-ταυτότητας, όπως έχει αναλύσει ο Νίκος Δεμερτζής. Οψεις αυτού του τραύματος εκδηλώθηκαν και στην περίοδο της οικονομικής κρίσης, με την ιστορική αναλογία της Κατοχής να λειτουργεί τότε ως ερμηνευτικό πρίσμα. Ομως, η βαρύτητα της Κατοχής στην εθνική ταυτότητα και τη συλλογική μνήμη υπερβαίνει σαφώς τη συγκυρία της κρίσης.

– Η δεύτερη διάσταση αφορά τη θέση που καταλαμβάνει η μνήμη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και το πρόταγμα του αντιφασισμού στην πολιτική κουλτούρα και τις συλλογικές ταυτότητες της Μεταπολίτευσης. Ο τρόπος με τον οποίο δεξιώθηκε τις φωτογραφίες μεγάλο μέρος του πολιτικού συστήματος και της κοινής γνώμης μαρτυρά την ανθεκτικότητα αυτής της μεταπολιτευτικής κληρονομιάς, στο επίπεδο των συναισθημάτων και του προσανατολισμού της συμπεριφοράς. Αλλά και η αντιπαράθεση, που ξέσπασε γύρω από τη νοηματοδότησή τους, την ιδεολογική ταυτότητα των εικονιζόμενων προσώπων, αλλά και την ενδεδειγμένη θεσμική στάση, είναι επίσης έκφραση του ρόλου που διαδραματίζουν η Κατοχή και η Αντίσταση στις παραταξιακές ταυτότητες.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

– Μία τρίτη, τέλος, διάσταση εντοπίζεται στο τι αποκαλύπτει αυτό το υλικό για την εθνική αυτοεικόνα. Τον Δεκέμβριο του 2012, η νοσταλγία που προκάλεσε η δημοσίευση της φωτογραφίας του Κώστα Μπαλάφα μιας λαμπερής και ευημερούσας Αθήνας του 1960 ήταν άμεσα συνδεδεμένη με την επιστροφή, τότε, της φτώχειας ως στοιχείου της εθνικής αυτοεικόνας.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Σήμερα, οι εικόνες των ακατάβλητων μελλοθανάτων φαίνεται να συνδέονται με μια διαφορετική νοσταλγία· τη νοσταλγία ενός συλλογικού εαυτού που κινητοποιείται με τη βεβαιότητα για το αξιακό και ηθικό περιεχόμενο του σκοπού. Στις φωτογραφίες, οι αντιστασιακοί που αντιμετωπίζουν το απόσπασμα εμφανίζονται γενναίοι, αλλά και ενωμένοι σε μια κοινή αποστολή. Αν προσέξει κανείς τις ραδιοφωνικές συζητήσεις για το θέμα, θα ακούσει παραγωγούς και ακροατές να επαναλαμβάνουν πως οι εικόνες των ηρωικών προσώπων ανήκουν σε «απλούς ανθρώπους» και, ενίοτε, να καταλήγουν πως «αυτή είναι η Ελλάδα». Ανθρωποι λοιπόν σαν κι εμάς, που όμως δεν λειτουργούν όπως εμείς. Στις εικόνες από την Καισαριανή προβάλλεται, τελικά, η νοσταλγία μιας κοινωνίας εξουθενωμένων, μοναχικών ατόμων για έναν ηρωικό εθνικό εαυτό και για μια μαχόμενη συλλογικότητα.

Η Τζένη Λιαλιούτη είναι επίκουρη καθηγήτρια Ευρωπαϊκής Ιστορίας στο τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης ΕΚΠΑ

Τροχαίο με εμπλοκή αμαξοστοιχίας του Προαστιακού και Ι.Χ. αυτοκινήτου σημειώθηκε το μεσημέρι του Σαββάτου στη διασταύρωση των οδών Αθηνών και Πέντε Πηγαδίων, στην Πάτρα.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η προστατευτική μπάρα στη σιδηροδρομική διάβαση ήταν κατεβασμένη τη στιγμή που οδηγός αυτοκινήτου επιχείρησε να στρίψει και βρέθηκε πάνω στις γραμμές. Ο μηχανοδηγός αντιλήφθηκε το όχημα σε μικρή απόσταση και ενεργοποίησε αμέσως το φρένο έκτακτης ανάγκης.

Ωστόσο, η αμαξοστοιχία δεν κατάφερε να ακινητοποιηθεί εγκαίρως, με αποτέλεσμα να σημειωθεί σύγκρουση.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Από την πρόσκρουση προκλήθηκαν σοβαρές υλικές ζημιές στο μπροστινό τμήμα του αυτοκινήτου, ενώ χτυπήθηκε και μέρος της μηχανής του τρένου. Στο όχημα επέβαιναν τρία άτομα, τα οποία ευτυχώς δεν τραυματίστηκαν, παρά τη σφοδρότητα του περιστατικού.

Τα ακριβή αίτια του συμβάντος διερευνώνται από τις αρμόδιες αρχές, ενώ το περιστατικό προκάλεσε αναστάτωση στους κατοίκους της περιοχής.

Ενδιαφέρουσες συζητήσεις – και μάλλον με αρκετό παρασκήνιο – μαθαίνω πως διεξάγονται εσχάτως ανάμεσα στο υπουργείο Εσωτερικών και την Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (ΑΠΔΠΧ). Ο λόγος; Το επόμενο στάδιο του περιβόητου ψηφιακού μετασχηματισμού του Δημοσίου, που δεν είναι άλλο από τον απόλυτο έλεγχο της παρουσίας των υπαλλήλων και το οριστικό τέλος της πατροπαράδοτης «κοπάνας». Οπως μου ψιθύρισαν οι πηγές μου, το αρχικό σχέδιο που έπεσε στο τραπέζι ήταν μεγαλεπήβολο. Στο υπουργείο Εσωτερικών σκέφτηκαν να καταργήσουν το κλασικό «χτύπημα» της κάρτας και να περάσουν απευθείας στη sci-fi εποχή: ταυτοποίηση με βιομετρικά χαρακτηριστικά, κοινώς δακτυλικά αποτυπώματα (ίσως και αναγνώριση προσώπου), οριζόντια, για όλο τον δημόσιο τομέα. Τέρμα, δηλαδή, το να χτυπάει ο ένας την κάρτα του διπλανού. Το πολιτικό μήνυμα ήταν πολύ ελκυστικό για το Μαξίμου, αφού θα μπορεί να το επικοινωνήσει ως μεταρρύθμιση με αξιοποίηση της πιο σύγχρονης τεχνολογίας εναντίον των «κοπανατζήδων» υπαλλήλων, ενόψει και της κυβερνητικής πρότασης για τη συνταγματοποίηση της αξιολόγησης στο Δημόσιο στην επόμενη αναθεώρηση. Υπολόγισαν όμως χωρίς την ανεξάρτητη Αρχή η οποία, όπως πληροφορούμαι, τους έκοψε κάπως απότομα τη φόρα, υπενθυμίζοντας στους ιθύνοντες πως ο GDPR απαγορεύει γενικά την επεξεργασία βιομετρικών δεδομένων, εκτός αν υπάρχει ρητή συγκατάθεση από όλους τους υπαλλήλους ή ειδική νομοθετική πρόβλεψη για λόγους δημοσίου συμφέροντος που δεν εξυπηρετούνται αλλιώς.

Οπισθοχώρηση, μέχρι νεοτέρας

Ειδικότερα, όπως μου εξηγούσε πηγή μου, η μαζική συλλογή βιομετρικών δεδομένων θεωρείται μορφή εντατικής επιτήρησης και γενικώς απαγορεύεται από τη νομοθεσία, εκτός αν η δουλειά δεν μπορεί να γίνει αλλιώς. Η οποία, κακά τα ψέματα, με μια απλή ψηφιακή κάρτα ή κωδικό, θα γινόταν μια χαρά, όπως τους είπε η Αρχή. Το κώλυμα δε είναι ακόμη ισχυρότερο αν στην προμήθεια και τη λειτουργία ενός τέτοιου συστήματος συμμετέχει ιδιώτης αφού κάτι τέτοιο ενέχει τον κίνδυνο πρόσβασης στη συλλογή δεδομένων και στην ασφάλειά τους. Το θέμα προκάλεσε ένα μπρος πίσω ανάμεσα στα υπουργείο και την Αρχή, σε συναντήσεις και επικοινωνίες μεταξύ στελεχών που κόντεψαν να καταλήξουν σε καβγάδες. Υπήρχε δε, εξ όσων μου λένε, από κάποια στελέχη του υπουργείου, η πεποίθηση ότι η στάση της Αρχής θα μαλάκωνε μετά τη λήξη της θητείας του προηγούμενου προέδρου της, του Κωνσταντίνου Μενουδάκου. Δεν έπεσαν μέσα. Η συζήτηση παραμένει σε εξέλιξη, μου λένε, με αναδίπλωση του υπουργείου. Οι πληροφορίες μου λένε πως το οριζόντιο μέτρο για όλο το Δημόσιο πάει περίπατο και πλέον στο τραπέζι έχει πέσει μια εναλλακτική πρόταση, πολύ πιο «μαζεμένη» και περιορισμένη, πιθανότατα μόνο για πολύ συγκεκριμένες και ευαίσθητες υπηρεσίες. Πιθανόν, βέβαια, η κυβέρνηση να ποντάρει και στην καθυστέρηση με την ελπίδα να πετύχει την εκλογή ενός νέου προέδρου στην ανεξάρτητη Αρχή, πιο «φιλικού» ίσως στις δικές της ερμηνείες της νομοθεσίας.

Ζητεί εξηγήσεις και από το Μεταφορών

Και μιας και πιάσαμε σήμερα αυτά τα ζητήματα, να σας πάω σε άλλο υπουργείο που καλοπερνάει με την Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα αυτές τις μέρες. Αναφέρομαι στο υπουργείο Μεταφορών και την ιστορία με εκείνο το SMS που έφτασε στα κινητά μας στις 24 Οκτωβρίου 2025 ως κοινωνικό μήνυμα για την οδική ασφάλεια, με πρωτοβουλία του Κώστα Κυρανάκη. Οπως σας είχα ενημερώσει, πολίτες προσέφυγαν δικαστικά κατά του ελληνικού Δημοσίου, για παράνομη χρήση των προσωπικών δεδομένων τους (των κινητών τους). Τον Ιανουάριο εκδικάστηκαν οι πρώτες 32 ατομικές αγωγές πολιτών για παράνομη επεξεργασία δεδομένων και το δεύτερο κύμα αγωγών εκδικάζεται στο Διοικητικό Πρωτοδικείο Αθηνών τον Απρίλιο. Η υπόθεση όμως έχει τεθεί και στο μικροσκόπιο της Αρχής, η οποία ζητεί πλέον επίσημες εξηγήσεις από το υπουργείο Μεταφορών για τη νομική βάση της εντολής που έδωσε στους παρόχους κινητής τηλεφωνίας για την αποστολή του μηνύματος.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')}) Νέες καταγγελίες για τον ΟΠΕΚΕΠΕ

Την ολοκλήρωση της μεταφοράς του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ ετοιμάζει το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης με νομοσχέδιο που θα αναμορφώνει, όπως λέει, τη διαδικασία των πληρωμών των κοινοτικών ενισχύσεων από τη νέα αρμόδια γενική διεύθυνση της ανεξάρτητης Αρχής Εσόδων. Στο μεταξύ, όμως, μου λένε από τις Βρυξέλλες ότι η αρμόδια κοινοτική διεύθυνση, η DG AGRI της Κομισιόν, συνεχίζει να λαμβάνει καταγγελίες, τόσο για τις τρέχουσες πληρωμές, όσο και για το οργανόγραμμα του «νέου ΟΠΕΚΕΠΕ». Σας το έχω γράψει εδώ και καιρό ότι υπάρχουν υπάλληλοι που καταγράφηκαν σε ύποπτους διαλόγους της ποινικής δικογραφίας της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας και συνεχίζουν να κατέχουν νευραλγικές θέσεις ευθύνης, σε κρίσιμα τμήματα ελέγχων και πληρωμών, χωρίς να έχει διεξαχθεί καμία πειθαρχική διαδικασία ή υπηρεσιακή κρίση εις βάρος τους. Σας είχα αναφέρει ήδη τέσσερις τέτοιες περιπτώσεις, οι νέες πληροφορίες ανεβάζουν τον αριθμό σε δέκα.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Δεν σταματά η έρευνα για το Qatargate

«Πράσινο φως» για τη συνέχιση της έρευνας του Qatargate έδωσε το βελγικό δικαστήριο που εξέτασε τις ενστάσεις των υπόπτων στο σκάνδαλο διαφθοράς που υποστήριζαν ότι η έρευνα εις βάρος τους έπασχε νομικά. Με μια απόφαση 113 σελίδων, που αποκαλύφθηκε από τη βελγική εφημερίδα «Le Soir», το αρμόδιο τμήμα του Εφετείου των Βρυξελλών έκρινε την έρευνα «νομότυπη» στο παρόν στάδιο, μη βρίσκοντας κανένα έρεισμα για να κηρυχθεί η δίωξη απαράδεκτη. Στα πρόσωπα που αφορά η απόφαση περιλαμβάνεται, θυμίζω, η Εύα Καϊλή, η οποία ερευνάται για διαφθορά, νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και συμμετοχή σε εγκληματική οργάνωση, μαζί με τον σύντροφό της, Φραντσέσκο Τζιόρτζι. Η πλευρά της Καϊλή υποστήριξε ότι υπήρξε παραβίαση της βουλευτικής ασυλίας της, ότι υπέστη παράνομη παρακολούθηση, ότι οι ανακριτές επέδειξαν αμεροληψία και σύγκρουση συμφερόντων αλλά ότι είχαν και αναρμοδιότητα, με τον ισχυρισμό ότι η υπόθεση θα έπρεπε να υπάγεται στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία.

Ηταν φυσικό κι επόμενο οι φωτογραφίες από τον τοίχο της Καισαριανής να επιβληθούν πάσης άλλης επικαιρότητας. Η φωτογραφία βοά αλλά το κανάλι του ήχου έχει εντελώς άλλη τεχνολογία για τον κάθε δέκτη.

Οι πιο πολλοί είδαν άντρες πάνω στον ανθό της ηλικίας τους να προχωράνε εξοικειωμένοι λες με τον  θάνατο, με λεβεντιά και χαμόγελο, έτοιμοι να καλωσορίσουν το βόλι. Αλλοι πάλι είδαν συμπαγείς ιδεολόγους να οδεύουν ένθεοι προς το μακέλεμά τους, σίγουροι για το φωτοστέφανο του μάρτυρα που θα ερχόταν εκ των υστέρων να τους προφυλάξει από τον πόνο, τον φόβο και την απελπισία. Δυστυχώς δεν θα ήταν οι μόνοι σ’ αυτή τη μαύρη ιστορική στιγμή που κρατάει κοντά έναν αιώνα κι από την περασμένη εβδομάδα πήρε παράταση.

Σκέφτομαι, για παράδειγμα, τον Νίκο Μπελογιάννη στο Εκτακτο Στρατοδικείο Αθηνών, να σέρνει το γαρίφαλο απ’ άκρη σ’ άκρη πάνω στο μεγάλο  χαμόγελό του και λέω, καλά, αυτόν τον προφύλαξε ο έρωτας, αλλά και πάλι… Ούτε κι αυτή η ανάγνωση μου φαίνεται σοβαρή. Ο τρόμος παραλύει τον άνθρωπο, τον μαρμαρώνει. Τον κάνει αγνώριστο, ξένο κι απόξενο από τα συναισθήματά του. Είναι ο ίδιος αλλά φαίνεται άλλος.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Το δείχνει αυτό η φωτογραφία, η κάθε φωτογραφία; Φοβάμαι πως όχι, αν την πάρεις πλαγιομετωπικά.  Αν καθρεφτιστείς, εκ του ασφαλούς, πάνω της, αν δεν σκύψεις το κεφάλι να μη σε πάρουν οι σφαίρες από τα δυσερμήνευτα χαμόγελα, τα αγέρωχα μέτωπα, τη συντεταγμένη, πειθήνια πορεία προς το φρικαλέο. Αν λέω, αν, ένας ανάμεσα σ’ αυτούς τους ανθρώπους σωριαζόταν κάτω στο κλάμα, αν ικέτευε, αν σκαρφάλωνε τη μάντρα να δραπετεύσει, θα το έδειχναν αυτό οι φωτογραφίες; Εξαρτάται ποιος τις βλέπει. Οι 200 της Καισαριανής είναι ξανά στο έλεός μας να τους διερμηνεύσουμε όπως μας αρέσει.

Προσωπικά, θέλω να πιστεύω ότι στάθηκαν μπροστά στην κάμερα έτσι όπως θα τους θέλαμε εμείς οι εκδρομείς του χρόνου, προσδοκώντας να τους βρούμε μια μέρα και να τους διασώσουμε, δηλαδή να τους αγαπήσουμε. Δεν αγαπάς κανέναν αν δεν βρεις και δεν συμπεριλάβεις την απελπισία του. Οσο γι’ αυτό, είμαι 100% σίγουρη.

Σε οριακό σημείο βρίσκεται ο Δήμος Σουφλίου στον Έβρο, καθώς η ραγδαία άνοδος της στάθμης των υδάτων έχει προκαλέσει εκτεταμένες πλημμύρες στις πεδινές ζώνες.

Το νερό έχει φτάσει έως τον οδικό άξονα και τον κόμβο της Δαδιάς, δυσχεραίνοντας τις μετακινήσεις και επιβαρύνοντας περαιτέρω την κατάσταση στην περιοχή.

Σύμφωνα με το τοπικό μέσο pameevro.gr, οι μεγάλες ποσότητες υδάτων που εισρέουν από τη Βουλγαρία οδήγησαν σε απότομη αύξηση της στάθμης, με αποτέλεσμα να πλημμυρίσουν καλλιεργήσιμες εκτάσεις, αγροτικοί δρόμοι και χαμηλά σημεία του οδικού δικτύου.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για περίπου 60.000 στρέμματα κάτω από το νερό, ενώ οι Αρχές χαρακτηρίζουν την κατάσταση ιδιαίτερα κρίσιμη και απευθύνουν έκκληση για αυξημένη προσοχή.

Ανεβαίνει η στάθμη του ποταμού

Οι πιέσεις αποτυπώνονται ξεκάθαρα στο ύψος της στάθμης του ποταμού Έβρου, που το τελευταίο 24ωρο βρίσκεται πάνω από το όριο συναγερμού στο Πύθιο και πλησιάζει πολύ το όριο συναγερμού και στο Πέταλο.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Οι τελευταίες μετρήσεις έδειξαν 6.75μ στο Πύθιο, δηλαδή είκοσι εκατοστά πάνω από το όριο συναγερμού (5,70 μ.) και 5,85 μ. στο Πέταλο, δηλαδή μόλις 15 εκατοστά κάτω από το όριο συναγερμού (6 μ.).

Καμία μετακίνηση σε επικίνδυνα σημεία

Η προσοχή εστιάζεται κυρίως:

– Στις ιρλανδικές διαβάσεις

– Στις γέφυρες χαμηλής στάθμης

– Στις αγροτικές εκτάσεις και χωματόδρομους

Οι αρμόδιες υπηρεσίες ξεκαθαρίζουν ότι για κανέναν λόγο δεν πρέπει να επιχειρείται διέλευση από σημεία όπου υπάρχει ροή ή συγκέντρωση υδάτων, καθώς η ένταση του νερού μπορεί να παρασύρει οχήματα και πεζούς.

Την αρχική ενδεκάδα του Ολυμπιακού για την αναμέτρηση με τον Παναιτωλικό (21/02, 17:00) στο «Γεώργιος Καραϊσκάκης» ανακοίνωσαν, στο πλαίσιο της 22ης αγωνιστικής της Stoiximan Super League.

Οι «ερυθρόλευκοι» υποδέχονται τα «καναρίνια» με στόχο την επιστροφή στα θετικά αποτελέσματα και τη διατήρηση της δυναμικής τους στο πρωτάθλημα, μπροστά στο κοινό τους στο φαληρικό γήπεδο.

Λίγο πριν από τη σέντρα, ο Βάσκος τεχνικός γνωστοποίησε τις επιλογές του για το αρχικό σχήμα.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')}) Η ενδεκάδα του Ολυμπιακού

Τζολάκης, Κοστίνια, Καλογερόπουλος, Πιρόλα, Μπρούνο, Γκαρθία, Σιπιόνι, Λουίς, Τσικίνιο, Νασιμέντο, Ταρέμι.

View this post on Instagram

A post shared by Olympiacos FC (@olympiacosfc)

Η ελληνική τηλεόραση έχει επέτειο γενεθλίων μεθαύριο. Συμπληρώνονται 60 χρόνια από την ημέρα, 23 Φεβρουαρίου του 1966, όπου οι Αθηναίοι, οι λίγοι που είχαν στο σπίτι τους μια συσκευή τηλεόρασης κι όσοι στήθηκαν στα πεζοδρόμια μπροστά από τις βιτρίνες των καταστημάτων που πουλούσαν ηλεκτρικά είδη, είδαν τις ασπρόμαυρες εικόνες της πρώτης πειραματικής εκπομπής του Εθνικού Ιδρύματος Ραδιοφωνίας. Η οποία καθιερώθηκε ως η πράξη γενέσεως της ελληνικής τηλεόρασης.

Το γιορτάζουμε, λοιπόν, με μια δόση νοσταλγίας για τα χρόνια της «τηλεοπτικής αθωότητας». Αλλά γιατί άργησε τόσο να έρθει η τηλεόραση στα μέρη μας;  Το 1966, το BBC έκλεινε 30 χρόνια τηλεοπτικών εκπομπών. Σε Δυτική και Ανατολική Ευρώπη, η τηλεόραση ήταν μέρος της καθημερινής ζωής από τα μέσα της δεκαετίας του ’50, το αργότερο. Στα Βαλκάνια, επίσης. Ακόμη και η απομονωμένη, φτωχή Αλβανία έβλεπε τηλεόραση από το 1960. Γιατί η Ελλάδα χρειάστηκε έναν τόσο μακρύ και πολιτικά επώδυνο τοκετό, για να μπει στην τηλεοπτική εποχή;

Το ερώτημα ανοίγει μια κρυφή πόρτα στην ιστορία. Την εντελώς παράξενη ιστορία της ελληνικής τηλεόρασης. Η οποία, όμως, είναι κι ένας καλός καθρέφτης των μικρών και των μεγάλων δραμάτων της πολιτικής μας ιστορίας – κάτι από την κληρονομιά της οποίας μας συντροφεύει ακόμη.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Η συζήτηση για την ίδρυση τηλεόρασης ξεκινά επισήμως τον Νοέμβριο του 1951. Οι εφημερίδες δημοσίευαν τότε την είδηση πως η αμερικανική RCA είχε στείλει αντιπροσωπεία στην Ελλάδα για να μελετήσει την εγκατάσταση ενός τηλεοπτικού σταθμού. Ιδιωτικού, φυσικά. Ο σταθμός αναγγέλθηκε ξανά, ως κρατικός αυτή τη φορά, «εντός του 1953» και ξανά «εντός του 1958». Παραλίγο να ξεκινήσει τον Σεπτέμβριο του 1960, όταν τηλεοπτικές συσκευές στις πλατείες της Θεσσαλονίκης μετέδιδαν το σήμα ενός τηλεοπτικού σταθμού της ΔΕΗ, που εξέπεμπε από τον χώρο της ΔΕΘ, με την Αλίκη Βουγιουκλάκη να δίνει την πρώτη τηλεοπτική της συνέντευξη. Ματαιώθηκε και εξαγγέλθηκε ξανά. Τέσσερις διεθνείς διαγωνισμοί για την εγκατάσταση τηλεόρασης έγιναν μέσα σε δέκα χρόνια και το αποτέλεσμά τους εγκαταλείφθηκε. Για να φθάσουμε στον Φεβρουάριο του 1966, δεκαπέντε ολόκληρα χρόνια από την πρώτη αναγγελία, για να ακουστεί το πρώτο τηλεοπτικό καλησπέρα, από την Ελένη Κυπραίου.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Μα ούτε τότε είχε κλείσει η συζήτηση. Οι πρωτοπόροι που, με ελάχιστα μέσα, κατόρθωσαν να βγάλουν στον αέρα το σήμα του πειραματικού σταθμού του ΕΙΡ αγνοούσαν ότι η κυβέρνηση των «αποστατών» είχε αποφασίσει να θέσει τέλος στο πείραμά τους. Το παρασκήνιο είναι ενδιαφέρον.

Από το 1964, από τους πρώτους μήνες της πολιτικής αλλαγής που είχε φέρει η νίκη της Ενωσης Κέντρου, η μάχη για την τηλεόραση έμπαινε στην τελική ευθεία. Η ΔΕΗ προσπαθούσε να θέσει ξανά σε λειτουργία, στην Αθήνα, τον πομπό που είχε χρησιμοποιήσει στη Θεσσαλονίκη. Στη Γεωγραφική Υπηρεσία Στρατού ξεκινούσε το στήσιμο ενός τηλεοπτικού σταθμού των Ενόπλων Δυνάμεων. Η RAI είχε εγκαταστήσει πομπό στον Λυκαβηττό και διεκδικούσε τη δημιουργία τηλεοπτικού δικτύου, σε εξόφληση των πολεμικών αποζημιώσεων που χρωστούσε ακόμη η Ιταλία. Οι εκδότες των μεγάλων εφημερίδων είχαν διατυπώσει δημόσια την ιδέα να αναλάβουν εκείνοι το έργο της δημιουργίας τηλεοπτικού σταθμού. Το ΕΙΡ είχε πάρει από την κυβέρνηση, τον Φεβρουάριο του ’65, το πράσινο φως να προχωρήσει στη δημιουργία πειραματικού σταθμού. Αλλά η κυβέρνηση Παπανδρέου και ιδίως όσες τη διαδέχθηκαν μετά τον Ιούλιο του ’65, συνέχιζαν να δέχονται προτάσεις να εκχωρήσουν το ραδιοτηλεοπτικό μονοπώλιο σε μία από τις πολύφερνες ιδιωτικές κοινοπραξίες που το ζητούσαν. Ηταν σε εκκρεμότητα προτάσεις από την Εθνική και την Εμπορική Τράπεζα, το Time-Life, το αμερικανικό δίκτυο CBS και την 20th Century Fox του Σπύρου Σκούρα.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Το βράδυ της ιστορικής πρώτης εκπομπής του ΕΙΡ, ο Γ. Αθανασιάδης-Νόβας που παρακολουθούσε το πείραμα, αφού τους έδωσε συγχαρητήρια, ανακοίνωσε στους πρωτεργάτες του, ότι η κυβέρνηση θα μελετήσει εξαρχής το θέμα του φορέα που θα αναλάβει την ελληνική τηλεόραση. Το τηλεοπτικό δράμα εξελισσόταν στη σκιά του μεγάλου πολιτικού δράματος των ημερών. Οι πειραματικές εκπομπές συνεχίζονταν. Οι παρασκηνιακές ζυμώσεις, επίσης. Την 21η Απριλίου 1967, μάλιστα, ήταν προγραμματισμένη μια συνεδρίαση υπουργικού συμβουλίου για τις οριστικές αποφάσεις σχετικά με την τηλεόραση. Πρόλαβαν τα τανκς. Η τηλεόραση, άγουρη, μετέωρη, βρέθηκε στην αγκαλιά της χούντας, η οποία έλυσε οριστικά τον γόρδιο δεσμό και δημιούργησε μια τηλεόραση κατ’ εικόνα και ομοίωσή της.

Τέλειωσε έτσι μια μάχη, που δεν ήταν τεχνική ή οικονομική μα 100% πολιτική. Μια μάχη που είχε ξεκινήσει το 1951 και έληξε οριστικά το 1968, με τη δημιουργία ενός διπλού εθνικού δικτύου, απολύτως υποταγμένου στον δικτατορικό έλεγχο. Αδοξο τέλος για μια μάχη που εξελισσόταν γύρω από το δίλημμα αν η υπό δημιουργία ελληνική τηλεόραση θα είναι κρατική, όπως στην Ευρώπη, ή ιδιωτική, όπως στην Αμερική. Με μοναδική βεβαιότητα πως, όπως από τη δεκαετία του ’40 είχε νομοθετηθεί, δίπλα σε όποιον σταθμό δημιουργηθεί, θα είχε και ο στρατός ένα δικό του, ανεξάρτητο από τον έλεγχο των κυβερνήσεων, τηλεοπτικό δίκτυο.

Κάθε ευρωπαϊκή χώρα έχει τη δική της τηλεοπτική ιστορία. Αλλά καμίας άλλης δεν μοιάζει με τη δική μας. Σε καμία άλλη χώρα η δημιουργία τηλεόρασης δεν καθυστέρησε τόσο. Ακριβώς επειδή παντού αντιμετωπίστηκε ως τεχνικό ζήτημα και όχι ως πολιτικό, όπως εδώ. Και πουθενά η τηλεόραση δεν μπλέχτηκε σε ένα τέτοιο άλυτο κουβάρι, όπου αναμείχθηκαν τα εμφύλια πάθη, οι σκοπιμότητες του Ψυχρού Πολέμου και η επιρροή των ΗΠΑ, ένας αλλεργικός στον συμβιβασμό πολιτικός ανταγωνισμός με πάθος για ασφυκτικό έλεγχο της ενημέρωσης, οι σχέσεις των πολιτικών, των εκδοτών, του στέμματος και των πιστών σε αυτό Ενόπλων Δυνάμεων.

Για την ακρίβεια, υπάρχει μόνο μία χώρα που η τηλεοπτική της ιστορία μοιάζει με τη δική μας: της Τουρκίας. Και εκεί η συζήτηση για τηλεόραση είχε ξεκινήσει το 1951, με αμερικανικό ενδιαφέρον και συνεχιζόταν εξίσου άγονη και με ανάλογα επίδικα, μέχρι να λήξει, παράλληλα με την Ελλάδα, το 1968. Food for thought.

Επιστήμονες στο Fred Hutch Cancer Center ανακοίνωσαν ένα σημαντικό βήμα προς την εξουδετέρωση του ιoύ Epstein-Barr (EBV), ο οποίος εκτιμάται ότι μολύνει περίπου το 95% του παγκόσμιου πληθυσμού. Ο ιός έχει συνδεθεί με διάφορες μορφές καρκίνου, νευροεκφυλιστικές διαταραχές και χρόνιες παθήσεις.

Για να αντιμετωπίσουν τον ιό, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν ποντίκια που είχαν τροποποιηθεί γενετικά ώστε να φέρουν ανθρώπινα γονίδια αντισωμάτων. Με αυτόν τον τρόπο, κατάφεραν να δημιουργήσουν πλήρως ανθρώπινα μονοκλωνικά αντισώματα που μπλοκάρουν δύο κρίσιες πρωτεΐνες στην επιφάνεια του ιού. Οι πρωτεΐνες αυτές βοηθούν τον EBV να προσκολλάται και να εισέρχεται στα ανοσοκύτταρα του ανθρώπινου οργανισμού.

Τα αποτελέσματα, που δημοσιεύθηκαν στο Cell Reports Medicine, ανέδειξαν ένα συγκεκριμένο αντίσωμα το οποίο προστάτευσε ποντίκια με ανθρώπινο ανοσοποιητικό σύστημα από τη μόλυνση όταν εκτέθηκαν στον ιό.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

«Η εύρεση ανθρώπινων αντισωμάτων που εμποδίζουν τον ιό Epstein-Barr να μολύνει τα ανοσοκύτταρά μας ήταν ιδιαίτερα δύσκολη», εξήγησε ο Andrew McGuire, PhD, βιοχημικός και κυτταρικός βιολόγος στο Τμήμα Εμβολίων και Λοιμωδών Νοσημάτων του Fred Hutch. «Χρησιμοποιήσαμε νέες τεχνολογίες για να καλύψουμε αυτό το κενό γνώσης και κάναμε ένα καθοριστικό βήμα προς την κατεύθυνση του αποκλεισμού ενός από τους πιο κοινούς ιούς παγκοσμίως».

Μια νέα επιστημονική προσέγγιση

Βασική πρόκληση της έρευνας ήταν η ταυτοποίηση ανθρώπινων μονοκλωνικών αντισωμάτων που θα μπορούσαν να σταματήσουν τον EBV χωρίς να προκαλέσουν ανοσολογική αντίδραση κατά του ίδιου του φαρμάκου — φαινόμενο που συχνά εμφανίζεται όταν χρησιμοποιούνται αντισώματα προερχόμενα από ζώα.

Η ερευνητική ομάδα επικεντρώθηκε σε δύο πρωτεΐνες του ιού: την gp350, που επιτρέπει στον EBV να προσκολλάται στα ανθρώπινα κύτταρα, και την gp42, η οποία διευκολύνει τη σύντηξη και είσοδό του σε αυτά. Χρησιμοποιώντας ένα ειδικά σχεδιασμένο μοντέλο ποντικιού με ανθρώπινα γονίδια αντισωμάτων, οι επιστήμονες παρήγαγαν δύο μονοκλωνικά αντισώματα για την gp350 και οκτώ για την gp42.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

«Δεν εντοπίσαμε μόνο σημαντικά αντισώματα κατά του ιού Epstein-Barr, αλλά επιβεβαιώσαμε και μια καινοτόμο προσέγγιση για την ανακάλυψη προστατευτικών αντισωμάτων έναντι άλλων παθογόνων», σημείωσε η Crystal Chhan, υποψήφια διδάκτωρ Παθοβιολογίας στο εργαστήριο McGuire. «Ως νέα ερευνήτρια, η ανακάλυψη αυτή ήταν συναρπαστική και μου έδειξε πώς η επιστήμη οδηγεί συχνά σε απρόσμενα αποτελέσματα».

Περαιτέρω μελέτες, με τη στήριξη του Antibody Tech Core του Fred Hutch, εντόπισαν αδύναμα σημεία του ιού που θα μπορούσαν να καθοδηγήσουν τον σχεδιασμό μελλοντικών εμβολίων. Σε εργαστηριακές δοκιμές, ένα αντίσωμα που στοχεύει την gp42 απέτρεψε πλήρως τη μόλυνση ποντικιών με ανθρώπινο ανοσοποιητικό σύστημα, ενώ ένα άλλο αντίσωμα κατά της gp350 προσέφερε μερική προστασία.

Ελπίδα για τους ασθενείς υψηλού κινδύνου

Κάθε χρόνο, περισσότεροι από 128.000 άνθρωποι στις ΗΠΑ υποβάλλονται σε μεταμόσχευση οργάνων ή μυελού των οστών. Οι ασθενείς αυτοί λαμβάνουν φάρμακα που καταστέλλουν το ανοσοποιητικό τους σύστημα, γεγονός που τους καθιστά ευάλωτους. Μέχρι σήμερα δεν υπάρχουν θεραπείες που να προλαμβάνουν αξιόπιστα τη μόλυνση ή την επανενεργοποίηση του EBV.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Η ανεξέλεγκτη μόλυνση μετά τη μεταμόσχευση μπορεί να οδηγήσει σε λεμφοϋπερπλαστικές διαταραχές (PTLD), μια επιθετική και ενίοτε θανατηφόρα μορφή λεμφώματος. Οι διαταραχές αυτές εμφανίζονται όταν ο ιός πολλαπλασιάζεται ανεξέλεγκτα σε ασθενείς με εξασθενημένο ανοσοποιητικό.

«Οι PTLD, οι περισσότερες από τις οποίες σχετίζονται με τον EBV, αποτελούν συχνή αιτία νοσηρότητας και θνησιμότητας μετά από μεταμόσχευση οργάνων», δήλωσε η Rachel Bender Ignacio, MD, MPH, αναπληρώτρια καθηγήτρια και λοιμωξιολόγος στο Fred Hutch και στο University of Washington School of Medicine. «Η πρόληψη της EBV-ιαιμίας μπορεί να μειώσει σημαντικά την εμφάνιση PTLD και να βοηθήσει στη διατήρηση της λειτουργίας του μοσχεύματος, βελτιώνοντας ταυτόχρονα τα συνολικά αποτελέσματα για τους ασθενείς».

Οι λήπτες μοσχευμάτων μπορούν να μολυνθούν από EBV εάν το μόσχευμα περιέχει ανενεργό ιό. Επίσης, όσοι είχαν προηγούμενη μόλυνση ενδέχεται να παρουσιάσουν επανενεργοποίηση όταν η ανοσοκαταστολή αποδυναμώνει την άμυνα του οργανισμού. Τα παιδιά που υποβάλλονται σε μεταμόσχευση διατρέχουν ιδιαίτερα υψηλό κίνδυνο, καθώς συχνά δεν έχουν αναπτύξει φυσική ανοσία.

Το επόμενο βήμα

Οι ερευνητές εργάζονται προς την ανάπτυξη θεραπείας που θα βασίζεται στη χορήγηση αυτών των μονοκλωνικών αντισωμάτων σε ασθενείς υψηλού κινδύνου. Στόχος είναι να αποτραπεί η μόλυνση ή η επανενεργοποίηση του EBV και να μειωθεί η πιθανότητα εμφάνισης PTLD.

Το Fred Hutch έχει ήδη καταθέσει αίτηση για κατοχύρωση πνευματικών δικαιωμάτων σχετικά με τα αντισώματα που εντοπίστηκαν στη μελέτη. Οι McGuire και Chhan συνεργάζονται με ακαδημαϊκούς και βιομηχανικούς εταίρους για την περαιτέρω ανάπτυξη της θεραπείας. Εφόσον η διαδικασία συνεχιστεί επιτυχώς, η θεραπεία θα δοκιμαστεί αρχικά σε υγιείς εθελοντές πριν προχωρήσει σε κλινικές δοκιμές σε λήπτες μοσχευμάτων και άλλους ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς.

«Υπάρχει δυναμική για να προχωρήσουμε τη συγκεκριμένη ανακάλυψη σε μια θεραπεία που θα κάνει τεράστια διαφορά για τους ασθενείς που υποβάλλονται σε μεταμόσχευση», ανέφερε ο McGuire. «Μετά από χρόνια ερευνών για έναν αποτελεσματικό τρόπο προστασίας από τον ιό Epstein-Barr, πρόκειται για ένα σημαντικό βήμα τόσο για την επιστημονική κοινότητα όσο και για τους ανθρώπους που βρίσκονται σε υψηλό κίνδυνο».

Σε μια ξεχωριστή στιγμή πριν από την έναρξη της αναμέτρησης της Β’ ομάδας του Ολυμπιακού με την Καλαμάτα για τη Super League 2, η ΠΑΕ Ολυμπιακός τίμησε τον Ματιέ Βαλμπουενά για τη συμπλήρωση 800 συμμετοχών στην επαγγελματική του πορεία.

Ο έμπειρος Γάλλος μεσοεπιθετικός έφτασε σε αυτό το σπουδαίο ορόσημο, επιβεβαιώνοντας τη μακροχρόνια και σταθερά υψηλού επιπέδου παρουσία του στα γήπεδα. Η βράβευση πραγματοποιήθηκε στον αγωνιστικό χώρο, παρουσία φιλάθλων και μελών της ομάδας, σε μια συμβολική κίνηση αναγνώρισης της προσφοράς και του επαγγελματισμού του.

Την τιμητική πλακέτα απένειμε ο Αντιπρόεδρος και Γενικός Διευθυντής της «ερυθρόλευκης» ΠΑΕ, Κώστας Καραπαπάς, συγχαίροντας τον Βαλμπουενά για το εντυπωσιακό επίτευγμά του.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')}) Η ανάρτηση της ΠΑΕ Ολυμπιακός:

“Η ΠΑΕ Ολυμπιακός βράβευσε τον Ματιέ Βαλμπουενά για τις 800 συμμετοχές στην επαγγελματική του καριέρα.

Τη βράβευση έκανε ο Αντιπρόεδρος και Γενικός Διευθυντής της ΠΑΕ Ολυμπιακός, Κώστας Καραπαπάς.

Συγχαρητήρια Ματιέ!”.

View this post on Instagram

A post shared by Olympiacos FC Academy (@olyfcacademy)

Αναλυτικά οι εμφανίσεις του Βαλμπουενά με τις ομάδες που έχει αγωνιστεί

Η εικόνα μιας μητέρας που χαϊδεύει το παιδί της. Αρχετυπική, συγκινητική. Πάντα. Σε όποιο πλαίσιο κι αν ενταχθεί. Ακόμα και σε αυτό της Eurovision, που συνηθίζει να αμβλύνει έννοιες. Ο Ακύλας, παιδί της εποχής του, όπως και το τραγούδι που θα μας εκπροσωπήσει στον διαγωνισμό. Κρυφοκοιτάξαμε λίγο την αγκαλιά με τη μαμά του, στην οποία απευθύνει κάποιους από τους στίχους του – εκείνους που γίνονται πιο μελωδικοί. Μάλλον διψάμε για εικόνες και πράξεις που προκαλούν συγκίνηση, αν κρίνουμε από το πόσα γράφτηκαν για τούτη τη σκηνή. Μήπως στην εποχή της όλο και μεγαλύτερης «αποσύνδεσης» ένα χάδι και η υπενθύμιση «είμαι εδώ» είναι ΤΟ μήνυμα – ασχέτως μουσικής υπόκρουσης;

Καλή κινεζική χρονιά του Αλόγου να έχουμε – στην Κίνα την υποδέχθηκαν με ένα σόου ρομπότ να χορεύουν εντυπωσιακά, ανοίγοντας νέες συζητήσεις για τις δυνατότητές τους. Την ίδια ώρα, δύο ειδικοί που εργάζονταν ως στελέχη στις μεγαλύτερες εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης, ο Μρίνανκ Σάρμα στην Ahtropic και η Ζόι Χίτσιγκ στην OpenAI, αποχώρησαν προειδοποιώντας ότι «ο κόσμος βρίσκεται σε κίνδυνο». «Οι βοηθοί ΤΝ μάς κάνουν λιγότερο ανθρώπινους, διαβρώνοντας την ανθρωπινότητά μας» τόνισαν. «Οι άνθρωποι μιλούν σε chatbots για τους ιατρικούς φόβους τους, τα προβλήματα στις σχέσεις τους, τις πεποιθήσεις τους για τον Θεό και τη μετά θάνατον ζωή. Οι απαντήσεις, σε μεγάλο βαθμό, είναι κατευθυνόμενες». Καλή χρονιά, είπαμε;

Δύο ελληνίδες ερευνήτριες εργάζονται σε ένα από τα πιο απαιτητικά περιβάλλοντα του πλανήτη – την Ανταρκτική. Συλλέγουν κρίσιμα δεδομένα για τη θαλάσσια τροφική αλυσίδα και τη βιομάζα των πολικών οικοσυστημάτων, καταδυόμενες σε θάλασσες με θερμοκρασία μόλις 2 βαθμών Κελσίου, εν μέσω του πολικού καλοκαιριού. Η Διονυσία-Χριστίνα Ρηγάτου, ωκεανογράφος από το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, και η Ελένη Κυτίνου, βιολόγος από το Ελληνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών, χαρτογραφούν, στο πλαίσιο αποστολής του Βουλγαρικού Ινστιτούτου Ανταρκτικής, το παράκτιο τροφικό πλέγμα με στόχο να καταγραφεί η βιομάζα και να διαπιστωθεί πώς μεταβάλλεται το οικοσύστημα υπό την πίεση της κλιματικής αλλαγής. Ελληνική παρουσία σε μια περιοχή κομβική για το κλίμα και τη γεωπολιτική.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Για μια στιγμή, όταν συνειδητοποιήσαμε ποιοι μας κοιτούν μέσα από τις ασπρόμαυρες φωτογραφίες, μας κόπηκε η ανάσα. Και μετά, τους κοιτάξαμε καλύτερα και για μια στιγμή αναπνεύσαμε όλοι μαζί. Οι 200 Ελληνες που εκτελέστηκαν την Πρωτομαγιά του ’44 στο Σκοπευτήριο Καισαριανής δεν έχουν πια μόνο όνομα για εμάς: έχουν πρόσωπο, οικογένειες, επαγγέλματα, αγάπησαν και αγαπήθηκαν. Φυλακίστηκαν από συμπατριώτες μας δωσίλογους, ζήτησαν να πάνε στο μέτωπο, αλλά στάλθηκαν στο εκτελεστικό απόσπασμα των Ναζί. Τραγουδούσαν τον εθνικό ύμνο στα καμιόνια που τους μετέφεραν εκεί. Τι ειρωνεία! Το βλέμμα που κατέγραψε τη θηριωδία ανήκε στους εκτελεστές. Οπως έλεγε ο Μπαρτ, «η φωτογραφία είναι αυτό που δεν αλλάζει ποτέ, ακόμα και όταν έχουν τελειώσει όλα».

Το μυστήριο που κρύβει η αρχαιότερη καταποντισμένη πόλη στον κόσμο, στο Παυλοπέτρι Λακωνίας, συνεχίζουν να αναζητούν επιστήμονες. Κανείς δεν μπορεί να πει ακόμη με σιγουριά τι ακριβώς συνέβη πριν από 5.000 χρόνια και «ανάγκασε» τα κύματα να κατευθυνθούν στη στεριά και να σκεπάσουν για πάντα το λιμάνι, τους δρόμους και τα κτίρια της πόλης.

Πάνω από τη βυθισμένη πόλη

Το φεριμπόουτ που πηγαίνει από την Πούντα (κοντά στη Νεάπολη) προς την αντικρινή Ελαφόνησο περνάει πάνω από τη βυθισμένη πόλη.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Εκεί βρίσκεται και η νησίδα Παυλοπέτρι. Η διαδρομή διαρκεί μερικά λεπτά και τα νερά είναι διάφανα. Σε βάθος μικρότερο από πέντε μέτρα απλώνεται σε έκταση μερικών τετραγωνικών χιλιομέτρων η βυθισμένη πολιτεία που ήκμασε στη Νεολιθική Εποχή.

Με μια βουτιά αντικρύζει κανείς το περίγραμμα των αρχαίων κτιρίων, των δρόμων, της κεντρικής οδού της πόλης. Φαίνονται ακόμη τα απομεινάρια ενός μεγάλου οικοδομήματος μήκους 35 μέτρων, οι διαστάσεις και η κάτοψη του οποίου παραπέμπουν σε αυτό που στην αρχαιότητα ονόμαζαν μέγαρο. Τα μέγαρα ήταν μεγάλα κτίρια που δέσποζαν στα κεντρικά σημεία των οικισμών της εποχής και θεωρείται πως ήταν έδρα και κατοικία των ανθρώπων που διοικούσαν την πόλη.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Τα διάσπαρτα αυτά ερείπια, χωμένα στην άμμο του βυθού, ανακάλυψε το 1969 ο γεωλόγος-ωκεανολόγος δρ Νίκολας Φλέμινγκ από το Εθνικό Ωκεανογραφικό Κέντρο στο Σαουθάμπτον της Βρετανίας (φωτογραφία).

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Εκείνη την εποχή, είχε υποθέσει ότι ο αρχαίος οικισμός ευημερούσε το 1500 π.Χ. και καταποντίστηκε στα χρόνια που ακολούθησαν.

Όμως, οι νεώτερες έρευνες που διεξήγαγε πριν μερικά χρόνια η Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων υπό τη διεύθυνση τότε του αρχαιολόγου Ηλία Σπονδύλη σε συνεργασία με τη Βρετανική Σχολή Αθηνών και με επιστημονικό τότε υπεύθυνο τον καθηγητή του Πανεπιστημίου του Νότινγχαμ Γιον Χέντερσον ανέτρεψαν τα δεδομένα.

Το Παυλοπέτρι ήταν πολύ παλιότερο, υπήρχε από το 3.000 π.Χ. και σίγουρα αποτελούσε ένα σημαντικό ναυτικό κέντρο της εποχής και ενδεχομένως κομβικό εμπορευματικό σταθμό.

«Από τη στιγμή που αρχίσαμε να ανασκάπτουμε τα ιζήματα στον πυθμένα, θα ανακαλύψουμε τεχνουργήματα και αντικείμενα της καθημερινότητας, ώστε να καταλάβουμε πώς ήταν η ζωή σε μια πόλη πριν από 5.000 χρόνια. Είναι μάλιστα πιθανό, επειδή η πόλη βρίσκεται κάτω από το νερό, να έχουν διατηρηθεί οργανικά υλικά όπως ξύλο και φαγητό», είχε τονίσει ο καθηγητής Γιον Χέντερσον.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Ξαφνικά όμως κάτι φοβερό φαίνεται πως συνέβη στο νότιο άκρο της Πελοποννήσου και η πόλη στο Παυλοπέτρι άρχισε σιγά σιγά να βυθίζεται. «Μπορούμε να θεωρήσουμε ότι ένα μέρος της πόλης ενδεχομένως να σκεπάστηκε από τη θάλασσα όταν η στάθμη της ανέβηκε περίπου κατά ένα μέτρο», είχε πει στα «ΝΕΑ» ο δρ Νίκολας Φλέμινγκ.

Πριν από το τσουνάμι χτυπήθηκε από σεισμό

ΕΚΕΙΝΗ ΤΗΝ ΕΠΟΧΗ η στάθμη της θάλασσας ήταν σε πιο χαμηλό σημείο απ΄ ό,τι είναι σήμερα. Μπορεί να ήταν και 4 μέτρα χαμηλότερη, σύμφωνα με εκτιμήσεις επιστημόνων.

«Ωστόσο είναι πολύ πιθανόν, γνωρίζοντας τα γεωλογικά χαρακτηριστικά της περιοχής, να υποθέσουμε ότι το πρώτο στάδιο της καταβύθισης της πόλης μπορεί να προκλήθηκε από έναν ή περισσότερους μεγάλους σεισμούς και από τη δραστηριοποίηση ρηγμάτων.

Υπάρχει όμως και μία άλλη εκδοχή που δεν μπορούμε προς το παρόν να την αποκλείσουμε και η οποία λέει ότι η πόλη δέχτηκε δύο διαδοχικά χτυπήματα».

Σοβαρές ζημιές

Το πρώτο είναι η εκδήλωση ενός μεγάλου τσουνάμι, το οποίο δημιουργήθηκε στο Αιγαίο και κινήθηκε προς την ακτογραμμή της Πελοποννήσου πέφτοντας πάνω στον οικισμό. Το τσουνάμι όμως δεν βύθισε την πόλη αλλά προκάλεσε πολύ σοβαρές ζημιές, αν δεν γκρέμισε τα κτίρια στο Παυλοπέτρι. Οι συστάδες των κτιρίων που βρίσκονται στη λάσπη του πυθμένα δείχνουν ότι αυτό που έμεινε από τα οικοδομήματα είναι σχεδόν η πρώτη σειρά από πέτρες. Με βάση μια πρώτη εκτίμηση, «η πόλη δεν βυθίστηκε όπως ήταν, αλλά κάτι άλλο ίσως συνέβη πριν τη σκεπάσουν τα κύματα».

Αυτό μπορεί να ήταν ο μεγάλος σεισμός και η δράση ρηγμάτων.

Στον Άρειο Πάγο, συνοδεύοντας μέλη των οικογενειών των θυμάτων των Τεμπών, Ντένις Ρούτσι, Αναστασίας Παπαγγελή και Έλενας Δουρμίκα, βρέθηκε χθες, Παρασκευή, η Ζωή Κωνσταντοπούλου.

Αιτήματα για κλήση μαρτύρων και άρση απορρήτου

Η πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθερίας κατέθεσε υπόμνημα στην ανακρίτρια του Αρείου Πάγου, ζητώντας τη διενέργεια συγκεκριμένων ανακριτικών ενεργειών που, όπως υποστηρίζει, παραμένουν σε εκκρεμότητα. Μεταξύ άλλων, ζήτησε «να κληθεί και να καταθέσει η πρώτη ανακρίτρια για το έγκλημα των Τεμπών, η κυρία Σούρλα» σχετικά με την ενημέρωση που είχε κατά τις ημέρες των παρεμβάσεων στον τόπο του συμβάντος.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Παράλληλα, το αίτημα αφορά την κλήση του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη για ενημέρωση επί των ενεργειών του, αλλά και του πρώην Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, Ισίδωρου Ντογιάκου. Σύμφωνα με την κυρία Κωνσταντοπούλου, ο κ. Ντογιάκος «ενεπλάκη με αίτημα του Πρωθυπουργού στις 6 Μαρτίου του 2023 στην αφαίρεση της ποινικής δικογραφίας από τον φυσικό δικαστή», ενώ σημείωσε πως υπήρχε σύγκρουση συμφερόντων καθώς ο γιος του εργαζόταν στο γραφείο του τότε υπουργού Μεταφορών.

Επιπλέον, ζητήθηκε η άρση του απορρήτου των επικοινωνιών για τον Πρωθυπουργό και σειρά κυβερνητικών στελεχών (Γεραπετρίτη, Σκέρτσο, Τριαντόπουλο, Αγοραστό), με την ίδια να τονίζει την ανάγκη συσχετισμού όλου του υλικού των αστυνομικών επικοινωνιών της Λάρισας. «Ζητάμε την άρση του απορρήτου των επικοινωνιών όλων συνολικά των εμπλεκομένων στην αλλοίωση του τόπου του εγκλήματος των Τεμπών και στη συγκάλυψη του εγκλήματος με καταστροφή αποδεικτικών στοιχείων», δήλωσε.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Καταγγελίες για τη διαδικασία των εκταφώνgoogletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Σχετικά με το ζήτημα των εκταφών, η δικηγόρος των οικογενειών υποστήριξε πως η Εισαγγελία Λάρισας «επιχειρεί με τη βία να πραγματοποιήσει εκταφές την ώρα της επετείου», κάνοντας λόγο για προσπάθεια καταστροφής στοιχείων. Όπως εξήγησε, οι οικογένειες εμποδίζονται στην ανάδειξη των στοιχείων, ενώ σημείωσε πως η εκταφή για τον Ντένις Ρούτσι επισπεύδεται χωρίς να έχει ειδοποιηθεί η οικογένειά του.

«Ενημέρωσα προσωπικά τον επισπεύδοντα αστυνομικό ότι όποιος επιχειρήσει την καταστροφή κρίσιμων στοιχείων αποδείξεων του εγκλήματος θα πάει στη φυλακή», ανέφερε η κυρία Κωνσταντοπούλου. Κατέληξε δε προαναγγέλλοντας την κατάθεση μηνύσεων εναντίον όσων συμπράττουν στη συγκεκριμένη διαδικασία, υποστηρίζοντας πως «αυτό το οποίο επισπεύδεται δεν είναι αυτό το οποίο έχει ζητήσει η οικογένεια Ρούτσι».

Ο Ολυμπιακός αντιμετωπίζει τον Παναθηναϊκό στο τελικό του Κυπέλλου Ελλάδος (21/2, 20:00), με τον Γιώργο Μπαρτζώκα να αποφασίζει για την εξάδα των ξένων, ενόψει της αναμέτρησης.

Εκτός θα είναι ο Άλεκ Πίτερς, αλλά και ο Φρανκ Νιλικίνα, ενώ αντίθετα κανονικά στη διάθεση του Έλληνα κόουτς θα είναι οι Νίκολα Μιλουτίνοφ και Ταϊρίκ Τζόουνς.

Με τρεις σέντερ ο Ολυμπιακός

Υπενθυμίζεται πως, ο Τζόουνς υπέστη τενοντίτιδα, ενώ ο Μιλουτίνοφ έχει πιο σοβαρό θέμα, καθώς υπέστη κάταγμα στον αντίχειρα του δεξιού χεριού. Ο Μιλουτίνοφ έβγαλε μέρος της προπόνησης την Παρασκευή, ενώ φόρεσε ειδικό κηδεμόνα στο τραυματισμένο χέρι για να είναι διαθέσιμος για το αποψινό παιχνίδι.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')}) Αξίζει να σημειωθεί πως ο Τζόουνς από την άλλη είναι καλύτερα, δεν αγωνίστηκε και στον ημιτελικό, ενώ προπονήθηκε κανονικά την Παρασκευή.

Η εξάδα ξένων του Ολυμπιακού: Τάισον Γουόρντ, Μόντε Μόρις, Νίκολα Μιλουτίνοφ, Ντόντα Χολ, Ταϊρίκ Τζόουνς, Εβάν Φουρνιέ.

Η αντίστροφη μέτρηση για το τέλος του Ταμείου Ανάκαμψης έχει ξεκινήσει. Η Ελλάδα έχει μπει στο «τελευταίο μίλι» και μέσα σε έξι μήνες θα πρέπει να τρέξει όσο δεν έτρεξε τα προηγούμενα χρόνια για να μη χαθεί ούτε ένα ευρώ από τα ευρωπαϊκά κονδύλια.

Το χρονικό πλαίσιο για την Αθήνα είναι ασφυκτικό καθώς μέχρι το τέλος Αυγούστου καλείται να ολοκληρώσει και τα 177 ορόσημα που απομένουν για να καταφέρει να λάβει το σύνολο των πόρων που δικαιούται, δηλαδή 35,95 δισ. ευρώ σε επιχορηγήσεις και δάνεια.

Η πίεση εντείνεται ενόψει της επίσκεψης ειδικού κλιμακίου της Κομισιόν στην Αθήνα, στις αρχές Μαρτίου, με στόχο τον έλεγχο της πορείας του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης αλλά και το μεγάλο ξεκαθάρισμα των έργων, καθώς, εφόσον κριθεί απαραίτητο, θα υπάρχει η δυνατότητα μιας ακόμα αναθεώρησης προς νέα κατεύθυνση έργων του «Ελλάδα 2.0». Βέβαια, κυβερνητικές πηγές επισημαίνουν ότι δεν είναι στις προθέσεις τους να υπάρξει αναθεώρηση, αλλά να προχωρήσουν γρήγορα όλα τα κρίσιμα και μεγάλα έργα. Το κύριο βάρος πέφτει στα υπουργεία Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Υποδομών και Μεταφορών, οι ηγεσίες των οποίων καλούνται να υλοποιήσουν τον μεγαλύτερο αριθμό οροσήμων μέχρι το τέλος του Αυγούστου. Συνολικά, μέχρι το τέλος του προγράμματος, από τα 177 ορόσημα, τα 165 που αφορούν επιχορηγήσεις χωρίζονται σε 143 επενδυτικά και 32 μεταρρυθμιστικά ορόσημα, που περιλαμβάνουν ολοκλήρωση έργων, επενδύσεων, νομοθεσίας και νέων κρατικών μηχανισμών.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')}) Πόροι

Μέχρι σήμερα, η Ελλάδα έχει εισπράξει πόρους από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας ύψους 23,4 δισ. ευρώ. Οταν ολοκληρωθεί η αξιολόγηση του 7ου αιτήματος επιχορηγήσεων και του 6ουδανείων ύψους 1,17 δισ. ευρώ και η Κομισιόν ανάψει το «πράσινο φως», οι συνολικές εκταμιεύσεις προς την Ελλάδα θα ανέρχονται σε 24,57 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί σε ποσοστό 68,3% των συνολικών πόρων που της αναλογούν.

Αιτήματαgoogletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

• Παράλληλα η Αθήνα, ετοιμάζει τις επόμενες κινήσεις για την υποβολή του 8ου και του 9ου αιτήματος έως το τέλος Αυγούστου. Με βάση το χρονοδιάγραμμα που έχει τεθεί:
• Τον Απρίλιο σχεδιάζεται η υποβολή του 8ου αιτήματος από το σκέλος των επιχορηγήσεων με την ολοκλήρωση 32 οροσήμων και στόχων.
• Τον Μάιο θα υποβληθεί το 7ο αίτημα από το σκέλος των δανείων με κυριότερο ορόσημο την αξιολόγηση της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, ώστε να εξασφαλίσει αναβάθμιση που θα της επιτρέψει να αξιοποιεί κονδύλια της ΕΕ. Ετσι, θα μπορέσει να εισπράξει περίπου 2 δισ. ευρώ δανείων ως κεφαλαιακή ενίσχυση, τα οποία στη συνέχεια θα χρησιμοποιήσει για τη δανειοδότηση επιχειρήσεων, κυρίως μικρομεσαίων.
• Τον Αύγουστο θα υποβληθεί το 8ο αίτημα (δάνεια) με την ολοκλήρωση 10 οροσήμων αλλά και το 9ο αίτημα (επιχορηγήσεις) που απαιτεί την κάλυψη 133 οροσήμων και στόχων, αριθμός – ρεκόρ.

Το δανειακό σκέλοςgoogletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Πιο σύνθετη εμφανίζεται η εικόνα στο δανειακό σκέλος. Η ζήτηση από τις επιχειρήσεις εκτιμάται στα 12-13 δισ. ευρώ, έναντι συνολικών διαθέσιμων πόρων 17,7 δισ. ευρώ. Αρμόδιες πηγές εκφράζουν επιφυλάξεις για το αν θα καταστεί εφικτή η πλήρης αξιοποίηση των δανείων έως τον Αύγουστο του 2026, που λήγει η ισχύς του Ταμείου Ανάκαμψης, εκτιμώντας ότι δανειακοί πόροι ύψους 4-5 δισ. ευρώ κινδυνεύουν να μείνουν αδιάθετοι.

Την πρόοδο των αιτημάτων θα κρίνουν συνολικά 177 ορόσημα που πρέπει να ολοκληρωθούν έως το τέλος Αυγούστου.

Συγκεκριμένα οι μεταρρυθμίσεις και οι επενδύσεις που συνδέονται με την όγδοη δόση είναι οι εξής:

• Δημιουργία του εργοστασίου τεχνητής νοημοσύνης «Pharos» (πρόσβαση σε δεδομένα, υπολογιστικούς πόρους και κατάρτιση σε νεοσύστατες επιχειρήσεις και ΜΜΕ).
• Θεσμικό πλαίσιο για τη διασφάλιση της ποιότητας, την ασφάλεια των ασθενών και τη συμμετοχή τους στην παροχή υπηρεσιών υγειονομικής περίθαλψης.
• Ολοκλήρωση κτηματογράφησης.

Σε ό,τι αφορά τις επενδύσεις ξεχωρίζουν:googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

• Ο ψηφιακός μετασχηματισμός του τομέα της υγείας με επέκταση της δημιουργίας ραντεβού και την αναβάθμιση του συστήματος ηλεκτρονικής συνταγογράφησης.
• Οι εργασίες ανακαίνισης σε 19 νοσοκομεία.
• Η ολοκλήρωση συστήματος ηλεκτρονικής επικοινωνίας μεταξύ των συστημάτων και των υπηρεσιών του δημόσιου τομέα και των ελλήνων πολιτών (Gov.gr – messenger).
• Η ολοκλήρωση επιχορήγησης 100.000 μικρομεσαίων επιχειρήσεων για την απόκτηση ψηφιακών εργαλείων.

Στις εμβληματικές μεταρρυθμίσεις της ένατης δόσης του Ταμείου Ανάκαμψης το εθνικό σχέδιο περιλαμβάνει:

• Τη μείωση των καθυστερήσεων στην αναγκαστική εκτέλεση και στη δημιουργία μηχανισμού για τον επαναπροσδιορισμό των δικασίμων αναφορικά με τις ανακοπές «προ του πλειστηριασμού» και «μετά τον πλειστηριασμό».
• Την εκπόνηση της εθνικής στρατηγικής στέγασης.
• Τη λειτουργία Ανώτατης Σχολής Παραστατικών Τεχνών.
• Τον νέο κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
• Την ολοκλήρωση ειδικών χωροταξικών πλαισίων ΑΠΕ, τουρισμού και βιομηχανίας.
• Την ολοκλήρωση της μεταρρύθμισης του ΟΣΕ.

Στις εμβληματικές επενδύσεις που θα πρέπει να έχουν εκπληρωθεί κατά την υποβολή του τελευταίου αιτήματος πληρωμής περιλαμβάνονται:

• Η παράδοση οδικού δικτύου, βόρειο τμήμα Ε-65 (Τρίκαλα – Εγνατία Οδός).
• Η κυκλοφορία 425 ηλεκτρικών λεωφορείων σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη.
• Η ηλεκτρική διασύνδεση Κυκλάδων (Νάξος, Σέριφος, Μήλος, Φολέγανδρος και Σαντορίνη).
• Η ολοκλήρωση ανακαινίσεων σε 80 νοσοκομεία και σε 156 Κέντρα Υγείας.
• Η εκτέλεση 150 έργων οδικής ασφάλειας, 50 έργων ύδρευσης και 70 έργων επεξεργασίας λυμάτων σε όλη τη χώρα.
• Η εκτόξευση και η θέση σε τροχιά 13 μικροδορυφόρων.
• Η ανακαίνιση ενεργειακής απόδοσης για 100.000 κατοικίες, εκ των οποίων τουλάχιστον 20.400 αφορούν ευάλωτα νοικοκυριά.
• Η ψηφιοποίηση αρχείων του κράτους (1 δισεκατομμύριο σελίδες).
• Οι αναβαθμίσεις δικαστικών κτιρίων και πληροφοριακών συστημάτων πολιτικών και ποινικών δικαστηρίων, Ελεγκτικού Συνεδρίου και Εθνικού Ποινικού Μητρώου.

Ο Παναθηναϊκός αντιμετωπίζει απόψε τον Ολυμπιακό (20:00, ΕΡΤ Sports 2) στον μεγάλο τελικό του Κυπέλλου Ελλάδας, ενώ έγινε γνωστή η εξάδα ξένων των Πράσινων για το σπουδαίο ματς.

Χωρίς εκπλήξεις οι επιλογές του Αταμάν, καθώς άφησε εκτός τους Φαρίντ και Σορτς, άρα το Τριφύλλι θα πορευτεί με την ίδια εξάδα όπως στον Προημιτελικό με τον ΠΑΟΚ.

Αναλυτικά η εξάδα ξένων που ανακοίνωσε ο Παναθηναϊκός:

Γκραντ, Ναν, Όσμαν, Ερνανγκόμεθ, Χέιζ-Ντέιβις, Χολμς.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Αναλυτικά η δωδεκάδα του Παναθηναϊκού: Καλαϊτζάκης, Όσμαν, Χολμς, Σλούκας, Ρογκαβόπουλος, Σαμοντούρβ, Γκραντ, Ναν, Τολιόπουλος, Ερνανγκόμεθ, Μήτογλου, Χέιζ-Ντέιβις.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Τσέντι Όσμαν επιστρέφει για το Τριφύλλι, αφού είχε μείνει εκτός στο ματς με τον Ηρακλή. Στη θέση «5» το Τριφύλλι θα κινηθεί με τον Χολμς ως καθαρόαιμο πεντάρι, αφού ο Φαρίντ δεν συμπεριλήφθηκε στην εξάδα.

Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ παραδέχθηκε την Παρασκευή ότι εξετάζει το ενδεχόμενο περιορισμένου στρατιωτικού πλήγματος κατά του Ιράν, την ώρα που το Πεντάγωνο του έχει παρουσιάσει σειρά σεναρίων, μεταξύ των οποίων και επιλογές που περιλαμβάνουν στοχοποίηση του ανώτατου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ και του γιου του, Μοτζτάμπα. Οι πληροφορίες προέρχονται από πολλαπλές πηγές που επικαλούνται ανώτερους αξιωματούχους της αμερικανικής διοίκησης.

«Το μόνο που μπορώ να πω είναι ότι το σκέφτομαι», δήλωσε ο Τραμπ σε δημοσιογράφους κατά τη διάρκεια πρωινού γεύματος στον Λευκό Οίκο με κυβερνήτες των ΗΠΑ, όταν ρωτήθηκε για το ενδεχόμενο περιορισμένης επίθεσης εάν η Τεχεράνη δεν καταλήξει σε συμφωνία για το πυρηνικό της πρόγραμμα.

• Ρεζά Παχλαβί: Ύστερα από τόσο αίμα που χύθηκε, πώς θα μπορούσαν οι Ιρανοί να αποδεχθούν οτιδήποτε λιγότερο από τη δημοκρατία;

Προχωρημένα σχέδια στρατιωτικής δράσης

Σύμφωνα με το Reuters, ο σχεδιασμός των ΗΠΑ για το Ιράν έχει φτάσει σε «προχωρημένο στάδιο», με επιλογές που περιλαμβάνουν στοχευμένες επιθέσεις σε πρόσωπα, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης επιχείρησης που θα μπορούσε να οδηγήσει ακόμη και σε αλλαγή καθεστώτος στην Τεχεράνη.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Το Axios ανέφερε ότι ανάμεσα στα σενάρια που παρουσιάστηκαν στον Τραμπ περιλαμβάνεται και εκείνο της εξουδετέρωσης του Χαμενεΐ και του γιου του, ο οποίος θεωρείται πιθανός διάδοχος του 86χρονου ανώτατου ηγέτη. «Έχουν κάτι για κάθε σενάριο. Ένα σενάριο εξοντώνει τον Αγιατολάχ, τον γιο του και τους μουλάδες», δήλωσε ανώτερος σύμβουλος του Τραμπ στο Axios.

Δεύτερη πηγή επιβεβαίωσε ότι το σχέδιο αυτό παρουσιάστηκε στον Αμερικανό πρόεδρο πριν από μερικές εβδομάδες. Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Άννα Κέλι, αρνήθηκε να σχολιάσει λεπτομέρειες, λέγοντας: «Τα μέσα ενημέρωσης μπορούν να συνεχίσουν να κάνουν όσες εικασίες θέλουν για τις σκέψεις του Προέδρου, αλλά μόνο ο Πρόεδρος Τραμπ ξέρει τι μπορεί ή δεν μπορεί να κάνει».

Αμερικανική στρατιωτική παρουσία στη Μεσόγειο

Το αεροπλανοφόρο USS Gerald R. Ford, το πιο προηγμένο στον κόσμο, εισήλθε την Παρασκευή στη Μεσόγειο, ενισχύοντας την ομάδα κρούσης του USS Abraham Lincoln που βρίσκεται ήδη κοντά στο Ιράν. Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, ένα αρχικό περιορισμένο πλήγμα, εφόσον εγκριθεί, θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί μέσα σε λίγες ημέρες, στοχεύοντας στρατιωτικές ή κυβερνητικές εγκαταστάσεις, με πιθανότητα κλιμάκωσης εάν η Τεχεράνη δεν σταματήσει τον εμπλουτισμό ουρανίου.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); }); Διπλωματία και πυρηνική συμφωνία

Παρά τη στρατιωτική κινητοποίηση, ο Τραμπ έθεσε προθεσμία 10 έως 15 ημερών για την επίτευξη συμφωνίας με το Ιράν, δηλώνοντας την Πέμπτη ότι «πολύ άσχημα πράγματα θα συβούν» εάν δεν υπάρξει αποτέλεσμα. Πρόσθεσε ότι οι απεσταλμένοι του, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, είχαν «παραγωγικές συναντήσεις» με Ιρανούς εκπροσώπους.

Σύμφωνα με το Axios, η κυβέρνηση Τραμπ φέρεται να εξετάζει ιρανική πρόταση που θα επιτρέπει «συμβολικό» εμπλουτισμό ουρανίου, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα οδηγεί σε παραγωγή πυρηνικού όπλου. Οι δημόσιες θέσεις των δύο πλευρών παραμένουν πάντως απομακρυσμένες – ο Τραμπ επιμένει σε μηδενικό εμπλουτισμό, ενώ η Τεχεράνη θεωρεί τον εμπλουτισμό αναφαίρετο δικαίωμά της. Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγκτσί, δήλωσε ότι η χώρα του θα υποβάλει σύντομα λεπτομερές σχέδιο πρότασης προς την Ουάσιγκτον.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Απειλές απάντησης από την Τεχεράνη

Η Τεχεράνη απάντησε με προκλητικό τόνο. Ο Χαμενεΐ, σε ομιλία του στις 17 Φεβρουαρίου, απέρριψε τις αμερικανικές απαιτήσεις για διακοπή του εμπλουτισμού. Προειδοποίησε ότι τα όπλα που διαθέτει το Ιράν μπορούν να «στείλουν ένα αεροπλανοφόρο στον βυθό της θάλασσας».

Το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης προειδοποίησε ότι οι αμερικανικές βάσεις στην περιοχή θα αποτελέσουν «νόμιμους στόχους» σε περίπτωση επίθεσης.

Καμία τελική απόφαση δεν έχει ληφθεί ακόμη. Σύμβουλος του Τραμπ ανέφερε στο Axios ότι ο πρόεδρος «θα μπορούσε να αποφασίσει για επίθεση ανά πάσα στιγμή», ενώ άλλος σημείωσε ότι ίσως να μην εγκρίνει ποτέ στρατιωτική ενέργεια. Οι επόμενες ημέρες, όπως εκτιμούν αξιωματούχοι, θα δείξουν αν θα επικρατήσει η διπλωματία ή η στρατιωτική δράση, καθώς το παράθυρο ευκαιρίας φαίνεται να στενεύει επικίνδυνα.

Στγμιότυπα και εξομολογήσεις της βυζαντινολόγου Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ από τα αυτοβιογραφικά της βιβλία. Ξεχωρίζει η αφήγηση για την κηδεία του Κωστή Παλαμά στις 28 Φεβρουαρίου 1943 στο Α’ Νεκροταφείο της Αθήνας.

«Η Φωτεινή που με μεγάλωσε»

«Η πρώτη εικόνα που έχω απ’ τη ζωή μου, θα ‘μουν τριών χρονών, είναι αυτή της Φωτεινής, της γυναίκας που με μεγάλωσε, που είχε έρθει από τη Μικρά Ασία μαζί με τους γονιούς μου. Ζούσε κι αυτή μέσα στη φτώχεια τη μεγάλη τότε, στην προσφυγιά, δούλευε στου Μαρτσινιώτη, το εργοστάσιο πυρίτιδας στον Υμηττό. Λοιπόν, ερχόταν η Φωτεινή τα Σαββατοκύριακα στα Κιούρκα, όπου μας πήγαινε ο πατέρας μου για να περάσουμε το καλοκαίρι, και είχε περασμένα κουλούρια σε όλο της το χέρι. Κουλούρια, αυτά που τα λέμε σιμίτια. Περίμενα με ανυπομονησία να έρθει για να πάρω ακριβώς όσα κουλούρια μου αναλογούσαν. Μέσα σε εκείνη την εικόνα είναι και το τραγούδι που τραγουδάγανε οι μεγάλοι τότε στην εξοχή, το “Κελαηδήστε, ωραία μου πουλάκια, κελαηδήστε”. Αυτή είναι η πρώτη εικόνα. Ολες οι άλλες εικόνες από εκείνη την εποχή είναι αποσπασματικές και θρυμματισμένες» («Μια ζωή χωρίς άλλοθι»).

Με Χατζιδάκι και Ξενάκη στο βουνό

Στην ΕΠΟΝ ήταν υπεύθυνη για τις μαθήτριες του Παγκρατίου, υπό την καθοδήγηση του Χρήστου Πασαλάρη. Η ίδια αφηγείται πώς βρέθηκε στο βουνό μετά τον Δεκέμβρη του 1944, μαζί με τον Μάνο Χατζιδάκι: «Με τα Δεκεμβριανά, φεύγουμε μαζί με τον Μάνο Χατζιδάκι, τον Χρήστο Πασαλάρη και άλλους για το βουνό. Πάνω από τον Υμηττό πέφτουμε μετά στην Παιανία, όπου καπετάνιος ήταν ο Ορέστης (σ.σ.: σε άλλο σημείο της αφήγησης θα πει ότι Χατζιδάκις κρύωνε πολύ και όταν έφτασαν στο Σχηματάρι επέστρεψε στο Παγκράτι). Οταν μας διώχνουν και από εκεί, με τα πόδια καταλήγουμε στην Κυψέλη. Στην Κυψέλη γνωρίζομαι με τον Ιάννη Ξενάκη, με τον οποίο έγινα πολύ φίλη και μετά, στο Παρίσι. Μένουμε στο σπίτι ενός δωσίλογου, ώσπου να φύγουμε πια για να πάμε Σκούρτα, Λαμία και παραπάνω όταν ήρθαν οι Εγγλέζοι. Σε αυτό το σπίτι υπάρχει ένας «Δον Κιχώτης» του Θερβάντες κι ένας Καβάφης άκοπος. Λοιπόν, έφυγα στο βουνό με τον Θερβάντες και τον Καβάφη» («Μια ζωή χωρίς άλλοθι»).

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')}) Αυτόπτης μάρτυρας στην κηδεία Παλαμά

Στις 28 Φεβρουαρίου 1943 γίνεται η κηδεία του Κωστή Παλαμά στο Α’ Νεκροταφείο της Αθήνας – γεγονός στο οποίο ήταν αυτόπτης μάρτυς. Και αυτό αφηγείται στο αυτοβιογραφικό «Από μένα αυτά»: «Είχαν μαζευτεί νέα παιδιά, που ίσως δεν γνώριζαν καν ποιος είναι ο Παλαμάς, και ζητούσαν κόλλυβα για να απαλύνουν κάπως την πείνα τους. Ξαφνικά είδαν πολλούς Γερμανούς να φτάνουν, φοβήθηκαν και έφυγαν. Εγω ήμουν μέσα στο νεκροταφείο και έμαθα για το γεγονός αυτό αργότερα, από γνωστά μου παιδιά. Μπρος στο φέρετρο του Παλαμά, ο Σικελιανός απαγγέλλει το ποίημα με τους περίφημους στίχους: “Σ’ αυτό το φέρετρο ακουμπά η Ελλάδα!”, “Οι σημαίες οι φοβερές της Λευτεριάς ξεδιπλωθείτε στον αέρα!”. Τότε, για πρώτη φορά, άρχισε κάποιος σιγά σιγά να τραγουδά τον Εθνικό Υμνο, και τον ακολούθησαν όλοι οι παρευρισκόμενοι. Αργότερα μάθαμε ότι ο Εθνικός Υμνος ακούστηκε σε όλη την περιοχή. Και ενώ τραγουδούσαμε τον Εθνικό Υμνο, ήρθε ο Αλτενμπουργκ, ο γερμανός κυβερνήτης της Αθήνας, και κατέθεσε δάφνινο στεφάνι στον τάφο του Παλαμά. Μόλις γύρισε την πλάτη του, πήραμε το στεφάνι και το κάναμε φύλλο και φτερό. Δεν μας παρότρυνε κανένας, ήταν κάτι τελείως αυθόρμητο. Θεωρώ ότι ήταν μια πραγματική πράξη αντίστασης. Ημουν αυτήκοος και αυτόπτης μάρτυρας σε όλα αυτά, ακόμα τα βλέπω μπροστά μου».

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Το ψηφιδωτό με τον Ιουστινιανό

«Ενα ψηφιδωτό θα ήθελα. Αν μπορούσα να έχω κάτι, θα ήθελα το ψηφιδωτό όπου απεικονίζεται ο αυτοκράτορας Ιουστινιανός Α΄ και η συνοδεία του, το οποίο βρίσκεται στον Αγιο Βιτάλιο της Ραβέννας, στον διάδρομο στην είσοδο. Από τη μία μεριά του διαδρόμου είναι το ψηφιδωτό με τον Ιουστινιανό και την ακολουθία του και από την άλλη ένα άλλο της αυτοκράτειρας Θεοδώρας. Αν σταθείς στη μέση, θα διαπιστώσεις ότι ο ένας κοιτάζει τον άλλον. Σε αυτό το ψηφιδωτό ο αυτοκράτορας Ιουστινιανός απεικονίζεται στο κέντρο της παράστασης, συνοδευόμενος από φρουρούς και αξιωματούχους, και δίπλα του στέκεται ο επίσκοπος της Ραβέννας Μαξιμιανός, όπως βλέπουμε να γράφει η επιγραφή πάνω από το κεφάλι του. Ρωτούσα συχνά τους φοιτητές μου: Ενα ψηφιδωτό που βρίσκεται στη Ραβέννα αναφέρει μόνο το όνομα του επισκόπου της Ραβέννας; Οι άλλοι που απεικονίζονται ποιοι είναι; Γιατί δεν τους αναφέρει; “Βρε σεις” τους έλεγα “σκεφτείτε το”. Συνήθως δεν απαντούσε κανείς. Ο λόγος είναι επειδή αυτό το ψηφιδωτό “κεντήθηκε” στην Πόλη, όπου εκεί τους γνώριζαν όλους εκτός από τον Μαξιμιανό, γι’ αυτό γράφουν το όνομά του. Από αυτό βέβαια αποδεικνύεται ότι δεν υπήρχε μεγάλο εργαστήριο ψηφιδωτών στη Ραβέννα» («Από μένα αυτά»).

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Με τον Μιτεράν και τη Γιουρσενάρ

«Γίνομαι Πρύτανης της Ακαδημίας, ένα είδος υφυπουργού, αναφέρομαι κατευθείαν στον Πρόεδρο μέσω της συμβούλου του –μιας καλλονής– της Σεγκολέν Ρουαγιάλ. Μέχρι τότε δεν γνώριζα τον Μιτεράν. Το ’83, τον Μάη ήταν, μου τηλεφωνούν από το Ελιζέ: «Ο Πρόεδρος θέλει να φάτε σε ένα τραπέζι με άλλους διανοούμενους». Φτάνω λοιπόν στο Προεδρικό Μέγαρο, πρώτη φορά που βλέπω τον Μιτεράν, και στο ίδιο τραπέζι είναι η Μαργκερίτ Γιουρσενάρ, ο Ζακ Λανγκ, ο Ρεζίς Ντεμπρέ, η αφεντιά μου και ο Μιτεράν με τη γυναίκα του, την Ντανιέλ. Τι θαύμασα; Τον Μιτεράν να ξέρει όχι μόνο το τι γινόταν σε όλο τον κόσμο εκείνη τη στιγμή, αλλά να μιλάει για ένα σωρό θέματα, φιλοσοφία, τέχνη, πολιτική, μια πολυσχιδής γνώση που δεν είχα ξαναδεί· ακόμα και η Γιουρσενάρ τα είχε χάσει λίγο» («Μια ζωή χωρίς άλλοθι»).

* Τα αποσπάσματα προέρχονται από τις εκδόσεις: «Από μένα αυτά» (συνομιλίες με τον Μάκη Προβατά και την Εφη Βασιλοπούλου), εκδ. Πατάκη (2021), και το «Μια ζωή χωρίς άλλοθι (όπως την αφηγήθηκα στον Γιάννη Μπασκόζο)», εκδ. Μεταίχμιο (2017).