Τα ΝΕΑ - Τεχνολογία

Για συνέχιση του εμπαιγμού των αγροτών κάνει λόγο ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής, Νίκος Ανδρουλάκης, από τις Βρυξέλλες όπου βρίσκεται μετέχοντας το πρωί στην προσύνοδο των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών (PES).

Για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, που θα συζητήσει το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, ο Νίκος Ανδρουλάκης σημείωσε ότι «η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που μειώνει τα κονδύλια για τη συνοχή και την Κοινή Αγροτική Πολιτική, αυξάνοντας τις δαπάνες για την άμυνα, είναι απαράδεκτη γιατί βάζει την Ευρώπη σε επικίνδυνα ψευτοδιλήμματα, σε μια εποχή που αυξάνονται οι προκλήσεις αλλά και οι εχθροί της».

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Και πρόσθεσε: «Πρέπει να υπάρχουν νέα χρηματοδοτικά εργαλεία, ώστε να χρηματοδοτήσουμε και την ανάπτυξη και το κοινωνικό κράτος και την ασφάλεια και την άμυνα των ευρωπαϊκών λαών. Και, βέβαια, όταν σχεδιάζουμε την άμυνα, πρέπει να γίνεται με τα ίδια κριτήρια είτε αφορά την ανατολική Ευρώπη και τον κίνδυνο της Ρωσίας είτε αφορά τη νοτιοανατολική Μεσόγειο και τον κίνδυνο της Τουρκίας».

Ερωτηθείς για τις αγροτικές κινητοποιήσεις, ο κ. Ανδρουλάκης επισήμανε: «Ο εμπαιγμός των αγροτών συνεχίζεται. Χθες ο ΕΛΓΑ πήρε από τους λογαριασμούς τους τα ποσά των ασφαλιστικών εισφορών πριν τους πιστωθούν οι βασικές ενισχύσεις. Και μετά η κυβέρνηση έτρεχε να διορθώσει την γκάφα της».

«Κατέθεσα στη Βουλή ένα πλαίσιο έξι σημείων. Κανείς δεν θέλει να κάνει Χριστούγεννα στα μπλόκα. Νομίζω ότι αυτά τα έξι σημεία δίνουν λύσεις και για το σήμερα αλλά και προοπτική για την παραγωγή μας και για το μέλλον», τόνισε καταληκτικά ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής.

Η Δάφνη νιώθει το έδαφος να υποχωρεί, όσο ο Παυλής σωπαίνει και κρύβεται πίσω από την αγωνία του τεστ DNA. Την ίδια στιγμή, η Ασπασία έρχεται αντιμέτωπη με σκληρές αποκαλύψεις για τον θάνατο του Κίμωνα.

Αναλυτικά όσα αναμένονται στο αποψινό, διπλό επεισόδιο, στην «Γη της Ελιάς» στις 21:00, στο MEGA:

Ο Παυλής περνάει δύσκολες ώρες περιμένοντας το αποτέλεσμα του τεστ DNA, ενώ εκείνη έχει εντοπίσει ότι είναι απόμακρος. Ο Λυκούργος ενημερώνει τον Μιχάλη ότι η αποφυλάκισή του είναι ζήτημα ημερών κι επιστρέφει στη Μάνη με σκοπό να εξομαλύνει την κατάσταση ανάμεσα στη Βασιλική, τη Χάιδω και τον Στάθη. Η Μαρουσώ προσπαθεί να παγιδεύσει τον serial killer, ενώ ο Ρούσσος βεβαιώνει τον Μανώλη ότι στο χωριό του τα πράγματα κυλούν ομαλά και κανείς δεν επιτέθηκε σε κανέναν. Η Αριάδνη παρατηρεί ότι η κίνηση στην ταβέρνα έχει πέσει, αλλά το μυαλό της εξακολουθεί να είναι στην Ισμήνη. Ένα υποτιθέμενο λάθος του Παυλή κοστίζει πάρα πολύ ακριβά στην Αλεξάνδρα και τον αφήνει εκτεθειμένο. Ο Αντώνης εξηγεί στον Δημοσθένη ότι η συνεργασία τους τελείωσε κι ο Δημοσθένης απειλεί Θεούς και δαίμονες.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Ο Κουράκος κι η Μαρουσώ προχωρούν το σχέδιο που έχουν στήσει για να παγιδέυσουν τον Μανώλη. Ο Στέφανος αποφασίζει να αποδεχθεί την κληρονομιά τής Μαλένας και να δωρίσει τα χρήματα σε ίδρυμα. Η Δάφνη πιέζει τον Παυλή να της πει τι του συμβαίνει, αλλά εκείνος την αποφεύγει. Γεμάτος τύψεις για το λάθος που έγινε στο λατομείο, υποβάλλει την παραίτησή του στην Αλεξάνδρα, αγνοώντας πως πίσω από όλο αυτό κρύβεται ο Αντώνης. Η Βασιλική παραλαμβάνει τις μπομπονιέρες, αλλά εξακολουθεί να αγωνιά για το αν θα παρευρεθούν στον γάμο ο Στάθης κι η Χάιδω. Η Άννα ομολογεί στον Πότη ότι έχει αισθήματα για τον Ρούσσο κι εκείνος ενοχλείται. Η Χριστίνα κι ο Αντώνης ξεκαθαρίζουν στον Δημοσθένη πως η σχέση του με το κύκλωμα τέλειωσε. Εκείνος αρνείται να το δεχτεί, τους απειλεί και, πάνω στον θυμό του, ομολογεί την ευθύνη του για τον φόνο του Κίμωνα, δίνοντας τη χαριστική βολή στην Ασπασία που ακούει από τον κοριό.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

• Σκηνοθεσία: Αντρέας Γεωργίου
• Σενάριο: Βάνα Δημητρίου
• Με τον Γιώργο Παρτσαλάκη

Πρωταγωνιστούν: Πασχάλης Τσαρούχας, Αντωνία Χαραλάμπους, Έλενα Χριστοφή, Βαρβάρα Λάρμου, Ιφιγένεια Τζόλα, Στέφανη Χαραλάμπους, Γιάννης Κρητικός, Αλέξανδρος Μαρτίδης, Λουκία Βασιλείου, Μάριος Μαριόλος, Αντρέας Παπαμιχαλόπουλος, Θεοφίλης Πασχάλης, Μίλτος Χαρόβας, Ειρήνη Τάσσου, Ντένια Ψυλλιά, Βίκυ Διαμαντοπούλου, Ντόρις Κυριακίδου, Ευφροσύνη Κουτσουβέρη, Αλεξάνδρα Ντούνη

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Μιχάλης, ο Στέφανος Μιχαήλ

Στον ρόλο της Κούλας, η Χριστιάνα Αρτεμίου

Τζον, ο Απόστολος Γκλέτσος

Συμβολαιογράφος, ο Μάξιμος Μουμούρης

Και οι:

Στέλα Φυρογένη

Κούλλης Νικολάου

Βάσια Παναγοπούλου

Μάριος Αθανασίου

Φιλική συμμετοχή, Άντζελα Γκερέκου

Στον ρόλο της Μαργαρίτας, η Λυδία Κονιόρδου

Αλεξάνδρα, η Πέμη Ζούνη

Στέφανος, ο Αντρέας Γεωργίου

Guest star, Μάρω Κοντού

Εκτέλεση Παραγωγής: MAKE IT PRODUCTIONS

Παραγωγή: ALTER EGO MEDIA S.A. – MEGA

#GiTisElias

Το Σάββατο 3 Ιανουαρίου, στις 17:00, το MEGA θα μεταδώσει ζωντανά και αποκλειστικά το Betsson Super Cup, όπου ο νταμπλούχος Ελλάδας της σεζόν 2024-2025, Ολυμπιακός, αντιμετωπίζει τον φιναλίστ του Κυπέλλου Ελλάδας, ΟΦΗ.

Έπειτα από 18 χρόνια, ο θεσμός του Super Cup επιστρέφει δυναμικά, με τις δύο ομάδες να δίνουν ραντεβού στο Παγκρήτιο Στάδιο για έναν καθηλωτικό αγώνα που θα κρίνει τον πρώτο τίτλο για το 2026. Πρόκειται για τη δεύτερη φορά που θα αναμετρηθούν οι δύο ομάδες σε τελικό Super Cup.

Η πρώτη ήταν το 1987 στο Ολυμπιακό Στάδιο όταν ο Ολυμπιακός είχε νικήσει με 1-0. Η ομάδα του Πειραιά θα προσπαθήσει να κατακτήσει για τέταρτη φορά στην ιστορία της το τρόπαιο υπό τη διοργάνωση της ΕΠΟ. Για τους Κρητικούς αυτή θα είναι η δεύτερη συμμετοχή στον αγώνα για την ανάδειξη του υπερπρωταθλητή της περσινής περιόδου.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Στην περιγραφή της αναμέτρησης ο Αντώνης Κατσαρός.

Το MEGA – πάντα δίπλα στα μεγάλα γεγονότα – μεταδίδει έναν ακόμη τελικό που υπόσχεται να προσφέρει θέαμα στους λάτρεις του ποδοσφαίρου.

Γευστικό το πιάτο που ετοίμασε ο Δημήτρης Σκαρμούτσος στην κουζίνα του «Buongiorno». Παρουσιάζει λαχταριστά ζυμαρικά φούρνου, συνδυάζοντας μοτσαρέλα που λιώνει, απαλή ρικότα και αρωματική τομάτα

Ακολουθήστε τις οδηγίες του Δημήτρη Σκαρμούτσου και καλή σας απόλαυση.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση και ευρωομόλογα αποτελούν σήμερα ένα από τα πιο ενδιαφέροντα φαινόμενα στη διεθνή οικονομία. Παραδοσιακά, η αύξηση του χρέους συνδέεται με υψηλότερο κόστος δανεισμού. Ωστόσο, στην περίπτωση της ΕΕ, όσο περισσότερα ευρωομόλογα εκδίδονται, τόσο φθηνότερα φαίνεται να δανείζεται – μια πραγματική οικονομική παραδοξότητα.

Η κοινή ευρωπαϊκή έκδοση χρέους ξεκίνησε ουσιαστικά το 2021, μέσω του προγράμματος Next Generation EU, που δημιουργήθηκε για τη στήριξη της ανάκαμψης μετά την πανδημία. Για πρώτη φορά, η Ένωση προχώρησε σε μαζική, κοινή χρηματοδότηση ύψους 750 δισ. ευρώ, εισάγοντας έναν νέο υπερεθνικό τίτλο στην αγορά. Από το 2023 και έπειτα, ο όγκος των εκδόσεων αυξήθηκε σημαντικά, καθιστώντας την ΕΕ έναν από τους μεγαλύτερους εκδότες ομολόγων στην Ευρώπη.

Το εντυπωσιακό είναι πως αυτή η αύξηση δεν οδήγησε σε ακριβότερο δανεισμό· αντιθέτως, το κόστος μειώθηκε. Η διαφορά απόδοσης μεταξύ των δεκαετών ευρωομολόγων και των αντίστοιχων γερμανικών τίτλων – που θεωρούνται το ασφαλέστερο σημείο αναφοράς – έχει περιοριστεί αισθητά. Οι αγορές ζητούν ολοένα μικρότερο «ασφάλιστρο» για να δανείσουν χρήματα στην Ένωση.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')}) Η σημασία της ρευστότητας

Η εξήγηση δεν σχετίζεται με το ρυθμιστικό πλαίσιο ή τον πιστωτικό κίνδυνο, οι οποίοι παραμένουν αμετάβλητοι από το 2021. Το κλειδί βρίσκεται στη ρευστότητα. Με απλά λόγια, πρόκειται για το πόσο εύκολα μπορεί κάποιος να αγοράσει ή να πουλήσει ένα ομόλογο χωρίς να επηρεάσει σημαντικά την τιμή του. Όσο πιο «ζωντανή» είναι μια αγορά, τόσο μικρότερο είναι το ρίσκο για τους επενδυτές.

Για να υπάρξει ρευστότητα, απαιτείται όγκος: αρκετές εκδόσεις, επενδυτές και συναλλαγές. Τα ευρωομόλογα βρίσκονται ακόμη σε φάση ωρίμανσης, όμως όσο αυξάνεται ο αριθμός τους, δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για συμμετοχή μεγάλων «παικτών» της αγοράς. Η ανάπτυξη υποδομών, όπως πλατφόρμες διαπραγμάτευσης, αγορές repos και συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης, ενισχύει τη σταθερότητα και μειώνει το κόστος δανεισμού.

Οι προκλήσεις μετά το 2026

Παρά τα θετικά σημάδια, η δυναμική αυτή δεν είναι δεδομένη. Αν μετά το 2026 οι καθαρές εκδόσεις μειωθούν, υπάρχει κίνδυνος οι αγορές να χάσουν το ενδιαφέρον τους και η ρευστότητα να υποχωρήσει. Ήδη, τα επόμενα προγράμματα κοινής χρηματοδότησης θεωρούνται μικρότερης κλίμακας, γεγονός που ενδέχεται να περιορίσει τη σημερινή ορμή.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Το στρατηγικό ερώτημα είναι αν η Ευρωπαϊκή Ένωση θα επιλέξει να προχωρήσει προς μια βαθύτερη οικονομική ενοποίηση, με ισχυρό και μόνιμο κοινό χρέος. Μια τέτοια απόφαση θα ενίσχυε όχι μόνο τη χρηματοοικονομική θέση της, αλλά και τα θεμέλια της ίδιας της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Προς το παρόν, η ευνοϊκή αυτή συγκυρία λειτουργεί υπέρ της· το αν θα αξιοποιηθεί, μένει να φανεί.

Το Διοικητικό Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) αναμένεται να διατηρήσει αμετάβλητο στο 2% το βασικό επιτόκιο της Ευρωζώνης, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις οικονομικών αναλυτών ενόψει της σημερινής συνεδρίασης.

Η απόφαση αυτή αντανακλά τις επικαιροποιημένες προβλέψεις της ΕΚΤ για την πορεία του πληθωρισμού και της ανάπτυξης στην ευρωπαϊκή οικονομία. Οι αναλυτές εκτιμούν ότι η σταθερότητα των τιμών σε συνδυασμό με την ανθεκτικότητα της οικονομίας επιτρέπουν στην Τράπεζα να διατηρήσει στάση αναμονής.

Οι οικονομολόγοι της ΕΚΤ αναμένεται να αναθεωρήσουν προς τα πάνω τις εκτιμήσεις τους για την οικονομική ανάπτυξη, καθώς η ευρωζώνη εμφανίζει μεγαλύτερη ανθεκτικότητα απ’ ό,τι είχε προβλεφθεί απέναντι στις δυσμενείς διεθνείς συνθήκες του εμπορίου.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Στις προηγούμενες προβλέψεις του Σεπτεμβρίου, η ΕΚΤ τοποθετούσε την αύξηση του ΑΕΠ στο 1,2% για το 2025, στο 1,0% για το 2026 και στο 1,3% για το 2027. Οι επικείμενες αναθεωρήσεις αναμένεται να αποτυπώσουν μια πιο αισιόδοξη προοπτική για την οικονομία της Ευρωζώνης.

Ο πληθωρισμός έχει σταθεροποιηθεί κοντά στον μεσοπρόθεσμο στόχο της ΕΚΤ, στο 2%. Παράλληλα, οι προβλέψεις για τον υποκείμενο πληθωρισμό την περίοδο 2026-2027 εκτιμάται ότι θα αυξηθούν οριακά, υποδηλώνοντας μια ήπια ανοδική δυναμική στις τιμές.

Η πρόεδρος της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ, αναμένεται στη σημερινή συνέντευξη Τύπου την τελευταία για το έτος– να τονίσει την ανάγκη για πολιτική που θα βασίζεται στα διαθέσιμα δεδομένα, αξιολογούμενη σε κάθε συνεδρίαση. Η ίδια αναμένεται να αποφύγει συγκεκριμένες δεσμεύσεις για τη μελλοντική πορεία των επιτοκίων.

Η επικρατούσα εκτίμηση μεταξύ των αναλυτών είναι ότι η επόμενη κίνηση της ΕΚΤ, εφόσον υπάρξει, θα είναι πιθανότερα μια αύξηση των επιτοκίων, αν και οι περισσότεροι ειδικοί θεωρούν ένα τέτοιο ενδεχόμενο ακόμη πρόωρο.

Σφοδρή επίθεση εξαπέλυσε ο Παύλος Μαρινάκης στη Ζωή Κωνσταντοπούλου, μετά τη χθεσινή αντιπαράθεση της προέδρου της Πλεύσης Ελευθερίας και του Άκη Σκέρτσου και τις αναφορές της αρχηγού της κας. Κωνσταντοπούλου στη δικαστικό, σύζυγο του υπουργού Επικρατείας.

«Είναι προσωποποίηση του φασισμού και του σεξισμού. Ντροπή και μόνο η παρουσία της στο κοινοβούλιο. Λειτουργεί με φασιστικούς όρους. Να θυμηθούμε τι έκανε ως πρόεδρος της Βουλής; Θεωρεί ότι είναι ο μόνος τρόπος να επιβιώσει πολιτικά. Όταν ένας άνθρωπος προσπαθεί να κάνει καριέρα στις πλάτες συγγενών νεκρών, τα υπόλοιπα κόμματα δεν το σκέφτονται αυτό;» ανέφερε ο κ. Μαρινάκης.

Ακόμα ο κυβερνητικός εκπρόσωπος πέταξε «καρφιά» για το ΠΑΣΟΚ, χωρίς να το κατονομάσει λέγοντας: «όταν γίνουν θύματα και αυτοί θα το καταλάβουν. Πρέπει να αντιδράσουν προτού να είναι αργά».

Η Βρετανία είναι η πρώτη χώρα που έχει αποφασίσει να δαπανήσει ένα τόσο μεγάλο ποσό για την εξάλειψη της βίας στα σχολεία και της βίας κατά των γυναικών.

Η ανάγκη δράσης ήταν παραπάνω από άμεση καθώς σε έρευνα του Υπουργείου Παιδείας της χώρας, το 70% των ερωτηθέντων καθηγητών δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης δήλωσαν ότι το σχολείο τους είχε αντιμετωπίσει ενεργά τη σεξουαλική βία ή/και παρενόχληση μεταξύ παιδιών.

Ίσως βοήθησε και λίγο περισσότερο η συγκλονιστική σειρά «Adolesence» που έχει θίξει το ζήτημα της τοξικής αρρενωπότητας και του μισογυνισμού σε νεαρές ηλικίες.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Οι εκπαιδευτικοί λοιπόν στο Ηνωμένο Βασίλειο θα εκπαιδευτούν για να εντοπίζουν πρώιμα σημάδια μισογυνισμού στα αγόρια. Πρόκειται για την πολυαναμενόμενη στρατηγική της κυβέρνησης για τη μείωση τουλάχιστον στο 50% της βίας κατά των γυναικών και των κοριτσιών σε μια δεκαετία από σήμερα.

Ο Σερ Κιρ Στάρμερ προειδοποίησε ότι «πολύ συχνά οι τοξικές ιδέες επικρατούν νωρίς», με περισσότερο από το 40% των νέων ανδρών να λέγεται ότι έχουν θετική άποψη για τον μισογυνιστή influencer Άντριου Τέιτ.

Πρόκειται για ένα πακέτο μέτρων ύψους 20 εκατομμυρίων λιρών, με 16 εκατομμύρια λίρες να προέρχονται από τον φορολογούμενο και 4 εκατομμύρια λίρες από φιλάνθρωπους και συνεργάτες.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Οι εκπαιδευτικοί θα λάβουν επίσης εξειδικευμένη εκπαίδευση για το πώς να μιλάνε στους μαθητές για θέματα όπως η συναίνεση και οι κίνδυνοι της κοινοποίησης προσωπικών εικόνων – και όλοι οι μαθητές δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στην Αγγλία θα παρακολουθούν μαθήματα για τις υγιείς σχέσεις.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Αυτά τα μαθήματα θα είναι υποχρεωτικά μέχρι το τέλος αυτού του κοινοβουλίου το 2029. Το μέτρο συμπεριλαμβάνει και μια διαδικτυακή γραμμή βοήθειας για εφήβους που ανησυχούν για τη δική τους συμπεριφορά στις σχέσεις.

«Κάθε γονέας θα πρέπει να μπορεί να εμπιστεύεται ότι η κόρη του είναι ασφαλής στο σχολείο, στο διαδίκτυο και στις σχέσεις της» αναφέρει ο Πρωθυπουργός της Βρετανίας.

Όπως συμπλήρωσε, εάν η κυβέρνηση δεν κάνει τίποτα για να παρέμβει, η βία κατά των γυναικών θα μπορούσε να διπλασιαστεί αντί να μειωθεί στο μισό.

Μεταξύ των όσων προγραμματίζει η Βρετανία είναι:

– εκπαίδευση σε σχολεία (π.χ. ξεχωρίζοντας πορνό από υγιείς σχέσεις και αντιμετώπιση μισογυνικών συμπεριφορών από νεαρή ηλικία)

– διδασκαλίες για την «incel» κουλτούρα και τις συμπεριφορές μισογυνισμού, με στόχο την αντιστάθμιση των επιβλαβών μηνυμάτων που κυκλοφορούν στα κοινωνικά δίκτυα.

Ένας φαύλος κύκλος: κουλτούρα Incel, τοξική αρρενωπότητα και μισογυνισμός.

Η είσοδος νέων όρων πολλές φορές μας μπερδεύει. Τα ερεθίσματα που παίρνουν τα παιδιά από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης συχνά δεν μπορούν να περιοριστούν ενώ αρκετοί γονείς δεν μπορούν και να κατανοήσουν αυτά με τα οποία έρχονται αντιμέτωπα τα παιδιά τους.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Ο όρος Incel προέρχεται από τα αγγλικά involuntary celibate («ακούσια άγαμος/σεξουαλικά άπειρος») και περιγράφει άτομα που δηλώνουν ότι θέλουν ρομαντική ή σεξουαλική σχέση αλλά δεν μπορούν να τη δημιουργήσουν, παρότι το επιθυμούν.

Ο όρος εμφανίστηκε αρχικά τη δεκαετία του 1990 ως ουδέτερη περιγραφή μιας εμπειρίας μοναξιάς. Με τα χρόνια συνδέθηκε με διαδικτυακές κοινότητες όπου συχνά εκφράζονται απογοήτευση, θυμός ή και εχθρικές απόψεις, κυρίως απέναντι στις γυναίκες.

Στη σύγχρονη χρήση, ο όρος έχει συχνά αρνητική χροιά, επειδή κάποιες ομάδες incel έχουν συνδεθεί με μισογυνισμό ή ακραίες ιδεολογίες.

Ο όρος «τοξική αρρενωπότητα» (toxic masculinity) είναι ένας κοινωνιολογικός και ψυχολογικός όρος που περιγράφει συγκεκριμένα επιβλαβή πρότυπα ανδρικής συμπεριφοράς, όχι την αρρενωπότητα συνολικά. Αναφέρεται σε κοινωνικές προσδοκίες που λένε ότι ένας άντρας «πρέπει»:

– να είναι πάντα σκληρός και κυρίαρχος

– να μην εκφράζει συναισθήματα – να αποδεικνύει την αξία του μέσω δύναμης, σεξουαλικής επιτυχίας ή εξουσίας – να απορρίπτει οτιδήποτε θεωρείται «θηλυκό»

Η κουλτούρα incel, η τοξική αρρενωπότητα και ο μισογυνισμός συνδέονται στενά και λειτουργούν συχνά σαν αλυσίδα.

Η τοξική αρρενωπότητα προβάλλει ιδέες όπως: «Ο άντρας αξίζει αν έχει σεξουαλική επιτυχία», «Η απόρριψη σημαίνει αποτυχία/αδυναμία». Όταν λοιπόν ένας νέος βιώνει απόρριψη αισθάνεται ντροπή, θυμό και σύγχυση για την προσωπικότητά του.

Εκεί έρχεται η κουλτούρα Incel που δίνει μια απλοϊκή αλλά επικίνδυνη αφήγηση: «Δεν φταις εσύ — φταίνε οι γυναίκες», «Οι γυναίκες είναι επιφανειακές και χειριστικές», «Η κοινωνία είναι στημένη εναντίον σου». «Οι γυναίκες θέλουν μόνο πολύ όμορφους/πλούσιους άντρες», «Η κοινωνία είναι άδικη απέναντι στους “μέσους” άντρες».

Έτσι ο έφηβος έχει έναν «εχθρό» και απαλλάσσεται από την ενδεχόμενη προσωπική ευθύνη. Η εκτόνωση του θυμού εκφράζεται λοιπόν με τον μισογυνισμό.

Σε μια απλοϊκή αλυσίδα λοιπόν η «εκτόνωση» του θυμού, που γεννήθηκε από την τοξική αρρενωπότητα (πίεση για «ανδρική επιτυχία»), διοχετεύτηκε μέσω incel αφηγήσεων και μετετράπη σε μισογυνισμό. Δηλαδή την υποτίμηση και απανθρωποποίηση των γυναικών. Την αντίληψη ότι οι γυναίκες «χρωστούν» προσοχή ή σεξ, λεκτική ή διαδικτυακή βία.

Έρευνες και δράσεις σε άλλες Ευρωπαϊκές χώρες;

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο υπάρχει ενεργός διάλογος. Εκπαιδευτικές πρωτοβουλίες και δίκτυα προσπαθούν να μειώσουν αυτού του τύπου τις επιρροές και να προωθήσουν σεβασμό και ισότητα από μικρές ηλικίες.

Η έρευνα «Manfluencers and Young Men’s Misogynistic Attitudes» υπογραμμίζει ότι τόσο σε πολλά κράτη όσο και στην Ευρώπη, η μισογυνία και η δογματική αντίληψη για τον ρόλο των φύλων έχουν αυξηθεί σε διαδικτυακά περιβάλλοντα, όπου influencers προωθούν τοξικά μηνύματα και μηνύματα μισογυνισμού που απευθύνονται κυρίως σε νέους άνδρες.

Μια ευρωπαϊκή πρόσφατη έρευνα ερευνητικού έργου (HATESHIELD) καταγράφει επίσης την αύξηση της online μισογυνίας μέσω του «manosphere» (δικτυακές κοινότητες που προωθούν τοξικά αντρικά στερεότυπα και άρνηση των δικαιωμάτων των γυναικών).

Σε μια δημοσκόπηση Αυστραλιανών εφήβων αγοριών, 28 % δήλωσαν ότι θαυμάζουν αρνητικούς ιντερνετικούς ρόλους/πρότυπα με τοξικά χαρακτηριστικά

Σε χώρες όπως Γαλλία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ολλανδία και Βέλγιο, έχει δημιουργηθεί ή προτείνεται εκπαιδευτικό περιεχόμενο που στοχεύει στη συνειδητοποίηση των κινδύνων από το μισογυνικό περιεχόμενο στα social media και στη διδασκαλία κριτικής ψηφιακής ικανότητας στους μαθητές.

Ενδεικτικό είναι το παράδειγμα της Γαλλίας που «έβαλε» στις σχολικές αίθουσες την σειρά «Adolesence». Το υπουργείο Παιδείας της χώρας ανακοίνωσε τον Ιούνιο ότι θα αξιοποιήσει πέντε ειδικά σχεδιασμένα μαθήματα, βασισμένα σε αποσπάσματα από τη σειρά, τα οποία θα προβάλλονται σε μαθητές ηλικίας 14 ετών και άνω, συνοδευόμενα από εκπαιδευτικό υλικό.

Το σίγουρο είναι ότι χρειάζονται ακόμα πολλά.

Απόψε στις 00:00, στο MEGA, η «Μεγάλη Εικόνα» με τη Νίκη Λυμπεράκη εμβαθύνει στις τελευταίες εξελίξεις γύρω από το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ.

Αγρότες, πολιτικοί και δημοσιογράφοι συζητούν για την εκρηκτική κατάσταση που επικρατεί γύρω από τις επιδοτήσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ, με φόντο τις αυξανόμενες κινητοποιήσεις και τις πολιτικές αντιπαραθέσεις. Η εκπομπή εξετάζει τα αίτια της κρίσης, τις ευθύνες που αποδίδονται στους αρμόδιους φορείς αλλά και τις επιπτώσεις που έχει η κατάσταση για τον πρωτογενή τομέα και τις τοπικές κοινωνίες

Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, συνοδευόμενος από τον υφυπουργό Εθνικής Άμυνας, Θανάση Δαβάκη, τον αρχηγό του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Άμυνας (ΓΕΕΘΑ), στρατηγό Δημήτριο Χούπη και τον αρχηγό του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού (ΓΕΝ), αντιναύαρχο Δημήτριο – Ελευθέριο Κατάρα ΠΝ, μεταβαίνει, σήμερα, Πέμπτη 18 Δεκεμβρίου, στη Λοριάν της Γαλλίας, όπου θα παραστεί στις 14:00 ώρα Ελλάδος στην τελετή ονοματοδοσίας και ύψωσης της ελληνικής σημαίας στην πρώτη φρεγάτα FDI HN «Belh@rra» F – 601 «Κίμων».

Στο πλαίσιο της επίσκεψής του, ο κ. Δένδιας θα έχει συνάντηση στη Λοριάν με τη Γαλλίδα ομόλογό του, Κατρίν Βοτρίν.

Όπως ανακοινώθηκε χθες από το υπουργείο Εθνικής Άμυνας, κατά τη συνάντηση θα συζητηθούν θέματα διμερούς αμυντικής συνεργασίας, περιφερειακής και ευρωπαϊκής ασφάλειας, καθώς και οι προοπτικές περαιτέρω εμβάθυνσης της στρατηγικής σχέσης των δύο χωρών.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στην υλοποίηση υφιστάμενων συμφωνιών, στη συνεργασία στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας και στον συντονισμό των δύο πλευρών απέναντι στις σύγχρονες προκλήσεις ασφάλειας.

Εχουμε διεργασίες. Εκεί που το προετοιμαζόμενο «κόμμα Τσίπρα» άρχισε περιοδεία στην επαρχία, λίγο πριν αναλάβει την πρωθυπουργία της ΝΔ ο Δένδιας ή ο Πιερρακάκης και πριν ακόμη ηγηθεί κυβερνήσεων συνεργασίας ο Βενιζέλος, εμφανίστηκε στον περίγυρο και το κόμμα Καρυστιανού.

Για να αποδειχθεί ότι στην Ελλάδα ποτέ δεν ησυχάζεις. Πάντα κάτι συμβαίνει. Κι από όλα έχει ο μπαξές.

Τι ψάχνει λοιπόν κι ο Μητσοτάκης να χαλαρώσει σπίτι με τη Μαρέβα του και «Emily in Paris»; Εχουμε ολόκληρη σειρά «Διεργασίες στην Ελλάδα» που μεταξύ μας έχει και μεγαλύτερη πλάκα.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Το Netflix διεκδικεί ήδη τα δικαιώματα.

Φυσικά σε δημοκρατία ζούμε. Και το έχουμε ξαναπεί: ο καθένας μπορεί να φτιάξει κόμμα, σωματείο, ομάδα ή ορειβατικό σύλλογο της αρεσκείας του.

Αρκεί να βρει και κάποιους να τον ψηφίσουν αλλά αυτό είναι άλλη υπόθεση. Το μαθαίνουμε στο τέλος της ιστορίας.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Από την εξέλιξη του έργου λοιπόν συγκρατώ την πληροφορία ότι της κομματικής προσπάθειας Καρυστιανού μετέχει και «γερόντισσα ιερομόναχη που μιλάει αραμαϊκά».

Εντυπωσιάστηκα. Δεν ξέρω πού βρήκαν τη γερόντισσα αλλά δεν έχω γνωρίσει ποτέ στη ζωή μου κάποιον να μιλάει αραμαϊκά.

Κι ούτε πως ξέρουμε ότι αυτά τα ακατάληπτα που λέει η γερόντισσα είναι αραμαϊκά κι όχι (ας πούμε) διάλεκτος ομάδας Συριζαίων που ξέμειναν από τη φλοτίλα κάπου έξω από τη Γάζα.

Πρέπει να εξετάσουμε σοβαρά όλες τις εκδοχές. Διότι άλλο να συνεννοούμαστε στα αραμαϊκά που δεν ξέρουμε κι άλλο να μας τα λένε συριζαίικα που δεν τα καταλαβαίνουμε.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Ακόμη περισσότερο που δεν αντιλαμβάνομαι πλήρως τη σκοπιμότητα όλων αυτών των κομμάτων και τι ακριβώς θέλουν να κάνουν.

Παράδειγμα. Θα μετέχει το κόμμα Καρυστιανού και η γερόντισσα ιερομόναχη σε μια ενδεχόμενη κυβέρνηση συνεργασίας υπό τον Βενιζέλο ή θα αφήσουν την Ελλάδα ακυβέρνητη;

Και ρωτάω επειδή (όπως αντιλαμβάνομαι) ο Τσίπρας θα πάει όπου του ζητήσουν αρκεί να μην κατέβουν οι άλλοι από τον εξώστη ενώ ο Κασσελάκης το κλείνει το μαγαζί.

Την ίδια στιγμή που δεν βλέπω να παίρνουν υπουργείο στην κυβέρνηση συνεργασίας η Ζωή και ο Βαρουφάκης, ο οποίος εν τω μεταξύ διασπάστηκε με τη ΛΑΕ που δεν ξέρω αν είναι ακόμα του Λαφαζάνη.

Μπερδεμένα πράγματα που μόνο οι ομιλούντες την αραμαϊκή μπορούν να ξεδιαλύνουν.

Κι επειδή (το ομολόγησα) δεν γνωρίζω πολλούς να μιλούν αραμαϊκά γύρω μας, ένα πράγμα έχω να σας πω.

Τη γερόντισσα και τα μάτια μας. Μόνο αυτή καταλαβαίνει και μπορεί να μας πει τι συμβαίνει.

Για την καταγγελία που έκανε κατά του γνωστού τραγουδιστή μίλησε ο 21χρονος, βγαίνοντας από τα δικαστήρια της πρώην Σχολής Ευελπίδων.

«Ό,τι έζησα και ό,τι είδα το κατέθεσα στην ελληνική δικαιοσύνη. Δεν υπάρχει κάποιος σκοπός από πίσω, ούτε χρήματα ζήτησα, ούτε τίποτα. Παρά μόνο ηθική δικαίωση. Θα τα πούμε όλα στο μέλλον. […] Είναι κάτι δύσκολο και κάτι πρωτόγνωρο. Να βγει η αλήθεια, τίποτα άλλο» σημείωσε αρχικά όπως αναφέρει το Orange Press.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Αναφερόμενος στα συμβάντα είπε ότι έγιναν «την περίοδο του Μαρτίου και του Απριλίου. Ας λένε ό,τι θέλουν, εμένα δεν με αφορά [τι λένε οι άλλοι]. Ναι, [συνέχισα να εργάζομαι] κανονικά. Όχι, καμία επαφή [με τον κ. Μαζωνάκη]. Δεν θα μπούμε σε λεπτομέρειες τώρα, θα αναφερθούμε στη μήνυση. Η δουλειά μου είναι. Να σβήσω τη δουλειά μου;».

Σε άλλο σημείο τόνισε ότι υπάρχουν μάρτυρες για όσα περιγράφει στην καταγγελία του ενώ ο δικήγόρος του 21χρονου ανέφερε ότι «ουδέποτε υπήρξε εκβίαση».

Μικρή αλλά σημαντική μείωση του μόνιμου πληθυσμού της Ελλάδας καταγράφει η ΕΛΣΤΑΤ, καθώς την 1η Ιανουαρίου 2025 ο πληθυσμός εκτιμάται σε 10.372.335 άτομα (5.094.094 άνδρες και 5.278.241 γυναίκες). Πρόκειται για πτώση κατά 0,03% σε σχέση με τον αναθεωρημένο πληθυσμό της 1ης Ιανουαρίου 2024, που ανερχόταν σε 10.375.764 άτομα.

Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, η εξέλιξη αυτή οφείλεται στη φυσική μείωση του πληθυσμού, η οποία ανήλθε σε 57.564 άτομα. Κατά το ίδιο διάστημα καταγράφηκαν 68.309 γεννήσεις και 125.873 θάνατοι ατόμων που διαμένουν εντός της ελληνικής επικράτειας.

Παράλληλα, η καθαρή μετανάστευση εκτιμάται σε 54.135 άτομα, παρουσιάζοντας θετικό ισοζύγιο. Το στοιχείο αυτό αντισταθμίζει μερικώς τη φυσική μείωση, χωρίς ωστόσο να ανατρέψει τη συνολική πτωτική τάση του πληθυσμού.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Ο πληθυσμός ηλικίας 0-14 ετών αντιστοιχεί στο 12,8% του συνόλου, ενώ το 63,5% αφορά την ηλικιακή ομάδα 15-64 ετών και το 23,7% τους πολίτες 65 ετών και άνω. Ο δείκτης γήρανσης φθάνει το 185,4, γεγονός που υπογραμμίζει τη δημογραφική πρόκληση που αντιμετωπίζει η χώρα.

Όσον αφορά τη μετανάστευση, η καθαρή ροή των 54.135 ατόμων προκύπτει από 132.149 εισερχόμενους και 78.014 εξερχόμενους μετανάστες. Για το 2023, η καθαρή μετανάστευση έχει αναθεωρηθεί σε 29.816 άτομα, με 116.591 εισερχόμενους και 86.775 εξερχόμενους. Στα στοιχεία εισερχόμενης μετανάστευσης περιλαμβάνονται και άτομα που βρίσκονταν στη χώρα υπό καθεστώς διεθνούς ή προσωρινής προστασίας.

Λίγη ώρα προτού πραγματοποιηθεί η κρίσιμη πανελλαδική σύσκεψη των αγροτικών μπλόκων στις Σέρρες, το Μέγαρο Μαξίμου έστειλε νέο μήνυμα προς τους διαμαρτυρόμενους. Οι τελευταίοι κρατούν ανοιχτά όλα τα σενάρια με επικρατέστερο εκείνο της παραμονής στα μπλόκα ανά την επικράτεια στις επόμενες ημέρες.

«Η κυβέρνηση προχώρησε σε σειρά ανακοινώσεων με τις οποίες μπήκε ένα πλαίσιο που ικανοποιεί αιτήματα» είπε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης και πρόσθεσε: «Η μπάλα είναι στους αγρότες που πρέπει να σταθμίσουν πρώτον ότι έρχονται Χριστούγεννα και οι μετακινήσεις πρέπει να γίνουν με ασφάλεια και η αγορά να δουλέψει. Και δεύτερον οτι η κυβέρνηση περνάει από τα λόγια στις πράξεις». Ετσι το Μέγαρο Μαξίμου διαμηνύει ότι «περιμένουμε από εκείνους να γίνει σοβαρή συζήτηση».

Στο μεταξύ όμως στους κόλπους των αγροτών και των κτηνοτρόφων, ακόμα και των προσκείμενων στη ΝΔ επικρατεί καχυποψία για την κυβέρνηση και οργή μετά το «τραγικό λάθος» με τις παρακρατήσεις του ΕΛΓΑ. Εξ ου και κάποιοι πιστεύουν ότι για την ώρα κλείνει το παράθυρο διαλόγου κυβέρνησης – αγροτών ως το τέλος της εβδομάδας, παρότι φαινόταν ότι οι δύο πλευρές μπορούσαν να μπουν σε τροχιά σύγκλισης. Από την κυβέρνηση δεν θέλουν να προεξοφλούν τις αποφάσεις του συντονιστικού των αγροτών, διατηρώντας την ελπίδα ότι θα στρωθεί το τραπέζι της συζήτησης πριν από τα Χριστούγεννα.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Ο κυβερνητικός πορτ παρόλ παραδέχθηκε ότι έγινε λάθος με τον ΕΛΓΑ αλλά «διορθώθηκε την επόμενη μέρα και έγιναν οι πληρωμές». Και όσον αφορά στο έλλειμμα εμπιστοσύνης των μπλόκων προς την κυβέρνηση, ο εκπρόσωπος σχολίασε «μην κάνουμε την τρίχα τριχιά. Η εμπιστοσύνη χτίζεται από την αξιοπιστία μιας σειράς πληρωμών».

Με μια σούπερ χριστουγεννιάτικη κλήρωση, η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) επιβραβεύει τους πολίτες που χρησιμοποίησαν ηλεκτρονικές πληρωμές στις συναλλαγές τους μέσα στο 2025. Η ειδική αυτή κλήρωση του Δεκεμβρίου θα μοιράσει συνολικά 1,2 εκατ. ευρώ σε 12 υπερτυχερούς, οι οποίοι θα λάβουν από 100.000 ευρώ ο καθένας.

Η ετήσια mega φορολοταρία θα πραγματοποιηθεί λίγο πριν από τα Χριστούγεννα, όπως συνέβη και πέρυσι στις 23 Δεκεμβρίου. Στην κλήρωση θα αναδειχθούν 12 τυχεροί λαχνοί με έπαθλο 100.000 ευρώ, καθώς και επιπλέον λαχνοί που θα κερδίσουν 1.000 ευρώ, ανάλογα με τα αδιάθετα ποσά από τις μηνιαίες κληρώσεις του έτους.

Στην ετήσια κλήρωση συμμετέχουν όλοι οι λαχνοί που έχουν συγκεντρωθεί από κάθε πολίτη κατά τις 11 μηνιαίες κληρώσεις, από τον Φεβρουάριο έως και τον Δεκέμβριο του 2025. Τα αδιάθετα ποσά από τις μηνιαίες κληρώσεις Φεβρουαρίου-Αυγούστου συνυπολογίζονται στα συνολικά έπαθλα.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')}) Εξαιρέσεις

Από τη μεγάλη ετήσια κλήρωση εξαιρούνται όσοι έχουν ήδη κερδίσει έπαθλο 50.000 ευρώ σε προηγούμενη μηνιαία κλήρωση.

Τα ποσά των μηνιαίων κληρώσεων

Κάθε μήνα αναδεικνύονται συνολικά 556 τυχεροί λαχνοί:

– 1 λαχνός με έπαθλο 50.000 ευρώ

– 5 λαχνοί με 20.000 ευρώ

– 50 λαχνοί με 5.000 ευρώ

– 500 λαχνοί με 1.000 ευρώ

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Σε περίπτωση που ένας πολίτης διαθέτει περισσότερους από έναν τυχερούς λαχνούς στην ίδια κλήρωση, λαμβάνει μόνο το υψηλότερο έπαθλο, ενώ η λίστα συμπληρώνεται με τους επόμενους λαχνούς ώστε να διανεμηθούν όλα τα προβλεπόμενα βραβεία.

Πώς υπολογίζονται οι λαχνοί

Για κάθε ένα ευρώ που δαπανάται με κάρτα ή άλλο ηλεκτρονικό μέσο πληρωμής αντιστοιχεί ένας λαχνός, με ανώτατο όριο συναλλαγών τα 10.000 ευρώ τον μήνα. Οι λαχνοί αυξάνονται όταν οι ηλεκτρονικές συναλλαγές φτάνουν ή ξεπερνούν το 30%, 50% ή 70% του μηνιαίου εισοδήματος, οπότε διπλασιάζονται, τριπλασιάζονται ή τετραπλασιάζονται αντίστοιχα.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Επιπλέον, οι πολίτες με ετήσιο καθαρό εισόδημα κάτω των 1.000 ευρώ ή μη υπόχρεοι σε δήλωση φορολογίας εισοδήματος λαμβάνουν διπλάσιους λαχνούς για κάθε ευρώ που καταναλώνουν. Οι συμμετέχοντες με προστατευόμενα τέκνα βλέπουν αύξηση των λαχνών τους κατά 50% για κάθε παιδί.

Αντίθετα, όσοι έχουν ετήσιο καθαρό εισόδημα ίσο ή άνω των 60.000 ευρώ λαμβάνουν έναν λαχνό ανά ευρώ δαπάνης, χωρίς προσαυξήσεις.

Ποιοι συμμετέχουν

Στις μηνιαίες και ετήσιες κληρώσεις συμμετέχουν αυτόματα όλα τα φυσικά πρόσωπα με ΑΦΜ στην Ελλάδα και ηλικία άνω των 18 ετών, εφόσον:

– Πραγματοποιούν συναλλαγές με κάρτα ή άλλο ηλεκτρονικό μέσο πληρωμής.

– Έχουν υποβάλει εμπρόθεσμα δήλωση φορολογίας εισοδήματος για το τελευταίο φορολογικό έτος, εφόσον είναι υπόχρεοι.

Πληρωμή των επάθλων

Τα χρηματικά έπαθλα κατατίθενται στον λογαριασμό που έχει δηλώσει ο νικητής στην πλατφόρμα myAADE, στην ενότητα «Μητρώο και Επικοινωνία». Όσοι δεν έχουν δηλώσει λογαριασμό διαθέτουν προθεσμία τριών μηνών από την ημερομηνία της κλήρωσης για να το πράξουν. Η πίστωση του ποσού γίνεται ατόκως μετά τη δήλωση του λογαριασμού.

Για αιώνες, η πανούκλα συμβόλιζε τον απόλυτο τρόμο. Στον Μεσαίωνα αφάνισε περίπου το ένα τρίτο του πληθυσμού της Ευρώπης, αφήνοντας πίσω της κοινωνίες διαλυμένες και μια ασθένεια συνδεδεμένη για πάντα με τον «Μαύρο Θάνατο». Όμως η ιστορία της πανούκλας ξεκινά πολύ νωρίτερα – και ένα πρόβατο που έζησε πριν από 4.000 χρόνια μόλις έδωσε στους επιστήμονες ένα κρίσιμο κομμάτι του παζλ.

Ερευνητές εντόπισαν για πρώτη φορά ίχνη του βακτηρίου Yersinia pestis, του παθογόνου που προκαλεί την πανούκλα, σε οστά εξημερωμένου ζώου της Εποχής του Χαλκού. Το εύρημα προέρχεται από τα κατάλοιπα ενός προβάτου που ζούσε στον οχυρωμένο οικισμό Αρκαΐμ, στα νότια Ουράλια Όρη, σε περιοχή που σήμερα βρίσκεται κοντά στα σύνορα Ρωσίας και Καζακστάν. Η ανακάλυψη αυτή αλλάζει ριζικά την εικόνα για το πώς εξαπλώθηκε μια αρχαία, χαμένη μορφή πανούκλας χιλιάδες χρόνια πριν από τη μεσαιωνική πανδημία.

Η συγκεκριμένη μορφή της νόσου εμφανίστηκε πριν από περίπου 5.000 χρόνια και κυκλοφόρησε σε ολόκληρη την Ευρασία για σχεδόν δύο χιλιετίες. Σε αντίθεση με τη μεσαιωνική πανούκλα, δεν μεταδιδόταν μέσω ψύλλων που παρασιτούσαν σε αρουραίους. Αυτό το γεγονός είχε αφήσει τους επιστήμονες με ένα βασανιστικό ερώτημα: πώς μπόρεσε μια τόσο θανατηφόρα ασθένεια να ταξιδέψει σε τόσο μεγάλες αποστάσεις χωρίς τον γνωστό μηχανισμό μετάδοσης;

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Η απάντηση φαίνεται πως βρίσκεται στη στενή σχέση ανθρώπων και ζώων. Η ανάλυση DNA από το οστό του προβάτου έδειξε ότι το βακτήριο δεν προσέβαλε μόνο ανθρώπους, αλλά και ζώα εκτροφής. Αυτό υποδηλώνει ότι η πανούκλα της Εποχής του Χαλκού εξαπλωνόταν μέσα από ένα πολύπλοκο δίκτυο αλληλεπιδράσεων ανάμεσα σε ανθρώπους, κοπάδια και έναν άγνωστο ακόμη «φυσικό ξενιστή» στο περιβάλλον – πιθανόν τρωκτικά των στέπας ή ακόμη και μεταναστευτικά πουλιά.

Η ανακάλυψη έγινε σχεδόν τυχαία, στο πλαίσιο μιας μεγάλης έρευνας που εξετάζει το αρχαίο DNA ζώων εκτροφής. Η διαδικασία είναι εξαιρετικά δύσκολη: τα δείγματα είναι μολυσμένα από DNA εδάφους, μικροοργανισμούς και ακόμη και από τους ίδιους τους ερευνητές.

Επιπλέον, τα οστά ζώων σπάνια διατηρούνται σε καλή κατάσταση, καθώς συχνά μαγειρεύονταν ή απορρίπτονταν εκτεθειμένα στα στοιχεία της φύσης. Παρ’ όλα αυτά, μέσα σε αυτό το «γενετικό χάος», οι επιστήμονες εντόπισαν ξεκάθαρα το αποτύπωμα της πανούκλας.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Το εύρημα συνδέεται με τον πολιτισμό των Σιντάστα, γνωστό για την πρώιμη ιππασία, τα προηγμένα χάλκινα όπλα και τις μεγάλες μετακινήσεις πληθυσμών. Εκείνη την περίοδο, οι άνθρωποι άρχισαν να διατηρούν μεγαλύτερα κοπάδια και να κινούνται συνεχώς σε νέες περιοχές, αυξάνοντας την έκθεσή τους σε άγνωστα παθογόνα.

Πέρα από την ιστορική του σημασία, το αρχαίο πρόβατο στέλνει κι ένα σύγχρονο μήνυμα. Όταν οι άνθρωποι επεκτείνονται σε φυσικά οικοσυστήματα και αλλάζουν τις ισορροπίες τους, οι συνέπειες μπορεί να είναι απρόβλεπτες και θανατηφόρες. Μια υπενθύμιση ότι η σχέση μας με τη φύση –τόσο στο παρελθόν όσο και σήμερα– δεν είναι ποτέ χωρίς κόστος.

Ο Λάκης Λαζόπουλος αποχαιρέτισε τους τηλεθεατές για το 2025, με το «Αλ Τσαντίρι Νιουζ» να αποτελεί για άλλη μια Τετάρτη την κορυφαία επιλογή του κοινού, καταγράφοντας υψηλές επιδόσεις στους πίνακες τηλεθέασης.

Η σατιρική εκπομπή του MEGA κυριάρχησε του ανταγωνισμού στη ζώνη μετάδοσής της, σημειώνοντας 19,7% στο δυναμικό κοινό 18-54 και τη διαφορά από τον ανταγωνισμό να ξεπερνά τις 5,7 μονάδες.

Το «Αλ Τσαντίρι Νιουζ» ήταν πρώτο με 21,2% και στο γενικό σύνολο, με την κάλυψη να ξεπερνά τα 2,3 εκατομμύρια τηλεθεατές. Σε επιμέρους κοινό, η τηλεθέαση άγγιξε ποσοστό 24,2%.

Το «Αλ Τσαντίρι Νιουζ» ανανεώνει το ραντεβού του με τους τηλεθεατές για τη νέα χρονιά. Ο Λάκης Λαζόπουλος επιστρέφει στην οθόνη του MEGA την Τετάρτη 11 Φεβρουαρίου.

Αστρολογικές προβλέψεις για τη σημερινή ημέρα παρουσιάζει η γνωστή αστρολόγος Βίκυ Παγιατάκη, μέσα από την εκπομπή «Buongiorno».

Η Βίκυ Παγιατάκη αναλύει τις τάσεις των πλανητών και δίνει χρήσιμες συμβουλές για όλα τα ζώδια, προτείνοντας τρόπους για να αξιοποιήσουμε θετικές συγκυρίες ή να αποφύγουμε εντάσεις.

Δείτε αναλυτικά τι προβλέπει η αστρολόγος για κάθε ζώδιο και πώς επηρεάζονται οι προσωπικές και επαγγελματικές σας υποθέσεις σήμερα:

Φλέρταρε με την γκέλα, έπαιξε με τη φωτιά, αλλά τελικά δεν… κάηκε ο Παναθηναϊκός. Οι Πράσινοι ήθελαν μόνο τη νίκη χθες στην Καβάλα για να βρεθούν στην πρώτη τετράδα της League Phase του Κυπέλλου Ελλάδος, για ένα ημίχρονο έμειναν αγχωμένοι από το 1-1 που διαμορφωνόταν, αλλά στο δεύτερο μέρος παρουσίασαν ένα καλύτερο πρόσωπο και με το πρώτο εν Ελλάδι γκολ του Βιθέντε Ταμπόρδα έφυγαν με το πρώτο ζητούμενο: τη νίκη με 2-1. Το δεύτερο, που έλεγε ότι θέλουν τουλάχιστον δύο γκολ διαφορά για ένα καλύτερο πλασάρισμα, σταμάτησε στα… δοκάρια.

Ο Ράφα Μπενίτεθ παρέταξε μια ομάδα που δεν έχει παίξει ξανά μαζί και δύσκολα θα την ξαναδούμε, θέλοντας να δει και άλλους ποδοσφαιριστές. Εβαλε τους Κότσαρη, Κώτσιρα, Ινγκασον, Φικάι και Μλαντένοβιτς στην άμυνα, είδαμε Μπρέγκου, Βιλένα και Νίκα στη μεσαία γραμμή και τους Ταμπόρδα, Μαντσίνι και Σφιντέρσκι μεσοεπιθετικά. Στάθηκε άτυχος ο Παναθηναϊκός χάνοντας και τους δύο (!) επιθετικούς του, αφού ο Σφιντέρσκι αντικαταστάθηκε στο 7′ από τον Πάντοβιτς, ο οποίος αντικαταστάθηκε στο 28′ από τον Μπόκο. Οι Πράσινοι έδειξαν πως θα καθαρίσουν εύκολα το παιχνίδι, αφού σημείωσαν γρήγορα το 1-0, στο 18′ με πλασέ του Μλαντένοβιτς. Η Καβάλα ωστόσο αντέδρασε. Στο 32′ ο διαιτητής Κόκκινος έδειξε πέναλτι σε τάκλιν του Μλαντένοβιτς στον Κατσουλίδη, ο Σιφναίος – που είχε παίξει στον Παναθηναϊκό τη σεζόν 2018/19 – ανέλαβε την εκτέλεση και ισοφάρισε σε 1-1.

Η είσοδος του Τζούρισιτς στο δεύτερο μέρος αντί του Μπρέγκου έκανε τον Παναθηναϊκό πιο επιθετικό και περισσότερο δημιουργικό, με την ομάδα του Ράφα Μπενίτεθ να βρίσκει το γκολ από τα πόδια του Ταμπόρδα στο 53′. Ο Αργεντινός δημιούργησε χώρο για τον εαυτό του έξω από την περιοχή και με ωραίο σουτ έστειλε την μπάλα στη γωνία για το 2-1. Οι Πράσινοι άγγιξαν και το τρίτο γκολ σε δύο περιπτώσεις, αλλά και οι δύο κατέληξαν στο δοκάρι. Αρχικά στο 55′ από σουτ του Κώτσιρα και στο 69′ μετά από σέντρα του Μαντσίνι και κεφαλιά του Νίκα.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

«Δυσκολευτήκαμε αρκετά, γιατί χάσαμε δύο παίκτες στη θέση που είχαμε ζητήματα. Επρεπε να παίξουμε από νωρίς χωρίς αυτούς. Είχαμε αρκετά νέους παίκτες. Πήραμε τη νίκη που θέλαμε στο τέλος της ημέρας. Εδώ και δύο μήνες που είμαι εδώ παίζουμε δύο παιχνίδια κάθε εβδομάδα, οπότε είναι δύσκολο να αλλάξουμε πολλά πράγματα. Πρέπει σίγουρα να γίνουμε πιο απλοί στο παιχνίδι μας. Να μην κάνουμε τόσο πολλά λάθη που μας έχουν στοιχίσει. Ακόμα κι έτσι, παίρνουμε νίκες που είναι σημαντικό για να χτίσουμε την απαραίτητη νοοτροπία» ανέφερε ο Ράφα Μπενίτεθ. Για πρώτη φορά από τη μέρα που ήρθε στην Ελλάδα μίλησε ο Ταμπόρδα, ο οποίος ανέφερε: «Πρόκειται για μία μεγάλη αλλαγή, από μία άλλη ήπειρο στην Ελλάδα. Με υποδέχθηκαν πολύ καλά. Δύσκολη η προσαρμογή, ήθελα τον χρόνο μου για να προσαρμοστώ. Σήμερα είχα τον χρόνο μου, σκόραρα και ένα γκολ, τι άλλο να ζητήσει κανείς;».

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Καβάλα (Γιάννης Τάτσης): Γιαννίκογλου, Διονέλλης (46′ Κολλαράς), Ελ Καντουσί, Κατσουλίδης, Αλιατίδης (83′ Ξυγκόρος), Γαβριηλίδης, Ρακίπ Μπρέγκου, Σιφναίος, Παπαδόπουλος (58′ Ρόιμπας), Χρούστινετς, Σπανδωνίδης.

Παναθηναϊκός (Ράφα Μπενίτεθ): Κότσαρης, Κώτσιρας, Ινγκασον, Φικάι, Μλαντένοβιτς, Μπρέγκου (46′ Τζούριτσιτς), Βιλένα, Νίκας (82′ Τσιριβέγια), Ταμπόρδα, Μαντσίνι, Σφιντέρσκι (7′ λ.τρ. Πάντοβιτς, 28′ λ.τρ. Μπόκος).

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); }); Τι ισχύει με τον Κέπα

Η αποχώρηση του Ντραγκόφσκι, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι ο Λαφόν θα είναι εκτός έως τα τέλη Ιανουαρίου, φέρνει τον Παναθηναϊκό πιο ζεστά στην αναζήτηση για την απόκτηση τερματοφύλακα. Και χθες ήρθε στη δημοσιότητα το όνομα του Κέπα, του σπουδαίου Ισπανού ο οποίος βρίσκεται στην Αρσεναλ αλλά δεν βρίσκει χρόνο συμμετοχής και φέρεται να έχει ζητήσει να αποχωρήσει. Ο Κέπα έχει προταθεί στον Παναθηναϊκό, ο οποίος δεν μπορεί παρά να δει την περίπτωσή του, αλλά μόνο με τη μορφή δανεισμού.

Σε αυτό το πλαίσιο θα γίνει η οποιαδήποτε κουβέντα με την Αρσεναλ, για έναν τερματοφύλακα ο οποίος πριν από μερικά χρόνια κόστιζε περίπου 70 εκατ. ευρώ, ενώ έχει ένα συμβόλαιο που ξεπερνά τα 4 εκατ. ευρώ ετησίως. Ακόμα και για τον δανεισμό του δηλαδή θα χρειαστεί ένα πολύ μεγάλο ποσό για το επόμενο εξάμηνο.  Η περίπτωσή του αποτελεί μια επιλογή του Ράφα Μπενίτεθ, με τον οποίο έχει τον ίδιο ατζέντη, πλην όμως είναι και πολύ δύσκολο να προχωρήσει.

Οταν το πρωινό της 24ης Φεβρουαρίου 2022 η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία, ο Ιβάν Κιπιμπίδα άφησε στην άκρη το πενάκι του και μαζί με τη σύζυγό του, τρομοκρατημένοι από τα νέα, άρχισαν να καταστρώνουν το σχέδιο επιβίωσής τους. Εσπευσαν να αγοράσουν τρόφιμα, διαμόρφωσαν το υπόγειο του σπιτιού σαν καταφύγιο και περίμεναν τη συνέχεια. «Το επόμενο πρωί καθόμουν στην κουζίνα και διάβαζα τις ειδήσεις. Ολα τα σχέδιά μου είχαν καταρρεύσει, ο κόσμος μου είχε σταματήσει και δεν ήξερα τι να κάνω. Ετσι, πήρα το τάμπλετ μου και σχεδίασα το πρώτο πράγμα που ένιωσα. Ηταν μια εικονογράφηση του πολέμου. Ενιωσα περηφάνια και ευγνωμοσύνη προς τους στρατιώτες μας που μας υπερασπίζονταν εκείνη τη στιγμή κι αυτό σχεδίασα», θυμάται μιλώντας στα «Πρόσωπα».

Αυτό το σχέδιο ήταν το πρώτο από εκατοντάδες άλλα που θα ετοίμαζε στην πορεία ενώ η Ρωσία κλιμάκωνε τις επιθέσεις εναντίον της πατρίδας του. Το ίδιο έκαναν και πολλοί ακόμα συνάδελφοί του που μέσα στις στάχτες του πολέμου αρνήθηκαν να σωπάσουν. Επέλεξαν αντί για πυρομαχικά το μελάνι, το χαρτί και μια ψηφιακή πένα. Οι δημιουργοί που εκκολάφθηκαν μέσα στην καταστροφή μέχρι σήμερα καταγράφουν την καθημερινότητα με καρέ που μοιάζουν με πληγές. Σκίτσο το σκίτσο, συνθέτουν μια άλλη αρχειακή αφήγηση, όχι των επίσημων ανακοινώσεων αλλά της αντίστασης.

ΜΟΡΦΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ. «Τα σκίτσα μου είναι περισσότερο μια αντίδραση και μορφή θεραπείας. Προσπαθώ να αντιμετωπίσω τα συναισθήματά μου μέσω της ζωγραφικής. Αυτό με διευκολύνει. Από την άλλη πλευρά, θέλω να φωνάζω μέσα από τις πολεμικές αφίσες μου για το τι συμβαίνει στην Ουκρανία. Να μοιραστώ την αλήθεια με τους άλλους», δηλώνει από την πλευρά του ο Ολεξάντρ Σατόκιν. Εικονογράφος κι ο ίδιος από το Σούμι, μια πόλη κοντά στα σύνορα με τη Ρωσία που βρίσκεται υπό πολιορκία από τις δυνάμεις του Πούτιν, πριν τον πόλεμο εργαζόταν για παιδικά βιβλία. Τώρα, βρίσκεται στο Κίεβο όπου υπηρετεί στον στρατό. «Δεν κατατάχθηκα στον στρατό εθελοντικά – με οδήγησαν εκεί ορισμένες περιστάσεις. Τώρα, προσπαθώ να συνδυάσω το ένα με το άλλο. Είμαι χαρούμενος που έχω αυτή την ευκαιρία. Δεν έχω πολύ χρόνο για το σχέδιο αλλά ακόμα προσπαθώ να μην ξεχάσω ποιος είμαι συνεχίζοντας να σκιτσάρω».

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Εγκαταλείποντας την πόλη του που δεχόταν επίθεση από τους Ρώσους, βρέθηκε εγκλωβισμένος σε μια διπλανή, το Τροστιάνετς, που αργότερα κι αυτό καταλήφθηκε από τις αντίπαλες δυνάμεις. Τη συναισθηματική ένταση που ένιωσε εκείνες τις στιγμές θέλησε να την καταγράψει με το μολύβι του. «Επρεπε να εκφράσω με κάποιον τρόπο τα συναισθήματά μου και τις σκέψεις μου και το μόνο που ξέρω να κάνω είναι να ζωγραφίζω», ομολογεί. «Ετσι επανεξέτασα τον πόλεμο. Ζωγράφισα περισσότερο αφίσες ή τη δική μου οπτική για τα γεγονότα που συνέβαιναν κατά τη διάρκεια του πολέμου. Εκανα και μερικά σκίτσα στο σημειωματάριό μου, αποτυπώνοντας στιγμές που ζήσαμε η οικογένειά μου κι εγώ υπό τη ρωσική κατοχή», συμπληρώνει.

Το σχέδιο των ουκρανών σκιτσογράφων στέκεται απέναντι στη βία σαν μια υπενθύμιση ότι η τέχνη επιμένει. «Στην αρχή της εισβολής ήταν αυτό που όλοι οι εικονογράφοι κάναμε. Εγώ έμενα σπίτι και δεν είχα τίποτα να κάνω, οπότε άρχισα να σκιτσάρω σαν μια μορφή διαδικτυακού ακτιβισμού», λέει η Ζένια Ολίνικ. Με σπουδές στη δημοσιογραφία και τον πολιτισμό, άρχισε να δουλεύει ως εικονογράφος από το 2018, σκιτσάροντας βιβλία, διαφημίσεις και καμπάνιες οργανισμών για κοινωνικά θέματα. Μετά το ξέσπασμα του πολέμου, ωστόσο, στράφηκε στα κόμικς για να αποτυπώσει την καθημερινή ζωή στο Κίεβο υπό το καθεστώς επίθεσης και την πολιτική κατάσταση στην Ευρώπη. Είναι σταθερή συνεργάτις σημαντικών διεθνών εντύπων όπως τα The New Yorker, The New York Times, Bloomberg, The Economist, Der Spiegel και οργανισμών όπως το Συμβούλιο της Ευρώπης, τα Ηνωμένα Εθνη και η Διεθνής Αμνηστεία. «Μερικές φορές όταν δουλεύω, χτυπάει ο συναγερμός της αεροπορικής επιδρομής και από το παράθυρό μου μπορώ να δω την αναχαίτιση των ρωσικών drones. Λέω τώρα, “ε, εντάξει, καλά, έχω μια παραγγελία να δώσω” κι επιστρέφω στη δουλειά. Δεν πρέπει να αποσπάται η προσοχή μου από αυτό», δηλώνει με ειλικρίνεια.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Η επιμονή αυτή στη δουλειά ενώ γύρω της πέφτουν βόμβες, ωστόσο, έχει ήδη συνέπειες σε πολλά επίπεδα. Πριν από έναν μήνα, σε επίθεση που δέχτηκε το Κίεβο, βλήματα έπεσαν 200 μέτρα από το σπίτι της με αποτέλεσμα να σπάσουν τα τζάμια. Για να τα συγκεντρώσει τα χρήματα ώστε να τα επισκευάσει, αναγκάστηκε να πουλήσει αφίσες της. Τις ζημιές, ωστόσο, που προκαλεί μέσα της ο πόλεμος δεν μπορεί εύκολα να τις αποκαταστήσει. «Πλέον δεν έχω σαφή εικόνα για το μέλλον μου. Μερικές φορές, όταν δεχόμαστε επίθεση τα βράδια, ανησυχώ για το τι θα κάνω όταν θα είμαι πολύ μεγάλη και δεν θα μπορώ να ζωγραφίζω πια, ποια θα είναι η σύνταξή μου. Δεν έχω την ίδια αντίληψη του χρόνου όταν συνεχίζεται αυτή η κατάσταση, όπως έχουν οι περισσότεροι άνθρωποι σε πιο ασφαλείς χώρες. Οταν βρέθηκα στο εξωτερικό, συνειδητοποίησα ότι είμαι αρκετά ευαίσθητη με τους θορύβους, ειδικά των αεροπλάνων. Νιώθω ότι το σώμα μου σφίγγεται πριν το καταλάβω και πω στον εαυτό μου ότι είναι απλώς πολιτική αεροπορία και δεν είναι κάτι για το οποίο πρέπει να αγχώνομαι», εξομολογείται η Ζένια.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

ΑΛΛΑΓΗ ΣΤΥΛ. Ολο αυτό το άγχος που η ίδια αντιμετωπίζει ζώντας διαρκώς υπό το καθεστώς της ζωής και του θανάτου αποτυπώνεται πλέον στον τρόπο που ζωγραφίζει. «Πριν τον πόλεμο πειραματιζόμουν πολύ με τα στυλ και δεν μπορούσα να διαλέξω εκείνο με το οποίο ήθελα να δουλέψω. Μετά την εισβολή, δεν είχα πολλή ενέργεια για να ζωγραφίσω. Ετσι, έκανα αυτά τα γραμμικά, πολύ απλά σχέδια και τελικά έγιναν ο τρόπος με τον οποίο ζωγραφίζω. Αυτός ο χαρακτήρας που εφηύρα, σαν κηλίδα με δύο τελείες αντί για μάτια, ήταν έτσι όπως ένιωθα. Δεν μπορούσα να παρατηρώ τα πάντα, ν’ αλλάξω τίποτα ή να μιλήσω γι’ αυτά. Ταίριαξε το στυλ στην κατάσταση και παγιώθηκε», επισημαίνει.

Περισσότερες μαύρες αποχρώσεις κυριαρχούν πλέον και στα έργα του Ο. Σατόκιν, ο οποίος τα επιλέγει για να δίνει περισσότερη ένταση σε επιμέρους κομμάτια του. Ενα από τα πιο αντιπροσωπευτικά σχέδιά του είναι μια προσωπογραφία του Πούτιν ζωγραφισμένη σε στυλ αφίσας, σε κόκκινο φόντο με τη λέξη «ένοχος» από πάνω του. Αντί για μύτη, έχει έναν πύραυλο κι αυτό το χαρακτηριστικό αναδεικνύει με λίγα στοιχεία τη φρίκη της καθημερινότητας. «Ο πόλεμος είναι σκληρός και φρικτός. Ακόμα δεν καταλαβαίνω πλήρως τον αντίκτυπό του. Μας περιμένει ακόμα μια μεγάλη συνειδητοποίηση του τι έχει συμβεί σε όλους μας και του ποιοι έχουμε γίνει», εξομολογείται ο εικονογράφος.

Σε αυτό το πλαίσιο, το σκιτσάρισμα για πολλούς ουκρανούς δημιουργούς γίνεται καταφύγιο. Η επανάληψη της γραμμής, η βύθιση στον ρυθμό του σχεδίου λειτουργεί σαν παυσίπονο, ένας μικρός έλεγχος απέναντι στο χάος που τους περιβάλλει. «Το σκιτσάρισμα είναι μια αντίδραση, ένας κυκεώνας συναισθημάτων. Οταν δεν μπορείς να μείνεις σιωπηλός, πρέπει κάνει να κάνεις. Εγώ μπορώ να ζωγραφίζω, οπότε ζωγραφίζω αυτό που με συγκινεί περισσότερο. Μερικές φορές είναι δύσκολο γιατί δεν έχω αρκετή δύναμη για τα πάντα, αλλά καταλαβαίνω ότι είναι σημαντικό για μένα. Ελπίζω και για κάποιον άλλον», αναφέρει από την πλευρά του ο Ολεξάντρ Σατόκιν και συμπληρώνει. «Το να σκιτσάρεις διαρκώς για τον πόλεμο είναι δύσκολο αφενός αλλά αφετέρου η ίδια η διαδικασία του σκιτσαρίσματος είναι αυτή που με βοηθάει να ζω τα πάντα ξανά, να τα χωνεύω, να τα ξανασκέφτομαι και να τα καταγράφω. Σκέψεις και συναισθήματα χρειάζεται να μεταμορφωθούν σε κάτι, έτσι; Για μένα, αυτό είναι τα σχέδια».

Μαζί του συμφωνεί και ο Ιβάν Κοπιμπίδα. «Τα σκίτσα μου μερικές φορές αποσκοπούν στο να κινητοποιήσουν τους ανθρώπους, άλλες φορές να καταδικάσουν καταστάσεις κι άλλοτε να ενημερώσουν», υπογραμμίζει. Ο ίδιος, αν και σπούδασε λινογραφία και χαρακτική, τα τελευταία οκτώ χρόνια στράφηκε στο σχέδιο συνεργαζόμενος με σημαντικούς ουκρανικούς και διεθνείς εκδοτικούς οίκους, μέσα ενημέρωσης και οργανισμούς. Πλέον, είναι λέκτορας εικονογράφησης στο πανεπιστήμιο του Λβιβ κι επικεντρώνεται στη δημιουργία κόμικς με κοινωνικά ή ιστορικά θέματα. Το σημαντικότερο έργο του ήταν το κόμικ «A brief history of a long war» που επιμελήθηκε μαζί με τη σύζυγό του και τη Μάριαμ Ναϊέμ και κυκλοφόρησε από τον οίκο Penguin διεθνώς τον περασμένο Ιανουάριο για να αφηγηθούν τον αγώνα της Ουκρανίας απέναντι στη ρωσική κυριαρχία από τον Μεσαίωνα μέχρι σήμερα. «Πάντα με γοήτευε η Ιστορία και δυστυχώς οι πόλεμοι αποτελούν ένα μεγάλο μέρος της. Οταν ξεκινούσα την καριέρα μου ως εικονογράφος, έψαχνα για έργα με ιστορικό περιεχόμενο. Την ίδια εποχή, το 2014, η Ρωσία ξεκίνησε την επίθεση εναντίον της Ουκρανίας. Τότε, άρχισα να εξερευνώ το θέμα στη δουλειά μου και σταδιακά το έκανα ένα από τα κύρια των έργων μου», παρατηρεί. Η ιδέα για το «A brief history of a long war» προέκυψε όταν η σύζυγός του άρχισε να επισκέπτεται διεθνείς εκθέσεις βιβλίου το 2022 και παρατήρησε μια άνθηση στην κυκλοφορία κόμικς για την Ουκρανία αλλά όχι φτιαγμένα από Ουκρανούς. «Πολλά απ’ αυτά είχαν αντιφάσεις ή ακόμα κι εντελώς ψευδείς ειδήσεις. Το να βρίσκεσαι εν μέσω ενός πολέμου κάνει πολύ δύσκολη την έναρξη ενός τέτοιου έργου αλλά μια μέρα τηλεφώνησα στον εκδότη μας Ιλία Στρονγκόβσκι και του είπα ότι ήθελα να κάνω ένα κόμικ για την Ουκρανία επειδή είχα κουραστεί να βλέπω παραπληροφόρηση» βεβαιώνει ο εικονογράφος επισημαίνοντας πως στη δική τους δουλειά η σεναριογράφος «έγραψε με όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ουδετερότητα, παραμένοντας πιστή στα γεγονότα και συμπεριλαμβάνοντας πολλές ιστορικές αναφορές ώστε το κόμικ να μην δίνει την εντύπωση προπαγάνδας».

ΟΠΛΟ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ. Δουλεύοντας πλέον θέματα σχετικά με τον πόλεμο, ο ίδιος επιλέγει να το κάνει ψηφιακά αφού έτσι εξοικονομεί χρόνο. Ετσι, στην οθόνη του σκιτσάρει όλα τα μεγάλα γεγονότα που ζει και τον επηρεάζουν, ακόμα κι αν κάποιοι δεν αντιλαμβάνονται τη σημασία τους, μόνο και μόνο για να εξωτερικεύσει τα συναισθήματά του. «Θα ακουγόταν υπερβολικά αλαζονικό να αποκαλέσω την τέχνη μου όπλο αντίστασης αλλά κατά κάποιον τρόπο μάλλον είναι. Οπως πολλοί από τους συναδέλφους μου που ζωγράφισαν για τον πόλεμο, ήθελα να υποστηρίξω τους στρατιώτες και τους πολίτες μας και να επιστήσω την προσοχή της διεθνούς κοινότητας σε ό,τι συνέβαινε στην Ουκρανία. Υπό αυτήν την έννοια, ήταν η μικρή μου συμβολή στον αγώνα ενάντια στον εχθρό. Αλλά σε προσωπικό επίπεδο, τα σχέδιά μου, είναι απλώς μια καταγραφή των σκέψεων και των συναισθημάτων μου εκείνη την περίοδο», σημειώνει.

Ολα αυτά τα χρόνια, κυρίως λόγω των σελίδων κοινωνικής δικτύωσης, δεν είναι λίγα τα σκίτσα για την Ουκρανία που έγιναν viral. Αυτές οι χειροποίητες εικόνες που μιλούν ξεχωριστά σε όσους τις βλέπουν, ακόμα και στην πιο λιτή τους μορφή, έχουν τη δύναμη να διαπερνούν σύνορα και να γίνονται η φωνή εκεί όπου οι λέξεις σιωπούν. Κι όμως, αυτή η δύναμη δεν είναι πάντα ορατή σε όλους. «Είμαι πολύ σκεπτική για την τέχνη ως όπλο αντίστασης. Πιστεύω ότι πρέπει να βρίσκεσαι σε μια πιο προνομιακή θέση για να πιστεύεις ότι η τέχνη έχει τόσο μεγάλη δύναμη. Μπορεί να έχει κάποια γιατί ειδικά η πληροφορία και να ευαισθητοποιεί αλλά δεν μπορείς να αναχαιτίσεις drones με την τέχνη», αποκαλύπτει η Ζένια Ολίνικ. «Πιστεύω ότι κάθε φορά που δημιουργώ κάτι κι αλλάζω τη γνώμη κάποιου, αυτό δημιουργεί μια αλλαγή με τέτοιον τρόπο ώστε να υπάρχει περισσότερη υποστήριξη για την Ουκρανία στον κόσμο και περισσότερη πίεση στις κυβερνήσεις να μας δώσουν περισσότερα όπλα και να μας βοηθήσουν κι άλλο. Αλλά δεν υπερεκτιμώ αυτές τις προσπάθειες. Συνειδητοποιώ πόσο μικρές είναι και ότι η τέχνη μου δεν κάνει τίποτα για την άμυνα από τη ρωσική κατοχή και τη ρωσική επιθετικότητα. Δυστυχώς, θα ήθελα να μπορούσα να κάνω περισσότερα αλλά στην τρέχουσα κατάσταση αυτό θα σήμαινε να καταταγώ στον στρατό. Γιατί συνειδητοποίησα ότι η δύναμη της τέχνης σε μεγάλο βαθμό είναι μια ψευδαίσθηση», καταλήγει η σκιτσογράφος.