Τα ΝΕΑ - Τεχνολογία

Ο Άρης είναι έτοιμος για την πρεμιέρα του 2ου γύρου και το εντός έδρας ντέρμπι κόντρα στον Ολυμπιακό.

Η ομάδα της Θεσσαλονίκης ολοκλήρωσε την προετοιμασία της σήμερα το πρωί και για ακόμη μία φορά ο Μανόλο Χιμένεθ αποφάσισε να μην γίνει γνωστή η αποοτολή, όπως και στα τρία προηγούμενα ματς για πρωτάθλημα και Κύπελλο.

Οι δεδομένοι απόντες είναι οι τραυματίες Αλφαρέλα, Σούντμπεργκ, Φαμπιάνο, Μεντίλ και Δώνης, αποτελώντας μακροχρόνιες απουσίες για τον Ανδαλουσιανό τεχνικό.

Δεν υπάρχει διαθήκη και αναρωτιέστε ποιος δικαιούται την περιουσία; Ο ελληνικός νόμος καθορίζει με σαφήνεια ποιοι συγγενείς κληρονομούν, σε ποια σειρά και με ποια ποσοστά.

Όταν κάποιος πεθαίνει χωρίς να έχει αφήσει διαθήκη, η περιουσία του διανέμεται βάσει της «νόμιμης διαδοχής». Δηλαδή, ακολουθείται η σειρά συγγένειας που προβλέπει ο Αστικός Κώδικας. Οι συγγενείς κατατάσσονται σε «τάξεις», με κάθε τάξη να προηγείται της επόμενης.

1η Τάξη: Σύζυγος και παιδιά

Εάν ο θανών είχε σύζυγο και παιδιά, η περιουσία κατανέμεται ως εξής:

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

• Ο σύζυγος λαμβάνει το 1/4 της περιουσίας.
• Τα παιδιά μοιράζονται τα 3/4 εξίσου. Αν κάποιο παιδί έχει πεθάνει, το μερίδιό του περνά στα δικά του παιδιά (τα εγγόνια).

2η Τάξη: Γονείς και αδέλφια

Αν δεν υπάρχουν παιδιά, τότε κληρονομούν οι πλησιέστεροι συγγενείς αυτής της τάξης:

• Οι γονείς, οι αδελφοί και οι απόγονοί τους (αν κάποιος αδελφός έχει πεθάνει, κληρονομούν τα ανίψια).
• Ο σύζυγος, εφόσον υπάρχει, λαμβάνει το 1/2 της περιουσίας, ενώ το υπόλοιπο μοιράζεται στους συγγενείς αυτής της τάξης.

3η Τάξη: Παππούδες, γιαγιάδες και θείοι

Αν δεν υπάρχουν γονείς ή αδέλφια, τότε:

• Κληρονομούν οι παππούδες, γιαγιάδες, θείοι και θείες.
• Ο σύζυγος λαμβάνει τα 2/3 της περιουσίας, ενώ το υπόλοιπο 1/3 μοιράζεται στους συγγενείς αυτής της τάξης.

4η Τάξη: Μακρινοί συγγενείς

Αν δεν υπάρχουν συγγενείς των προηγούμενων τάξεων, η κληρονομιά περνά σε ξαδέλφια, ανίψια εξ αγχιστείας ή άλλους πιο μακρινούς συγγενείς. Εάν δεν υπάρχει κανένας συγγενής ή σύζυγος, η περιουσία περιέρχεται στο Ελληνικό Δημόσιο.

Παράδειγμα

Αν κάποιος πεθάνει χωρίς διαθήκη, αφήνοντας μόνο έναν αδελφό και χωρίς παιδιά ή γονείς:

• Ο αδελφός λαμβάνει το 1/2 της περιουσίας,
• ενώ αν υπάρχει σύζυγος, εκείνος παίρνει το άλλο 1/2.

Το άρθρο 16 του Συντάγματος αποτελούσε το απόλυτο τοτέμ για όσους ομνύουν στα δημόσια πανεπιστήμια. Και όμως, η παράγραφος 6 εξασφαλίζει απλόχερα και φτηνά εργατικά χέρια για τις θέσεις διοίκησης και διδασκαλίας στα ιδιωτικά πανεπιστήμια. Καθώς το στελεχικό δυναμικό τους αποκτά ονοματεπώνυμο, δεσπόζει η ιδιότητα των ομοτίμων. Χωρίς το άρθρο 16, τα ιδιωτικά πανεπιστήμια δεν θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ελλείψει διδακτικού προσωπικού.

Θαύμα;

Το διαβόητο εκείνο άρθρο λέει: «Νόμος ορίζει το όριο ηλικίας των καθηγητών των ΑΕΙ· εωσότου εκδοθεί ο νόμος αυτός, οι καθηγητές που υπηρετούν αποχωρούν αυτοδικαίως μόλις λήξει το ακαδημαϊκό έτος μέσα στο οποίο συμπληρώνουν το 67ο έτος της ηλικίας τους». Το «εωσότου» βαστά γερά: Από το 1975, απόλυτη νομοθετική σιγή.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Από τότε ο κόσμος άλλαξε. Το προσδόκιμο επιβίωσης (ακόμη και καθηγητών) αυξήθηκε κατά μία δεκαετία.  Οι καθαρίστριες (που τότε έφευγαν στα 50) τώρα δουλεύουν ως τα 67 (εκτός και αν έχουν 40 χρόνια ασφάλισης). Οι δημόσιοι υπάλληλοι και τραπεζικοί τότε δεν είχαν καν όριο (και κυρίες έφευγαν με σύνταξη γήρατος σε ηλικία 32 ετών με 15ετία).

Το σημερινό καθεστώς ασφάλισης, συγκρινόμενο, λ.χ., με τη Γαλλία, μοιάζει αυστηρό. Οταν δεκάδες νόμοι κάθε χρόνο φιλοξενούν ασφαλιστικές τροπολογίες, οι δύο αράδες που θα διόρθωναν τον αναχρονισμό ακόμη αναμένονται. Η ευθυγράμμιση με τη λογική και την πραγματικότητα καθυστερεί.

Τα επιχειρήματα υπέρ μιας τέτοιας πρωτοβουλίας είναι πολλά. Οι ηλικιακές διακρίσεις απαγορεύονται όπως ο σεξισμός και ο ρατσισμός. Οι πανεπιστημιακοί δεν καταπονούνται όπως οι χειρώνακτες· αντιθέτως σεμνυνόμαστε για χαρίσματα που αυξάνονται με την ηλικία («σοφία», πείρα).

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Οταν η παραγωγή είναι έντασης γνώσης, είναι παράδοξο να απαγορεύουμε στους φορείς της να εργάζονται. Οπου αλλού υπάρχουν αντίστοιχοι περιορισμοί, τα όρια είναι υψηλότερα, λιγότερα άκαμπτα και με σημαντικές εξαιρέσεις (π.χ., για εργαστήρια).

Εξάλλου, η τάση παντού είναι τα όρια ηλικίας στα πανεπιστήμια να γίνονται πιο ελαστικά ή να καταργούνται (ΗΠΑ, Αγγλία).  Αλλά και η πλειονότητα των πανεπιστημιακών, τουλάχιστον σε πεδία που απαιτούν παραμονή στα πανεπιστήμια, μάλλον θα προτιμούσε ευελιξία. Για κάποιους η υποχρεωτική αποχώρηση διακόπτει έρευνα ή αποκόπτει τη γόνιμη επαφή με φοιτητές και συναδέλφους. Για όσους εκλέχτηκαν σε μεγαλύτερη ηλικία, συνταξιοδότηση στα 67 συνεπάγεται χαμηλότερη σύνταξη.

Αν είναι έτσι, πώς και επί 50 χρόνια ουδείς τόλμησε να πειράξει το 67; Η αρχική λογική της ρύθμισης (που πρωτομπήκε στο «Σύνταγμα» της δικτατορίας και διατηρήθηκε το 1975) ήταν να «ξεμπλοκάρουν» τα πανεπιστήμια από γηραιούς και ανεπιθύμητους κατόχους εδρών (που τότε εξασκούσαν δικτατορικές εξουσίες). Εντάχθηκε δηλαδή, σε λογική ανανέωσης, αλλά κυρίως διεκδίκησης αξιωμάτων.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Για όσους πανεπιστημιακούς μπορούσαν να συνεχίσουν να παρέχουν υπηρεσίες και μετά την αφυπηρέτηση (γιατροί, δικηγόροι, μηχανικοί), η γρήγορη εναλλαγή μεγιστοποιούσε τον αριθμό αυτών που ήταν σε θέση να εξαργυρώσουν το αξίωμα (π.χ., διευθυντής Εργαστηρίου, κλινικής) και εκτός πανεπιστημίου.

Η ίδρυση των ιδιωτικών πανεπιστημίων συμπίπτει με την αφυπηρέτηση των πολυπληθών πανεπιστημιακών που εκλέχτηκαν τη δεκαετία του 1980. Το άρθρο 16 σήμερα τους προσφέρει νέα επαγγελματική διέξοδο, ενώ εξασφαλίζει  για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια ένα πρόθυμο και αναγνωρίσιμο εργατικό δυναμικό ομοτίμων. Αξιοσημείωτο ότι οι επιστήμες που σπεύδουν στα ιδιωτικά είναι οι ίδιες που για μισό αιώνα αντιδρούσαν στη διόρθωση της απαγόρευσης εργασίας στα δημόσια.

Ο Πλάτων Τήνιος είναι οικονομολόγος, ομότιμος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Πειραιά.

Η μελαγχολία των Χριστουγέννων είναι μια πλευρά των γιορτών που συχνά μένει στη σκιά των φωτεινών λαμπιονιών και των εορταστικών χαμόγελων. Παρότι τα Χριστούγεννα θεωρούνται περίοδος χαράς και οικογενειακής θαλπωρής, δεν φέρνουν το ίδιο συναίσθημα σε όλους.

Κάθε χρόνο, μέσα στη λάμψη των στολισμένων δρόμων, πολλοί άνθρωποι βιώνουν μια σιωπηλή λύπη. Η αντίθεση ανάμεσα στην κοινωνική εικόνα της ευτυχίας – με δώρα, τραγούδια και γλέντια – και την προσωπική πραγματικότητα μπορεί να προκαλέσει συναισθήματα απομόνωσης ή απογοήτευσης.

Η μοναξιά, η απώλεια αγαπημένων προσώπων, οι οικονομικές πιέσεις ή η προσωπική ανασφάλεια γίνονται εντονότερες αυτή την περίοδο. Για κάποιους, τα Χριστούγεννα ξυπνούν παιδικές αναμνήσεις και την αίσθηση πως κάτι λείπει, ενώ άλλοι αισθάνονται καταβεβλημένοι από τις κοινωνικές προσδοκίες και τις υποχρεώσεις.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')}) Η άλλη όψη της γιορτής

Ωστόσο, αυτή η μελαγχολία δεν είναι απαραίτητα αρνητική. Μπορεί να αποτελέσει ευκαιρία για αυτοπαρατήρηση και εσωτερική ανασκόπηση. Σε μια εποχή που κυριαρχεί η ταχύτητα και ο θόρυβος, η σιωπή των γιορτών μπορεί να γίνει χώρος περισυλλογής και επαναπροσδιορισμού αξιών.

Η μελαγχολία των Χριστουγέννων υπενθυμίζει ότι η πραγματική χαρά δεν είναι αυτονόητη· χρειάζεται χρόνο, φροντίδα και συνειδητή προσπάθεια. Η αληθινή ζεστασιά δεν βρίσκεται μόνο στα λαμπιόνια και τα δώρα, αλλά στις στιγμές που αφουγκραζόμαστε τον εαυτό μας και τους ανθρώπους γύρω μας.

Ίσως, μέσα από αυτή τη σιωπηλή ενδοσκόπηση, να γεννιέται μια διαφορετική, πιο ουσιαστική γιορτή – εκείνη που φωτίζει όχι μόνο το σπίτι, αλλά και την καρδιά.

Το γεγονός ότι δεν έχει δώσει κανένα σημείο ζωής εδώ και μία εβδομάδα προκαλεί έντονη ανησυχία στους οικείους του, ενώ ενεργοποιήθηκε το Silver Alert κατόπιν αιτήματός τους.

«Τον έχουμε χάσει απ’ την Κυριακή» – Τι λέει ο πατέρας του

«Τον έχουμε χάσει απ’ την Κυριακή. Έχει εξαφανιστεί. Βγήκε έξω και δεν… Αυτός ήταν Κρήτη ναι, μιλήσαμε την Κυριακή το βράδυ οκτώ η ώρα. Μου ζήτησε λέει ‘έλα πατέρα να μιλήσουμε στην Κρήτη γιατί δεν είμαι καλά, έχω κάποια προβλήματα’, και εγώ εκείνη την ώρα πήγα. Το βράδυ 11 η ώρα έφτασα Κρήτη. Πήγα να τον συναντήσω αλλά δεν μου άνοιξε, είχε πάρει το αυτοκίνητο κι έφυγε. Δεν πρόλαβα να του μιλήσω έτσι που με ζήτησε, με ζήτησε το παιδί… Είχε κάποιο ιστορικό το παιδί αλλά ήτανε στα καλύτερά του, είχε εφημερεύσει πριν από λίγες μέρες. Την Πέμπτη εφημέρευσε, Παρασκευή ήτανε στη δουλειά και την Κυριακή έγιναν αυτά. Φυσικά τον ψάχνουν, όλοι, το alert, τα πάντα βάλαμε, τα πάντα. Ό,τι μπορούσε να γίνει γίνεται», λέει στο MEGA και τις «Εξελίξεις Τώρα» ο πατέρας του.

Αγωγή ψυχοθεραπείαςgoogletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

«Ήτανε σε μία αγωγή για ψυχοθεραπεία. Την οποία την σταμάτησε εδώ και επτά μήνες. Τον είχαμε από πολύ κοντά. Επομένως επειδή δεν τον προστάτευσαν τα φάρμακα, έκανε αυτό το πράγμα. Για πολλούς λόγους δεν το ήθελε γιατί είχε παρενέργειες. Πάρα πολύ το ψάξαμε. Τρία χρόνια, από τα 30 του τα χρόνια, το ψάξαμε όσο γίνεται πιο… Και νοσηλεία είχε κι απ’ όλα είχε το παιδί. Δεν ήταν αφημένο… Γιατί είμαστε μία οικογένεια δεμένη και τον είχα από πολύ κοντά. Ειδικά μαζί μου μιλούσαμε κάθε μέρα τρεις – τέσσερις φορές», σημειώνει.

encrypted-media; gyroscope;

Βρέθηκα στα μπλόκα της αγωνιζόμενης αγροτιάς και βρίσκομαι ξανά εκεί, μεταφέροντας την αυτονόητη και χωρίς αστερίσκους αλληλεγγύη του ΚΚΕ στον δίκαιο αγώνα των βιοπαλαιστών αγροτών και κτηνοτρόφων, στα αιτήματά τους και στις μορφές πάλης που επιλέγουν για να τα διεκδικήσουν, μέσα από την Πανελλαδική Επιτροπή των Μπλόκων.

Πρόκειται για αιτήματα που αφορούν την άμεση επιβίωσή τους, που είναι πολύ συγκεκριμένα και γνωστά στην κυβέρνηση εδώ και καιρό, οπότε καλά θα κάνει να αφήσει τις υπεκφυγές περί «αοριστίας των αιτημάτων» ή «ελλείμματος εκπροσώπησης» και να δώσει κι αυτή συγκεκριμένες απαντήσεις.

Αυτό που είδα είναι ότι πρόκειται για τις πιο μαζικές αγροτικές κινητοποιήσεις από το 1996, όταν ξεκίνησαν με αυτή τη μορφή. Οποιος μιλάει για «επετειακές κινητοποιήσεις» είναι εκτός πραγματικότητας.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Είδα οργάνωση, συλλογικότητα και ενότητα, γυναίκες και παιδιά να βρίσκονται εκεί και να συμπαραστέκονται. Χωριά ολόκληρα να δίνουν με αποφασιστικότητα τη μάχη σαν «μια γροθιά». Γιατί αισθάνονται ότι δεν έχουν πια τίποτα να χάσουν, δεν έχουν άλλον δρόμο από το να αγωνιστούν για τη ζωή τους.

Είδα μεγάλη οργή και αγανάκτηση για όλους τους παράγοντες που τους οδηγούν στο ξεκλήρισμα: Το υπέρογκο κόστος παραγωγής, τις εξευτελιστικές τιμές που τους δίνουν οι εμποροβιομήχανοι, τη «θηλιά» που τους βάζουν οι τράπεζες, την ανυπαρξία προστασίας στις φυσικές καταστροφές και τις ζωονόσους.

Σαν να μην έφταναν όλα αυτά, μαθαίνουν κι από πάνω ότι τα χρήματά τους έχουν γίνει «Φερράρι» και «κερδισμένα Τζόκερ» στα χέρια κάποιων λαμόγιων, που διασυνδέονται με τις κυβερνήσεις και διαχρονικά αποτελούν τους πιο φανατικούς υποστηρικτές της ΚΑΠ της ΕΕ και τους πολέμιους των αγώνων τους.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Είδα την αλληλεγγύη που εκφράζεται από εργατικά σωματεία, φοιτητικούς συλλόγους, αυτοαπασχολούμενους, στρατευμένους νέους, αλλά και από τους μεμονωμένους οδηγούς που κορνάρουν και υψώνουν τις γροθιές τους προς τα τρακτέρ καθώς περνούν, γιατί γνωρίζουν πλέον ότι η μικρή ταλαιπωρία τους με λίγη καθυστέρηση δεν είναι τίποτα μπροστά στην ταλαιπωρία του ξωμάχου του κάμπου που τον έβγαλε στον δρόμο.

Η προσπάθεια της κυβέρνησης και του ίδιου του κ. Μητσοτάκη να καλλιεργήσουν τον κοινωνικό αυτοματισμό έχει αποτύχει παταγωδώς, όπως και η προσπάθεια να τους αντιμετωπίσει με την καταστολή, με τις απειλές της διορισμένης από την ίδια εισαγγελίας του Αρείου Πάγου.

Είδα ακόμα έντονη δυσπιστία απέναντι σε διάφορους που το παίζουν τώρα φίλοι των αγροτών, αλλά τους αντιμετώπιζαν με τον ίδιο ακριβώς τρόπο όταν κάθονταν στις κυβερνητικές καρέκλες, έχουν ψηφίσει την ΚΑΠ της ΕΕ, που αποτελεί το «εγχειρίδιο» για όσα τους βασανίζουν.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Σήμερα εμφανίζονται στα μπλόκα και μιλάνε πονηρά για «στήριξη της αγροτικής παραγωγής», κρύβοντας πίσω από αυτή τη φράση το σχέδιο της ΕΕ για τη συγκέντρωση της γης σε μεγάλες καπιταλιστικές εκμεταλλεύσεις, ένα σχέδιο που δεν χωρά τους βιοπαλαιστές παραγωγούς.

Οι αγρότες στα μπλόκα δεν συζητούν απλά και μόνο πώς και τι θα αποσπάσουν από την κυβέρνηση με αυτόν τον αγώνα. Συζητούν «τι πρέπει να γίνει» για να μπορέσουν να επιβιώσουν και να παράγουν στον τόπο τους, για να έχει η χώρα διατροφική επάρκεια, για να έχει ο λαός στις πόλεις πρόσβαση σε φθηνά και ποιοτικά προϊόντα.

Αλλωστε, αυτός ο αγώνας αναδεικνύει τον κοινό αντίπαλο των βιοπαλαιστών αγροτών και των εργαζομένων, αυτόν που κάνει τους πρώτους να στενάζουν στο χωράφι και τους δεύτερους στο ράφι. Γιατί, από τη στιγμή που ο ένας στενάζει και ο άλλος αναστενάζει, κάποιος τρίτος πρέπει να κερδίζει…

Το ΚΚΕ θα συνεχίσει να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή, στα μπλόκα του αγώνα για να ικανοποιηθούν τα δίκαια αιτήματα των αγροτών. Ταυτόχρονα, έχω καταθέσει Επίκαιρη Ερώτηση στον Πρωθυπουργό και τον καλώ να μην κρυφτεί, να έρθει άμεσα στη Βουλή να απαντήσει.

Κυρίως, όμως, καταθέτουμε το μόνο επιστημονικά επεξεργασμένο σχέδιο που δίνει απάντηση στις παραπάνω αγωνίες. Ο δρόμος που προτείνει το ΚΚΕ, συνδυάζει την απαλλαγή του αγρότη από τα βιομηχανικά, τραπεζικά, εμπορικά μονοπώλια με την αναβάθμιση της εργασίας στην αγροτική παραγωγή, της ποιότητας ζωής, με ελεύθερο χρόνο.

Είναι ο δρόμος των εθελοντικών παραγωγικών συνεταιρισμών στο πλαίσιο της κοινωνικής ιδιοκτησίας και του κεντρικού επιστημονικού σχεδιασμού της οικονομίας, ο οποίος δίνει οριστικά τέλος στο βάσανο της επιβίωσης. Είναι ο σοσιαλιστικός δρόμος, στον οποίο η εργατική τάξη, ο λαός, θα βρίσκονται πραγματικά στην εξουσία.

Ο Δημήτρης Κουτσούμπας είναι γ.γ. της ΚΕ του ΚΚΕ

Ο θάνατος ενός νεαρού κρατουμένου μέσα στο κελί του έχει συγκλονίσει την Κύπρο.

Ειδικότερα, ο 23χρονος Abdul Kader Almfalani από τη Συρία εντοπίστηκε τα ξημερώματα νεκρός στο κελί του στις Κεντρικές Φυλακές.

Ο 23χρονος εξέτιε ποινή φυλάκισης 3,5 χρόνων και ήταν ο φροντιστής του θαλάμου που διέμενε. Όπως φαίνεται από το κλειστό κύκλωμα των φυλακών, ο κρατούμενος μπήκε στο κελί του μετά τις 23:00 το βράδυ της Παρασκευής και λίγο αργότερα βρέθηκε νεκρός.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Ωστόσο, το τραγικό στην υπόθεση του 23χρονου είναι το γεγονός ότι σε λίγες ημέρες θα απολυόταν με προεδρική χάρη λόγω των γιορτών των Χριστουγέννων.

Οι πρώτες εκτιμήσεις

Οι πρώτες εκτιμήσεις αναφέρουν ότι δεν πρόκειται για εγκληματική ενέργεια αλλά για αυτοχειρία.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Οι συγκρατούμενοι και οι ομοεθνείς του που τον γνώριζαν είναι σοκαρισμένοι, καθώς ποτέ δεν είχε εκφράσει πρόθεση για τέτοια συμπεριφορά.

Επίσης, όπως αναφέρει ο Φιλελεύθερος Κύπρου, ο νεαρός δεν παρακολουθείτο ψυχολογικά ούτε και παρουσίασε οποιοδήποτε παθολογικό πρόβλημα.

Για το τραγικό συμβάν έχει ήδη ενημερωθεί το ΤΑΕ Λευκωσίας μέλη του οποίου έσπευσαν στις φυλακές και άρχισαν εξετάσεις για διερεύνηση της υπόθεσης ώστε να διαφανεί πώς ακριβώς συνέβη το μοιραίο.

Σε εξέλιξη οι έρευνες

Στο μικροσκόπιο θα μπει και το κλειστό κύκλωμα παρακολούθησης της πτέρυγας ώστε να διαπιστωθούν οι κινήσεις του 23χρονου. Σημειώνεται ότι οι κάμερες στα κελιά δεν καταγράφουν.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Το θύμα θα εξεταστεί από ιατροδικαστή, ενώ θα ερωτηθούν και οι συγκρατούμενοί του στο κελί αν αντιλήφθηκαν κάτι.

Αλλαγές στις Κεντρικές Φυλακές

Αξίζει να σημειωθεί ότι μετά την είδηση του θανάτου του 23χρονου κρατούμενου, ο υπουργός Δικαιοσύνης Κώστας Φυτιρής είχε συνάντηση με τον πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη, όπου αποφάσισαν μια σειρά μέτρων για τις συνθήκες στις φυλακές.

Ειδικότερα, αποφασίστηκε η αποσυμφόρηση των Κεντρικών Φυλακών, η βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των κρατουμένων και η αναβάθμιση της επιτήρησης και του ελέγχου.

Τον περασμένο Ιούλιο το Πανεπιστήμιο Columbia ανακοίνωσε ότι κατέληξε σε συμφωνία με τη διακυβέρνηση Τραμπ για την καταβολή περισσότερων από 186 εκατ. ευρώ για την επίλυση μιας διαφοράς σχετικά με την ομοσπονδιακή χρηματοδότηση της έρευνάς του, που είχε αποσυρθεί εν μέσω κατηγοριών για αντισημιτισμό στην πανεπιστημιούπολή του.

Το ίδρυμα ήταν από τους πρώτους στόχους της αμερικανικής κυβέρνησης στην απόπειρα καταστολής των φιλοπαλαιστινιακών διαδηλώσεων που, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς των αξιωματούχων, «επέτρεψαν την παρενόχληση και την απειλή εβραίων φοιτητών».

Η ίδια η ειδική ομάδα αντισημιτισμού του Columbia είχε διαπιστώσει ότι εβραίοι φοιτητές είχαν αντιμετωπίσει λεκτική κακοποίηση και εξοστρακισμό κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων του 2024. Ωστόσο, άλλοι εβραίοι φοιτητές που έλαβαν μέρος στις συγκεντρώσεις καθώς και οι επικεφαλής των διαδηλώσεων δήλωσαν ότι δεν στόχευαν Εβραίους, αλλά αντίθετα ασκούσαν κριτική στην ισραηλινή κυβέρνηση.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Ενας από τους επιφανείς καθηγητές του Columbia είναι ο Μαρκ Μαζάουερ, το βιβλίο του οποίου «Περί αντισημιτισμού – μια λέξη στην Ιστορία» κυκλοφόρησε πρόσφατα και στα ελληνικά από την «Αλεξάνδρεια» (μτφ. Κωστής Πανσέληνος). Σε αυτό επιχειρεί μία ιστορική αναδρομή του όρου από τα τέλη του 19ου αιώνα έως τις μέρες μας, αλλά αναφέρεται και στις μεγάλες αντιφάσεις της δημόσιας συζήτησης ύστερα από το μακελειό της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023 και την καταστροφή που επέφεραν τα ισραηλινά αντίποινα. «Πότε η κριτική κατά του Ισραήλ είναι αντισημιτική;». Κατά πόσο ο ρατσισμός και η αναταραχή στη Μέση Ανατολή συνιστούν μείζονες πηγές αντισημιτικής βίας;

Ο συγγραφέας καταλήγει σε ορισμένες επισημάνσεις που συμβάλλουν στον γενικό δημόσιο διάλογο: «Η εξίσωση του αντισημιτισμού με την κριτική στο Ισραήλ δεν οδηγεί σε κανένα χρήσιμο πρακτικό αποτέλεσμα διότι έχει σχετικά μικρό έρεισμα στην πραγματικότητα, που είναι ότι οι περισσότεροι φοιτητές, μαζί κι εκείνοι που αντιτίθενται σφοδρά στις πολιτικές του Ισραήλ, δεν είναι αντισημίτες. Εκείνοι που όντως έχουν αντισημιτικές απόψεις είναι, σύμφωνα με την έρευνα, πιο πιθανό να υποστηρίζουν το Ισραήλ παρά να το αντιμάχονται, και να τοποθετούν τον εαυτό τους στο δεξί και όχι στο αριστερό άκρο του πολιτικού φάσματος. Οχι μόνο είναι δυνατόν – και μάλιστα κοινότοπο – να είναι κανείς αντισιωνιστής… και όχι αντισημίτης, αλλά είναι εξίσου δυνατόν να είναι κανείς αντισημίτης και φιλοσιωνιστής. Πράγματι οι δεξιοί υποστηρικτές του Ισραήλ στην Ευρώπη και η χριστιανική Ακροδεξιά στις ΗΠΑ είναι πιο πιθανό να ασπάζονται αντισημιτικές ιδέες απ’ ό,τι οι επικριτές του Ισραήλ».

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Και παρακάτω: «Οπως η αντίληψή μας για το Ολοκαύτωμα διαμόρφωσε την έννοια του αντισημιτισμού στο παρελθόν, το Ισραήλ επισκιάζει όλο και περισσότερο την αντίληψή μας γι’ αυτόν σήμερα. Αυτή η σκιά είναι πιθανό να μεγαλώσει».

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Ο διάσημος ιστορικός, το έργο του οποίου έχει μεγάλη αναγνωρισιμότητα στην Ελλάδα, απάντησε στις ερωτήσεις μας σχετικά με το νεότερο βιβλίο του και τις συγκρούσεις που επιφέρει ένας πολεμικός όρος όπως ο «αντισημιτισμός».

Στο βιβλίο σας αναλύετε τη μακρά ιστορία του «αντισημιτισμού» σε διαφορετικές κοινωνίες από τον 19ο αιώνα και μετά. Πώς βλέπετε να εξελίσσεται μέσα στον 21ο αιώνα, ειδικά με την άνοδο του εθνολαϊκισμού, τη διάχυση των ψηφιακών δικτύων και τις γεωπολιτικές εντάσεις;

Θα έλεγα ότι ο όρος βρίσκεται σε μεταβατική διαδικασία: η πραγματική δύναμή του πηγάζει, προφανώς, από την ιστορική σύνδεση με το υπαρξιακό αδιέξοδο των Εβραίων ως μιας απροστάτευτης μειονότητας στη νεότερη Ευρώπη, κυρίως κατά τη διάρκεια του Ολοκαυτώματος. Ολοένα και συχνότερα, όμως, ο όρος χρησιμοποιείται – φτάνοντας, θα έλεγα, ως την κατάχρησή του, κατά κύριο λόγο – για να απαξιωθεί η κριτική απέναντι στις πολιτικές του Ισραήλ. Εάν αυτό συνεχιστεί, όπως φαίνεται σήμερα, ο όρος κινδυνεύει να χάσει μεγάλο μέρος της δύναμής του. Οι περισσότεροι κατανοούν την ανάγκη να προστατεύονται οι μειονότητες από την καταχρηστική ισχύ των κρατών· λιγότεροι αντιλαμβάνονται γιατί το Ισραήλ θα έπρεπε να εξαιρείται ειδικά από τους πάγιους κανόνες της πολιτικής συζήτησης. Εάν συμβεί αυτό, ένα δυσάρεστο αποτέλεσμα θα είναι ότι θα αντιμετωπίζεται δυσκολότερα ο πραγματικός αντισημιτισμός όπου αυτός εμφανίζεται.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Πολλοί σχολιαστές ισχυρίζονται ότι όντως ο «αντισημιτισμός» χρησιμοποιείται πολύ χαλαρά για πολλές διαφορετικές περιπτώσεις. Πιστεύετε ότι κάτι τέτοιο σχετικοποιεί τελικά τον ίδιο τον όρο; Υπάρχουν παραδείγματα όπου χρησιμοποιείται στο σωστό πλαίσιο στην εποχή μας;

Εχω δει πολλά παραδείγματα τα τελευταία χρόνια. Φοιτητές που διαμαρτύρονταν για την εξόντωση αμάχων στη Γάζα κατηγορήθηκαν, εντελώς άδικα, για αντισημιτισμό. Υποστηρίχθηκε, για παράδειγμα, ότι είναι αντισημιτισμός να ασκείται αδικαιολόγητα αυστηρή κριτική στο Ισραήλ, παρότι συνήθως δεν υπαγορεύουμε στους ανθρώπους τι πρέπει και τι δεν πρέπει να τους απασχολεί. Υποστηρίχθηκε επίσης ότι είναι αντισημιτικό να φωνάζει κανείς συνθήματα όπως «από το ποτάμι μέχρι τη θάλασσα», λες και το νόημα τέτοιων συνθημάτων είναι αυτονόητο. Η κατηγορία του αντισημιτισμού, όπως διαπιστώνουμε πλέον, εκτοξεύεται με μεγάλη ευκολία: η κυβέρνηση Νετανιάχου, για παράδειγμα, την επιστρατεύει λίγο – πολύ αδιακρίτως. Μεγάλες αμερικανικοεβραϊκές οργανώσεις, όπως η ADL, ενοχοποιούνται για τη χρήση του όρου σχεδόν ως συνώνυμου της έντονης φιλοπαλαιστινιακής διαμαρτυρίας. Το πραγματικό πρόβλημα, ωστόσο, δεν είναι πλέον η επιτηδευμένη εργαλειοποίηση του όρου, αλλά η πλήρης σύγχυση στη σκέψη πολλών: γνωρίζω φοιτητές, κατά κύριο λόγο Εβραίους, που διαμαρτυρήθηκαν ότι ένα κείμενο που τους δόθηκε προς ανάγνωση ήταν αντισημιτικό, επειδή αναφερόταν στους Εβραίους ως αποικιστές της Παλαιστίνης – ακόμη και όταν αποδείχθηκε πως επρόκειτο για το Εβραϊκό Κράτος του Τέοντορ Χερτσλ, από τα θεμελιακά κείμενα του σιωνισμού. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, κάποιοι φοιτητές φαίνεται να έχουν τόση σύγχυση ώστε να κατηγορούν ακόμη και τον ίδιο τον Χερτσλ για αντισημιτισμό.

Στη δημόσια συζήτηση πολλές κατηγορίες για αντισημιτισμό προέκυψαν όντως από την κριτική στην ισραηλινή κυβερνητική πολιτική. Πιστεύετε ότι μπορούν να υιοθετηθούν αυστηρότερα κριτήρια στη χρήση του όρου ώστε να διαχωρίζεται η εύλογη πολιτική κριτική και η αντισημιτική ρητορική;

Δεν νομίζω ότι είναι δύσκολη η βασική διάκριση. Αντισημιτισμός είναι όταν οι επικρίσεις πηγάζουν από εθνικά στερεότυπα εις βάρος των Εβραίων. Ή όταν επιτίθεται κανείς στους Εβραίους επειδή είναι Εβραίοι. Οι ίδιες αυτές κατηγορίες μπορεί να προεκτείνονται και εις βάρος του Ισραήλ. Για παράδειγμα, το να επικρίνεις τις ισραηλινές πολιτικές επειδή αντιβαίνουν στους κανόνες πολέμου και την κοινή ηθική θα ήταν αντισημιτικό εάν συνοδευόταν από την αντίληψη ότι οι Εβραίοι τείνουν γενικότερα προς τη βία. Χωρίς, ωστόσο, τέτοια δυσάρεστα στερεότυπα η κριτική εναντίον της πολιτικής δεν μπορεί να θεωρηθεί αντισημιτισμός· εκτός εάν επεκτείνουμε τον όρο ώστε να συμπεριλαμβάνει οτιδήποτε κάνει το Ισραήλ. Με τον τρόπο αυτό, όμως, το εξαιρούμε από τους κανόνες του πολιτικού διαλόγου. Κι ύστερα, υπάρχει μία περίπλοκη ενδιάμεση κατάσταση: όταν οι καθημερινοί ισραηλινοί πολίτες στοχοποιούνται ως συνεργοί στη δράση και τις ενέργειες της κυβέρνησής τους, πρόκειται για αντισημιτισμό ή όχι; Προσωπικά πιστεύω πως δεν είναι. Το να στοχοποιείσαι για την εθνικότητά σου – εξίσου θλιβερό και βλακώδες – δεν είναι το ίδιο με το να στοχοποιείσαι για την εθνοτικότητα ή τη φυλή ή τη θρησκεία σου. Μπορώ όμως να καταλάβω ότι οι απόψεις όλων μας διαφέρουν πάνω στο συγκεκριμένο ζήτημα. Σε κάθε περίπτωση, η Διακήρυξη της Ιερουσαλήμ για τον Αντισημιτισμό είναι ένα πολύ διαφωτιστικό κείμενο, διαμορφωμένο από ειδικούς, που προσφέρει κατευθυντήριες γραμμές.

Από την πλευρά του ιστορικού πώς εντοπίζετε κάθε φορά ότι ο «αντισημιτισμός» χρησιμοποιείται σε αναλυτικό πλαίσιο ή ως πολιτική ρητορική;

Είναι δύσκολο ζήτημα για αρκετούς λόγους. Ο βασικός είναι ότι ο όρος γεννήθηκε μέσα σε πολιτικό πλαίσιο, άρα ήταν εξαρχής «πολιτικός». Επρόκειτο για μία από τις «αντι-λέξεις» που ξεκίνησαν στα μέσα του 19ου αιώνα ώστε να διαμορφώσουν νέες πολιτικές θέσεις. Αρα το να αφαιρέσεις το πολιτικό νόημα από τον όρο και να τον χρησιμοποιήσεις κατά τρόπο ουδέτερο είναι ήδη δύσκολο, αν και – νομίζω – εφικτό. Ενας άλλος λόγος συνδέεται με αυτό που συνέβη την τελευταία δεκαετία. Από τη μια πλευρά, διάφοροι πολιτικοί δρώντες χρησιμοποιούσαν τον όρο στο πλαίσιο μιας στρατηγικής με διπλωματικούς ή πολιτικούς στόχους. Από την άλλη, υπήρξαν πολιτισμικές μετατοπίσεις ακόμη και ανάμεσα στους απανταχού Εβραίους για το τι σήμαινε στην πραγματικότητα ο όρος. Προσπαθώ να περιγράψω και τις δύο περιπτώσεις στο βιβλίο.

Κι ύστερα, υπάρχει ένας άλλος όρος που απέκτησε κεντρική σημασία στη σύγχρονη πολιτική διαμάχη για το Παλαιστινιακό: η «γενοκτονία». Πιστεύετε ότι υπάρχει ένα αυστηρό πλαίσιο με ιστορικά και νομικά κριτήρια – όπως διατυπώνονται στη Συνθήκη για τις Γενοκτονίες – εντός του οποίου χρησιμοποιείται; Ή υπάρχει περιθώριο για την ευρύτερη χρήση του;

Δεν πιστεύω κατ’ αρχάς ότι έχει νόημα να επιβάλλουμε «νόμους» για τη χρήση των λέξεων. Είναι καλύτερο να γνωρίζουμε τις εναλλακτικές σημασίες τους και όσα υπονοούν. Και επίσης να αναρωτιόμαστε γιατί συγκεκριμένες λέξεις μοιάζουν ξαφνικά πιο σημαντικές απ’ όσο πρέπει. Το αποτρόπαιο μακελειό στη Γάζα τούς τελευταίους 20 μήνες θα ήταν κάτι ηπιότερο εάν απλώς το περιγράφαμε ως «στρατιωτικοποιημένη σφαγή»; Δεν νομίζω. Η «γενοκτονία» κουβαλάει ως όρος μεγάλο φορτίο – επειδή αναφέρεται σε ένα γεγονός που ισοδυναμεί σε βαρύτητα με την απόλυτη γενοκτονία, το Ολοκαύτωμα. Και επειδή έχει νομικές προεκτάσεις. Υπάρχουν, ωστόσο, πολλές άλλες λέξεις που μπορούν να χρησιμοποιηθούν εάν αυτό που αναζητούμε είναι να κατανοήσουμε όσα συνέβησαν.

Πώς είναι η σημερινή κατάσταση στο Πανεπιστήμιο Columbia στον απόηχο της σύγκρουσης με την κυβέρνηση Τραμπ, η οποία κατηγόρησε το Ιδρυμα ότι δεν προστατεύει τους φοιτητές απέναντι σε φαινόμενα αντισημιτισμού;

Μακριά από τους τίτλους των εφημερίδων η κατάσταση έχει ηρεμήσει. Η ζωή για πολλούς ανθρώπους συνεχίζεται όπως και πριν. Αλλά η είσοδος στην πανεπιστημιούπολη παραμένει περιορισμένη (σ.σ.: με απόφαση της διοίκησης ύστερα από πρόσφατες διαμαρτυρίες φοιτητών), η διοίκηση φοβάται την αρνητική δημοσιότητα και προσπαθεί να ελαχιστοποιήσει τις πιθανότητες για κάτι τέτοιο. Κάποιοι νέοι γραφειοκρατικοί μηχανισμοί εν τω μεταξύ θέτουν σοβαρές προκλήσεις για την ελευθερία της έκφρασης. Υπάρχει η αίσθηση ότι συμμετέχεις σε μια σύγκρουση που ξεπερνάει το ζήτημα του αντισημιτισμού. Οτι βρίσκεσαι κάπου ανάμεσα στην πολιτισμική αντεπανάσταση της Δεξιάς, η οποία επιχειρεί να διαμορφώσει εκ νέου τα ήθη της πανεπιστημιακής ζωής, και στη βαθιά ριζωμένη κουλτούρα και τους κανόνες του ίδιου του πανεπιστημίου. Αλλά είναι πολύ νωρίς για να προβλέψουμε το αποτέλεσμα.

Πρωτοήρθε στην Αθήνα πριν από 50 χρόνια για να παίξει στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Σκακιού κάτω των 21 ετών. Είχε ήδη συναντήσει τον θρυλικό Μπόμπι Φίσερ και είχε ακούσει τις συμβουλές του. Ο Κένεθ Ρόγκοφ προχώρησε και έγινε γκραν μάστερ στο σκάκι. Δεν τον γνωρίζουμε όμως γι’ αυτό, παρότι ακόμα παίζει κάποιες παρτίδες όπως με τον παγκόσμιο πρωταθλητή Μάγκνους Κάρλσεν.

Ο 72χρονος καθηγητής Διεθνών Οικονομικών στο Χάρβαρντ έχει διατελέσει μεταξύ άλλων επικεφαλής οικονομολόγος του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και αποτελεί μια έγκυρη φωνή διεθνώς στους δύσκολους, οικονομικά, καιρούς που ζούμε. Η αβεβαιότητα είναι αυτό που προβλέπει για το 2026. Θεωρεί ότι ανάμεσα σε Τραμπ και Πούτιν η Ευρώπη θα βρει περισσότερη ενότητα και, τελικά, θα εκπλήξει με την πρόοδό της. Μιλά επαινετικά για τις πρόσφατες οικονομικές επιδόσεις της Ελλάδας και συμβουλεύει να δώσουμε περισσότερη σημασία στην εκπαίδευση.

Μέσα σε έναν χρόνο βρισκόμαστε σε μια αλλιώτικη κατάσταση διεθνώς. Δασμολογικοί πόλεμοι, η οικονομία της Ευρώπης να στρέφεται σε περισσότερες στρατιωτικές δαπάνες…googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Οταν τελείωσα το βιβλίο μου «Our dollar, your problem», πριν από τις εκλογές στις ΗΠΑ, ήξερα ότι υπήρχε 50% πιθανότητα να κερδίσει ο Τραμπ. Και έτσι μιλάω για όλα αυτά στο βιβλίο. Δεν είχα προβλέψει, βέβαια, πόσο τρελό θα ήταν το δασμολογικό καθεστώς. Ηξερα ότι ο Τραμπ ήθελε δασμούς, αλλά δεν ήξερα ότι ήθελε να αναλάβει την αυτοκρατορική εξουσία να ορίζει δασμούς με βάση το τι θα έτρωγε το βράδυ ή τι θα έβλεπε στην τηλεόραση. Αυτό σίγουρα δεν το περίμενα. Στην πραγματικότητα, γράφω εδώ και πολλά χρόνια ότι η Ευρώπη πρέπει να αναλάβει την άμυνά της, δεν μπορεί να βασίζεται στις ΗΠΑ. Αυτό στην πραγματικότητα έχει μικρή σχέση με τον Τραμπ, το ίδιο θα είχε συμβεί και εάν είχε κερδίσει η Δημοκρατική υποψήφια Κάμαλα Χάρις. Δεν θα έκανε βέβαια τις ακραίες δηλώσεις του Τραμπ, αλλά θα ήθελε να συνεχίσει να μειώνει δραστικά τον αμυντικό προϋπολογισμό των ΗΠΑ. Υπάρχουν η Μέση Ανατολή, η Κίνα, η Ρωσία. Και ο προϋπολογισμός της Χάρις δεν θα είχε αφήσει ποτέ χρήματα για να υπερασπιστεί την Ευρώπη με σοβαρό τρόπο. Ετσι, η Ευρώπη έπρεπε να αυξήσει τις στρατιωτικές δαπάνες.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Από τη θετική πλευρά, αν η Ευρώπη γίνει πιο σημαντική γεωπολιτικά και αρχίσει να αναπτύσσει τον στρατό της, αυτό θα βοηθήσει πολύ το ευρώ. Νομίζω ότι υπάρχουν πολλοί τρόποι με τους οποίους ο Τραμπ είναι το καλύτερο πράγμα που έχει συμβεί ποτέ στην Ευρώπη. Η Ευρώπη χρειάζεται περισσότερη ένωση, περισσότερη Ευρώπη και λιγότερο εθνικισμό. Στριμωγμένη ανάμεσα σε Πούτιν και Τραμπ, η Ευρώπη θα βρει περισσότερη ενότητα, έστω και με το ζόρι. Να πω, βέβαια, ότι δεν βλέπω δρόμο προς τα εμπρός για την Ευρώπη μέχρι να καταργήσετε τη ρήτρα ομοφωνίας. Ο Βίκτορ Ορμπαν μπορεί να ασκεί βέτο σε όλα. Αυτό δεν πρόκειται να λειτουργήσει. Επομένως, πρέπει να υπάρχει ένας πολιτικός δρόμος προς τα εμπρός.

Ζούμε σε έναν κόσμο όπου μαίνονται πολεμικές συγκρούσεις σε 50 χώρες. Οι δασμολογικοί πόλεμοι είναι η νέα (αφύσικη) φυσιολογική κατάσταση. Η παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη μειώνεται με τον πιο αργό ρυθμό των τελευταίων γενεών. Ετσι, μπαίνουμε στο 2026 με μόνο μία βεβαιότητα: την αβεβαιότητα.googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Σαφώς είναι μια πολύ αβέβαιη κατάσταση. Αλλά αν κοιτάξετε τις παγκόσμιες αγορές, δεν θα το καταλαβαίνατε ποτέ. Το επίπεδο των χρηματιστηριακών αγορών στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ είναι πολύ υψηλό και δεν το κατανοώ. Πιστεύω πως η γεωπολιτική αβεβαιότητα θα μεταφραστεί σε οικονομική αβεβαιότητα. Θεωρώ το 2026 ως μια εξαιρετικά επικίνδυνη χρονιά για όλους. Η Κίνα θα κινηθεί εναντίον της Ταϊβάν. Ενισχύει τον στρατό της με εντυπωσιακό ρυθμό. Εν τω μεταξύ, σε μερικά χρόνια, η Μέση Ανατολή θα μπορούσε εύκολα να βρίσκεται ξανά σε πόλεμο. Το Ιράν θα ανοικοδομηθεί. Η Χαμάς θα ελέγξει τη Γάζα και θα κηρύξει ξανά πόλεμο. Η Χεζμπολάχ ενισχύεται στον Λίβανο. Η Μέση Ανατολή είναι απλώς προσωρινά ήσυχη. Και, φυσικά, στην Ευρώπη όλοι γνωρίζουν για τη Ρωσία. Ετσι, η γεωπολιτική αβεβαιότητα είναι μεγάλη. Και η αβεβαιότητα για τους δασμούς είναι μεγάλη. Πιστεύω όμως πως κάποια στιγμή ο κόσμος θα αντιδράσει εναντίον του Τραμπ. Δεν νομίζω ότι η Ευρώπη θα γυρίζει πάντα το άλλο μάγουλο στις απαιτήσεις και τους δασμούς.

Στο Νταβός τον Ιανουάριο μιλήσατε για την ύφεση που έρχεται.

Αυτό που είπα στο Νταβός ήταν ότι περιμένω ύφεση στις ΗΠΑ μέσα στα πρώτα δύο χρόνια της θητείας Τραμπ. Μετά, καταλαβαίνετε ότι δεν χρειάζονται πολλά για να μπει και η Ευρώπη σε ύφεση. Και η Κίνα βρίσκεται σε αυτό που ονομάζουμε ύφεση ανάπτυξης. Οπότε νομίζω ότι οι πιθανότητες ύφεσης το 2026 είναι πάνω από 50%.

Εκείνο που έχει αποδειχθεί με τον Τραμπ είναι ότι πολλές από τις πολιτικές που εφαρμόζει έχουν μακροπρόθεσμα αρνητικές επιπτώσεις για την οικονομία. Βραχυπρόθεσμα, δεν δείχνουν τόσο κακές. Εμείς οι οικονομολόγοι μιλάμε συχνά για διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, πράγματα που θα βοηθούσαν την οικονομία μακροπρόθεσμα – από τη βελτίωση της εκπαίδευσης, την κατασκευή υποδομών, την ενίσχυση της ευελιξίας των αγορών. Ομως οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις λειτουργούν πολύ αργά και είναι πολιτικά δύσκολες. Ετσι οι πολιτικοί δεν προχωρούν σε αυτές, όπως ξέρουμε.

Αλλά ισχύει και προς την άλλη κατεύθυνση. Οταν κάνεις πράγματα που είναι δομικά αρνητικά – και ο Τραμπ τα έχει κάνει το ένα μετά το άλλο -, δεν καταρρέει αμέσως η οικονομία. Οι δασμοί δεν προκαλούν άμεσα ύφεση, ούτε η διακοπή της μετανάστευσης, ούτε η υπονόμευση του κράτους δικαίου. Αλλά, πιστέψτε με, σε δύο ή τρία χρόνια αρχίζει να συσσωρεύεται το κόστος. Δεν νομίζω λοιπόν ότι όσα κάνει ο Τραμπ είναι καλά για την οικονομία, απλώς δεν νιώθουμε τον πόνο, ακόμα.

Οσον αφορά την Ευρώπη, είναι πολύ πίσω από τις ΗΠΑ. Από εκεί που βρίσκεται τώρα υπάρχει μόνο ανοδική πορεία. Η Ευρώπη έχει θεσμούς, πολιτισμό, έχει τεχνολογία. Η Ευρώπη δεν είναι χώρα μεσαίου εισοδήματος, διαθέτει πολλά, πολλά πλεονεκτήματα, τα οποία στην ουσία δεν έχει κανένα άλλο μέρος εκτός από την Ιαπωνία. Είμαι βέβαιος ότι η Ευρώπη είναι το μέρος που πρέπει να περιμένουμε να μας εκπλήξει με την πρόοδό του. Ξέρω ότι αυτό φαίνεται αδύνατο να το πιστέψει κάποιος, δεδομένων των τελευταίων 15 ετών. Είμαι πιο αισιόδοξος για την Ευρώπη, αν και βραχυπρόθεσμα εξακολουθεί να παραπαίει.

Βλέπουμε ότι περνάμε από έναν μονοπολικό σε έναν πολυπολικό κόσμο. Βλέπουμε ξανά τον προστατευτισμό, τον μερκαντιλισμό. Τα γεωπολιτικά προβλήματα μεταφράζονται σε οικονομικά;

Τα γεωπολιτικά προβλήματα δεν μεταφράζονται γρήγορα σε οικονομικά προβλήματα, εκτός αν υπάρξει πετρελαϊκή κρίση ή ολοκληρωτικός πόλεμος. Τα πολιτικά προβλήματα χρειάζονται πολύ χρόνο για να εκφραστούν. Εκείνο που με ανησυχεί είναι η πολιτική πόλωση παντού, διότι δημιουργεί μεγάλη αβεβαιότητα. Τώρα τα δεξιά κόμματα είναι σε ανοδική πορεία. Αλλά σας υπόσχομαι, σε πέντε χρόνια, τα αριστερά κόμματα θα ενισχυθούν. Το πρόβλημα είναι: όταν τα κόμματα απέχουν πολύ μεταξύ τους, πώς κάνεις σχεδιασμό; Πώς επενδύεις; Αυτό συμβαίνει έντονα στις ΗΠΑ, όπου ο Τραμπ έχει κάνει μια μεγάλη στροφή προς τα δεξιά. Αλλά νομίζω ότι υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να έχουμε πρόεδρο από τους Δημοκρατικούς το 2029. Αυτό είναι το φυσιολογικό. Θα είναι κάποιος σαν τον Μαμντάνι, μια και ο Μαμντάνι δεν μπορεί επειδή δεν γεννήθηκε στις ΗΠΑ. Το ίδιο θα συμβεί και στην Ευρώπη, στις χώρες όπου τώρα ενισχύονται τα ακροδεξιά κόμματα. Σε μερικά χρόνια, τα πράγματα θα είναι αλλιώς.

Για την Ελλάδα  «Προτεραιότητά σας πρέπει να είναι η καλή εκπαίδευση για όλους» Ξέρω ότι έχετε παρακολουθήσει στενά τα όσα συνέβησαν στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια. Πιστεύετε ότι η Ελλάδα θα μπορούσε να είχε ξεπεράσει την κρίση του 2010 σε λιγότερο από τα σχεδόν οκτώ χρόνια που χρειάστηκαν, και χωρίς τα προγράμματα λιτότητας που μας βύθισαν στην ύφεση;

Θα μπορούσατε να είχατε φύγει από το ευρώ. Ηταν μια επιλογή που θα μπορούσε να οδηγήσει σε ταχύτερη ανάκαμψη, γιατί θα είχατε πολύ μεγαλύτερη ελευθερία κινήσεων. Εγώ υποστήριξα την απομείωση του χρέους της Ελλάδας από την αρχή. Μιλάω γι’ αυτό στο βιβλίο μου. Διαφώνησα μάλιστα με τη Μέρκελ όταν τη συνάντησα. Ανησυχούσε ότι αν τα χρέη της Ελλάδας διαγράφονταν, η Ιρλανδία, η Πορτογαλία, η Ισπανία, η Ιταλία θα ήθελαν την ίδια μεταχείριση. Ξέρω ότι περάσατε δύσκολα, αλλά πρέπει να σας πω ότι στην πραγματικότητα το πρόγραμμα λιτότητας στην Ελλάδα ήταν πολύ πιο ήπιο από ένα κανονικό πρόγραμμα λιτότητας. Πολύ πιο ήπιο από εκείνα που εφαρμόστηκαν από την Ασία, τη Λατινική Αμερική. Η Ελλάδα χρειαζόταν διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, είχε υπερδανειστεί. Το καλύτερο πρόγραμμα για την Ελλάδα θα ήταν να διαγραφούν τα χρέη της. Οι πολιτικές που εφάρμοσε η Ευρώπη ήταν, αφενός, πολύ ελεγκτικές, αφετέρου, δεν επέφεραν αλλαγές τόσο γρήγορα όσο έπρεπε να γίνουν. Δεν υπάρχει εύκολος ή ανώδυνος δρόμος επιστροφής. Κοιτάξτε τώρα όμως: η Ελλάδα είναι η οικονομία με τις καλύτερες επιδόσεις στην Ευρώπη.

Οπως λέτε, τον τελευταίο χρόνο, αποτελούμε ένα καλό παράδειγμα επιστροφής στη δημοσιονομική σταθερότητα. Τι πρέπει να κάνουμε για να κλείσει το χάσμα που έχει προκύψει στα εισοδήματα των Ελλήνων σε σύγκριση με άλλες χώρες;

Δεν έχω κάποια απλή απάντηση για αυτό. Το ένα είναι ότι σίγουρα έχετε βελτιώσει την είσπραξη φόρων, αλλά όχι αρκετά. Εκανα μια μελέτη φέτος, που δημοσιεύθηκε στο Journal of the European Economic Association, χρησιμοποιώντας φόρους προστιθέμενης αξίας σε όλη την Ευρώπη για να εξετάσω το μέγεθος της φοροδιαφυγής. Χρησιμοποίησα λεπτομερή δεδομένα για την κατανάλωση διαφόρων αγαθών από έρευνες που διεξάγει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τους πραγματικούς φόρους που εισπράττονται. Διαπίστωσα ότι η φοροδιαφυγή στην Ελλάδα είναι ακόμη υψηλότερη από ό,τι στη Βουλγαρία ή την Ουγγαρία. Είναι πολύ δύσκολο να λειτουργήσει μια αποτελεσματική κυβέρνηση όταν οι φόροι δεν είναι δίκαιοι, όταν κάποιοι δεν πληρώνουν το μερίδιό τους. Καταστρέφεται ο κοινωνικός ιστός. Αυτό εξακολουθεί να είναι το νούμερο ένα δημοσιονομικό πρόβλημα της Ελλάδας.

Αυτό εξηγεί γιατί οι αριθμοί ευημερούν αλλά οι πολίτες δεν αισθάνονται τη βελτίωση;

Βελτιώνεστε από μια πολύ χαμηλή βάση. Δεν νομίζω ότι το κατά κεφαλήν ΑΕΠ σας έχει επιστρέψει καν εκεί που ήταν πριν. Οπότε, οι πολίτες εξακολουθούν να ζορίζονται. Παρεμπιπτόντως, μπορείτε να το πείτε αυτό στη Γαλλία, στη Γερμανία, στις ΗΠΑ. Ζούμε σε έναν κόσμο όπου το πιο θετικό είναι η άνοδος στις τιμές των μετοχών. Αν δεν έχετε μετοχές και ειδικά αν δεν έχετε σπίτι, δεν περνάτε καλά. Και αυτό ισχύει για όλες τις χώρες.

Εχετε πει ότι τα συνταξιοδοτικά συστήματα αποτελούν υπαρξιακή πρόκληση. Και σίγουρα είναι για χώρες των οποίων ο πληθυσμός γερνάει, όπως οι ευρωπαϊκές.

Παίρνω παράδειγμα το Ηνωμένο Βασίλειο. Το βρετανικό συνταξιοδοτικό ταμείο δίνει στους συνταξιούχους αυξήσεις κάθε χρόνο στο ποσοστό των μισθών. Κάτι πολύ δύσκολο, την ώρα που το εργατικό δυναμικό συρρικνώνεται. Ρώτησα λοιπόν τους υπευθύνους χάραξης πολιτικής, γιατί δεν κάνετε κάτι; Μου απάντησαν ότι οι ηλικιωμένοι γίνονται όλο και πιο σημαντικοί. Ψηφίζουν πολύ περισσότερο από τους νέους. Κι έτσι δεν αλλάζει τίποτα. Με παραλλαγές, το ίδιο ισχύει παντού.

Σε πρόσφατο άρθρο σας γράψατε ότι γι’ αυτό ακριβώς χρειαζόμαστε τη μετανάστευση.

Σχεδόν δεν μπορώ να πιστέψω ότι η μετανάστευση είναι αυτή τη στιγμή η πιο αντιδημοφιλής πολιτική σε κάθε πλούσια χώρα. Κι όμως, κάθε πλούσια χώρα γερνάει και χρειάζεται το σωστό είδος μετανάστευσης περισσότερο από ποτέ. Η Ευρώπη έχει μεγαλύτερη δυσκολία να αφομοιώσει τους ανθρώπους γενικά. Η μετανάστευση χωρίς αφομοίωση δεν λειτουργεί. Είναι η μεγάλη πρόκληση των επόμενων 50 ετών: πώς να χρησιμοποιήσουμε τη μετανάστευση με πιο θετικό τρόπο.

Τι πιστεύετε ότι πρέπει να είναι προτεραιότητα για την Ελλάδα σήμερα;

Δεν υπάρχει απλή απάντηση, αλλά σίγουρα είναι το θέμα της εκπαίδευσης. Οπως το βλέπω, η Ελλάδα έχει ένα διχασμένο εκπαιδευτικό σύστημα. Ενα κομμάτι της κοινωνίας μορφώνεται σε πολύ καλό επίπεδο, αλλά υπάρχουν και άνθρωποι που δεν λαμβάνουν εκπαίδευση. Αν κοιτάξετε κάποιες ανταγωνιστικές χώρες της Ελλάδας, θα δείτε ότι υπάρχει πολύ πιο ομοιόμορφη εκπαίδευση σε υψηλό επίπεδο. Είναι πολύ σημαντικό στους καιρούς που ζούμε.

Του Jurgen Habermas

Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία έκανε τους ευρωπαϊκούς λαούς να συνειδητοποιήσουν με καθυστέρηση ότι η παγκόσμια κατάσταση είχε αλλάξει ριζικά. Αυτή η αλλαγή, ωστόσο, είχε ήδη αρχίσει να διαφαίνεται εδώ και καιρό με την παρακμή των ΗΠΑ, της υπερδύναμης του 20ου αιώνα. Ένα προειδοποιητικό σήμα για αυτό ήταν ήδη η ταχεία αλλαγή της στάσης της αμερικανικής κοινωνίας των πολιτών μετά την 11η Σεπτεμβρίου 2001. Αυτή η μεταστροφή στη νοοτροπία ενός φοβισμένου πληθυσμού υποδαυλίστηκε από τη ρητορική τής τότε κυβέρνησης υπό τον πρόεδρο Τζορτζ Μπους και τον αδίστακτο και στρατευμένο αντιπρόεδρό του.

Όλοι έμοιαζαν να αισθάνονται την εγγύτητα των κινδύνων της διεθνούς τρομοκρατίας. Στο πλαίσιο της προπαγάνδας για τον παράνομο, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, πόλεμο κατά του Σαντάμ Χουσεΐν και του Ιράκ, η αλλαγή νοοτροπίας ριζοσπαστικοποιήθηκε και σταθεροποιήθηκε. Από θεσμική σκοπιά, η εν λόγω αλλαγή επηρέασε πρωτίστως το κομματικό σύστημα. Ήδη κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1990, υπό την ηγεσία του Νιουτ Γκίνγκριτς, δεν είχε αλλάξει μόνο η πρακτική του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος, αλλά και η κοινωνική διάρθρωση των οπαδών του.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Ωστόσο, οι τάσεις για μια βαθύτερη και, όπως φαίνεται, σχεδόν μη αναστρέψιμη αλλαγή του πολιτικού συστήματος στο σύνολό του επικράτησαν μόνο αφού ο Πρόεδρος Ομπάμα διέψευσε τις ελπίδες για μια ριζική αλλαγή στην εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ.

Η Κίνα επιδιώκει μια σινοκεντρική παγκόσμια τάξη

Η αποδυνάμωση της διεθνούς θέσης της πρώην υπερδύναμης είναι πλέον εμφανής. Αυτό επισημάνθηκε και πάλι στη σύνοδο κορυφής της Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας-Ειρηνικού (APEC) στη Νότια Κορέα στα τέλη Οκτωβρίου: οι αβέβαιοι σύμμαχοι των ΗΠΑ προσπαθούν τώρα να συνάψουν συμφωνίες με άλλους γείτονες, οι οποίοι είναι μάλλον ουδέτεροι ή εξαρτώνται περισσότερο από την Κίνα. Και μετά την πρόωρη αποχώρηση του Αμερικανού προέδρου, ο οποίος ενδιαφέρεται περισσότερο για γρήγορες συναλλαγές παρά για τη μακροπρόθεσμη σταθερότητα της επιρροής των ΗΠΑ, ο Κινέζος πρόεδρος Σι φαίνεται να έχει δώσει τον τόνο με την προώθηση της ιδέας μιας πολυπολιτισμικής παγκόσμιας κοινωνίας υπό την ηγεσία της Κίνας.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Μετά την ένταξη της Λαϊκής Δημοκρατίας στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου, οξυδερκείς κυβερνήσεις έθεσαν ως στόχο να μετατρέψουν τη χώρα τους σε μια κυρίαρχη οικονομική δύναμη.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Ωστόσο, μόνο μετά την ανάληψη της εξουσίας από τον Σι Τζινπίνγκ το 2012, ο στόχος αυτός έγινε επίσημος και προβάλλεται με μια ορισμένη «αμυντική επιθετικότητα»: η αντικατάσταση του φιλελεύθερου παγκόσμιου εμπορικού καθεστώτος από μια σινοκεντρική παγκόσμια πολιτική τάξη. Με το εγχείρημα «Μια Ζώνη, Ενας Δρόμος», η Κίνα επιδίωκε ήδη από καιρό πιο μακροπρόθεσμους στόχους στρατηγικής και ασφάλειας. Οι μεγαλύτεροι ωφελούμενοι ήταν η Ρωσία, το Πακιστάν, η Μαλαισία και η Ινδονησία. Αλλά και για τις αναπτυσσόμενες και τις αναδυόμενες χώρες, η Κίνα είναι πλέον ο μεγαλύτερος χρηματοδότης. Η διεθνής μετατόπιση της εξουσίας αποκαλύπτεται γενικά από το γεγονός ότι, από γεωπολιτική άποψη, οι κρίσιμοι συγκρούσεις θα εντοπίζονται στο μέλλον στη Νοτιοανατολική Ασία.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Θα είναι ενδιαφέρον να παρακολουθήσουμε πώς η αύξηση της ισχύος του Τραμπ θα επηρεάσει την εσωτερική πολιτική της Ταϊβάν. Αλλά πέρα από αυτό το σημείο σύγκρουσης, δεν είναι μόνο η Κίνα και οι περιφερειακοί σύμμαχοί της στη μία πλευρά και οι ΗΠΑ με τις φιλοδυτικές χώρες της περιοχής, δηλαδή κυρίως την Ιαπωνία, τη Νότια Κορέα και την Αυστραλία, στην άλλη. Στην άμεση γειτονιά τους, η Ινδία επιδιώκει πλέον τις δικές της φιλοδοξίες. Η μετατόπιση των γεωπολιτικών ισορροπιών αντικατοπτρίζεται επίσης στην άνοδο μεσαίων δυνάμεων όπως η Βραζιλία, η Νότια Αφρική ή η Σαουδική Αραβία, οι οποίες επιδιώκουν με αυτοπεποίθηση μεγαλύτερη ανεξαρτησία.

Στις ΗΠΑ βρίσκεται σε εξέλιξη η δημοκρατικά νομιμοποιημένη εξάρθρωση της παλαιότερης δημοκρατίας στον κόσμο

Πολλά από αυτά τα ανερχόμενα κράτη προσπαθούν τώρα να ενταχθούν στην χαλαρή και πρόσφατα διευρυμένη ένωση κρατών BRICS. Το τέλος της δυτικής ηγεμονίας υποδηλώνουν επίσης οι βαθιές γεωοικονομικές αλλαγές στη φιλελεύθερη παγκόσμια οικονομική τάξη, η οποία δημιουργήθηκε από τις ΗΠΑ μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Όχι ότι αυτή η βασισμένη σε κανόνες παγκόσμια εμπορική τάξη – την οποία τώρα ταλαιπωρεί ο ίδιος ο Τραμπ, όπως φαίνεται από τη διαμάχη για την προμήθεια σπάνιων γαιών – μπορεί απλά να καταργηθεί. Ωστόσο, σχεδόν τίποτα δεν θα μπορούσε να καταδείξει καλύτερα τους πλέον συνήθεις περιορισμούς της παγκόσμιας εμπορικής πολιτικής σε θέματα ασφάλειας από την πρόσφατη απόφαση της κυβέρνησης της Γερμανίας, του παγκόσμιου πρωταθλητή στις εξαγωγές, να στηρίξει με κρατικά μέσα τη γερμανική χαλυβουργία, η οποία δεν είναι πλέον ανταγωνιστική σε διεθνές επίπεδο.

Αν και αυτές οι αλλαγές στις γεωπολιτικές ισορροπίες εξουσίας ήταν προφανείς εδώ και καιρό, και μολονότι όταν ξέσπασε ο πόλεμος στην Ουκρανία η επανεκλογή του Τραμπ δεν ήταν διόλου απίθανη, οι δυτικές κυβερνήσεις δεν κατάλαβαν ότι αυτή η σύγκρουση, αφού δεν μπορούσε πλέον να αποτραπεί η έκρηξή της, έπρεπε οπωσδήποτε να τερματιστεί κατά τη διάρκεια της θητείας του Τζο Μπάιντεν. Με τη δεύτερη θητεία του Τραμπ, συνέβη αυτό το οποίο είχε προαναγγελθεί εδώ και καιρό από το Ηeritage Foundation: η δύσκολα αναστρέψιμη κατάρρευση του παλαιότερου φιλελεύθερου δημοκρατικού καθεστώτος, σύμφωνα με ένα πρότυπο το οποίο είχαμε ήδη γνωρίσει στην Ευρώπη με το παράδειγμα της Ουγγαρίας και άλλων κρατών.

Αυτά τα αυταρχικά καθεστώτα νέου τύπου δεν μπορούν προφανώς να εξηγηθούν με τις ιδιαίτερες συνθήκες της αποτυχημένης κατάργησης των μετασοβιετικών μορφών εξουσίας. Αποτελούν μάλλον τους προδρόμους της δημοκρατικά νομιμοποιημένης κατάργησης της παλαιότερης δημοκρατίας στον κόσμο και της ταχείας ανάπτυξης ενός τεχνοκρατικά διοικούμενου ελευθεριακού-καπιταλιστικού συστήματος εξουσίας.

Η δειλία μιας κοινωνίας πολιτών που δεν προβάλλει σχεδόν καμία αντίσταση

Αυτό που παρατηρούμε στις ΗΠΑ είναι η ίδια – όχι ιδιαίτερα αργή, αλλά μάλλον δυσδιάκριτη λόγω μιας αδρανοποιημένης αντιπολίτευσης – μετάβαση από το ένα «σύστημα» στο άλλο: οι τελευταίες ή προτελευταίες δημοκρατικές εκλογές συνιστούν την από καιρό προαναγγελθείσα αρχή μιας ταχείας, αυθαίρετης και αυταρχικής επέκτασης μιας ταυτόχρονα περιορισμένης και αποψιλωμένης εκτελεστικής εξουσίας. Ο Τραμπ την καταχράται χωρίς να λαμβάνει υπόψη τις ενστάσεις ενός νομικού συστήματος το οποίο σταδιακά υπονομεύεται πλήρως.

Ο πρόεδρος αρχικά σφετερίστηκε τις νομοθετικές εξουσίες του κοινοβουλίου με την αυστηρή πολιτική των δασμών και προσπάθησε να περιορίσει σταδιακά την ανεξαρτησία του Τύπου και του πανεπιστημιακού συστήματος. Στη συνέχεια, εκφόβισε την αντιπολίτευση με την αυτόκλητη επέμβαση της Εθνοφρουράς σε μεγάλες πόλεις όπως το Λος Άντζελες, η Ουάσιγκτον και το Σικάγο. Η απλή παρουσία της σηματοδοτεί την πρόθεση της κυβέρνησης να χρησιμοποιήσει, αν χρειαστεί, τον στρατό εναντίον των ίδιων των πολιτών της. Ενώ στους κόλπους της ΕΕ το κομματικό σύστημα και οι δημοκρατικές εκλογές εξακολουθούν να προστατεύονται ακόμη και σε αυταρχικά κράτη όπως η Ουγγαρία (ή, κατά το παρελθόν, η Πολωνία), η τύχη τους στις ΗΠΑ παραμένει αβέβαιη.

Πραγματική αντίσταση υπάρχει μόνο όταν είναι δωρεάν και στρέφεται εναντίον του Ισραήλ

Μετά τις πρόσφατες μεμονωμένες εκλογικές επιτυχίες των Δημοκρατικών, ο Τραμπ επιδιώκει την περιθωριοποίηση και την απαξίωση της πολιτικής αντιπολίτευσης με καταγγελτικές μεθόδους.

Στην εξωτερική πολιτική, όπως δείχνουν οι αυθαίρετες στρατιωτικές ενέργειές του κατά των λαθρεμπόρων στα ανοικτά των ακτών της Βενεζουέλας, δεν ενδιαφέρεται για το διεθνές δίκαιο. Το πιο εκπληκτικό και μέχρι στιγμής ανεξήγητο φαινόμενο αυτής της σαρωτικής συγκέντρωσης της εξουσίας είναι η δειλία μιας κοινωνίας πολιτών η οποία δεν προβάλλει σχεδόν καμία αντίσταση, για να μην αναφέρουμε την προσαρμοστικότητα των φοιτητών και των καθηγητών, οι οποίοι μόλις πρόσφατα είχαν οδηγήσει σε ακραία επίπεδα τη δωρεάν αντίσταση κατά της υποτιθέμενης αποικιακής δύναμης του Ισραήλ στα πανεπιστήμιά τους.

Δεν υπονοώ ότι εμείς θα συμπεριφερόμασταν διαφορετικά. Απλώς, μέχρι σήμερα δεν βλέπω πειστικές ενδείξεις αναστροφής της πορείας προς ένα πολιτικά αυταρχικό, τεχνοκρατικά διοικούμενο, αλλά οικονομικά φιλελεύθερο κοινωνικό σύστημα. Γιατί οι πιθανοί διάδοχοι του Τραμπ έχουν μια ακόμη πιο αυστηρή κοσμοθεωρία από εκείνη του παθολογικά νάρκισσου προέδρου, ο οποίος είναι προσανατολισμένος σε βραχυπρόθεσμα προσωπικά «κέρδη» και επιβεβαιώσεις και ο οποίος θα ήθελε να είναι μάλλον μεγιστάνας και κάτοχος του Νομπέλ Ειρήνης παρά πολιτικός με όραμα.

Για τις σκέψεις μου αυτές δεν μπορώ να επικαλεστώ άλλες ικανότητες πέραν αυτών ενός αναγνώστη εφημερίδων. Εστιάζω κυρίως κατά την τρέχουσα περίοδο στο ερώτημα τί σημαίνουν για την Ευρώπη η γεωπολιτική μετατόπιση βάρους και η πολιτικά από καιρό προδιαγεγραμμένη διαίρεση της Δύσης. Υποθέτω ότι, με μερικές εξαιρέσεις, οι κυβερνήσεις της ΕΕ και των κρατών μελών της εξακολουθούν προς το παρόν να έχουν τη σταθερή βούληση να διατηρήσουν τις κανονιστικές βάσεις και τις καθιερωμένες πρακτικές των Συνταγμάτων τους. Ως εκ τούτου προκύπτει η πολιτική επιδίωξη να ενισχυθεί η επιρροή τους σε τέτοιο βαθμό, ώστε η ΕΕ να μπορεί να εδραιωθεί ως αυτόνομος παράγοντας στην παγκόσμια πολιτική και κοινωνία, ανεξάρτητα από τις ΗΠΑ και ανεξάρτητα από συμβιβασμούς με τις ΗΠΑ ή άλλα αυταρχικά κράτη.

Όσον αφορά τη συνεχιζόμενη σύρραξη στην Ουκρανία, «εμείς», αν μου επιτρέπεται να μιλήσω από αυτή την ευρωπαϊκή προοπτική, εξακολουθούμε να εξαρτώμαστε από την υποστήριξη των ΗΠΑ, διότι δεν διαθέτουμε τις απαιτούμενες τεχνολογίες για την απαραίτητη αναγνωριστική αεροπορική κάλυψη. Χωρίς την υποστήριξη των ΗΠΑ, το ουκρανικό μέτωπο δεν θα μπορούσε να διατηρηθεί. Ωστόσο, οι Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες δεν διατηρούν πλέον τον ρόλο του νόμιμου υποστηρικτή της Ουκρανίας που είχε διακηρύξει ο Μπάιντεν και στην καλύτερη περίπτωση παρέχουν όπλα τα οποία πληρώνει η Ευρώπη (δηλαδή στην πράξη η Γερμανία), έχουν καταστεί ένας απρόβλεπτος εταίρος για τους συμμάχους τους.

Και μόνο για αυτόν τον λόγο, και εμείς από την πλευρά μας έχουμε συμφέρον να επιτευχθεί η ταχεία εκεχειρία που επιδιώκει η ουκρανική ηγεσία. Το γεγονός αυτό έχει για την Ευρώπη μια δυσάρεστη συνέπεια, η οποία μέχρι σήμερα δεν έχει τεθεί υπό συζήτηση: η ΕΕ δεν μπορεί να απομακρυνθεί πολιτικά από τις ΗΠΑ, ένα παθητικό, κατά κάποιον τρόπο, μέλος του ΝΑΤΟ, έστω κι αν το αποτέλεσμα είναι ότι η «Δύση» εξακολουθεί να ενεργεί από κοινού, αλλά δεν μιλά πλέον με μια ενιαία φωνή. Ο πόλεμος στην Ουκρανία αναγκάζει την ΕΕ να διατηρήσει τη συμμαχία της με τις ΗΠΑ στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, που το σημαντικότερο μέλος του, λόγω της αλλαγής της ηγεσίας του, δεν μπορεί πλέον να επικαλείται με αξιοπιστία τα ανθρώπινα δικαιώματα για να δικαιολογήσει τη στρατιωτική υποστήριξη στην Ουκρανία.

Όποιος άκουσε την πρόσφατη ομιλία του Τραμπ ενώπιον της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ πρέπει να παραδεχτεί ότι η ρητορική την οποία χρησιμοποίησε από την πρώτη μέρα της σύγκρουσης η τότε ακόμη ενωμένη Δύση για να δικαιολογήσει τη στάση της υπέρ της Ουκρανίας έχει πλέον χάσει την αξιοπιστία της. Από αυτή την αμηχανία δεν επηρεάζεται μόνο η ομάδα των 30 κρατών τα οποία, υπερβαίνοντας τα όρια της ΕΕ, αλλά ανεξάρτητα από τις ΗΠΑ, υπό την ηγεσία της Γαλλίας και της Μεγάλης Βρετανίας έχουν ενωθεί για να υποστηρίξουν την Ουκρανία. Είναι λοιπόν, ελπίζω, μια ακούσια ειρωνεία το γεγονός ότι ακριβώς αυτή η ομάδα κρατών πήρε χωρίς να το σκεφτεί το όνομα «Συμμαχία των Προθύμων» – το ίδιο όνομα με το οποίο ο Τζορτζ Μπους ο νεότερος, με τη βοήθεια του βρετανού πρωθυπουργού και παρά την αντίσταση της Γαλλίας και της Γερμανίας, είχε συγκροτήσει μια συμμαχία για την υποστήριξη της παράνομης εισβολής του στο Ιράκ.

Η Άνγκελα Μέρκελ αγνόησε παγερά τη Γαλλία. Πόσο ανειλικρινή ήταν και είναι τα λόγια μας!

Μετά από αυτή την περιγραφή της μεταβαλλόμενης κατάστασης του διχασμένου δυτικού κόσμου, έρχομαι στο κεντρικό ερώτημά μου: πόσο ρεαλιστικό είναι να επιδιώκουμε μια βαθύτερη πολιτική ενοποίηση της ΕΕ με σκοπό να αναγνωριστούμε όχι μόνο ως ένας από τους σημαντικότερους οικονομικούς εταίρους, αλλά και ως ένα αυτόνομο, πολιτικά ανεξάρτητο και ικανό να ενεργεί υποκείμενο;

Αν και τα νεότερα κράτη-μέλη στην ανατολική Ευρώπη ζητούν εντονότερα τον εξοπλισμό, είναι τα λιγότερο διατεθειμένα να περιορίσουν τις εθνικές εξουσίες τους για μια τέτοια κοινή ενίσχυση.

Με αυτό το δεδομένο, και παρόλο που η κυβέρνηση Μελόνι αποτελεί έναν απροσδόκητο εταίρο, η πρωτοβουλία θα πρέπει να προέλθει από τις χώρες που βρίσκονται στον πυρήνα της Ένωσης – και σήμερα, δεδομένης της αδυναμίας της Γαλλίας, κυρίως από τη Γερμανία. Το συνεχιζόμενο σχέδιο οικοδόμησης μιας κοινής ευρωπαϊκής άμυνας θα μπορούσε να δώσει την ώθηση για κάτι τέτοιο.

Η Ομοσπονδιακή Βουλή έχει εν τω μεταξύ εγκρίνει τα κονδύλια για μια σημαντική επέκταση και αναβάθμιση του ομοσπονδιακού στρατού, χωρίς να με απασχολεί εδώ η αμφισβητήσιμη αιτιολόγηση με βάση μια θεωρητική απειλή ρωσικής επίθεσης κατά του ΝΑΤΟ. Αυτό που έχει σημασία είναι ότι η ομοσπονδιακή κυβέρνηση συνεχίζει τη δημιουργία του «ισχυρότερου στρατού στην Ευρώπη» με βάση τις υφιστάμενες συνθήκες, δηλαδή τελικά στο πλαίσιο της εθνικής εξουσίας της. Με αυτόν τον τρόπο, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση συνεχίζει την υποκριτική ευρωπαϊκή πολιτική που εφάρμοσε υπό την καγκελάριο Μέρκελ: ρητορικά πάντα φιλική προς την Ευρώπη, τις τελευταίες δεκαετίες απέρριψε πλήθος γαλλικών πρωτοβουλιών για στενότερη οικονομική ολοκλήρωση, με τελευταία την επείγουσα πρωτοβουλία του Γάλλου προέδρου Μακρόν.

Αλλά και για τον καγκελάριο Μερτς, που είναι «γιος» του Σόιμπλε, τα ευρωομόλογα είναι έργο του διαβόλου. Δεν υπάρχει κανένα σοβαρό σημάδι ότι η γερμανική κυβέρνηση λαμβάνει σοβαρά μέτρα για να δημιουργήσει μια Ευρωπαϊκή Ένωση ικανή να δράσει στην παγκόσμια πολιτική σκηνή.

Με δεδομένο τον καθημερινά αυξανόμενο δεξιό λαϊκισμό σε όλες τις χώρες μας, ένα τέτοιο, από καιρό αναγκαίο βήμα προς την περαιτέρω ολοκλήρωση της ΕΕ και, ως εκ τούτου, προς την παγκόσμια ικανότητά της να αναλάβει δράση, θα βρει ακόμη λιγότερη αυθόρμητη υποστήριξη από ό,τι μέχρι τώρα. Στα περισσότερα δυτικά κράτη-μέλη της ΕΕ, οι εσωτερικές πολιτικές δυνάμεις οι οποίες υποστηρίζουν την αποκέντρωση ή την ανατροπή της ΕΕ, ή τουλάχιστον την αποδυνάμωση των αρμοδιοτήτων των Βρυξελλών, είναι ισχυρότερες από ποτέ. Γι’ αυτό θεωρώ πιθανό ότι η Ευρώπη θα είναι λιγότερο από ποτέ σε θέση να αποσυνδεθεί από τις ΗΠΑ. Η ουσιαστική πρόκληση θα είναι έτσι αν θα μπορέσει να διατηρήσει την κανονιστική και μέχρι τώρα δημοκρατική και φιλελεύθερη ταυτότητά της.

Στο τέλος μιας πολιτικής ζωής η οποία ήταν μάλλον ευνοϊκή από πολιτική άποψη, δεν μου είναι εύκολο να καταλήξω στο συμπέρασμα που, παρόλα αυτά, είναι επιτακτικό: η περαιτέρω πολιτική ολοκλήρωση, τουλάχιστον στον πυρήνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεν ήταν ποτέ τόσο ζωτικής σημασίας για εμάς όσο σήμερα. Και ποτέ δεν ήταν τόσο απίθανη.

Το κείμενο είναι το ελάχιστα αναθεωρημένο από τον Jürgen Habermas για την Süddeutsche Zeitung χειρόγραφο της ομιλίας την οποία έδωσε ο φιλόσοφος στις 19 Νοεμβρίου στο πλαίσιο ενός συμποσίου για την κρίση των δυτικών δημοκρατιών στο Ίδρυμα Siemens του Μονάχου.

Μετάφραση και επιμέλεια κειμένου από τη γερμανική γλώσσα: Αναστασία Μαρινοπούλου

Συνέντευξη της MARIA CORINA MACHADO στα «ΝΕΑ» σε συνεργασία με το περιοδικό Politique Internationale. Στους Patrick Wajsman, διευθυντή του Politique Internationale και Catalina Marchant de Abreu, δημοσιογράφο στο διεθνές τμήμα του Al Arabiya English.

Κανένας τύραννος δεν μπορεί να κυβερνά για πάντα Catalina Marchant de Abreu και Patrick Wajsman — Το «Μανιφέστο της Ελευθερίας» σας είναι κομμάτι μιας μακράς προσωπικής πορείας. Ποια ήταν η καθοριστική στιγμή που διαμόρφωσε την αντίληψή σας για την πολιτική ελευθερία;googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

María Corina Machado — Περισσότερο από ένα συγκεκριμένο γεγονός, είναι το σύνολο της διαδρομής μου που με έκανε να μάθω το βαθύ νόημα της ελευθερίας. Όπως όλοι οι Βενεζουελάνοι της γενιάς μου, γεννήθηκα μέσα στη δημοκρατία. Τη ζούσαμε χωρίς να συνειδητοποιούμε πλήρως ότι μπορούσε να εξαφανιστεί.

Όλα άλλαξαν όταν ο Ούγκο Τσάβες, ένας στρατιωτικός πραξικοπηματίας, εξελέγη πρόεδρος και άρχισε να αποδομεί τους δημοκρατικούς θεσμούς. Τότε κατάλαβα τι σημαίνει να χάνεις την ελευθερία. Αυτή η αλλαγή ανέτρεψε τα σχέδια ζωής μας και μας υποχρέωσε να τα δώσουμε όλα για να ξανακερδίσουμε και να υπερασπιστούμε αυτό το θεμελιώδες αγαθό.

C. M. de A. και P. W. — Στο Μανιφέστο σας, δίνετε έμφαση στην ατομική αξιοπρέπεια. Γιατί αυτός ο ηθικός άξονας είναι κεντρικός για την κατανόηση της κρίσης στη Βενεζουέλα;

M. C. M. — Πρώτον, διότι δεν μπορούμε να μιλάμε για ατομική ή συλλογική ελευθερία αν δεν αναγνωρίζουμε, σε κάθε ανθρώπινο ον, αυτή την έμφυτη αξιοπρέπεια που το καθιστά λογικό, ηθικό, μοναδικό και αναντικατάστατο. Χωρίς αυτή τη φυσική ισότητα, καμία αυθεντική ισότητα δεν είναι δυνατή.

Έπειτα, διότι η κρίση στην οποία μας βύθισε ο τσαβισμός έχει τραυματίσει βαθιά την αυτοεκτίμησή μας και την εθνική μας ταυτότητα. Μπορεί κανείς να αντισταθεί σε μια τέτοια καταστροφή μόνο αν αντλήσει δύναμη από αυτή την αξιοπρέπεια, από αυτή τη βαθιά εκτίμηση για τον εαυτό του, από αυτή την αγάπη για ό,τι μας ανήκει. Για αυτό οι Βενεζουελάνοι απομακρύνονται από προεκλογικές υποσχέσεις που απλώς υπόσχονται υλικά οφέλη, και έλκονται όλο και περισσότερο από μηνύματα που επικεντρώνονται στην αποκατάσταση της αξιοπρέπειας.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); }); C. M. de A. και P. W. — Πότε αποφασίσατε να εισέλθετε στην πολιτική; Πότε νιώσατε ότι σας αναλογεί ένα μέρος του πεπρωμένου της Βενεζουέλας;

M. C. M. — Όταν είδα τη χώρα μου να πέφτει στα χέρια πραξικοπηματιών, που κήρυτταν το μίσος και ήθελαν να καταστρέψουν την ιστορία και τους θεσμούς μας. Στην αρχή νόμιζα ότι η θέση μου ήταν στον αγώνα για τη διαφάνεια των εκλογών: ως μηχανικός ένιωθα χρήσιμη σε αυτό τον ρόλο, που μου επέτρεπε να αξιοποιήσω τις τεχνικές μου δεξιότητες. Αλλά πολύ γρήγορα κατάλαβα ότι έπρεπε να προχωρήσω πέρα από αυτό, και ξεκίνησα μια πλήρη πολιτική σταδιοδρομία. Κάποιες φορές μετανιώνω που δεν το έκανα νωρίτερα.

C. M. de A. και P. W. — Ποιες προσωπικότητες έχουν εμπνεύσει περισσότερο τη σκέψη ή/και τη δράση σας;

M. C. M. — Πολλές: οι ιδρυτές της φιλελεύθερης και ανεξάρτητης δημοκρατίας μας· ηγέτες όπως ο Χάβελ, ο Βαλέσα, ο Τσώρτσιλ, η Θάτσερ, η Γκόλντα Μεΐρ ή ο Ρόμουλο Μπετανκούρ στη Βενεζουέλα· και, φυσικά, εξαιρετικοί άνδρες και γυναίκες της οικογένειάς μου.

Αλλά η μεγάλη αναφορά της ζωής μου παραμένει ο πατέρας μου. Ένας οραματιστής, ακέραιος, γενναιόδωρος και σοφός άνθρωπος, που μου μετέδωσε μια βαθιά αγάπη για τη χώρα μου και ένα αίσθημα ευθύνης απέναντί της.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Nobel Peace Prize laureate Maria Corina Machado looks on, outside the Grand Hotel after she was in the audience at the Royal Palace in Oslo, Norway, December 12, 2025. NTB/Ole Berg-Rusten via REUTERS ATTENTION EDITORS – THIS IMAGE WAS PROVIDED BY A THIRD PARTY. NORWAY OUT. NO COMMERCIAL OR EDITORIAL SALES IN NORWAY.

C. M. de A. και P. W. — Ποια ήταν η πιο δύσκολη στιγμή όπου σχεδόν εγκαταλείψατε, και τι σας έδωσε τη δύναμη να συνεχίσετε;

M. C. M. — Μία από τις πιο οδυνηρές στιγμές ήταν όταν το καθεστώς Μαδούρο με απέκλεισε παράνομα από τις προεδρικές εκλογές του 2024, ενώ είχα λάβει το 93% των ψήφων στις προκριματικές της αντιπολίτευσης τον Οκτώβριο του 2023.

Ωστόσο, ήξερα ότι είχα λάβει μια σαφή λαϊκή εντολή, από μια χώρα που είχα διασχίσει τόσες φορές και της οποίας είχα βιώσει τον πόνο από κοντά. Έπρεπε να κάνω τα πάντα ώστε ένας δημοκρατικός υποψήφιος να μπορέσει να συμμετάσχει. Και το καταφέραμε με αυτόν που είναι σήμερα ο εκλεγμένος πρόεδρος, ο Εντμούντο Γκονζάλες.

C. M. de A. και P. W. — Μπορεί η βενεζουελάνικη κοινωνία των πολιτών, μόνη της, να προκαλέσει την πτώση του καθεστώτος Μαδούρο; Αν ναι, πώς πρέπει να προχωρήσει για να επιτύχει αυτόν τον στόχο;

M. C. M. — Εμείς οι Βενεζουελάνοι έχουμε εξαντλήσει όλα τα ειρηνικά και συνταγματικά μέσα για να απελευθερωθούμε από αυτό το αρπακτικό και εγκληματικό καθεστώς. Είναι συχνά πιο βολικό για τον υπόλοιπο κόσμο να αγνοεί τις συνεχείς απάτες του Μαδούρο και να μας ενθαρρύνει αδιάκοπα να συμμετέχουμε σε εκλογές πλήρως ελεγχόμενες από αυτό το αυταρχικό καθεστώς. Αλλά εμείς καταλάβαμε ότι, πέρα από το εκλογικό πλαίσιο, έχουμε μπροστά μας μια μνημειώδη πρόκληση: να κινητοποιήσουμε και να οργανώσουμε μια ολόκληρη χώρα ώστε να αιφνιδιάσει και να ξεγελάσει το σύστημα. Βλέπετε, δεν αρκεί να συγκεντρώσουμε ψήφους· πρέπει και να τις υπερασπιστούμε και να αποδείξουμε ότι πράγματι κερδίσαμε.

Περισσότεροι από ένα εκατομμύριο πολίτες προσφέρθηκαν εθελοντικά, ρισκάροντας την περιουσία τους, την οικογένειά τους και μερικές φορές τη ζωή τους για να υπερασπιστούν τη λαϊκή κυριαρχία. Καθιερώσαμε ένα πραγματικό παγκόσμιο σημείο αναφοράς για θέματα διαφάνειας, οργάνωσης και εποπτείας των πολιτών.

Απέναντι σε αυτή την άνευ προηγουμένου κινητοποίηση, το καθεστώς Μαδούρο απάντησε με μια καταστολή πρωτοφανούς αγριότητας στην ιστορία μας: πάνω από 2.500 άτομα συνελήφθησαν, εξαφανίστηκαν, βασανίστηκαν ή δολοφονήθηκαν — εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας τεκμηριωμένα από τα Ηνωμένα Έθνη. Είναι κρατική τρομοκρατία. Ο βενεζουελάνικος λαός δεν είναι οπλισμένος, αλλά είναι αποφασισμένος. Και, το επαναλαμβάνω, έχει το δικαίωμα να ζητά δημοκρατία κι ελευθερία.

Για να πετύχουμε, χρειαζόμαστε την οργάνωση του λαού (την οποία έχουμε) και την υποστήριξη δημοκρατικών κρατών (η οποία αυξάνεται). Η ένωση αυτών των δύο δυνάμεων θα μας επιτρέψει να αποκαταστήσουμε τη λαϊκή και κυρίαρχη εντολή που μας δόθηκε με τη νίκη των εκλογών της 28ης Ιουλίου 2024.

C. M. de A. και P. W. — Τι ρόλο μπορεί να παίξει ο στρατός σε αυτή τη μετάβαση; Ποιες άλλες εσωτερικές δυνάμεις θα μπορούσαν να συμβάλουν στην κατάρρευση του καθεστώτος;

M. C. M. — Η πλειοψηφία των στρατιωτικών επιθυμεί, όπως κι εμείς, μια αλλαγή. Το έδειξαν όταν αρνήθηκαν να υπακούσουν στις εντολές του Μαδούρο, ο οποίος απαιτούσε να εκδιωχθούν οι παρατηρητές μας κατά την προεδρική εκλογή και να τους απαγορευθεί η πρόσβαση στα πρακτικά των αποτελεσμάτων.

Ένα τμήμα της στρατιωτικής ιεραρχίας, εμπλεκόμενο σε σοβαρά εγκλήματα, εξακολουθεί να αντιστέκεται. Αλλά είμαστε πεπεισμένοι ότι ο θεσμός στο σύνολό του θα σεβαστεί σύντομα τον συνταγματικό του ρόλο και θα αναγνωρίσει το αποτέλεσμα της εκλογής της 28ης Ιουλίου 2024.

Πέρα από τον στρατό, μπορούμε να βασιστούμε σε όλη τη δύναμη της κοινωνίας των πολιτών, την οποία μόλις ανέφερα: παρά την άγρια καταστολή του καθεστώτος, οι Βενεζουελάνοι δείχνουν καθημερινά ανυπακοή στις άδικες και αντισυνταγματικές εντολές αυτής της απολυταρχίας. Οι εγκληματίες που τώρα μας κυβερνούν το γνωρίζουν και φοβούνται. Κανένας τύραννος δεν μπορεί να κυβερνά για πάντα έναν ενωμένο λαό που τον απορρίπτει και που, μέσα από κάθε μικρή καθημερινή πράξη, οργανώνεται κρυφά για να επιβάλει τη κυρίαρχη βούλησή του. Γι’ αυτό ξέρω ότι τα πράγματα θα αλλάξουν πολύ σύντομα.

C. M. de A. και P. W. — Ποιο είναι σήμερα το ποσοστό των «Μαδουριστών» στη Βενεζουέλα;

M. C. M. — Δεν υπερβαίνει πιθανότατα το 10%. Σε αυτό το ποσοστό περιλαμβάνονται πολλοί δημόσιοι υπάλληλοι και μέλη του κυβερνώντος κόμματος, που παραμένουν στη θέση τους μόνο και μόνο για να μην χάσουν την πηγή εισοδήματός τους, καθώς και εκείνη η σκανδαλωδώς διεφθαρμένη κάστα που επωφελείται από προνόμια χτισμένα πάνω στη δυστυχία του λαού.

C. M. de A. και P. W. — Ποιοι διεθνείς παράγοντες θεωρείτε ότι πρέπει να διαδραματίσουν ρόλο σε αυτή τη μετάβαση; Τι είδους ρόλο; Και, σχετικά με αυτό, τι σκέφτεστε για τη συμβολή του Ντόναλντ Τραμπ στην αποδυνάμωση του καθεστώτος Μαδούρο;

M. C. M. — Περιμένουμε από όλες τις δημοκρατίες να καταδικάσουν άμεσα και με σθένος τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και να επιβάλουν τους ισχύοντες νόμους κατά των διακρατικών δικτύων διαφθοράς, διακίνησης ναρκωτικών, λαθρεμπορίου χρυσού και πορνείας που δρουν στη Βενεζουέλα.

Έναντι της επικείμενης πτώσης του καθεστώτος Μαδούρο, χρειαζόμαστε αποφασιστική στήριξη στη διαδικασία απελευθέρωσης και ομαλής μετάβασής μας προς τη δημοκρατία.

Ο ρόλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των λατινοαμερικανικών χωρών είναι ζωτικής σημασίας. Όσον αφορά την κυβέρνηση Τραμπ και τις Ηνωμένες Πολιτείες, τα συμφέροντά τους -όπως επαναπροσδιορίστηκαν πρόσφατα- συγκλίνουν πλήρως με εκείνα του βενεζουελάνικου λαού: όλοι επιθυμούμε μια ήπειρο ειρηνική, σταθερή, απελευθερωμένη από την επιρροή αυταρχικών καθεστώτων όπως η Ρωσία ή το Ιράν.

C. M. de A. και P. W. — Ποια θεσμικά και πολιτικά βήματα πρέπει να διαμορφώσουν τη δημοκρατική μετάβαση που επιθυμείτε;

M. C. M. — Το πρώτο βήμα θα είναι η πτώση του παρόντος καθεστώτος, υπό τον συνδυασμένο αντίκτυπο των εσωτερικών και διεθνών πιέσεων. Θα θέλαμε αυτή η στιγμή να προκύψει από μια διαπραγμάτευση, αλλά το καθεστώς δεν έχει σεβαστεί ποτέ καμία συμφωνία. Συνεπώς, το ουσιώδες είναι οι δημοκράτες να αναλάβουν τον έλεγχο του κράτους και να το σταθεροποιήσουν.

Θα ακολουθήσουν εκατό κρίσιμες ημέρες: θα πρέπει να αποκατασταθούν οι βασικές δημόσιες πολιτικές (ασφάλεια, υποδομές, υγεία, εκπαίδευση), να επιτευχθεί γρήγορα η διεθνής αναγνώριση του νέου καθεστώτος και να τεθεί σε εφαρμογή μια πολιτική συνεργασίας. Προετοιμαζόμαστε γι’ αυτό εδώ και χρόνια: τα σχέδια και οι ομάδες είναι έτοιμα. Το πιο σημαντικό θα είναι οι Βενεζουελάνοι να αισθανθούν, από την πρώτη κιόλας ημέρα, στο σώμα και στην ψυχή τους, τι σημαίνει η επιστροφή της ελευθερίας.

C. M. de A. και P. W. — Τι είδους μεταβατική δικαιοσύνη θα πρέπει να εφαρμοστεί; Τι θα πρέπει να προβλεφθεί για τον Μαδούρο και τους συνεργάτες του;

M. C. M. — Όλα θα εξαρτηθούν από τις συνθήκες της αλλαγής, αλλά οι αρχές είναι σαφείς: τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας δεν παραγράφονται. Τα άλλα εγκλήματα θα εξεταστούν υπό το πρίσμα της συμβολής των δραστών τους στη δημοκρατική μετάβαση. Αυτό που μπορώ να σας εγγυηθώ είναι ότι ο βενεζουελάνικος λαός θα έχει τον τελευταίο λόγο. Αυτό που ζητά δεν είναι η εκδίκηση, αλλά η δικαιοσύνη.

C. M. de A. και P. W. — Μόλις αναλάβετε την εξουσία, ποιες θα ήταν οι τρεις πρώτες αποφάσεις σας, οι τρεις προτεραιότητές σας;

M. C. M. — Μαζί με τον εκλεγμένο πρόεδρο Εντμούντο Γκονσάλες, θα απελευθερώσουμε άμεσα τους πολιτικούς κρατούμενους και θα αποκαταστήσουμε τις θεμελιώδεις ελευθερίες: της έκφρασης, του συνέρχεσθαι, της διαμαρτυρίας.

Θα εγκαινιάσουμε ένα εκτεταμένο πρόγραμμα άμεσων μεταφορών, χωρίς όρους, προς τα πιο ευάλωτα κοινωνικά στρώματα.

Παράλληλα, θα εξυγιάνουμε τα δημόσια οικονομικά (που είναι ένα πραγματικό «μαύρο κουτί»!), θα αναδιαρθρώσουμε το χρέος και θα επανεντάξουμε τη Βενεζουέλα στο διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα. Θα άρουμε τους καταχρηστικούς ελέγχους, θα ανοίξουμε την οικονομία στις ξένες επενδύσεις και θα μετατρέψουμε τη Βενεζουέλα -σήμερα κόμβο του οργανωμένου εγκλήματος- σε ενεργειακή και τεχνολογική δύναμη της ηπείρου.

C. M. de A. και P. W. — Συγκεκριμένα, τι περιμένετε από την Ευρώπη και ειδικά από τη Γαλλία;

M. C. M. — Η Γαλλία διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην εξωτερική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Περιμένουμε από αυτήν μια σταθερή, θαρραλέα και συνεπή στάση, σύμφωνη με τις αξίες της ρεπουμπλικανικής της παράδοσης. Οι δυνατότητες συνεργασίας μεταξύ των δύο δημοκρατιών μας θα αυξηθούν εκθετικά, σε όλους τους τομείς. Υπενθυμίζουμε ότι η Βενεζουέλα διαθέτει τα μεγαλύτερα αποθέματα υδρογονανθράκων στο δυτικό ημισφαίριο -ένα μείζον στρατηγικό ζήτημα σε μια εποχή όπου μεγάλο μέρος του παγκόσμιου πετρελαίου ελέγχεται από αυταρχικά καθεστώτα που το χρησιμοποιούν για να ασκούν επιρροή στις δημοκρατίες.

C. M. de A. και P. W. — Ποιοι θα πρέπει να είναι, στο μέλλον, οι προνομιακοί σύμμαχοι μιας Βενεζουέλας που θα έχει επιστρέψει στη δημοκρατία;

M. C. M. — Οι χώρες της Λατινικής Αμερικής, οι Ηνωμένες Πολιτείες, ο Καναδάς, οι χώρες της Καραϊβικής και η Ευρωπαϊκή Ένωση. Το Ισραήλ θα αποτελεί επίσης βασικό εταίρο. Και θα διατηρήσουμε εξαιρετικές σχέσεις με τις μεγάλες δυνάμεις της Ασίας και της Μέσης Ανατολής που θα σεβαστούν τη κυρίαρχη βούλησή μας να ζούμε ελεύθεροι.

C. M. de A. και P. W. — Πώς οραματίζεστε την επιστροφή των εκατομμυρίων Βενεζουελάνων της διασποράς;

M. C. M. — Οι Βενεζουελάνοι της διασποράς αποτελούν μια τεράστια δύναμη -σχεδόν το ένα τρίτο του πληθυσμού. Οι περισσότεροι εγκατέλειψαν τη χώρα όχι πριν από πολύ καιρό. Κάποιοι έχουν φτιάξει τη ζωή τους αλλού, αλλά η μεγάλη πλειονότητα επιθυμεί να επιστρέψει. Όλοι νοσταλγούν τις ρίζες τους, τις παραδόσεις τους, τις οικογένειές τους και τα σπίτια τους. Γνωρίζουν τις ευκαιρίες που θα προσφέρει μια νέα Βενεζουέλα, με ένα δημοκρατικό καθεστώς και μια ελεύθερη οικονομία. Το κράτος θα τους ανοίξει όλες τις πόρτες για να διευκολύνει την επιστροφή τους και για να τους επιτρέψει να συμμετάσχουν στην ανασυγκρότηση της χώρας. Θα επιστρέψουν πλουσιότεροι χάρη στην εμπειρία τους, φέροντας γνώσεις και πολιτιστική ποικιλομορφία που θα συμβάλουν στην αναζωογόνηση του έθνους.

C. M. de A. και P. W. — Κατά τη γνώμη σας, η διεθνής κοινότητα δεν υπήρξε, μέχρι τώρα, υπερβολικά επιεικής απέναντι στο καθεστώς Μαδούρο; Τι θα έπρεπε να έχει κάνει περισσότερο;

M. C. M. — Πάρα πολλές φορές, οι Βενεζουελάνοι έχουν απογοητευθεί από τη στάση της διεθνούς κοινότητας απέναντι σε αυτό το εγκληματικό καθεστώς. Σήμερα, κανείς δεν μπορεί πλέον να ισχυριστεί πως αγνοεί την πραγματικότητα: όλες οι οργανώσεις υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχουν καταγγείλει τα εγκλήματά του.

Το πιο οδυνηρό είναι ότι ακόμη και ορισμένες δημοκρατικές χώρες, με ιστορικούς δεσμούς με τη Βενεζουέλα, δεν στάθηκαν στο ύψος των περιστάσεων. Το ίδιο ισχύει και για χώρες από τις οποίες προέρχονται οι χιλιάδες εξόριστοι που εμείς υποδεχθήκαμε στη δική μας επικράτεια. Ευτυχώς, βρήκαμε επίσης ειλικρινείς συμμάχους, συντρόφους στον αγώνα για την ελευθερία, στους οποίους είμαστε βαθύτατα ευγνώμονες.

Από όλους ζητούμε τρία πράγματα:

1. Να σεβαστούν την κυριαρχία μας, όπως εκφράστηκε στις κάλπες στις 28 Ιουλίου 2024. Στη Βενεζουέλα, η κυριαρχία ανήκει στον λαό, και όχι στο σφετεριστικό καθεστώς του Νικολάς Μαδούρο.

2. Να εφαρμόσουν τον νόμο, με όλη του την αυστηρότητα, απέναντι στους εγκληματίες ηγέτες του καθεστώτος, πολλοί από τους οποίους έχουν κλέψει τεράστια ποσά χρημάτων και έχουν αποκτήσει περιουσίες σε δημοκρατικές χώρες.

3. Να μη ζητούν από τους Βενεζουελάνους πράγματα που οι πολίτες οποιασδήποτε άλλης δημοκρατίας δεν θα αποδέχονταν στις δικές τους χώρες.

C. M. de A. και P. W. — Ποια ήταν η πρώτη σας σκέψη όταν μάθατε ότι σας απονέμεται το Νομπέλ Ειρήνης; Με ποιον τρόπο και απέναντι σε ποιους φορείς αυτό το Νόμπελ θα προσδώσει μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα στη θαρραλέα δράση σας;

M. C. M. — Αρχικά είχα μια αντίδραση απόλυτης έκπληξης, και ομολογώ ότι ακόμα δυσκολεύομαι να το πιστέψω. Ερμηνεύω αυτή τη διάκριση ως αναγνώριση των ιστορικών κατορθωμάτων ολόκληρου του λαού μας. Σκέφτομαι τα πρόσωπα, τις ιστορίες, τις πράξεις γενναιότητας εκείνων που γνωρίζω και θαυμάζω, των πολιτικών κρατουμένων, και όλων όσοι διώκονται· τους ανώνυμους Βενεζουελάνους, των οποίων το θάρρος και η αγάπη με εμπνέουν καθημερινά και στους οποίους θα ήθελα να αποτίσω φόρο τιμής.

Αυτό το βραβείο τοποθετεί τον αγώνα μας για την ελευθερία, τη δημοκρατία και την ειρήνη ανάμεσα στις σημαντικότερες υποθέσεις του κόσμου. Ενισχύει επίσης την ικανότητά μας να εξασφαλίσουμε μεγαλύτερη υποστήριξη από τον δημοκρατικό κόσμο. Και απευθύνει μια προειδοποίηση σε όλους τους αυταρχικούς ηγέτες και τους δικτάτορες, στη Βενεζουέλα και σε ολόκληρο τον κόσμο.

Ο νέος διεθνής όρος SLAPP που ηχητικά παραπέμπει στο χαστούκι, δεν είναι σαν εκείνες τις ξανάστροφες που άστραψε ο Παπαμιχαήλ στη μαθήτρια Βουγιουκλάκη και την έκαναν να βλέπει πεταλούδες πράσινες, κόκκινες και κίτρινες. Τα θύματα του συγκεκριμένου χαϊδευτικού SLAPP βλέπουν τον Χριστό φαντάρο – υποθέτω ότι δεν είναι μέσο εξόντωσης αποκλειστικά για δημοσιογράφους ή αστόχαστους συζητητές που λένε δώθε – κείθε τη γνώμη τους.

Το θέμα είναι πού τα λες, ποιος σ΄ ακούει και σε ποιους θα πάει να τα πει. Αν δεν είσαι τίποτα σπουδαίο, αν δεν σκίζεται για πάρτη σου καμιά δυνατή συλλογική οντότητα (κόμμα – δημόσιος οργανισμός – σ΄ ευχαριστώ ω εταιρεία), αν δεν μετράς γενικώς κι αν δεν σε καλύπτει ούτε η κουβέρτα σου, τότε έσο έτοιμος. Οι αγωγές για προσβολή της προσωπικότητας, περιύβριση, διαφυγόντα κέρδη κ.λπ. πέφτουν σαν το χαλάζι κι ο φτωχός καλλιτέχνης αναστενάζει.

Πολιτικοί οργανισμοί και πρόσωπα, ιδανικοί πωλητές ιδεολογιών και λογής πάροχοι μονόπαντης πληροφόρησης είναι ικανοί να σου το βουλώσουν μια και καλή, όχι με τίποτα πεταλούδες σαν τη Βουγιουκλάκη αλλά με μια πλημμυρίδα αγωγών που θα σε διαλύσουν και θα σε πάνε καρότσι μέχρι ν΄ αφήσεις τον μάταιο τούτο κόσμο. Αυτού του είδους οι «θιγόμενοι» δεν επιδιώκουν στ΄ αλήθεια τρελές αποζημιώσεις ή άλλου είδους ποινή. Καθόλου. Ετούτοι εξοντώνουν με τη διάρκεια, με τις συνεχείς αναβολές και αναβαθμίσεις των αγωγών τους. Σε βάζουν στην τσίτα και σε σιγοψήνουν. Κι εκεί που είχε ο καθένας τη γνώμη του, σε λίγο γνώμη θα έχει μόνον ο ένας, ή μπορεί και δύο, που είναι το ίδιο και το αυτό με τον έναν.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Να όμως που πέρασε η ώρα χωρίς να πω επακριβώς τι εστί το Strategic Lawsuits Against Public Participation που έχει κατακτήσει όλες τις κοινωνίες δικαίου. «Προδήλως αβάσιμες ή καταχρηστικές δικαστικές διαδικασίες με αγωγές προς αποθάρρυνση της συμμετοχής του κοινού» το χαρακτήρισε η ΕΕ, ενώ το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πάνε δύο χρόνια που εξέδωσε οδηγία για την προστασία των ομιλούντων πολιτών. Βου και α, βα. Αρχές του νέου έτους εκπνέει το τράτο για να ενσωματωθεί στο εθνικό δίκαιο όλων των κρατών – μελών. Για να δούμε…

Στο πλαίσιο στοχευμένης επιχείρησης της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος, πραγματοποιήθηκε το πρωί της Παρασκευής 12 Δεκεμβρίου 2025 αστυνομική δράση σε χώρους κράτησης του Σωφρονιστικού Καταστήματος Κορυδαλλού.

Η επιχείρηση υλοποιήθηκε από αστυνομικούς της Υποδιεύθυνσης Δίωξης Ναρκωτικών, με τη συνδρομή της Υποδιεύθυνσης Πληροφοριών και Ειδικών Δράσεων, επιχειρησιακών ομάδων και της Ε.Κ.Α.Μ. Κατά τον έλεγχο εντοπίστηκαν τέσσερις έγκλειστοι, στην κατοχή των οποίων βρέθηκαν και κατασχέθηκαν τέσσερα κινητά τηλέφωνα, μία κάρτα SIM, ένας αντάπτορας με καλώδιο φόρτισης και μία θήκη ασύρματων ακουστικών.

Για τα αποτελέσματα της επιχείρησης ενημερώθηκε η αρμόδια εισαγγελική αρχή. Η δικογραφία που σχηματίστηκε θα υποβληθεί στις αρμόδιες δικαστικές αρχές για περαιτέρω διερεύνηση.

Αλεξάντερ Λουκασένκο προχώρησε στην αποφυλάκιση 123 κρατουμένων, μεταξύ των οποίων και ο ακτιβιστής ανθρωπίνων δικαιωμάτων Αλές Μπιαλιάτσκ, βραβευμένος με το Νόμπελ Ειρήνης. Η απόφαση ανακοινώθηκε έπειτα από διήμερες συνομιλίες του Λευκορώσου προέδρου με απεσταλμένο του τότε προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, σύμφωνα με την αμερικανική πρεσβεία στη Λιθουανία.

Μεταξύ των αποφυλακισθέντων περιλαμβάνονται και πέντε Ουκρανοί πολίτες, όπως έκανε γνωστό ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Ο ίδιος εξέφρασε την ευγνωμοσύνη του προς την Ουάσινγκτον για τη διαμεσολάβηση και τη συμβολή της στην επίτευξη της συμφωνίας που οδήγησε στην απελευθέρωσή τους.

“Χάρη στον ενεργό ρόλο των ΗΠΑ και τη συνεργασία των υπηρεσιών πληροφοριών μας, περίπου 100 άνθρωποι, συμπεριλαμβανομένων πέντε Ουκρανών, έχουν τώρα απελευθερωθεί”, ανέφερε ο Ζελένσκι σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Telegram.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Ο Ουκρανός πρόεδρος γνωστοποίησε ακόμη ότι έχει δώσει εντολή στις υπηρεσίες πληροφοριών να επικεντρωθούν στην επίτευξη νέας συμφωνίας για την απελευθέρωση Ουκρανών αιχμαλώτων πολέμου που κρατούνται στη Ρωσία, πριν από την έλευση του νέου έτους.

Η Ρωσία και η Ουκρανία συνεχίζουν να πραγματοποιούν τακτικές ανταλλαγές αιχμαλώτων από την έναρξη της ρωσικής εισβολής το 2022, στο πλαίσιο προσπαθειών για αποκλιμάκωση και ανθρωπιστική συνεργασία.

Το τραγικό περιστατικό στη Ζάκυνθο, όπου ένα παιδί 2 ετών έχασε τη ζωή του από δάγκωμα σκύλου, άνοιξε ξανά μια μεγάλη συζήτηση: όχι μόνο για το συγκεκριμένο ζώο, αλλά για τον τρόπο που κρατάμε – και κακοποιούμε – χιλιάδες σκύλους σε όλη τη χώρα. Στο κέντρο αυτής της συζήτησης βρίσκεται κάτι που ο νόμος έχει ήδη ξεκαθαρίσει: την αλυσόδεση.

Ο Ν. 4830/2021, στο άρθρο για τις υποχρεώσεις των κηδεμόνων, είναι σαφής: ο ιδιοκτήτης οφείλει να φροντίζει να μη μένει μόνιμα δεμένος ο σκύλος του και σε κάθε περίπτωση όχι πάνω από δύο ώρες την ημέρα, ακόμη κι αν η αλυσίδα είναι μακριά. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις και μόνο όταν δεν υπάρχει περίφραξη, επιτρέπεται η χρήση υπόγειου ηλεκτρονικού φράχτη.

Με άλλα λόγια: ο νόμος δεν αντιμετωπίζει την αλυσίδα ως «λύση ανάγκης», αλλά ως συνθήκη κακοποίησης και επισφαλές καθεστώς για ζώα και ανθρώπους.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Στη Ζάκυνθο, το σκυλί που δάγκωσε και σκότωσε το παιδί ζούσε δεμένο σε εξωτερικό χώρο. Οπως δήλωσαν οι γονείς, την ώρα του περιστατικού ακούγονταν πυροβολισμοί από κυνηγούς κοντά στο σπίτι. Η μητέρα είχε επανειλημμένα διαμαρτυρηθεί ότι οι συνεχείς πυροβολισμοί αναστάτωναν τα ήδη κακοποιημένα ζώα που είχε διασώσει η οικογένεια.

Ενα ζώο δεμένο, με ιστορικό κακοποίησης, εκτεθειμένο σε έντονους θορύβους, χωρίς δυνατότητα διαφυγής: το σκηνικό για τον απόλυτο τρόμο.

Τι συμβαίνει σε ένα δεμένο, φοβισμένο ζώο

Ο θετικός εκπαιδευτής σκύλων και σύμβουλος συμπεριφοράς, Μάνος Σπαθάρος, εξηγεί στα «ΝΕΑ Σαββατοκύριακο» την κρίσιμη λεπτομέρεια που συχνά αγνοούμε:

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

«Οταν ένα ζώο είναι δεμένο και φοβηθεί, δεν έχει επιλογή να φύγει και τότε το σώμα και το μυαλό του αναγκάζονται να διαλέξουν ανάμεσα στη μάχη και στο πάγωμα. Κάποια επιτίθενται από πανικό, άλλα παραλύουν από τρόμο – κανένα όμως δεν νιώθει ασφάλεια».

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Τα κακοποιημένα ζώα, τονίζει, κουβαλούν μνήμες πόνου που δεν φαίνονται με γυμνό μάτι:

«Οταν νιώσουν ξανά απειλή, δεν “σκέφτονται” – αντιδρούν. Οχι επειδή είναι κακά, αλλά επειδή κάποτε φοβήθηκαν βαθιά».

Και συμπληρώνει σχετικά περιγράφοντας ουσιαστικά το τραγικό περιστατικό που έλαβε χώρα στη Ζάκυνθο – και όχι μόνο:

«Ενα σκυλί που είναι ανασφαλές και έχει φοβίες και δεν έχει μάθει να διαχειρίζεται το στρες του, σε περιπτώσεις που το τρομάξει κάτι – όπως ένας δυνατός θόρυβος ή ένας ξαφνικός περισπασμός – μπαίνει σε κατάσταση πανικού. Η αντιδραστική συμπεριφορά μπορεί να είναι να τρέξει, να γαβγίσει ή να μπει σε κατάσταση άμυνας και να δαγκώσει, ιδίως από τη στιγμή που δεν έχει επιλογή διαφυγής, όπως στη συγκεκριμένη περίπτωση που ήταν δεμένο».

Γιατί η αλυσίδα είναι πάντα λάθος απάντηση

Η αλυσίδα δεν προσφέρει ασφάλεια. Δημιουργεί φόβο, καχυποψία, εκρηκτικές αντιδράσεις. Ενα δεμένο ζώο δεν μπορεί να απομακρυνθεί όταν φοβάται, δεν μπορεί να επιλέξει, δεν μπορεί να εκτονώσει το στρες του.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

«Τα τρομοκρατημένα ζώα στην αρχή παλεύουν φωνάζουν με το σώμα τους και ύστερα σιωπούν και αυτή η σιωπή είναι συχνά η πιο βαριά εικόνα για όποιον έχει βρεθεί σε μια διάσωση, σε μια φωτιά, σε έναν χώρο γεμάτο αγωνία.

Ας προσπαθήσουμε να μπούμε για λίγο στη θέση τους. Φανταστείτε να ήσασταν δεμένοι χωρίς δρόμο διαφυγής με κάτι να σας απειλεί. Πώς θα αντιδρούσατε με ψυχραιμία ή με τρόμο;

Η στέρηση της ελευθερίας και των επιλογών γεννά ένταση σύγχυση και θυμό και ακριβώς το ίδιο συμβαίνει και στα ζώα», λέει χαρακτηριστικά στα «ΝΕΑ Σαββατοκύριακο» ο κ. Σπαθάρος.

Ο νόμος που απαγορεύει την αλυσόδεση δεν είναι μια θεωρητική ρύθμιση. Είναι το αποτύπωμα μιας γνώσης που, δυστυχώς, στην πράξη την πληρώνουμε κάθε φορά ακριβά: όταν αντί για ασφάλεια επιλέγουμε αλυσίδες, αφήνουμε ζώα και ανθρώπους εκτεθειμένους στον χειρότερο δυνατό συνδυασμό –  φόβο χωρίς διέξοδο και με πιθανά περισσότερα θύματα από τον ίδιο τον αλυσοδεμένο σκύλο.

Η κυβέρνηση έχει μια συγκεκριμένη (και αισιόδοξη) ανάγνωση των δημοσκοπήσεων. Βλέπει το συνολικό ποσοστό της στην πρόθεση ψήφου – κάπου στο 25% – και εκτιμήσεις ότι σε πραγματικές εκλογικές συνθήκες αντιστοιχεί σε μια επίδοση στην περιοχή του 30%, χωρίς δεύτερον στον ορίζοντα. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το μεγαλύτερο ποσοστό εκείνων που καταλήγουν στην όλο και ευρύτερη «γκρίζα ζώνη» της απογοήτευσης, της απορίας, του αδιεξόδου – εκείνων δηλαδή που δεν εκφράζονται από κανένα από τα 10 (ολογράφως: δέκα!) κόμματα τα οποία μετριούνται ονομαστικά στις δημοσκοπήσεις – προέρχεται από την εκλογική βάση της ΝΔ. Η απόσταση από το 41% των εκλογών του 2023 στο 25% της πρόθεσης ψήφου είναι η δεξαμενή της ρευστής ψήφου που θα κρίνει και το αποτέλεσμα.

Οι επιτελείς του κ. Μητσοτάκη πιστεύουν ότι λόγω προέλευσης θα είναι ευκολότερο να τους ξαναφέρουν στη «γαλάζια» ψηφοδόχο. Η μηχανιστική αντίληψη της αυξημένης συσπείρωσης στη δεύτερη κάλπη και της επιστροφής των πεπλανημένων σε συνθήκες πόλωσης παραγνωρίζει θεμελιώδεις αλλαγές συμπεριφοράς του εκλογικού σώματος σε σχέση με το παρελθόν.

Πρώτον, η δεύτερη κάλπη δεν εγγυάται μεγαλύτερο ποσοστό στο πρώτο κόμμα. Μπορεί έτσι ακριβώς να ήρθε η ΝΔ στην εξουσία στις διπλές εκλογές του 2012, αλλά τόσο ο ΣΥΡΙΖΑ στις ακραίες συνθήκες Ιανουαρίου/Σεπτεμβρίου 2015 όσο και η ΝΔ στην απόλυτη νηνεμία του Μαΐου/Ιουνίου 2023 πήραν μικρότερο ποσοστό στη δεύτερη αναμέτρηση. Το δεύτερο, και πολύ σημαντικότερο, στοιχείο αφορά την προέλευση των απωλειών που οδηγούν στο τρέχον (ας υποθέσουμε καλόπιστα) 25%.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Στις μεγάλες υποχωρήσεις τους, τα κόμματα εξουσίας έχαναν περίπου ομοιόμορφα από τις – πάντοτε διαφορετικές – κοινωνικές πηγές της ψήφου τους. Αυτό συνέβη στην κατάρρευση του ΠΑΣΟΚ το 2012, επίσης στην πτώση της ΝΔ εκείνη την οριακή χρονιά, στη συρρίκνωση του ΣΥΡΙΖΑ μεταξύ 2019 και 2013. Σήμερα, η κυβέρνηση δεν υφίσταται απλώς μια συνήθη για το μέσο της θητείας, ιδίως δεύτερη θητείας, φθορά. Χάνει μαζικά και εστιασμένα κοινωνικές και επαγγελματικές ομάδες.

Η περίπτωση των αγροτών είναι χαρακτηριστική αλλά όχι η μόνη. Το 2019 η ΝΔ είχε πάρει στους αγρότες 42% και το 2023 ανέβασε ακόμη πιο πάνω τα ποσοστά της, στο 48%. Ξέρουμε από το παρελθόν (από τη στροφή του 1981 προς το ΠΑΣΟΚ και του 2000 προς τη ΝΔ) ότι ο αγροτικός κόσμος μεταστρέφεται δύσκολα και αργά. Σε συνδυασμό με το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ και τη μαζική συμμετοχή στις κινητοποιήσεις, η εικόνα παραπέμπει σε σοβαρή απίσχνανση της επιρροής της στον αγροτικό πληθυσμό, ο οποίος επιπλέον έχει πια μια σειρά από δεξιότερες εναλλακτικές.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Μια άλλη ομάδα είναι οι νέοι, που στοίχισαν ακριβά στον ΣΥΡΙΖΑ. Η ΝΔ είχε το ίδιο ακριβώς ποσοστό, 31%, ενώ ο ΣΥΡΙΖΑ έπεσε από το 36% στο 23%. Σε συνθήκες ακρίβειας και στεγαστικής κρίσης, οι ορατές απώλειες δεν είναι ανακτήσιμες.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Η γενική βελτίωση του πολιτικού κλίματος μπορεί να περιορίσει τις διαρροές όταν αυτές είναι ομοιόμορφες στην κοινωνία και τους εκλογείς. Οταν, όμως, εστιάζονται σε κοινωνικές και επαγγελματικές ομάδες που θεωρούν ότι είναι και σχετικά αδικημένες, ο συντελεστής δυσκολίας μεγαλώνει σε βαθμό που η κυβέρνηση δεν έχει κατανοήσει. Κι όταν επέλθει μια ψυχική ρήξη, δεν επουλώνεται ούτε με καταβολές ούτε με έκτακτα επιδόματα. Ειδικά ο κ. Μητσοτάκης ως πρόσωπο βρίσκεται πολύ κοντά στην οριστική διάρρηξη της εικόνας του σε κρίσιμα και μεγάλα τμήματα του πληθυσμού και του εκλογικού σώματος.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη πολύ σύντομα θα μπει στην υπηρεσία της Δικαιοσύνης, όπως εξήγγειλε ο υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης της Ένωσης Δικαστών και Εισαγγελέων.

Μιας γενικής συνέλευσης που στο πρώτο πανηγυρικό μέρος με τη συμμετοχή εκπροσώπων πολιτικών κομμάτων και της ηγεσίας της δικαιοσύνης έθιξε πολλά και κρίσιμα ζήτημα που ακουμπούν τη λειτουργία του θεσμού με ορίζοντα και τη δίκη των Τεμπών, που αναμένει ολόκληρη η ελληνική κοινωνία .

Ο υπουργός Δικαιοσύνης απευθυνόμενος προς τους δικαστικούς λειτουργούς άνοιξε ένα νέο “παράθυρο” λέγοντας ότι πολύ σύντομα μεταφράσει και πραγματικά θα δίνονται στους διαδίκους με τη συνδρομή της Τεχνητής Νοημοσύνης «Εγκαθιστούμε σύστημα τεχνητής νοημοσύνης όπου όλοι οι ενδιαφερόμενοι θα παίρνουν τα ανεπίσημα πρακτικά μέσα σε 24 ώρες και τα επίσημα σε  3 μέρες.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')}) Μεταφράσεις με ΑΙ στα δικαστήρια

Επίσης με σύστημα τεχνητής νοημοσύνης θα δίνεται και βοήθεια σε μεταφράσεις στα ποινικά και αστικά δικαστήρια και αυτό είναι που γίνεται για πρώτη φορά ίσως παγκοσμίως», τόνισε ο κ. Φλωρίδης ο οποίος ανακοίνωσε επίσης πως από  την  1η Ιανουαρίου 2026 θα εφαρμόζεται ο ψηφιακός φάκελος για τις κτηματολογικές διαφορές.

Και αποτιμώντας ,όπως πρόσφατα στην εκδήλωση για τη Δικαιοσύνη,τα μετρήσιμα αποτελέσματα μετά την εφαρμογή του δικαστικού χάρτη και την ενοποίηση του πρώτου βαθμού, ο Γιώργος Φλωρίδης εκτίμησε  «το  2027 θα πιάσει και το Πρωτοδικείο της Αθήνας το μέσο όρο και θα είμαστε κάτω από το μέσο όρο χώρων συμβουλίων Ευρώπης. Από τις περίπου 1.500 μέρες θα έχουμε πέσει στις 650 μέρες».

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); }); Τα Τέμπη

Από τις τοποθετήσεις τόσο του προέδρου της Ένωσης Δικαστών και Εισαγγελέων Χριστοφόρου Σεβαστιδη όσο και του υπουργού Δικαιοσύνης δεν έλειψαν οι αναφορές στην υπόθεση των Τεμπών και της αντανάκλασης που έχει στο θεσμό .

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Ο υπουργός Δικαιοσύνης   επαναλαμβάνοντας την άποψη που έχει ήδη εκφράσει πολλές φορές πως «μερικοί ήθελαν να μην ξεκινήσει αυτή η δίκη», είπε μεταξύ άλλων: «Εμφανίστηκε ότι υπήρχε συγκαλυπτόμενο έγκλημα από την κυβέρνηση με τη μεταφορά δήθεν παράνομου φορτίου, όλη αυτή ήταν μια απάτη από έξω….  Αυτό ήταν συνωμοσία κανονικά απέναντι στη χώρα. Και επιχειρήθηκε να εμφανιστεί ότι η Δικαιοσύνη βάζει πλάτη.

Ο ελληνικός λαός όμως το κατάλαβε, αλλά  έχουν μείνει τα απόνερα. Έγινε ένας τεράστιος αγώνας για να μην κλείσει η δικογραφία και να μην ξεκινήσει η δίκη. Αυτή η διαρκής πολιτική εκμετάλλευση της τραγωδίας μέσα από την ποινική εξέλιξη δημιουργούσε φόβο σε αυτούς τους συνωμότες ότι όλα θα βγουν στο φως με τη δημόσια διαδικασία.

Αυτό ήθελαν να αποφύγουν. Η Δικαιοσύνη απάντησε. Και τώρα που τα στοιχεία έρχονται στη φόρα αποκαλύπτεται τι είχε συμβεί.  Όλοι οφείλουμε να αφήσουμε τη Δικαιοσύνη έξω από τους πολιτικούς ανταγωνισμούς. Κριτική μπορούμε να ασκούμε, όχι όμως συνολική απαξίωση  της Δικαιοσύνης».

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Τα μάτια όλων στη Λάρισα

Aπό την πλευρά του ο πρόεδρος της Ένωσης ανέφερε μεταξύ άλλων στη δίκη του τοποθέτηση :

“(…) Μπροστά μας έχουμε μια μεγάλη δίκη και τα μάτια μιας ολόκληρης κοινωνίας είναι στραμμένα στη Λάρισα. Η Δικαιοσύνη θα δοκιμαστεί άλλη μια φορά σε ένα πεδίο που θεωρητικά είναι της αποκλειστικής της αρμοδιότητας αλλά έχει μετατραπεί εξ αρχής σε βασικό πολιτικό επίδικο.

Το πολιτικό ενδιαφέρον είναι εύλογο και δικαιολογημένο για να αναδείξει τις αιτίες, τις πολιτικές ευθύνες, τις παραλείψεις. Μπορούν όμως τα πολιτικά κόμματα ή τα Μέσα Ενημέρωσης να καταλογίσουν ποινικές ευθύνες ή να χειραγωγήσουν με έμμεσο τρόπο την κρίση του δικαστηρίου;

Πολύ φοβάμαι ότι η άσκηση ισχυρής κοινωνικής πίεσης για ένα αίτημα που υποβάλει ένα διάδικος και η υιοθέτησή του από τα πολιτικά κόμματα, μετατρέπεται σε αθέμιτη πίεση στη δικαστική εξουσία.

Πολύ περισσότερο όταν δικηγόροι που εμπλέκονται στην συγκεκριμένη υπόθεση με την ιδιότητα του συνηγόρου έχοντας ταυτόχρονα και πολιτική ιδιότητα, έχουν στήσει γραφεία προσωπικής στοχοποίησης και διαπόμπευσης δικαστών.

Έχει γίνει μόνιμη επωδός στα χείλη αξιωματούχων, ότι αγωνίζονται για μια ανεξάρτητη και ακηδεμόνευτη Δικαιοσύνη. Στην πραγματικότητα αυτό που διεκδικούν είναι να έχουν τη δυνατότητα να την επηρεάσουν στην κατεύθυνση που οι ίδιοι επιθυμούν.

Οι προτροπές και οι κάθε είδους παραινέσεις για αιτήματα που υποβάλλουν στις δικαστικές αρχές οι διάδικοι, αποδεικνύουν το πόσο προσχηματικό είναι το ενδιαφέρον για δικαστική ανεξαρτησία.

Τι τους συμφέρει

Σε μία περίοδο έντονου πολιτικού ανταγωνισμού, μία δικαστική υπόθεση μετατράπηκε σε πλειοδοσία ενδιαφέροντος για τις συνθήκες απονομής δικαιοσύνης.

Μέσα από δεκάδες νομικές ασυναρτησίες που δεν μπορεί ένας πολίτης να επαληθεύσει ή να διαψεύσει, πούλησαν ορισμένοι έναν δήθεν αντισυστημισμό, τον οποίο στήριξε το ίδιο το σύστημα! Όσο πιο χυδαίος ο λόγος τόσο περισσότερο πειστικός και ιντριγκαδόρικος, τόσο μεγαλύτερα τα δημοσκοπικά ποσοστά. 

Συλλογική διαπόμπευση

Η υπονόμευση όλων των δικαστών και εισαγγελέων που ασχολήθηκαν ή θα ασχοληθούν με την υπόθεση, η συλλογική διαπόμπευσή τους, οδηγεί με βεβαιότητα σε εκ των προτέρων αμφισβήτηση κάθε πιθανού αποτελέσματος της δίκης και σε αθέμιτη προσπάθεια χειραγώγησης της δικαστικής κρίσης υπό καθεστώς απειλών και εκβιασμών. Σε ανώμαλες συνθήκες κανείς δεν μπορεί να διασφαλίσει δίκαιη δίκη. Η τρώση του κύρους της συντεταγμένης Δικαιοσύνης παραλύει τη Δημοκρατία στο σύνολό της”.

Ο Γ. Φλωρίδης δεν παρέλειψε να αναφερθεί και  στην κόντρα που έχει ξεσπάσει μεταξύ της Ένωσης Δικαστών και Εισαγγελέων, και προσπαθώντας να λειτουργήσει συμβιβαστικά, έκανε λόγο  για ελάχιστες περιπτώσεις δικηγόρων που ξεφεύγουν του θεσμικού τους ρόλου.

«Εμείς πιστεύουμε ότι όλα αυτά τα θέματα μπορούν να αντιμετωπιστούν με έναν τρόπο που θα βοηθήσει αποτελεσματικά της λειτουργία της Δικαιοσύνης. Αν πέντε γνωστοί  δικηγόροι από τους τόσους χιλιάδες οδηγήσουν σε τέτοια αντιπαράθεση θα έχουν καταφέρει το σκοπό τους… Εμείς θα πάρουμε τις πρωτοβουλίες που μας αναλογούν για να επέλθει ομαλότητα».

Πρώτος έθιξε το ζήτημα αυτό ο Χριστόφορος Σεβαστίδης επισημαίνοντας :

 «Μάθαμε για πολλά χρόνια να υφιστάμεθα διαπόμπευση και εξευτελισμούς σαν να είναι αυτός ο ρόλος του δικαστή σε ένα κράτος. Να γίνεται η βαλβίδα εκτόνωσης για δικηγόρους που επιχειρούν σόου και δημοφιλία.

Ο πασιφισμός και η έκκληση «να πέσουν οι τόνοι» δεν λύνει το πρόβλημα. Είναι μια πράξη συμβιβασμού με την ασχήμια, ένα μάθημα υποταγής και δικαιολόγησής της ως δήθεν απόδειξη σωφροσύνης. Τέτοιες εκκλήσεις ακούσαμε πολλές στο παρελθόν, όμως η κατάσταση δεν άλλαξε. Και δεν πρόκειται να αλλάξει εάν δεν δούμε κατάματα την πραγματικότητα και δεν έχουμε το θάρρος να διεκδικήσουμε την αξιοπρέπειά μας».

Απευθυνόμενος μάλιστα ο κ. Σεβαστίδης στον υπουργό Δικαιοσύνης, ανέφερε:

« Κύριε υπουργέ σας ζητούμε ενόψει και των μεγάλων δικών που έχουμε μπροστά μας, να προχωρήσετε άμεσα σε νομοθετική παρέμβαση. Μην αφήνετε να εκτεθεί άλλο η Δικαιοσύνη διεθνώς, μην αφήνετε τους δικαστικούς λειτουργούς εκτεθειμένους απέναντι σε μια μικρή μειοψηφία δικηγόρων. Έχετε την πρότασή μας. Είναι ώριμες οι συνθήκες να λυθεί οριστικά αυτή η εκκρεμότητα με το παρελθόν».

Τα εγκλήματα λευκού κολάρου 

Σχολιάζοντας δε την κρίση εμπιστοσύνης που υπάρχει στην κοινή γνώμη για τη Δικαιοσύνη, τόνισε: «Οι συνάδελφοι παλεύουν μόνοι τους αλλά παρά τις φιλότιμες προσπάθειες που καταβάλουν και την καλή θέληση, ο αγώνας πολλές φορές είναι άνισος.

Η εγκληματικότητα του λευκού κολάρου μένει στην αφανή ζώνη, αποθρασύνει τους υπαίτιους, προκαλεί την κοινωνία και αυξάνει την δυσπιστία στην απόδοση του συστήματος ….Εμπεδώθηκε η αντίληψη στον λαό πως η ποινική δικαιοσύνη δεν αποδίδεται με ίδιους όρους και όσο εύκολα καταδικάζεται ένας απλός πολίτης τόσο δύσκολα συμβαίνει αυτό με πολιτικά πρόσωπα και ισχυρούς επιχειρηματίες.

Η διαπίστωση αυτή δεν είναι ούτε καινοφανής ούτε άστοχη. Ανταποκρίνεται σε μια πραγματικότητα η οποία έχει συγκεκριμένες αιτίες».

Θα μπορούσε να πει κανείς πως ο Βλαντίμιρ Πούτιν είχε μια καλή εβδομάδα – και όσο καλύτερη είναι η εβδομάδα του τόσο λιγότερο πιθανή είναι η ειρήνη στην Ουκρανία. Κατ’ αρχάς, ο ρώσος πρόεδρος επιβεβαίωσε ξανά και ξανά πως ο αμερικανός ομόλογός του συμμερίζεται την απέχθειά του για την Ευρώπη. Α

ν δεν είχε γίνει αυτό αρκετά σαφές από τη «στρατηγική εθνικής ασφάλειας» που έδωσε στη δημοσιότητα την περασμένη Παρασκευή η κυβέρνηση Τραμπ, κατέστη ξεκάθαρο το βράδυ της Δευτέρας, όταν ο Ντόναλντ Τραμπ αναδημοσίευσε άρθρο της «New York Post» με τίτλο: «Οι Ευρωπαίοι, ανήμποροι να αντιδράσουν, μπορούν μόνο να οργίζονται καθώς ο Τραμπ τούς αποκλείει, δικαίως, από τη συμφωνία με την Ουκρανία».

Κι αν ο Πούτιν χρειαζόταν περαιτέρω αποδείξεις, του προσφέρθηκαν μέσα από τη συνέντευξη που ανέβασε την Τρίτη το Politico, με τον Τραμπ να χαρακτηρίζει την Ευρώπη «αδύναμη» και τα έθνη της «σε αποσύνθεση». Στην ίδια συνέντευξη, ο αμερικανός πρόεδρος ενέτεινε την πίεση στον Βολοντίμιρ Ζελένσκι λέγοντας πως ο στρατός του χάνει τον πόλεμο και ότι ο ίδιος πρέπει να αρχίσει να «δέχεται πράγματα» – όλα, θετικά για τον Πούτιν.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Κατόπιν, ο Τραμπ είπε λίγο-πολύ στους Ευρωπαίους ότι του «τρώνε τον χρόνο». Μόνο αυτή η δήλωση του ουκρανού προέδρου ότι είναι «έτοιμος για εκλογές» εφόσον ΗΠΑ και ΕΕ παράσχουν εγγυήσεις ασφαλείας μπορεί να προβλημάτισε λίγο τον Πούτιν. Ακόμα όμως και στην απίθανη περίπτωση να γίνει κάτι τέτοιο, έχει τη δύναμη να επηρεάσει το αποτέλεσμα κατά το δοκούν.

Με σχέδια να πηγαινοέρχονται, βέβαια, ο Πούτιν δεν έχει καταφέρει ακόμα να εξασφαλίσει τη συμφωνία που θέλει στην Ουκρανία. Από την άλλη πλευρά, δεν περίμενε να συμβεί κάτι τέτοιο. Δεν υπάρχει προς το παρόν σοβαρή πιθανότητα να πάρει όλες τις παραχωρήσεις που επιθυμεί, αλλά δεν τον ενοχλεί η παρατεταμένη διαπραγμάτευση, κάθε άλλο.

Οπως γράφει στους «Times» του Λονδίνου ο βρετανός ιστορικός και συγγραφέας Μαρκ Γκαλεότι, ειδικός στη ρωσική πολιτική και την ασφάλεια, ο Πούτιν έχει τη φήμη ότι αναβάλλει τις δύσκολες αποφάσεις όσο μπορεί. Εβδομάδες ή μήνες διπλωματικών διαβουλεύσεων καθυστερούν την ανάγκη να επιλέξει αν θα αποδεχτεί την οποιαδήποτε συμφωνία προκύψει ή θα συνεχίσει να πολεμάει με την ελπίδα να επιτύχει καλύτερους όρους αργότερα.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Οσο περισσότερο διαρκεί η διαδικασία τόσο περισσότερο μπορούν οι δυνάμεις του να προχωρήσουν στο πεδίο της μάχης και να καταστρέψουν το δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας της Ουκρανίας. Ο Πούτιν ελπίζει όχι μόνο να δει το ηθικό των Ουκρανών να πέφτει καθώς ο χειμώνας βαθαίνει και περισσότερα εδάφη καταλαμβάνονται – τον Νοέμβριο οι δυνάμεις του κατέλαβαν περισσότερα από 500 τετραγωνικά χιλιόμετρα – αλλά και να πείσει τον Ντόναλντ Τραμπ ότι το Κίεβο δεν έχει καμία ελπίδα.

Το να πειστούν οι ΗΠΑ να αποσυρθούν και να τερματίσουν τη βοήθεια που εξακολουθούν να παρέχουν στην Ουκρανία θα ήταν ένα καλό αποτέλεσμα για εκείνον.

Ωστόσο η σκληρή ρητορική του ρώσου προέδρου δεν περιορίζεται στην Ουκρανία: στις απειλές του περιλαμβάνει λιγότερο ή περισσότερο κεκαλυμμένα και την Ευρώπη. Πρόκειται εν μέρει για κούφια λόγια, τουλάχιστον όσο η συντριπτική πλειονότητα των στρατευμάτων του είναι απασχολημένη στην Ουκρανία.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Σύμφωνα όμως με τον Γκαλεότι, αντανακλούν επίσης εν μέρει μια παρερμηνεία της φορτισμένης ρητορικής της Δύσης από τη Ρωσία. Οι ισχυρισμοί ότι η Ρωσία θα είναι πρόθυμη και έτοιμη να κινηθεί εναντίον της Ευρώπης το 2029 ή και το 2027 – από τη Γερμανία και την Πολωνία, αντίστοιχα – έχουν ερμηνευθεί σε ορισμένα πιο παρανοϊκά από το σύνηθες τμήματα του Κρεμλίνου ως σημάδια ότι η Ευρώπη σχεδιάζει τη δική της επίθεση για τότε.

Σε γενικές γραμμές, βέβαια, η ερμηνεία αυτή δεν λαμβάνεται σοβαρά υπόψη από το μεγαλύτερο μέρος της ρωσικής κυβέρνησης και του στρατού, παρόλο που ο πρώην πρόεδρος και νυν Νο 1 γεράκι Ντμίτρι Μεντβέντεφ προειδοποιεί την «τρελή Ευρωπαϊκή Ενωση» ότι η κατάσχεση των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων, την οποία συζητεί επί του παρόντος, μπορεί να θεωρηθεί πράξη πολέμου.

Σε κάθε περίπτωση, οι δηλώσεις του Πούτιν έχουν ως στόχο την ενίσχυση της εσωτερικής προπαγάνδας του για την Ευρώπη ως απειλή και το κύριο εμπόδιο για την ειρήνη στην Ουκρανία – αλλά και να σταλεί το μήνυμα στη Δύση ότι η Ρωσία δεν πρόκειται να υποχωρήσει στην Ουκρανία. Οσο καλύτερη πιστεύει ο ρώσος πρόεδρος ότι είναι η θέση της χώρας του, τόσο στο πεδίο της μάχης όσο και παγκοσμίως, μεταξύ άλλων και στο Πεκίνο, και στο Νέο Δελχί, τόσο λιγότερη πίεση να δεχθεί μια συμφωνία νιώθει.

Ηδη, μάλιστα, αφήνει να εννοηθεί πως δεν θα αρκεστεί στην παραχώρηση όλου του Ντονμπάς για να σταματήσει τον πόλεμό του. Από την Ινδία, όπου βρέθηκε στα τέλη της περασμένης εβδομάδας, ο Βλαντίμιρ Πούτιν μίλησε ξανά για «απελευθέρωση» με «στρατιωτικά ή άλλα μέσα» του Ντονμπάς αλλά και της «Νοβορωσίας», που περιλαμβάνει τέσσερις επιπλέον επαρχίες και πόλεις όπως το Ντνίπρο, το Χάρκοβο ή η Οδησσός.

Συμβαίνει με πολλές εργασιακές τάξεις γιατί έτσι λειτουργεί το σύστημα. Αν δεν κάνουν κάτι δραστικό, ξέρουν καλά ότι δεν πρόκειται να ακουστούν! Αυτό συνέβαινε πάντα. Το κράτος ακούει μόνο ύστερα από ακραίες συνθήκες, ποτέ σε ήρεμες καταστάσεις.

Κι ο κόσμος τι κάνει; Συμπαραστέκεται μόνο όταν δεν θίγονται τα δικά του συμφέροντα!  Αν του κλείσουν το μετρό, βρίζει. Αν δέσουν τα πλοία στα λιμάνια, πάλι βρίζει. Αν τα σκουπίδια σχηματίζουν βουνά, ξαναβρίζει. Αλλά κάθε κινητοποίηση έχει κόστος. Δεν γίνεται αλλιώς. Δεν έχουμε μάθει να συζητάμε κι έτσι κατεβάζουμε ρολά. Και το κράτος δεν έχει μάθει ούτε να αφουγκράζεται ούτε να ακούει. Μπαίνει στην κουβέντα μόνο όταν τα πράγματα γίνονται ακραία κι ο κόσμος που υφίσταται τις κινητοποιήσεις έχει αγανακτήσει. Αυτό γίνεται δεκαετίες ολόκληρες.

Αυτή η παράγραφος γράφτηκε μία εβδομάδα πριν, όταν είχαν αρχίσει να ζεσταίνονται για τα καλά οι μηχανές των τρακτέρ κι ο αγώνας των αγροτών γινόταν πανελλήνιο θέμα σε καθημερινή βάση, και μάλιστα το κύριο θέμα της επικαιρότητας, επισκιάζοντας οποιοδήποτε άλλο.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Μία εβδομάδα μετά, η συμπαράσταση της «όλης κοινωνίας» – πέρα από κομματικά στρατόπεδα – δεν έχει την αρχική ζέση, αφού μπήκαν στην κουβέντα πολλοί αστερίσκοι με όσα έφερε η καθημερινότητα.

* Ηρθε ο χαμός στην Κρήτη με το… ξύλο και των γονέων, τους ματωμένους άνδρες των ΜΑΤ, το αναποδογυρισμένο περιπολικό, το κλείσιμο των αεροδρομίων. Οι εικόνες ήταν θλιβερές το δίχως άλλο.

* Ηρθε η κραυγή απόγνωσης των καρκινοπαθών, αφού, λόγω του κλεισίματος του αεροδρομίου του Ηρακλείου, ακυρώθηκαν ραντεβού είκοσι ογκολογικών ασθενών στο PET-SCAN του ΠΑΓΝΗ. Το ραδιοφάρμακο από την Αθήνα, το οποίο είχε προγραμματιστεί προ τριών μηνών, ήταν αδύνατο να μεταφερθεί.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

* Ηρθε το κλάμα μιας ηλικιωμένης γυναίκας – και δεν ήταν η μόνη – που δεν μπόρεσε να περάσει τα μπλόκα για να πάει στον γιατρό ενώ είχε μεγάλη ανάγκη. Δεν της το επέτρεψαν.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

* Ηρθε η ακύρωση εκατοντάδων αεροπορικών εισιτηρίων από ανθρώπους που είχαν προγραμματίσει τις δουλειές τους κι έτσι έχασαν σημαντικά ραντεβού. Και χρήμα βέβαια, αφού είχαν πληρώσει και ξενοδοχεία.

* Ηρθε η σκέψη – σε πολλούς – για το πόσο σωστό και δίκαιο είναι να κλείνουν τα πάντα οι διαμαρτυρόμενοι, αγνοώντας τους πάντες και προκαλώντας τεράστια προβλήματα στην αγορά. Οι εξαγωγείς προϊόντων στο εξωτερικό έχουν βρεθεί σε απόγνωση.

Οι επιπτώσεις από τα μπλόκα και τους αποκλεισμούς του 2016, του 2019, του 2023 και του 2024 ήταν τεράστιες και πολλοί έμποροι βρέθηκαν να μετρούν τα σπασμένα που δεν ήταν καθόλου λίγα.

Ναι, οι αγρότες – πάντα μιλάμε για τους καθαρούς και τίμιους, και όχι τα λαμόγια που έχουν τον τρόπο τους να πίνουν αίμα, προφανώς και των συναδέλφων τους – είναι θυμωμένοι, αγανακτισμένοι, απελπισμένοι. Και σε τέτοιες περιπτώσεις χάνονται και οι αντοχές και τα όρια και κανείς δεν (συν)υπολογίζει τίποτα. Ούτε εισαγγελείς, ούτε γραμματείς και φαρισαίους, ούτε τίποτα.  Κι η εισαγγελική παραγγελία για «τη βεβαίωση εγκλημάτων όπως διατάραξη ασφάλειας συγκοινωνίας, κατάληψη αεροδρομίων και λιμανιών, η πιθανότητα τέλεσης εγκλημάτων βίας κατά της ζωής και κατά υπαλλήλων, η πρόκληση απρόκλητων φθορών ξένης ιδιοκτησίας σε πράγματα κοινού οφέλους» δεν υπέστειλε τη σημαία του αγώνα τους.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Ομως υπάρχουν και τα «αλλά» κι αυτά μπορεί να τα μετρήσει ο καθένας.

Ναι, οι «μάχες» έχουν παράπλευρα θύματα, ναι, η επιβίωση είναι το πλέον ισχυρό κίνητρο, αλλά και η πίεση έχει τα όριά της, όρια που έχει σαφώς και ο υπόλοιπος κόσμος που παρακολουθεί. Κι ανάμεσά τους η γιαγιά που δεν μπορεί να πάει στο χωριό της.

Η κυβέρνηση ζητάει, μέρες τώρα, να οριστεί συντονιστική επιτροπή των αγροτών και διαβεβαιώνει ότι στην περίπτωση αυτή θα γίνει συνάντηση σε υψηλό επίπεδο. Λέει κάτι αυτό ή μήπως όχι;

Οπως και να ‘χει, ζητείται επειγόντως λογική, και μάλιστα απ’ όλες τις πλευρές. Μόνο τότε μπορεί να φύγουν οι αστερίσκοι που όλοι σκέφτονται.

Τα Μερομήνια, η παραδοσιακή λαϊκή μέθοδος πρόγνωσης του καιρού, επιστρέφουν και φέτος στο προσκήνιο, με πολλούς να αναζητούν ενδείξεις για το πώς θα κυλήσει ο καιρός το 2026.

Σύμφωνα με την παράδοση, οι πρώτες 12 ημέρες του Αυγούστου «διαβάζονται» μία προς μία και αντιστοιχούν στους 12 μήνες του επόμενου έτους, δίνοντας μια γενική εικόνα για θερμοκρασίες, βροχοπτώσεις και ακραία φαινόμενα.

Τι προβλέπουν τα Μερομήνια για το 2026

• Ιανουάριος – Φεβρουάριος: Χειμώνας με εναλλαγές, σύντομα αλλά έντονα κύματα ψύχους και αυξημένες βροχοπτώσεις, κυρίως στη δυτική και βόρεια Ελλάδα.

  googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

• Μάρτιος – Απρίλιος: Ασταθής άνοιξη με απότομες μεταβολές, μπόρες και πιθανές όψιμες ψυχρές εισβολές.

• Μάιος – Ιούνιος: Ομαλή μετάβαση προς το καλοκαίρι, με φυσιολογικές θερμοκρασίες και περιορισμένα φαινόμενα.

• Ιούλιος – Αύγουστος: Ζεστό καλοκαίρι με παρατεταμένα κύματα καύσωνα και λίγες βροχές, κυρίως στα ηπειρωτικά.

  googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

• Σεπτέμβριος – Οκτώβριος: Φθινόπωρο με έντονες καταιγίδες και αυξημένο κίνδυνο πλημμυρικών φαινομένων.

• Νοέμβριος – Δεκέμβριος: Πρώιμος χειμώνας με χαμηλές θερμοκρασίες και χιονοπτώσεις στα ορεινά και ημιορεινά.

Τι λένε οι ειδικοί

Οι μετεωρολόγοι επισημαίνουν ότι τα Μερομήνια δεν αποτελούν επιστημονικό εργαλείο πρόγνωσης, ωστόσο παραμένουν ζωντανό κομμάτι της λαϊκής παράδοσης και συχνά προσελκύουν το ενδιαφέρον του κοινού, ειδικά σε περιόδους έντονων καιρικών μεταβολών. «Είναι μια πολιτισμική κληρονομιά που δείχνει πώς οι άνθρωποι προσπαθούσαν να κατανοήσουν και να προβλέψουν τη φύση», σημειώνουν χαρακτηριστικά.

Γιατί εξακολουθούν να μας απασχολούν

Παρά την εξέλιξη της επιστήμης, τα Μερομήνια διατηρούν τη γοητεία τους, καθώς συνδέονται με τη γεωργία, την καθημερινότητα και τη συλλογική μνήμη, λειτουργώντας περισσότερο ως ένδειξη τάσεων παρά ως ακριβής πρόγνωση.