Τεχνολογία

Το επεισόδιο «προσωρινής αδυναμίας ελέγχου και διαχείρισης του FIR Αθηνών» σχολιάζει με ανάρτησή του στα social media ο Ευάγγελος Βενιζέλος.

«Για κάθε χώρα η Διαχείριση της Εναέριας Κυκλοφορίας (ATM), η παροχή Υπηρεσιών Εναέριας Κυκλοφορίας (ATS) και όλα τα συναφή ζητήματα που σχετίζονται με αυτό που συνήθως ονομάζουμε FIR, είναι υψίστης σοβαρότητας ζητήματα αεροναυτιλίας και ασφάλειας πτήσεων», αναφέρει αρχικά.

«Για την Ελλάδα επιπλέον αυτής της ιδιαίτερα σοβαρής όψης, η διαχείριση του FIR Αθηνών έχει, τα τελευταία πενήντα χρόνια και ιδίως μετά την αποχώρηση (το 1974) και την επιστροφή (το 1980) στο στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ, συνδεθεί με τον σκληρό πυρήνα της εθνικής ασφάλειας: με το σύστημα αεράμυνας, τη δέσμευση περιοχών για πεδία βολής και ασκήσεων και κυρίως με την απαίτηση μας τα αεροσκάφη να υποβάλουν σχέδια πτήσης πριν εισέλθουν στο FIR Αθηνών.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Αντιγράφω για λόγους ακριβείας από το σχετικό σημείωμα που είναι αναρτημένο στον ιστότοπο του Υπουργείου Εξωτερικών: «Tο FIR Αθηνών καλύπτει τον ελληνικό εθνικό εναέριο χώρο και επιπλέον διάσπαρτα τμήματα του διεθνούς εναερίου χώρου, δεδομένου ότι δεν άπτεται ζητημάτων κυριαρχίας, αλλά δικαιοδοσίας. Η Τουρκία ήταν εξ αρχής παρούσα στις παραπάνω συνδιασκέψεις και αποδέχθηκε τον καθορισμό του εναέριου χώρου για τον οποίο υπεύθυνη ορίσθηκε η Ελλάδα. Σύμφωνα με τους κανόνες του ICAO και τη διεθνή πρακτική, η Ελλάδα απαιτεί, για λόγους ασφάλειας των πολιτικών πτήσεων, όπως όλα τα αεροσκάφη, πολιτικά και στρατιωτικά, υποβάλλουν σχέδια πτήσεως πριν από την είσοδό τους στο FIR Αθηνών. Παρά ταύτα, τον Αύγουστο του 1974, η Τουρκία αυθαίρετα εξέδωσε τη ΝΟΤΑΜ 714 (“ειδοποίηση προς αεροναυτιλλομένους”) με την οποία προσπαθούσε να επεκτείνει τον χώρο της δικαιοδοσίας της μέχρι το μέσο του Αιγαίου εντός του FIR Αθηνών. Η Ελλάδα τότε κήρυξε το Αιγαίο επικίνδυνη περιοχή (NOTAM 1157). Ο ICAO, απηύθυνε έκκληση και στις δύο πλευρές χωρίς επιτυχία. Τέλος, η Άγκυρα, το 1980, και πάλι μονομερώς, ανακάλεσε τη ΝΟΤΑΜ 714 όταν διαπίστωσε ότι το μέτρο έβλαπτε τα συμφέροντά της και ιδίως τον τουρισμό της. Ωστόσο, η Τουρκία έκτοτε, με το επιχείρημα ότι η Σύμβαση του Σικάγο δεν αφορά στα κρατικά αεροσκάφη, σταθερά αρνείται να υποβάλει σχέδια πτήσεων για τις εισόδους των στρατιωτικών αεροσκαφών της εντός του FIR Αθηνών, διαπράττοντας, έτσι, πολυάριθμες παραβάσεις των κανόνων Εναέριας Κυκλοφορίας και δημιουργώντας κινδύνους για την ασφάλεια της πολιτικής αεροπορίας. Στο πλαίσιο αυτό, η Ελληνική Πολεμική Αεροπορία εξαναγκάζεται να προβαίνει σε διαδικασίες αναγνώρισης των αγνώστων στις αρμόδιες αρχές εναέριας κυκλοφορίας ιχνών αεροσκαφών, που έχουν εισέλθει στο FIR Αθηνών χωρίς να έχουν υποβάλει σχέδιο πτήσεως».

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Δεν αναφέρομαι τώρα ούτε στην ιστορία ούτε στις βαθύτερες πτυχές των θεμάτων αυτών. Αναφέρομαι στη σημασία που έχει, κατά πάγια ελληνική θέση, η διαχείριση του FIR Αθηνών που αφορά την ασφάλεια πτήσεων, από πλευράς εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής εθνικής ασφάλειας και άμυνας. Υποθέτω ότι η Κυβέρνηση ως ενιαίο κέντρο άσκησης της πολιτικής αυτής υπό τον Πρωθυπουργό, έχει πλήρη αίσθηση ότι το χθεσινό επεισόδιο αδυναμίας ελέγχου και διαχείρισης του FIR Αθηνών, που ευτυχώς αποκαταστάθηκε, πρέπει βεβαίως να διερευνηθεί σε πλήρες βάθος, κυρίως όμως δεν πρέπει να επαναληφθεί. Γιατί και στα δύο επίπεδα στα οποία ρυθμίζονται τα θέματα αυτά, το διεθνές ( Σύμβαση του Σικάγο και ICAO) και το ενωσιακό (Single European Sky με την EASA, τους σχετικούς κανονισμούς, το Eurocontrol κλπ ), προβλέπεται ότι σε έκτακτες περιστάσεις εφαρμόζονται contingency plans, συμφωνημένα από πριν ή επιβαλλόμενα που φτάνουν μέχρι την ανάθεση της προσωρινής διαχείρισης της εναέριας κυκλοφορίας σε γειτονικές χώρες μέλη της ΕΕ (όπως η Ιταλία, η Βουλγαρία ή η Κύπρος), αλλά στο επίπεδο του ICAO αυτό μπορεί να αφορά και γειτονική χώρα που δεν είναι κράτος μέλος της ΕΕ».

Η λεγόμενη «μπολιβαριανή επανάσταση» στη Βενεζουέλα είχε καταρρεύσει αρκετό καιρό πριν πραγματοποιηθεί η αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση στη χώρα. Το καθεστώς της Βενεζουέλας, έχοντας οδηγήσει την οικονομία σε διάλυση, διεθνώς απομονωμένο, χωρίς κανένα ιδεολογικό υπόβαθρο πλέον και έχοντας χάσει κάθε ίχνος δημοκρατικής νομιμοποίησης, από το καλοκαίρι του 2024, όπου στις προεδρικές εκλογές αποδείχθηκε ότι διέπραξε εκλογική νοθεία, δέχθηκε το πιο ισχυρό πλήγμα, μετά από 25 χρόνια που βρίσκεται στην εξουσία. Με τον Νικολάς Μαδούρο δέσμιο στη Νέα Υόρκη, κατηγορούμενο για «ναρκοτρομοκρατία», το μέλλον του καθεστώτος είναι πλέον αβέβαιο.

Αυτό που θα καθορίσει τις εξελίξεις τις επόμενες ημέρες αναμφισβήτητα είναι η στάση που θα τηρήσει ο στρατός. Κατά τη διάρκεια των στρατιωτικών επιχειρήσεων στο Καράκας και σε άλλες πόλεις, οι ένοπλες δυνάμεις φάνηκε να απουσίαζαν. Μετά το διάγγελμα του Ντόναλντ Τραμπ το ερώτημα όλων στη Βενεζουέλα είναι «τι θα πράξει ο στρατός». Αν δηλαδή θα συνεχίσει να στηρίζει το καθεστώς που καταρρέει, υπό την αντιπρόεδρο Ντέλσι Ροντρίγκες και την υπόλοιπη πυραμίδα εξουσίας, ή αν θα συνεργαστεί, προκειμένου να υπάρξει μια ομαλή μετάβαση στη δημοκρατική νομιμότητα. Σύμφωνα με αξιόπιστη πηγή μου από το Καράκας, ένα σημαντικό τμήμα του μπολιβαριανού στρατού της Βενεζουέλας συνεργάστηκε στις επιχειρήσεις τη νύχτα του Σαββάτου, που οδήγησαν στη σύλληψη του Μαδούρο. Αυτή είναι μια πολύ σημαντική παράμετρος που εξηγεί και τον «αιφνιδιασμό» που φάνηκε ότι δέχθηκε το καθεστώς. Το ρήγμα στο εσωτερικό του καθεστώτος είχε διαφανεί ήδη εδώ και ενάμιση χρόνο, χωρίς ωστόσο το καθεστώς να μπορεί να το αντιμετωπίσει.

Το γεγονός ότι αποκαλύφθηκε η κατοικία όπου διέμενε ο Μαδούρο στο Καράκας, αλλά και η εξουδετέρωση όλων των δακτυλίων ασφαλείας που διέθετε, με υπερσύγχρονα ηλεκτρονικά συστήματα, δεκάδες στρατιωτικούς και άλλους ενόπλους, ενισχύει τον ισχυρισμό για συνεργασία εκ των έσω για τον εντοπισμό και τη σύλληψη του Μαδούρο μέσα σε λίγες ώρες.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Ο Μαδούρο το τελευταίο διάστημα είχε χάσει όλους τους πολιτικούς του συμμάχους, τόσο στη Λατινική Αμερική, όσο και στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Είχε απομείνει μόνος. Ο ΣΥΡΙΖΑ, όταν βρέθηκε στην κυβέρνηση, είχε λειτουργήσει ως ομπρέλα προστασίας του καθεστώτος Μαδούρο, άλλοτε μπλοκάροντας τα ψηφίσματα για κυρώσεις του Ευρωκοινοβουλίου και άλλοτε υποδεχόμενος στην Αθήνα κυβερνητικά αεροσκάφη της Βενεζουέλας, χωρίς μέχρι σήμερα να έχει δώσει απάντηση για τις προνομιακές του σχέσεις με το τυραννικό καθεστώς. Ο Νικολάς Μαδούρο τα τελευταία χρόνια δεν ήταν πρόεδρος του λαού της Βενεζουέλας, αλλά «δεσμοφύλακας» της. Συνέχισε να εξαπολύει πογκρόμ εναντίον των πολιτικών του αντιπάλων, παραβιάζοντας θεμελιώδη ανθρώπινα και δημοκρατικά δικαιώματα των πολιτών. Στις φυλακές της Βενεζουέλας (σύμφωνα με το Foro Penal Venezolano) σήμερα παραμένουν 863 πολιτικοί κρατούμενοι, από τους οποίους οι 176 είναι στρατιωτικοί. Ο Μαδούρο και ο σκληρός πυρήνας του καθεστώτος κατηγορούνται για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, όπως είναι εκτελέσεις, απαγωγές, εξαφανίσεις και μεσαιωνικά βασανιστήρια σε αντιφρονούντες. Προσωπικά βρέθηκα αρκετές φορές στη Βενεζουέλα για δημοσιογραφική έρευνα. Στο νέο μου βιβλίο με τίτλο «Ιστορίες από τη Λατινική Αμερική. Από τον Πινοσέτ και τον Εσκομπάρ στις σύγχρονες Δημοκρατίες» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κέδρος, περιλαμβάνεται ένα κεφάλαιο για τη Βενεζουέλα, με συνεντεύξεις και μαρτυρίες, που αποκαλύπτουν το παρασκήνιο της μεγάλης κρίσης στη λατινοαμερικανική χώρα.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Επιπλέον, η Βενεζουέλα αποτελεί έναν βασικό κρίκο της διεθνούς αλυσίδας διακίνησης κοκαΐνης από τη Λατινική Αμερική προς τις ΗΠΑ και την Ευρωπαϊκή Ενωση. Οι αμερικανικές Αρχές κατηγορούν τον Νικολάς Μαδούρο, αλλά και το νούμερο δύο του καθεστώτος, Διοσδάδο Καβέγιο, ότι συνεργάζονταν με το λεγόμενο «καρτέλ δε λος Σόλες», μεταφέροντας τεράστιες ποσότητες κοκαΐνης προς τις ΗΠΑ. Αυτό άλλωστε είναι το κατηγορητήριο του Μαδούρο στο αμερικανικό δικαστήριο.

Το ζήτημα της Βενεζουέλας δεν αποτελεί ένα περιφερειακό πρόβλημα, καθώς έχει διεθνείς επιπτώσεις και φυσικά και στην Ευρωπαϊκή Ενωση, η οποία έχει μεγάλα συμφέροντα στην περιοχή. Η Ελλάδα πλήρως εναρμονισμένη με την ευρωπαϊκή γραμμή, που επιθυμεί μια ειρηνική λύση στην κρίση και μια δημοκρατική μετάβαση, παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις. Αλλωστε στη Βενεζουέλα διαβιοί μια σημαντική ελληνική κοινότητα, ενώ λειτουργεί και Ελληνορθόδοξη Εκκλησία.

Ο Ιάσων Πιπίνης είναι δημοσιογράφος και ειδικός σύμβουλος του Πρωθυπουργού

Η φωνή και η στάση του σημαντικού δημοτικού ερμηνευτή Χρήστου Τζιτζιμίκα πατούν πάνω στη δική του ιθαγένεια (Γιαννιτσά) αλλά και σε ένα μεράκι που είναι μοιρασμένο μεταξύ ακάματης έρευνας δεκαετιών και συμπράξεων με τον ανθό του παραδοσιακού είδους.

Γεννιέστε;

Γεννήθηκα στα Εσώβαλτα Γιαννιτσών. Ενα καμποχώρι. Μέχρι τα δεκαπέντε μου ήμουν εκεί και μετά πήγα στη Θεσσαλονίκη.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')}) Και με ακούσματα;

Εχω απίστευτα ακούσματα από παιδάκι. Οι δικοί μου τραγουδούσαν και από τις δύο μεριές. Μάνα και πατέρας. Και γίνονταν απίστευτα γλέντια. Να πηγαίνουν πέρα – δώθε οι τηγανιές, τα ούζα, τα κρασιά! Το τελευταίο οικογενειακό που έζησα και ηχογράφησα – με κασέτα – ήταν το 1994. Μετά η περιοχή άρχισε να αστικοποιείται. Πάνε οι αυλές, τα σύρματα…

Τι ρεπερτόριο;googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Παραδόξως, ρουμελιώτικο, ο παππούς έλεγε τρομερά κλέφτικα. Η μάνα μου έλεγε ρεπερτόριο Ανατολικής Μακεδονίας, τότε μεσουρανούσε η Νίτσα Τσίτρα. Και λίγο αργότερα η Ξανθίππη Καραθανάση. Ποικίλα ακούσματα. Και βέβαια ηπειρώτικα.

Και πώς ήλθε η εμπλοκή με το τραγούδι;

Από τριών χρονών με βάζανε πάνω στο τραπέζι και τραγουδούσα. Εντελώς φυσικά μού έβγαινε. Σαν να μην είχα άλλη επιλογή.

Και πιο συστηματικά;

Από τα 14-15 μου έτη άρχισα να τραγουδώ πιο συστηματικά με τον Σύλλογο Λιβαδιωτών Πάικου. Το χωριό του παππού μου ήταν τα Μεγάλα Λιβάδια, που κάηκε ολοσχερώς το 1944 από τους Γερμανούς. Σε μόνιμη βάση το χωριό αυτό δεν ανασυγκροτήθηκε ποτέ, είναι πια ένα θερινό χωριό. Σιγά σιγά, στα 18-19 μου, γεννιέται η επιθυμία να πάω στην Ηπειρο. Με βοήθησε πολύ ένας φίλος από το οικογενειακό περιβάλλον, που μου είπε πως αν θέλω να μάθω καλά το ηπειρώτικο θα πρέπει να πάω να το ψάξω.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Αρα κάνετε και έρευνα…

Κανονικά. Ερευνούσα για δέκα χρόνια πριν κάνω την πρώτη μου δισκογραφική δουλειά με τον Γρηγόρη Καψάλη «Ζαγορίσια και Γιαννιώτικα». Πήγαινα στα πανηγύρια με μεγάλα κασετόφωνα. Πρόλαβα πολλούς παλιούς. Αισθάνομαι τύχη που πρόλαβα, για παράδειγμα, τα «Τακούτσια», έστω και στη δύση τους, το συγκρότημα των Καψαλαίων που μεσουράνησε για δεκαετίες στο Ζαγόρι και γενικά στην Ηπειρο. Ο,τι καλύτερο μπορούσε να μου τύχει. Και ο Γρηγόρης που ήταν ο επικεφαλής με βοήθησε σε πολλά επίπεδα, ήταν καταλυτική η βοήθειά του.

Ακόμη τότε που εσείς οργώνετε την Ηπειρο, διασώζονται τοπικά χρώματα και είδη ανά περιοχή;

Πρόλαβα, αρχές του ’80, ναι. Από το ’90 και μετά αρχίζει αυτό που λες, ομογενοποιείται το πράγμα, με την έννοια πως μπαίνουμε στην κοινωνία της πληροφορίας, στο Ιντερνετ και όλα αυτά. Οπότε χάνει τον τοπικό χαρακτήρα, αρχίζουν να χάνονται τα τοπικά συγκροτήματα. Από την άλλη βλέπεις και όμορφα πράγματα, μην το δαιμονοποιούμε.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Μια παρένθεση λοιπόν: Πώς βλέπετε τη σημερινή ακμάζουσα τάση επιστροφής στα πανηγύρια;

Μακάρι να ήταν όλες οι μόδες έτσι. Δεν ανήκω σε αυτούς που βάζουν σφραγίδες. Ολο αυτό το ανακάτεμα εξαρτάται – το τι θα βγάλει – από εμάς. Τους διαχειριστές: τους μουσικούς, τους ακροατές, τους γλεντιστές, τους συλλόγους, τους πάντες. Είναι μια φυσική εξέλιξη και θα έλεγα να αφήσουμε όλα τα λουλούδια να ανθίσουν. Αν πάμε στην εντελώς θετική πλευρά, βλέπουμε μια άνθηση συγκροτημάτων παραδοσιακής μουσικής από νέα παιδιά που γεννήθηκαν στο άστυ και δεν έχουν πατήσει σε χώμα. Δικαίωμα χρήσης σε αυτό το παλιό υλικό έχουν όλοι. Μπορεί να γεννηθεί ένα νέο είδος, να είμαστε ανοιχτοί. Συνεργάζομαι με την Banda Calda, ένα επταμελές σχήμα που είναι σχεδόν όλοι παιδιά της πόλης, ένας Κορσικανός, ένας Τούρκος και μόνον ένας έχει ακούσματα ηπειρώτικα (από Αρτα).

Το πρώτο δικό σας δισκογραφικό βήμα; Αναφερθήκατε πριν.

Το 1993. «Ζαγορίσια και Γιαννιώτικα» με τον Γρηγόρη Καψάλη. Και το 2001 τα «Πατήματα» με τον Πετρολούκα Χαλκιά. Πληθωρικός ο Καψάλης, πολύ συγκεντρωμένος ο Πετρολούκας. Μεγάλα σχολεία και πρόσωπα και οι δυο τους. Εξέλιξαν το είδος. Ο Γρηγόρης ήταν και μεγάλος τραγουδιστής. Ακολούθησαν πολλές συμμετοχές: «Θεσσαλία», «Πορτολάνος» (του Βασίλη Τριάντη), με χάλκινα (μια δουλειά που έμεινε στα συρτάρια). Κάνω μέσα στα χρόνια και πανηγύρια. Φέτος ήμουν στη Βίτσα τρία βράδια, ένα τρομερό πανηγύρι.

Πώς είναι το κλίμα;

Τα πανηγύρια είναι γεμάτα από κόσμο ειδικά μετά την πανδημία, ίσως και ως ψυχική ανάγκη, η απτική σχέση: να σε κρατώ και να με κρατάς μέχρι το πρωί, αυτό είναι μοναδικό. Κάνω και παραστάσεις στην Αθήνα, όπως στον Ναργιλέ (Ιλιον), με έναν σταθερό πάντα κύκλο συνεργατών.

Σπουδάσατε μουσική;

Βυζαντινή μουσική στο Ωδείο Σκαλκώτα με τον Λυκούργο Αγγελόπουλο. Σπούδασα όμως και στα ΤΕΦΑΑ. Δίδαξα τέσσερα χρόνια σε ολοήμερα σχολεία στον Πειραιά, αλλά δεν με ενδιέφερε. Ως δημοτικός τραγουδιστής δίδαξα στο ΤΕΙ Αρτας και μετά στο ΠΑΜΑΚ, αλλά μας απέλυσαν στα Μνημόνια. Συνεχίζω πάντα την έρευνα.

Διασώζετε κάτι σήμερα από τα παλιά;

Οι παλιοί φεύγουν. Ο,τι μπορώ καταγράφω, π.χ. από τη μάνα μου που ζει κι έχει μνήμες. Τώρα ετοιμάζω μια νέα δισκογραφική δουλειά με βλάχικα τραγούδια που είναι ανέκδοτα.

Την έχει αναλάβει ο Σύνδεσμος Συρρακιωτών Πρέβεζας. Τα βλάχικα είναι από Ανατολική Μακεδονία μέχρι Λαμία. Ολο αυτό το τόξο έχει και βλαχοχώρια. Η δική μου γενιά δεν μίλησε βλάχικα, αλλά έχουμε μνήμες.

Οι γονείς μου πήγαν σχολείο μέσα στην Κατοχή. Τρώγανε ξύλο αν τους ξέφευγε καμία λέξη βλάχικη. Φάγανε καταπίεση λόγω μιας γελοίας προπαγάνδας. Πρόκειται για καθαρή ανικανότητα από την πολιτεία. Παρά τα όσα συμβαίνουν γύρω, έχουμε όρεξη.

Πείτε μας πάλι για τα διαφορετικά χρώματα στην Ηπειρο.

Είχαμε πάντα μια τρομερή ποικιλομορφία στην Ηπειρο. Από τραγούδια που θυμίζουν ανατολίτικα, μικρασιάτικα όπως στα Ιωάννινα. Το Ζαγορίσιο επίσης με επιρροές από τα Ιωάννινα, εννοώ λόγω ευμάρειας που είχαν, επηρεάστηκαν. Η Κόνιτσα πάλι είναι ένα άλλο πράγμα με χρώματα Πωγωνίου, Μακεδονίας. Εκεί υπάρχει, ας πούμε, ακορντεόν. Το Πωγώνι είναι ένα άλλο πάλι είδος, πεντατονικό. Το Πωγώνι δε ήταν η αιτία να παρακινηθώ να ψάξω όλο το ηπειρώτικο. Η Πρέβεζα είχε αστικό είδος, με πολλά οργανικά. Ο Παρακάλαμος είναι ήχοι Πωγωνίου, αλλά πάλι έχουν έναν δικό τους τρόπο λόγω των Ρομά.

Πώς είναι η ύπαιθρος σήμερα;

Ζει κυρίως βόρεια την τέλεια παρακμή της. Η Θεσσαλονίκη γίνεται επαρχιακή πόλη. Μεγαλώνουν οι πόλεις, αλλά υπάρχει εθνοκεντρισμός στην Ελλάδα. Η Θεσσαλονίκη έχει χάσει το κοσμοπολίτικο στοιχείο.

Γιατί πάντα σας συγκινεί το δημοτικό;

Είναι συμπυκνωμένες οι αξίες στο τραγούδι αυτό όσο δεν πάει. Και τα συναισθήματα. Αποτυπώνονται όλα στις μελωδικές φόρμες. Είναι εξάλλου μια επεξεργασία αιώνων.

Σε προγραμματισμένες πληρωμές προχωρούν ο e-ΕΦΚΑ και η ΔΥΠΑ από σήμερα έως τις 9 Ιανουαρίου 2026. Συνολικά θα καταβληθούν 45.600.000 ευρώ σε 28.500 δικαιούχους.

1. Ειδικότερα από τον e-ΕΦΚΑ:

–  Στις 8 και 9 Ιανουαρίου θα καταβληθούν 9.000.000 ευρώ σε 400 δικαιούχους σε συνέχεια έκδοσης αποφάσεων για εφάπαξ.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

2. Από τη ΔΥΠΑ θα γίνουν οι εξής καταβολές:

–  25.000.000 ευρώ σε 18.000 δικαιούχους για καταβολή επιδομάτων ανεργίας και λοιπών επιδομάτων.

–  600.000 ευρώ σε 100 μητέρες για επιδοτούμενη άδεια μητρότητας.

–  11.000.000 ευρώ σε 10.000 δικαιούχους στο πλαίσιο επιδοτούμενων προγραμμάτων απασχόλησης.

Ξεκίνησε η έκτακτη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για τη Βενεζουέλα, μετά τη βίαιη ανατροπή του προέδρου, Νικολάς Μαδούρο, τη μεταφορά του στις Ηνωμένες Πολιτείες και τα εκτεταμένα αμερικανικά πλήγματα στη χώρα.

Τη σύγκληση της συνεδρίασης ζήτησε το Καράκας, με τη στήριξη δύο μόνιμων μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας, της Ρωσίας και της Κίνας. Στην επιστολή της 3ης Ιανουαρίου με την οποία αιτήθηκε τη σημερινή συνεδρίαση, η Βενεζουέλα κατηγορεί τις ΗΠΑ, ότι προχώρησαν σε σειρά «βίαιων, αδικαιολόγητων και μονομερών ένοπλων επιθέσεων» εναντίον πολιτικών και στρατιωτικών στόχων στη χώρα και ότι παραβίασαν τον Καταστατικό Χάρτη του ΟΗΕ.

Γκουτέρες: «Ανησυχώ βαθύτατα για το προηγούμενο που μπορεί να δημιουργήσει» η επιχείρηση των ΗΠΑ

Ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών Αντόνιο Γκουτέρες εξέφρασε σήμερα την ανησυχία του για την πιθανή επιδείνωση της αστάθειας στη Βενεζουέλα μετά την σύλληψη του προέδρου της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο από τις ΗΠΑ. «Ανησυχώ βαθύτατα για την πιθανή επιδείνωση της αστάθειας στη χώρα, τον πιθανό αντίκτυπο στην περιοχή και το προηγούμενο που μπορεί να δημιουργήσει για τον τρόπο με τον οποίο διεξάγονται οι σχέσεις μεταξύ κρατών», αναφέρει ο Γκουτέρες σε δήλωση του που παρέδωσε στο συμβούλιο ασφαλείας η επικεφαλής πολιτικών υποθέσεων του ΟΗΕ, Ρόζμαρι ΝτιΚάρλο.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Ο Γκουτέρες αναφέρει επίσης στη δήλωση του, ότι ανησυχεί, για το ότι η επιχείρηση των ΗΠΑ για την σύλληψη του Μαδούρο στο Καράκας το Σάββατο, δεν σέβεται του κανόνες του διεθνούς δικαίου. «Καλωσορίζω και είμαι έτοιμος να υποστηρίξω όλες τις προσπάθειες που θα βοηθήσουν τους Βενεζουελάνους στην εξεύρεση ενός φιλειρηνικού δρόμου προς τα εμπρός», αναφέρει στην δήλωση του.

Γεραπετρίτης: Η Ελλάδα υπέρ της καθολικής τήρησης του Διεθνούς Δικαίου

Τη δική του απάντηση στα όσα συμβαίνουν στη Βενεζουέλα έδωσε τη Δευτέρα, αναφερόμενος επανειλημμένα στην τήρηση του διεθνούς δικαίου ο Υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, καθώς η χώρα μας είναι ένα από τα μη μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Όπως ανέφερε «ο λαός της Βενεζουέλας έχει το αναφαίρετο δικαίωμα να αποφασίσει για το μέλλον του, με πλήρη σεβασμό στα θεμελιώδη δικαιώματα και στις αρχές της δημοκρατίας».

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Ο κ. Γεραπετρίτης διαβεβαίωσε, ότι «σήμερα, στην έκτακτη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, η Ελλάδα θα υποστηρίξει την καθολική τήρηση του Διεθνούς Δικαίου. Τα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, έχουμε ξεχωριστή υποχρέωση να υποστηρίξουμε τις αρχές και αξίες, οι οποίες για 80 χρόνια έχουν στηρίξει την ειρήνη και την ευημερία στον κόσμο».

Κείμενο σε εξέλιξη…

Ο πρόεδρος της Κολομβίας Γουστάβο Πέτρο, πρώην αντάρτης, δήλωσε ότι θα «ξαναπάρει τα όπλα» ως απάντηση στις απειλές του Αμερικανού ομολόγου του Ντόναλντ Τραμπ, εν μέσω κλιμακούμενης έντασης μεταξύ των δύο χωρών μετά την αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση στη Βενεζουέλα.

«Είχα ορκιστεί να μην ξαναπιάσω όπλο στα χέρια μου μετά τη συμφωνία ειρήνης του 1989 αλλά για την πατρίδα θα ξανάπαιρνα τα όπλα», έγραψε ο αριστερός πρόεδρος της Κολομβίας στην πλατφόρμα X.

Στην ίδια ανάρτηση, τόνισε: «Κάθε στρατιώτης της Κολομβίας έχει στο εξής μια διαταγή: κάθε διοικητής που προτιμάει τη σημαία των Ηνωμένων Πολιτειών από εκείνην της Κολομβίας θα πρέπει αμέσως να αποσυρθεί».

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Ο Κολομβιανός πρόεδρος επέκρινε δριμύτατα την αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση στη Βενεζουέλα, κατηγορώντας τις ΗΠΑ ότι διέπραξαν απαγωγή «χωρίς καμιά νομική βάση» του προέδρου της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο.

Σύμφωνα με διεθνή μέσα, ο Μαδούρο αιχμαλωτίστηκε από αμερικανικές ειδικές δυνάμεις στο Καράκας, έπειτα από σειρά βομβαρδισμών που προηγήθηκαν της επιχείρησης.

Η αντιπαράθεση Πέτρο – Τραμπ κλιμακώνεται

Μετά την επιχείρηση, ο Ντόναλντ Τραμπ απάντησε στον Κολομβιανό ηγέτη με προσβλητικούς χαρακτηρισμούς. Αρχικά τον προειδοποίησε να «προσέχει τα δικά του οπίσθια» και στη συνέχεια τον αποκάλεσε «άρρωστο», υποστηρίζοντας ότι «παίρνει κοκαΐνη» και τη «πουλάει στις ΗΠΑ».

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Από την έναρξη της δεύτερης θητείας του Τραμπ, τον Ιανουάριο του 2025, οι δύο πρόεδροι έχουν ανταλλάξει επανειλημμένα σκληρές δηλώσεις για ζητήματα όπως η μετανάστευση, οι τελωνειακοί δασμοί και η διακίνηση ναρκωτικών.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Η κρίση στις σχέσεις ΗΠΑ – Κολομβίας

Οι σχέσεις Ουάσιγκτον και Μπογοτά, ιστορικά στενές σε στρατιωτικό και οικονομικό επίπεδο, βρίσκονται πλέον στο χαμηλότερο σημείο των τελευταίων δεκαετιών. Η αντιπαράθεση των δύο ηγετών απειλεί να διαρρήξει μια συμμαχία που για χρόνια θεωρούνταν πυλώνας σταθερότητας στη Λατινική Αμερική.

Ο Γουστάβο Πέτρο, πρώτος αριστερός πρόεδρος στην ιστορία της Κολομβίας, υπήρξε μέλος του αντάρτικου κινήματος M-19, το οποίο υπέγραψε συμφωνία ειρήνης στα τέλη της δεκαετίας του 1980. Στη συνέχεια διετέλεσε γερουσιαστής και δήμαρχος της Μπογοτά πριν εκλεγεί στην προεδρία.

Στην απώλεια του Γιώργου Παπαδάκη, ο οποίος έφυγε από τη ζωή μετά από οξύ έμφραγμα στο σπίτι του στο Κολωνάκι, αναφέρθηκε το πρωί της Δευτέρας 5 Ιανουαρίου η ειδική παθολόγος, Ματίνα Παγώνη, μιλώντας στην εκπομπή «Το Πρωινό» του ΑΝΤ1.

«Ο Γιώργος είναι ένας άνθρωπος που θα βρίσκεται μέσα στις καρδιές μας. Ένας μεγάλος δάσκαλος για εσάς γιατί σας δίδαξε πολλά πράγματα. Να φανταστείς αρνήθηκα να τον χαιρετήσω στην τελευταία εκπομπή γιατί δεν πιστεύω στους αποχαιρετισμούς γιατί δεν πιστεύω σε αυτό. Το κατάλαβε ο ίδιος και δεν το συζητήσαμε. Σε κάθε του εκπομπή έδωσε το αίμα του. Ήταν ο άνθρωπος που έμπαινε μέσα στα σπίτια. Ήταν η παρέα σε ανθρώπους που ήταν μόνοι τους στο σπίτι τους. Όταν αποφάσισε να φύγει, όλο αυτό του προκάλεσε ψυχολογικό στρες» ανέφερε αρχικά η Ματίνα Παγώνη.

Στη συνέχεια, αναφέρθηκε στον δεύτερο παράγοντα που πιθανόν επηρέασε την υγεία του. «Ο δεύτερος παράγοντας είναι το κάπνισμα, το είχαμε συζητήσει με τον Γιώργο. Κάπνιζε πάρα πολύ. Είχε πάθει ένα έμφραγμα στο παρελθόν. Ήταν μεγάλο το έμφραγμα. Όταν πήγε στο νοσοκομείο, ήταν νεκρός… δε γινόταν. Πρέπει να καταλάβουν όλοι ότι το κάπνισμα είναι ο πρώτος παράγοντας κινδύνου για καρδιαγγειακά προβλήματα, μετά τα υπόλοιπα», σημείωσε.

«Όταν κάποιος συνταξιοδοτείται, αλλάζει ο οργανισμός του. Ο οργανισμός είναι ένα μηχάνημα. Αλλάζει η ροή των μηχανημάτων» κατέληξε η γιατρός.

Σε σοβαρό τεχνικό πρόβλημα αποδίδει το πρωτοφανές «μπλακ άουτ» στο FIR Αθηνών ο αεροναυπηγός Φαίδων Καραϊωσηφίδης, επιχειρώντας να δώσει μια πρώτη τεχνική εξήγηση για την κατάρρευση των αερομεταφορών που παρέλυσε τα ελληνικά αεροδρόμια.

Όπως επισημαίνει, το κυρίαρχο σενάριο αφορά αστοχία στη διαδικασία μετατροπής του αναλογικού σήματος – που χρησιμοποιούν οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας για την επικοινωνία με τα αεροσκάφη – σε ψηφιακό. Μια τέτοια δυσλειτουργία μπορεί να προκαλέσει εκτεταμένο «θόρυβο» στις ραδιοσυχνότητες, οδηγώντας ουσιαστικά σε απώλεια επικοινωνίας με τα αεροπλάνα.

Εισαγγελική παρέμβαση για το «μπλακ άουτ» στα αεροδρόμια – Οι προειδοποιήσεις των ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίαςgoogletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Κατεπείγουσα προκαταρκτική εξέταση για το χθεσινό «μπλακ άουτ» στα αεροδρόμια διέταξε ο προϊστάμενος της Εισαγγελίας Πρωτοδικών Αθηνών Αριστείδης Κορέας, καθώς για αρκετές ώρες υπήρχε απαγόρευση πτήσεων στο FIR Αθηνών.

Αντικείμενο της έρευνας είναι να διαπιστωθεί εάν έχει τελεστεί το αδίκημα των επικίνδυνων παρεμβάσεων στη συγκοινωνία αεροσκαφών και από πού προήλθαν οι παρεμβολές σε όλες σχεδόν τις συχνότητες του FIR Αθηνών μFε αποτέλεσμα να μην μπορεί να πραγματοποιηθεί καμία πτήση.

«Περιμέναμε σε μία ατελείωτη ουρά και τελικά θα πετάξουμε την Παρασκευή». «Ταλαιπωρηθήκαμε πολύ και μας ακύρωσαν την πτήση».

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); }); Χάος & ταλαιπωρία

Το «μπλακ άουτ» έχει αποδοθεί, σε πρώτη φάση, σε διάφορους λόγους. Υπάρχει η εκδοχή των παρεμβολών, υπάρχει η εκδοχή της κυβερνοεπίθεσης, υπάρχουν συνδικαλιστές που μιλούν για το χρονικό ενός προαναγγελθέντος black out λόγω ελλείψεων στο προσωπικό και απαρχαιωμένων υποδομών, υπάρχουν και οι αεροπορικές εταιρείες που μιλούσαν δημόσια για προβλήματα πριν «τυφλωθεί» το FIR Αθηνών.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Σε ανακοίνωσή της η Aegean αναφέρει:

«H AEGEAN ενημερώνει ότι από τις 09:35 έως και τις 12:20 ανεστάλησαν πλήρως όλες οι πτήσεις από και προς τα ελληνικά αεροδρόμια. Στη συνέχεια, και συγκεκριμένα κατά το χρονικό διάστημα 12:20 – 18:00, επετράπησαν μόλις 35 κινήσεις ανά ώρα για το σύνολο του FIR Αθηνών, έναντι κανονικής χωρητικότητας περίπου 180 κινήσεων, δηλαδή σε επίπεδα χαμηλότερα του 20% της κανονικής επιχειρησιακής δυναμικότητας».

Στους πίνακες των αεροδρομίων οι περισσότερες πτήσεις εμφανίζονταν με την ένδειξη «καθυστερεί», «ακυρώθηκε», «νέα ώρα». Οι πρώτες πληροφορίες έκαναν λόγο για τεχνικό πρόβλημα και βλάβη. Στις ραδιοσυχνότητες παρατηρήθηκε «θόρυβος» που είχε τη μορφή συνεχούς, ακούσιας εκπομπής. Χάθηκε η δυνατότητα επικοινωνίας με τα αεροπλάνα, ενώ ταυτόχρονα παρουσιάστηκε και πτώση των τηλεφωνικών γραμμών επιχειρησιακής επικοινωνίας.

Ωστόσο, μέχρι αυτή την ώρα παραμένει άγνωστο το τι ακριβώς προκάλεσε τις παρεμβολές και το πρωτοφανές πρόβλημα στο FIR Αθηνών.

«Οι γενεσιουργές αιτίες του τεχνικού προβλήματος, το οποίο δεν έχει καταγραφεί στο παρελθόν με αυτήν την έκταση και μορφή, τελούν υπό ενδελεχή διερεύνηση. Συνεχίζονται οι έλεγχοι σε όλους τους αναμεταβιβαστικούς σταθμούς, ενώ πραγματοποιείται πτήση ελέγχου του φάσματος συχνοτήτων με αεροσκάφος της ΥΠΑ, με τη συνδρομή της ΕΕΤΤ. Η ΥΠΑ συνεργάζεται στενά με τον φορέα επικοινωνιών ΟΤΕ για την πλήρη τεκμηρίωση του περιστατικού και τη λήψη μέτρων πρόληψης», ήταν η ανακοίνωση της ΥΠΑ.

Δεν είναι, βέβαια, η πρώτη φορά που οι ΗΠΑ επεμβαίνουν σε μια χώρα της Λατινικής Αμερικής για να ανατρέψουν μια κυβέρνηση που δεν είναι του γούστου τους και να εγκαταστήσουν μια άλλη, δική τους. Εχουν προηγηθεί, ιστορικά, δύο μεγάλα κύματα τέτοιων επεμβάσεων.

Το πρώτο, στις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα, από την Κούβα και την Αϊτή, ως τον Παναμά, τη Νικαράγουα και το Μεξικό. Ηταν η εποχή της «διπλωματίας των κανονιοφόρων» και των πρώτων «Banana republics». Η εποχή του περίφημου «δόγματος Mονρόε», που από το 1823 προστάτευε, υποτίθεται, την αμερικανική ήπειρο από τον επεκτατικό ευρωπαϊκό εποικισμό και την έθετε υπό την κυριαρχία των Ηνωμένων Πολιτειών, οι οποίες, σε αντάλλαγμα, δεσμεύονταν να μην αναμειγνύονται στις ευρωπαϊκές υποθέσεις.

Το δεύτερο κύμα, από τη Γουατεμάλα το 1954 ως τον Παναμά το 1989, περιλαμβάνει πάνω από δέκα ανάλογες επεμβάσεις, άλλες εντελώς άμεσες, όπως στη Χιλή το 1973, και άλλες έμμεσες, όπως στη Βραζιλία, την Ουρουγουάη ή την Αργεντινή. Ηταν όλες ενταγμένες στη λογική του Ψυχρού Πολέμου και είχαν ως κοινή δικαιολογία την αποτροπή του «κομμουνιστικού κινδύνου» και της σοβιετικής διείσδυσης.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Μα από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου κι ύστερα, οι επεμβάσεις αυτού του τύπου εξέλιπαν. Στις χώρες της Λατινικής Αμερικής δόθηκε, για πρώτη φορά, το περιθώριο να εκλέγουν τις κυβερνήσεις τους, χωρίς αυτές να απειλούνται με βίαιη ανατροπή, αν κακοκαρδίσουν την Ουάσιγκτον ή οικονομικά συμφέροντα που συνδέονται μαζί της. Αυτό το σύντομο δημοκρατικό διάλειμμα, που διήρκεσε ένα τέταρτο του αιώνα, φαίνεται ότι τώρα τελειώνει. Και αυτό είναι που δίνει μια ιστορική διάσταση και σημασία στην επέμβαση Τραμπ στη Βενεζουέλα.

Είναι η πρώτη φορά που οι ΗΠΑ επεμβαίνουν για να επιβάλουν «αλλαγή καθεστώτος» σε μια χώρα της ηπείρου, μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου και χωρίς τη δικαιολογία ή το πρόσχημα κάποιας σοβιετικής απειλής. Είναι η πρώτη φορά που δηλώνεται επισήμως από έναν αμερικανό πρόεδρο ότι η Ουάσιγκτον θα διοικεί, ως προτεκτοράτο, μια ανεξάρτητη χώρα, στην οποία επενέβη στρατιωτικά. Κι είναι η πρώτη φορά που ένας πρόεδρος δηλώνει ανοιχτά και δημόσια ότι η επέμβαση έχει ως στόχο την εκμετάλλευση των πλουτοπαραγωγικών πηγών της χώρας στην οποία επενέβη. Του πετρελαίου, στην περίπτωση της Βενεζουέλας.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Για όλους αυτούς τους λόγους είναι προφανές ότι αυτό που συνέβη στο Καράκας δεν είναι ακόμη μία, συνηθισμένη επέμβαση. Συνιστά μια ιστορική στροφή. Μια αλλαγή εποχής. Μια επιστροφή όχι στην εποχή του Ψυχρού Πολέμου και των σκοπιμοτήτων του, αλλά στην προηγούμενη, την εποχή των κανονιοφόρων και των πολέμων της μπανάνας. Και αυτή η αλλαγή εποχής δεν αφορά μόνον την αμερικανική ήπειρο. Ρίχνει τη σκιά της στην Ευρώπη και στον κόσμο ολόκληρο. Ανοίγει τον ασκό του Αιόλου.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Είναι αλήθεια, βέβαια, ότι αυτή τη φορά, στόχος της αμερικανικής παρέμβασης δεν ήταν κάποια δημοκρατική κυβέρνηση, υπερβολικά δημοκρατική για τα αμερικανικά γούστα, όπως γινόταν την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου. Ηταν ένα βίαιο, αυταρχικό καθεστώς, με ανύπαρκτη δημοκρατική νομιμοποίηση και με βαριές κατηγορίες στην πλάτη του για νοθεία στις εκλογές, αυθαίρετη φίμωση της αντιπολίτευσης, παρανομίες και βασανιστήρια. Μα αυτό δεν αλλάζει σε τίποτε την ουσία, τη σημασία και τον χαρακτήρα της αμερικανικής επέμβασης – η οποία άλλωστε δεν επικαλέστηκε τη δημοκρατία ή τα ανθρώπινα δικαιώματα ως δικαιολογία. Το πετρέλαιο επικαλέστηκε και τα ναρκωτικά. Και δεν μειώνει, επίσης, στο ελάχιστο τους κινδύνους για τον κόσμο, στους οποίους η επέμβαση αυτή ανοίγει την πόρτα.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Απέναντι σε μια τέτοιας σημασίας εξέλιξη, θα μπορούσε να καταλάβει κανείς τις σκοπιμότητες που θα εμπόδιζαν την κυβέρνηση μιας ευρωπαϊκής, δημοκρατικής χώρας, που εξαρτά σε μεγάλο βαθμό την ασφάλειά της από την αμερικανική αμυντική ομπρέλα, να αποτολμήσει μια δημόσια αποδοκιμασία μιας κίνησης τόσο ανοιχτά αντίθετης σε κάθε έννοια διεθνούς δικαίου. Μα είναι δύσκολο να καταλάβει κανείς μια στάση απόλυτης, ανεπιφύλακτης επιδοκιμασίας, σαν αυτή που επέλεξε, ως πρώτη αντίδραση, η ελληνική κυβέρνηση. Κι είναι ακόμη πιο δύσκολο να καταλάβει τη σκοπιμότητα πίσω από τη δήλωση του Πρωθυπουργού, πως «δεν είναι η στιγμή να σχολιάσουμε τη νομιμότητα» των αμερικανικών ενεργειών. Η Ελλάδα, ειδικά, δεν έχει το περιθώριο να εμφανίζεται πως αντιμετωπίζει τη διεθνή νομιμότητα – ή ό,τι έχει απομείνει από αυτήν – ως παρανυχίδα.

Ερωτήματα, σχετικά με τα αίτια και τον τρόπο αποκατάστασης της ολικής απώλειας επικοινωνιών στις συχνότητες του Κέντρου Ελέγχου Περιοχής Αθηνών-Μακεδονίας (ΚΕΠΑΘΜ), θέτει σε σημερινή ανακοίνωσή της η Ένωση Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας (ΕΕΕΚΕ), μετά από δύο διαδοχικά δελτία Τύπου της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ), τα οποία, σύμφωνα με την Ένωση, ήταν «αντιφατικές ανακοινώσεις».

Όπως σημειώνει η ΕΕΕΚΕ, στις επίσημες ανακοινώσεις της ΥΠΑ αρχικά έγινε λόγος «για εκτεταμένη και επίμονη παρεμβολή με μεγάλη γεωγραφική έκταση», ενώ στη συνέχεια το περιστατικό αποδόθηκε «σε τεχνικό πρόβλημα εντοπισμένο σε συγκεκριμένο σημείο». Η Ένωση υπογραμμίζει ότι μέχρι στιγμής «δεν έχει υπάρξει σαφής ενημέρωση ούτε για τα ακριβή αίτια του συμβάντος, ούτε για τη διαδικασία μέσω της οποίας αποκαταστάθηκε η λειτουργία των συχνοτήτων».

Παράλληλα, η ΕΕΕΚΕ επισημαίνει ότι στα δελτία Τύπου της ΥΠΑ δεν υπήρξε αναφορά στον ρόλο των ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας, οι οποίοι, όπως αναφέρει, διαχειρίστηκαν την κατάσταση και εξασφάλισαν την ασφαλή προσγείωση όλων των πτήσεων, παρά τις δυσκολίες και τις τεχνικές αστοχίες παλαιότερων συστημάτων. Σύμφωνα με την Ένωση, το προσωπικό εργάστηκε υπό ιδιαίτερα απαιτητικές συνθήκες, χωρίς πρόσθετη υποστήριξη. Αναφέρεται, επίσης, σε πιέσεις προς τους ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας για την αποδοχή αυξημένης κυκλοφορίας, με στόχο τον περιορισμό των καθυστερήσεων, τη στιγμή που, όπως υποστηρίζει η ΕΕΕΚΕ, δεν έχει διασφαλιστεί ότι το πρόβλημα δεν θα επαναληφθεί.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Η Ένωση εκφράζει επιφυλάξεις και για τις αναφορές περί «άγνωστων παρεμβολών», επισημαίνοντας ότι αυτές φέρονται να επηρέασαν επιλεκτικά συγκεκριμένες κεραίες που εξυπηρετούν το ΚΕΠΑΘΜ και όχι άλλες εγκαταστάσεις, ακόμη και σε περιοχές όπου ο εξοπλισμός βρίσκεται στον ίδιο χώρο. Παράλληλα, ζητά πλήρη και σαφή ενημέρωση για το τι ακριβώς προκάλεσε το περιστατικό, αν έχει συμβεί στο παρελθόν παρόμοια αστοχία και αν είχαν ληφθεί μέτρα πρόληψης.

Αναφορά γίνεται, επίσης, σε προηγούμενο περιστατικό, τον Αύγουστο, που αφορούσε απώλεια γραμμής μεταφοράς δεδομένων από τον λόφο Μερέντα, υποστηρίζοντας ότι τότε η αντικατάσταση κρίσιμου ανταλλακτικού καθυστέρησε σημαντικά και ότι δεν αναζητήθηκαν ευθύνες. Τέλος, η ΕΕΕΚΕ αναφέρει ότι η Διοίκηση της ΥΠΑ δεν έχει ζητήσει συγγνώμη από το επιβατικό κοινό, ούτε έχει αναλάβει την ευθύνη για τα προβλήματα που προέκυψαν. Υπογραμμίζει ότι η κατάσταση του εξοπλισμού της ΥΠΑ παραμένει κρίσιμη και προειδοποιεί ότι, «χωρίς άμεσες παρεμβάσεις, το σύστημα εναέριας κυκλοφορίας ενδέχεται να αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες κατά την επερχόμενη θερινή περίοδο, σημειώνοντας ότι την ευθύνη για μια τέτοια εξέλιξη δεν θα φέρουν οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας».

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Ολοκληρη η ανακοίνωση της Ένωσης Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας (ΕΕΕΚΕ) έχει ως εξής:googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

«Μετά από μια ημέρα και δύο δελτία τύπου της Υ.Π.Α., όπου το δεύτερο αναιρεί το πρώτο, ακόμα δεν έχουμε μάθει γιατί συνέβη η ολική απώλεια στις συχνότητες του Κ.Ε.Π.ΑΘ.Μ. και ακόμα πιο ανησυχητικά πώς αποκαταστάθηκε. Από τις θεωρίες περί «επίμονης», «μαζικής παρεμβολής» με μεγάλη «γεωγραφική έκταση» φτάσαμε στο «τεχνικό πρόβλημα», εντοπισμένο σε ένα σημείο. Ακούσαμε δηλώσεις μέχρι και ότι «τρελάθηκε το σύστημα».

Η Διοίκηση της Υ.Π.Α. με τέτοιες αντιφατικές ανακοινώσεις που στερούνται σοβαρότητας, για ακόμη μία φορά εκτίθεται και δείχνει τη γύμνια της και την κατάσταση πανικού στην οποία βρίσκεται.

Σε κανένα από τα δελτία τύπου δεν έγινε η παραμικρή αναφορά για την υπεράνθρωπη προσπάθεια τα Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας και για το ότι κατάφεραν να διαχειριστούν μια πρωτοφανή κατάσταση με υποδειγματικό τρόπο και να φροντίσουν ώστε όλες οι πτήσεις να προσγειωθούν ασφαλώς, εργαζόμενοι κάτω από αντίξοες συνθήκες και εκτεθειμένοι σε αστοχίες των ξεπερασμένων συστημάτων χωρίς καμία υποστήριξη από την Διοίκηση.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Η μη εκτίμηση στους εργαζομένους, καταδεικνύει την άκρατη αλαζονεία της Διοίκησης της Υ.Π.Α. που δεν είχε την ελάχιστη αξιοπρέπεια να σταθεί σε αυτούς που εγγυήθηκαν την ασφάλεια των πτήσεων, την ίδια στιγμή που η υπηρεσία και τα συστήματά της τους εξέθεσε για ακόμη μία φορά και διασυρθήκαμε ως χώρα διεθνώς.

Η Διοίκηση της Υ.Π.Α. δεν μπορεί να κρύψει το μένος της απέναντι στους Ε.Ε.Κ., παρότι καπηλεύεται το έργο τους και ταυτόχρονα, σε κάθε ευκαιρία, υποτιμά τις ικανότητες και τον επαγγελματισμό τους. Η Διοίκηση της Υ.Π.Α., είναι για ακόμα μια φορά έκθετη για τον διασυρμό της χώρας τόσο με το συμβάν όσο και με την διαχείριση του. Φυσικά η Υ.Π.Α. προσπαθεί να μετριάσει τις εντυπώσεις λέγοντας ότι δε συνέβη και κάτι πολύ σοβαρό και ότι δε διακυβεύτηκε σε κανένα σημείο η ασφάλεια των πτήσεων. Δεν αναφέρει πουθενά ότι ο μόνος λόγος που τα αεροσκάφη προσγειώθηκαν ασφαλώς ήταν η υποδειγματική διαχείριση των Ε.Ε.Κ. και όχι τα μέσα που τους παρείχε η Υ.Π.Α..

Καλούμε τη Διοίκηση της Υ.Π.Α. να σταματήσει να πιέζει τους Ε.Ε.Κ. στην βάρδια να αποδεχτούν περισσότερη κυκλοφορία, για να μετριάσει το πρόβλημα με τις καθυστερήσεις, την στιγμή που δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι το πρόβλημα δεν θα επαναληφθεί, αφού ακόμα δεν το έχει εντοπίσει καν.

Στην προσφιλή της τακτική να αποποιηθεί κάθε ευθύνη η Διοίκηση της Υ.Π.Α., μην μπορώντας αυτή τη φορά να κατηγορήσει τους Ε.Ε.Κ. και τα αιτήματα τους, κατέφυγε στην επίκληση «άγνωστων παρεμβολών» που παραδόξως ήταν «εκτεταμένες γεωγραφικά», αλλά επηρέαζαν επιλεκτικά τις κεραίες που εξυπηρετούν το Κ.Ε.Π.ΑΘ.Μ. και όχι αυτές που εξυπηρετούν τα αεροδρόμια, που σε πολλά σημεία ανά την Ελλάδα, βρίσκονται στον ίδιο χώρο. Αναρωτιόμαστε αν θα μας ενημερώσει η Υ.Π.Α. τι τελικά όντως συνέβη ή αν και αυτό θα θαφτεί, μπροστά στην φανταχτερή προσπάθεια του ήδη εκτός χρονοδιαγραμμάτων Action Plan. Τελικά η αλήθεια αποκαλύφθηκε και τώρα παίζουμε ξανά με τις λέξεις, όπως έγινε και τον περασμένο Αύγουστο στην περίπτωση της απώλειας της γραμμής μεταφοράς δεδομένων από τον λόφο Μερέντα. Τότε αποδείχτηκε περίτρανα ότι η Υ.Π.Α. επι ένα χρόνο αξιολογούσε αν θα έπρεπε να πάρει το ανταλλακτικό, το οποίο αστόχησε και το οποίο μέχρι σήμερα, 5 μήνες μετά την βλάβη δεν έχει αποκτηθεί. Φυσικά καμία ευθύνη δεν αναζητήθηκε από την πολιτική ηγεσία και κανενός το αυτί δεν ίδρωσε.

Τώρα περιμένουμε να μάθουμε τι ακριβώς αστόχησε χθες, αν έχει συμβεί ξανά τέτοια αστοχία και έχει αποκρυβεί, καθώς και γιατί η Υ.Π.Α. δεν φρόντισε να θωρακίσει το σύστημα από ένα ενδεχόμενο όπως το χθεσινό. Ακούσαμε δήλωση σε τηλεοπτικό σταθμό ότι έχει υπάρξει ξανά παρόμοιο πρόβλημα μικρότερης έκτασης. Πρέπει να μας απαντήσει τελικά η Υ.Π.Α. αν αυτή η δήλωση αληθεύει και αν αληθεύει γιατί δεν ελήφθησαν μέτρα για να αποτραπεί αυτό που έγινε χθες.

Η Διοίκηση της Υ.Π.Α. μέσα στην κενή περιεχομένου φλυαρία των Δελτίων τύπου που εκδίδει δεν έχει συμπεριλάβει τις δυο πιο σημαντικές αναφορές:

Να ζητήσει συγγνώμη από το επιβατικό κοινό και να αναλάβει την ευθύνη για τα προβλήματα.

Το ότι δεν το έχει κάνει απλά δείχνει ότι δεν έχει διάθεση να επιλύσει το πρόβλημα, αφού δεν τολμάει καν να το αποδεχθεί.

Αφού η Διοίκηση της Υ.Π.Α. δεν κάνει το χρέος της στο επιβατικό κοινό, τότε θα πρέπει να επιληφθεί του θέματος η πολιτική ηγεσία. Ευελπιστούμε ότι στο κρίσιμο αυτό σημείο η πολιτική ηγεσία θα σταματήσει να πιστεύει τις δικαιολογίες της Διοίκησης της Υ.Π.Α. που απλά κάθε φορά καθησυχάζει το Υπουργείο, μέχρι να εμφανιστεί το επόμενο πρόβλημα.

Ένα είναι βέβαιο ότι η κατάσταση με τον εξοπλισμό στην Υ.Π.Α. δεν μπορεί να παραμείνει ως έχει. Αν δεν γίνουν κινήσεις να αλλάξει, τότε το σύστημα της εναέριας κυκλοφορίας στη χώρα δεν θα μπορέσει να αντεπεξέλθει στην κυκλοφορία της επερχόμενης καλοκαιρινής περιόδου και γι’ αυτό δεν θα έχουν καμία ευθύνη οι Ε.Ε.Κ.. Η ευθύνη θα ανήκει εξολοκλήρου στην Διοίκηση της Υ.Π.Α. και σε όσους την επιβλέπουν».

Οι πωλήσεις υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) σε παγκόσμιο επίπεδο αναμένεται να καταγράψουν αύξηση έως 8% το 2026 λόγω της μεγάλης προσφοράς και των χαμηλότερων τιμών που τονώνουν τη ζήτηση, σύμφωνα με εκτιμήσεις του Bloomberg Intelligence.

Ηδη η χρονιά ξεκίνησε με νέα μεγάλη συμφωνία αφού η Αίγυπτος έδωσε τα χέρια με το Κατάρ για να προμηθευτεί το Κάιρο έως 24 φορτία LNG στα λιμάνια Ain Sokhna και Damietta.

Οι πωλήσεις υγροποιημένου φυσικού αερίου ήταν συνολικά αυξημένες ήδη από φέτος και αναμένεται όταν θα βγουν τα τελικά στοιχεία για το 2025 να καταγράψουν τη μεγαλύτερη αύξηση των τελευταίων τριών ετών.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας Kpler, οι εξαγωγές LNG του 2025 προβλέπεται ότι αυξήθηκαν κατά 4% σε σύγκριση με το 2024, φτάνοντας τα 429 εκατομμύρια τόνους. Η αύξηση οφείλεται κυρίως στην επέκταση της παραγωγικής ικανότητας σε έργα LNG στον Καναδά και στο έργο Prairie Plains των ΗΠΑ. Οι Ηνωμένες Πολιτείες εδραιώνουν σταθερά τη θέση τους ως σημαντικός εξαγωγέας LNG και είναι έτοιμες να γίνουν το πρώτο έθνος που θα ξεπεράσει τα 100 εκατομμύρια τόνους σε ετήσιες εξαγωγές.

Dating coach στη φοροδιαφυγή

Αλλη μια υπόθεση φοροδιαφυγής μέσω social media που υπερβαίνει τα 300.000 ευρώ αποκάλυψε η ομάδα των… «hackers» της ΑΑΔΕ. Αξιοποιώντας τον ειδικό αλγόριθμο, εντόπισαν γνωστό διαδικτυακό «dating coach» ο οποίος, μέσω TikTok, προσέγγιζε υποψήφια «καμάκια» και εκπαίδευε επίδοξους «Δον Ζουάν» πώς να φτάσουν σε νέες κατακτήσεις αλλά… δεν έκοβε ποτέ καμία απόδειξη για τις υπηρεσίες εκπαίδευσης που παρείχε. Περισσότερα από 2.000 άτομα έχουν αγοράσει κάποια από τις παρεχόμενες υπηρεσίες του, με τις οποίες ο… coach υπόσχεται ότι θα τους «αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο φλερτάρουν μια γυναίκα». Στελέχη της ΑΑΔΕ συμμετείχαν αφανώς στην εκδήλωση που διοργάνωσε ο dating coach, υπό την ιδιότητα των εκπαιδευομένων. Η αιφνιδιαστική παρέμβαση του ελεγκτικού μηχανισμού αποκάλυψε τη μη έκδοση αποδείξεων για το σύνολο των συμμετεχόντων, με αποτέλεσμα τον άμεσο καταλογισμό των προβλεπόμενων προστίμων. Παράλληλα, ο φορολογικός έλεγχος βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη και επεκτείνεται στη συνολική δραστηριότητα του συγκεκριμένου προσώπου σε βάθος πενταετίας.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Εξαγορά στις φράουλες

Την εξαγορά της εταιρείας Kyriazis Strawberries (Φράουλες Κυριαζής) ανακοίνωσε πριν από λίγες ημέρες η ισπανική εταιρεία El Pinar, που διατηρεί χωράφια και θερμοκήπια σε Ισπανία, Πορτογαλία και Ρουμανία και θεωρείται από τους ισχυρότερους «παίκτες» πανευρωπαϊκά. Μέσω της εξαγοράς, η El Pinar αποκτά παρουσία στην Ελλάδα, από όπου οργανώνει ήδη τη διοχέτευση της ετικέτας «muMU» στην ευρύτερη περιοχή της Νότιας και Ανατολικής Ευρώπης, ενώ η παραγωγή της Φράουλες Κυριαζής εντάσσεται ως έχει στην ισπανική εταιρεία. Από τη μεριά της, η αχαϊκή εταιρεία του πρωτογενούς τομέα αποκτά πρόσβαση σε μια μεγάλη αγορά, καθώς και στην τεχνογνωσία μιας εκ των κορυφαίων ευρωπαϊκών εταιρειών στον κλάδο.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); }); Η «Γεωργία με Ευφυΐα» ισχυροποιείται

Η «Γεωργία με Ευφυΐα» γίνεται όλο και πιο ισχυρή καθώς ενισχύεται το υφιστάμενο δίκτυο με 1.800 Σταθμούς Συλλογής Δεδομένων. Το έργο που υλοποιείται στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ενωσης – NextGenerationEU έχει προσελκύσει πανευρωπαϊκό ενδιαφέρον, βρίσκεται στο στάδιο της εγκατάστασης συνολικά 4.800 Υποστηρικτικών Σταθμών Συλλογής Δεδομένων σε αγροτεμάχια σε όλη την ελληνική επικράτεια. Η πλατφόρμα αυτή θα αποτελέσει κεντρικό πυλώνα για την εφαρμογή πολιτικών ψηφιακού μετασχηματισμού σε ελληνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Αλλαγή σκυτάλης στο Ιατρικό Αθηνών

Στους γιους του, Βασίλη και Χρήστο Αποστολόπουλο, αφήνει τη σκυτάλη του Ιατρικού Αθηνών ο δρ Γεώργιος Αποστολόπουλος, που παραιτήθηκε από το αξίωμα του προέδρου του ΔΣ της εταιρείας. Πρόεδρος αναλαμβάνει ο Βασίλης Αποστολόπουλος, ενώ ο Χρήστος Αποστολόπουλος θα εκτελεί καθήκοντα διευθύνοντος συμβούλου. Ο δρ Γεώργιος Αποστολόπουλος παραμένει στο ΔΣ της εταιρείας ως εκτελεστικό μέλος. «Σήμερα δεν αλλάζει απλώς μια διοίκηση, σήμερα αλλάζει η κλίμακα του οράματος» ανέφερε την περασμένη Παρασκευή (2/1/2026) ο ιστορικός πρόεδρος και ιδρυτής του Ιατρικού Αθηνών.

Επενδύσεις στην καπνοβιομηχανία

Επενδύσεις συνολικού ύψους που ενδέχεται να ξεπεράσει τα 8,5 εκατ. ευρώ ανακοίνωσε στο μήνυμά του προς τους εργαζόμενους της Καπνοβιομηχανίας Καρέλια ο διευθύνων σύμβουλος Ανδρέας Καρέλιας. Κεντρικός στόχος της εταιρείας για το 2026 είναι η βελτίωση της αποδοτικότητας της γραμμής παραγωγής. Επιπλέον, ο επικεφαλής της επιχείρησης ανακοίνωσε την έκτακτη παροχή 1.800 ευρώ μεικτά ανά εργαζόμενο ως μπόνους για την επίτευξη νέου ρεκόρ στις πωλήσεις, με περισσότερα από 18 δισ. τσιγάρα, σημειώνοντας αύξηση 9% σε σχέση με το 2024.

Νορβηγία: κυριαρχεί η ηλεκτροκίνηση

Το 95,9% όλων των νέων αυτοκινήτων που ταξινομήθηκαν στη Νορβηγία μέσα στο 2025 ήταν ηλεκτρικά, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία που έδωσε η χώρα στη δημοσιότητα. Συνολικά πέρυσι κυκλοφόρησαν στους δρόμους 179.549 νέα αυτοκίνητα, καταγράφοντας αύξηση 40% σε σχέση με το 2024. Για πέμπτη συνεχόμενη χρονιά η Tesla ηγήθηκε της αγοράς με μερίδιο 19,1%. Ακολούθησαν στις πωλήσεις η Volkswagen με μερίδιο 13,3% και η Volvo με μερίδιο 7,8%.

Ταξιδεύοντας ανά την Ελλάδα, στις ακτές του Σαρωνικού, στον Κορινθιακό, στον Αμβρακικό και αλλού, παρατηρεί κανείς τους χαρακτηριστικούς κύκλους των κλωβών υδατοκαλλιέργειας στην επιφάνεια της θάλασσας. Η εικόνα γνώριμη, όμως τα όσα γίνονται κάτω από την επιφάνεια του νερού και συνολικά γύρω από τη βιομηχανία της καλλιέργειας ψαριών και οστράκων αποτελούν… «απάτητη» περιοχή. Τα «ΝΕΑ» ρίχνουν φως στον βυθό των υδατοκαλλιεργειών και θέτουν το καίριο ερώτημα: αξίζει, σε διατροφικούς, οικονομικούς και περιβαλλοντικούς όρους, η ανάπτυξη της υδατοκαλλιέργειας στην Ελλάδα;

Σημειώνεται πως οι περισσότερες υδατοκαλλιέργειες είναι ιχθυοκαλλιέργειες μεσογειακών ειδών, κυρίως τσιπούρας και λαβρακίου, ενώ σε αρκετές μονάδες υπάρχουν και άλλα ψάρια, όπως κρανιός, φαγκρί και μυλοκόπι. Τα βασικά ερωτήματα που τίθενται δε, με δεδομένη την υπεραλίευση και την κλιματική κρίση, είναι δύο.

Περιβάλλον: Απαραίτητες ή καταστρεπτικές;

Οι ιχθυοκαλλιέργειες έχουν σημαντικές συνέπειες στο θαλάσσιο περιβάλλον. Οπως αναφέρει στα «ΝΕΑ» ο γενικός διευθυντής του ελληνικού γραφείου της Greenpeace, Νίκος Χαραλαμπίδης, οι περιβαλλοντικοί κανόνες για την ανάπτυξη των ιχθυοκαλλιεργειών είτε δεν υπάρχουν, είτε δεν εφαρμόζονται. Προβλήματα διαπιστώνονται, για παράδειγμα, σε λιβάδια ποσειδωνίας που βρίσκονται κοντά τους. Οι ποσειδωνίες παίζουν κομβικό ρόλο στο θαλάσσιο οικοσύστημα ως «καθαριστές», ενώ βοηθούν και στην αναπαραγωγή των ψαριών, που εναποθέτουν τα ψάρια τους εκεί.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

«Οι κλωβοί βρίσκονται σε μικρούς κόλπους με αργή ανανέωση νερού, ακόμα και σε περιοχές NATURA, σε αποστάσεις λίγων μέτρων από τα βράχια. Οι στρατηγικές μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) είναι ελλιπείς, ενώ οι έλεγχοι που πραγματοποιούν φορείς όπως το Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ) και το Πανεπιστήμιο Πατρών είναι αδιαφανείς. Πρέπει να δημιουργηθεί ένας ανεξάρτητος φορέας που θα είναι αξιόπιστος, θα κάνει ελέγχους σε πραγματικό χρόνο, θα δημοσιεύει τακτικά τα ευρήματά του και θα κάνει προτάσεις ώστε οι ελληνικές ιχθυοκαλλιέργειες να μπορούν να εκμεταλλευτούν τα συγκριτικά τους πλεονεκτήματα έναντι των άλλων χωρών-παραγωγών» λέει ο επικεφαλής της Greenpeace.

Η Εύα Δουζίνα, πρόεδρος της οργάνωσης «Καθετή» που δραστηριοποιείται κατά της ανάπτυξης της ιχθυοκαλλιέργειας στον Πόρο, αλλά και πρόεδρος του αμερικανικού Ιδρύματος Rauch που έχει υποστηρίξει έρευνες για τις επιπτώσεις των υδατοκαλλιεργειών, αναφέρει ότι οι ιχθυοκαλλιέργειες μολύνουν σημαντικά το θαλάσσιο περιβάλλον, κυρίως με τα ιχθυάλευρα και τα έλαια που χρησιμοποιούν για την ανάπτυξη των ψαριών, αλλά και τα φάρμακα και χημικά που χρησιμοποιούνται στους κλωβούς. «Εχουμε μελετήσει αρκετές ΣΜΠΕ και διαπιστώνουμε απίστευτα λάθη, συχνά λείπει το 70% των στοιχείων, ενώ η ζημιά στο περιβάλλον υποκαταγράφεται σε ποσοστό περίπου 40%» σημειώνει.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Από τη μεριά της, η ΕΛΟΠΥ (Ελληνική Οργάνωση Παραγωγών Υδατοκαλλιέργειας) ισχυρίζεται ότι «η λειτουργία των μονάδων ιχθυοκαλλιέργειας διέπεται από αυστηρούς εθνικούς νόμους και ευρωπαϊκούς κανόνες και βασίζεται σε διαρκή επιστημονική τεκμηρίωση». Οπως αναφέρει ο διευθύνων σύμβουλος της «Γαλαξίδι Θαλάσσιες Καλλιέργειες», Σπύρος Γιαννουλάτος, η επιβάρυνση από την ιχθυοκαλλιέργεια φτάνει σε ακτίνα 30-40 μέτρων. Απαντώντας στην κριτική που δέχονται οι ελληνικές ιχθυοκαλλιέργειες για τη μικρή απόστασή τους από τις ακτές και το γεγονός ότι σε άλλες χώρες (π.χ. Τουρκία, Ισπανία) τα όρια είναι πολύ αυστηρότερα, επισημαίνει ότι αυτό που έχει σημασία είναι το βάθος και τα ρεύματα, όχι η απόσταση από την ακτή. Για την επάρκεια των ελέγχων λέει πως γίνονται κάθε 20-30 ημέρες, είτε με προειδοποίηση είτε χωρίς, ακόμα και από την αμερικανική Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA).

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Ο Νίκος Χαραλαμπίδης υποστηρίζει ότι η ανάπτυξη της ιχθυοκαλλιέργειας δεν είναι από μόνη της μια περιβαλλοντική καταστροφή, όμως ο τρόπος με τον οποίον αυτή γίνεται στην Ελλάδα είναι πολύ προβληματικός. «Λόγω της υπεραλίευσης και της χρήσης καταστροφικών εργαλείων για την αλιεία, οι θάλασσες χρειάζονται τουλάχιστον 5-10 χρόνια ώστε να επανέλθουν σε μια υγιή κατάσταση που θα τους επιτρέπει να φιλοξενούν αρκετά ψάρια για να καλύπτονται οι διατροφικές μας ανάγκες. Μέχρι τότε τουλάχιστον οι ιχθυοκαλλιέργειες έχουν να παίξουν στρατηγικό ρόλο».

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Ο ίδιος προσθέτει ότι είναι αρκετά συνήθεις οι κακές πρακτικές, όπως η εγκατάλειψη των υποδομών της ιχθυοκαλλιέργειας όταν μια εταιρεία πτωχεύσει, δημιουργώντας τις λεγόμενες ιχθυοκαλλιέργειες-φαντάσματα (ghost farms). «Με τον χωροταξικό σχεδιασμό του 2011 απλά επεκτείνονται οι υπάρχουσες ιχθυοκαλλιέργειες, δεν προκρίνεται ο εξορθολογισμός της τοποθέτησής τους με βάση επιστημονικά ευρήματα, όπως είναι η θερμοκρασία στην επιφάνεια της θάλασσας ή η ανανέωση του νερού μέσω ρευμάτων» τονίζει.

Οικονομία: Εξαγωγικός κλάδος ή μηχανή χρεών;

Το 2024 οι ελληνικές ιχθυοκαλλιέργειες παρήγαγαν 123.000 τόνους τσιπούρας και λαβρακίου, που αντιστοιχούν στο το 13%-14% της συνολικής παραγωγής ψαριών υδατοκαλλιέργειας στην ΕΕ, καταλαμβάνοντας την τρίτη θέση στη σχετική λίστα, πίσω από Ισπανία (23%) και Γαλλία (18%). Στα μεσογειακά είδη δε, όπως η τσιπούρα και το λαβράκι, η Ελλάδα είναι πρωταθλήτρια στην ΕΕ με πάνω από τη μισή παραγωγή (55%). Το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής εξάγεται σε χώρες της ΕΕ, με κορυφαίους προορισμούς την Ιταλία, την Ισπανία και τη Γαλλία, όπου καταλήγει το 73%. Στην ελληνική αγορά πωλείται περίπου το 18% της παραγωγής, ενώ ένα 10% καταλήγει σε τρίτες χώρες, όπως οι ΗΠΑ, το Ισραήλ κ.ά.

Σε χρηματικά μεγέθη αυτό μεταφράζεται σε τζίρο 768,4 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 585 εκατ. ευρώ αντιστοιχούν στις εξαγωγές. Δεδομένου ότι οι συνολικές εξαγωγές αγαθών (πλην καυσίμων και πλοίων) της χώρας για το 2024 ανήλθαν σε 35,6 δισ. ευρώ, τα ψάρια ιχθυοκαλλιέργειας αντιστοιχούν περίπου στο 2% του συνόλου. Σε αυτό το πλαίσιο, ο πολλαπλασιασμός της παραγωγής που «υπόσχεται» η ανάπτυξη των ΠΟΑΥ θεωρείται από τους εκπροσώπους της βιομηχανίας ως μια κίνηση προς την κατεύθυνση της εξωστρέφειας και ενός νέου παραγωγικού μοντέλου για τη χώρα.

Ομως, αυτή είναι η μία πλευρά της πραγματικότητας. Η άλλη πλευρά δείχνει ότι ο κλάδος της ιχθυοκαλλιέργειας στην Ελλάδα είναι σημαντικά ζημιογόνος, αφού αρκετές επιχειρήσεις του τομέα έχουν χρεοκοπήσει. Χαρακτηριστικότερο είναι το παράδειγμα της Avramar, της μεγαλύτερης εταιρείας ιχθυοκαλλιέργειας που είναι υπεύθυνη για το 50% της συνολικής εγχώριας παραγωγής.

Η Avramar δημιουργήθηκε το 2021 με τη συγχώνευση των εταιρειών Ανδρομέδα, Νηρέας, Σελόντας και Περσεύς. Οι τέσσερις εταιρείες είχαν πληγεί σημαντικά την εποχή της κρίσης, με αποτέλεσμα η νέα εταιρεία να αντιμετωπίζει πρόβλημα χρεών, με οφειλές 400 εκατ. ευρώ, κυρίως προς ελληνικές τράπεζες. Παρά τα χρήματα που φέρονται να έβαλαν διεθνείς επενδυτές και τις συνεχόμενες ρυθμίσεις οφειλών, η Avramar εξακολουθεί να έχει υπέρογκα χρέη άνω των 300 εκατ. ευρώ και να καταγράφει ζημίες κάθε χρόνο (48 εκατ. ευρώ το 2024).

Η εταιρεία έχει αλλάξει χέρια αρκετές φορές. Αρχικά πέρασε στην κοινοπραξία Amerra Capital (ΗΠΑ) με το επενδυτικό fund Mubadala (ΗΑΕ), έπειτα εξ ολοκλήρου στην Amerra, ενώ σήμερα βρίσκεται σε διαδικασία μεταβίβασης, με τις Aqua Bridge (ΗΑΕ) και Cooke (Καναδάς) να έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον. Οι αποφάσεις για το μέλλον της εταιρείας αναμένονται μέσα στις επόμενες εβδομάδες, με τις τράπεζες να βρίσκονται σε συζητήσεις με τους δύο υποψήφιους επενδυτές.

«Από τη δεκαετία του 1980 μέχρι σήμερα έχουν πέσει δισ. ευρώ από εθνικούς και ευρωπαϊκούς πόρους στην ιχθυοκαλλιέργεια, όμως συνεχίζει να είναι ένας πολύ προβληματικός κλάδος από οικονομικής άποψης» επισημαίνει ο Νίκος Χαραλαμπίδης. Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη του ΠΑΠΕΙ που υποστηρίχθηκε από το Ιδρυμα Rauch, από το 2014 έως σήμερα έχουν διατεθεί πάνω από 250 εκατ. ευρώ σε επιδοτήσεις, χωρίς να έχει επιτευχθεί βιώσιμη κερδοφορία. Η μελέτη αναδεικνύει, εξάλλου, ότι οι θέσεις εργασίας στον τομέα είναι ελάχιστες: το 2023 απασχολούνταν 4.009 εργαζόμενοι, ενώ το 2002 ήταν 4.146. Η ΕΛΟΠΥ, πάντως, υποστηρίζει ότι «ο κλάδος δημιουργεί 12.000 θέσεις άμεσης και έμμεσης εργασίας κυρίως σε παράκτιες ή απομακρυσμένες περιοχές».

Μάλιστα, σύμφωνα με πρώην εργαζόμενο σε ιχθυοκαλλιέργεια που μίλησε στα «ΝΕΑ» υπό καθεστώς ανωνυμίας, οι συνθήκες εργασίας των ψαράδων και των δυτών είναι πολύ κακές. Τα μέτρα προστασίας είναι ελάχιστα, ενώ σπανίως τηρούνται τα νόμιμα. Στην πλειοψηφία των περιπτώσεων, τις εν λόγω θέσεις καταλαμβάνουν μετανάστες με πενιχρούς μισθούς. Τέλος, πολέμιοι των ιχθυοκαλλιεργειών υπογραμμίζουν ότι η ανάπτυξή τους βλάπτει το τουριστικό προϊόν της χώρας, καθώς υποβαθμίζει το θαλάσσιο περιβάλλον. Από τη μεριά της, η ΕΛΟΠΥ τονίζει ότι η παραγωγή ψαριών από τις ιχθυοκαλλιέργειες συντηρεί την τουριστική αγορά, καθώς αυτές τροφοδοτούν την κατανάλωση από τουρίστες και ντόπιους σε όλη τη χώρα.

Μετέωρο το νομικό πλαίσιο

Από το 2011, η λειτουργία των ιχθυοκαλλιεργειών ορίζεται, θεωρητικά, από το Ειδικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τις υδατοκαλλιέργειες. Σε αυτό προσδιορίζονται οι κανόνες που διέπουν τις Περιοχές Οργανωμένης Ανάπτυξης Υδατοκαλλιεργειών (ΠΟΑΥ), δηλαδή τα σημεία όπου επιτρέπεται να αναπτύξει κανείς ιχθυοκαλλιεργητική δραστηριότητα πέραν της ήδη υπάρχουσας. Αναφέρονται επίσης οι ελάχιστες αποστάσεις των ΠΟΑΥ από οικισμούς, οι ελάχιστες αποστάσεις μεταξύ τους, το ελάχιστο βάθος στο οποίο μπορούν να βρίσκονται κλωβοί (50 μέτρα), οι απαραίτητες περιβαλλοντικές μελέτες κ.ά.

Ο χωροταξικός σχεδιασμός όμως δεν έχει ολοκληρωθεί και, ενώ έχουν κατατεθεί 25 αιτήματα για τη θεσμοθέτηση περιοχών ως ΠΟΑΥ, μόλις 7 λειτουργούν σήμερα. Στη μη θεσμοθέτηση περισσότερων ΠΟΑΥ έχουν παίξει σημαντικό ρόλο οι αντιδράσεις των τοπικών κοινωνιών, που σε πολλές περιπτώσεις τάσσονται κατά της ανάπτυξης ιχθυοκαλλιεργειών.

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του Πόρου: το Κεντρικό Συμβούλιο Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων (ΚΕΣΥΠΟΘΑ) αποφάσισε τον περασμένο Αύγουστο κατά της ανάπτυξης της ΠΟΑΥ στο νησί, με τον Δήμο Πόρου να χαιρετίζει την πρωτόδικη απόφαση. Από τον φορέα διαχείρισης της ΠΟΑΥ Πόρου, πάντως, ξεκαθαρίζεται ότι η γνωμοδότηση του ΚΕΣΥΠΟΘΑ «δεν αποτελεί τελεσίδικη απόφαση» και επιφυλάσσονται για τη συνέχεια. Σύμφωνα με την οργάνωση ΑΚΤΑΙΑ, που λειτουργεί ως συντονιστικό όργανο δήμων και οργανώσεων που τάσσονται κατά της ανάπτυξης της ιχθυοκαλλιέργειας, η ανάπτυξη των ΠΟΑΥ θα πολλαπλασιάσει επί 24 την έκταση που προορίζεται για ιχθυοκαλλιέργειες, από τα 9.800 στα 240.000 στρέμματα.

Από την ΕΛΟΠΥ υποστηρίζουν ότι θα πρέπει να ανανεωθεί ο χωροταξικός σχεδιασμός ώστε να υπάρξει ταχύτερη και απλούστερη θεσμοθέτηση των ΠΟΑΥ, που θα οδηγήσει στην ανάπτυξη του κλάδου. Κεντρικό επιχείρημα της ΕΛΟΠΥ αποτελεί, εξάλλου, ο αυξημένος ανταγωνισμός στις διεθνείς αγορές από την Τουρκία, που παράγει εν πολλοίς τα ίδια είδη. «Η παραγωγή τσιπούρας και λαβρακίου της Τουρκίας υπερβαίνει πλέον την παραγωγή ολόκληρης της ΕΕ και συνεχώς αυξάνει τη διείσδυσή της σε αγορές όπου δραστηριοποιούνται παραδοσιακά ελληνικές εταιρείες» αναφέρει στην ετήσια έκθεση για το 2025.

Τα στάδια της παραγωγής

Ιχθυογεννητικός σταθμός

Γεννήτορες: αποτελούν το βασικό κεφάλαιο της παραγωγής. Πρόκειται για μεγάλα ψάρια που παράγουν τα αβγά που στη συνέχεια εκτρέφονται μέχρι να γίνουν τα ψάρια που θα βγουν στην αγορά προς κατανάλωση.

Εκκόλαψη: τα αβγά που συλλέγονται από τις δεξαμενές των γεννητόρων τοποθετούνται έπειτα σε δεξαμενές με φύκια όπου θα εκκολαφθούν. Παραμένουν εκεί για περίπου δύο μήνες.

Προπάχυνση: οι γόνοι πηγαίνουν σε δεξαμενές προπάχυνσης, όπου τρέφονται εντατικά, μέχρι να φτάσουν τα 2 γραμμάρια σε βάρος. Η διαδικασία παίρνει περίπου 4-5 μήνες.

Κλωβός

Οταν οι γόνοι έχουν πλέον γίνει μικρά ψάρια, μεταφέρονται στους κλωβούς που βρίσκονται στη θάλασσα. Οι κλωβοί περικλείονται από χοντρά δίχτυα με τρύπες διαμέτρου που αντιστοιχεί στο μέγεθος των ψαριών που φιλοξενούν. Σε κάθε κλωβό τοποθετούνται έως και 150.000 ψάρια. Σύμφωνα με τη νομοθεσία, σε κάθε κυβικό λίτρο αντιστοιχούν έως και 15 κιλά ψάρια. Τα ψάρια παραμένουν στους κλωβούς για περίπου δύο χρόνια και επιβιώνει το 80%-90%. Η θνησιμότητα των ψαριών οφείλεται σε αρκετούς λόγους: πιο συνήθεις είναι οι βακτηριακές νόσοι, ενώ παρατηρείται επίσης κανιβαλισμός και σπανιότερα εγκεφαλίτιδα.

Συσκευαστήριο

Αφού έχουν φτάσει στο επιθυμητό βάρος, τα ψάρια μεταφέρονται στο συσκευαστήριο, όπου εξετάζονται και στη συνέχεια τοποθετούνται σε συσκευασίες, προτού καταλήξουν σε σουπερμάρκετ, ιχθυαγορές και, εν τέλει, στο πιάτο μας.

Μια αναπάντεχη έκρηξη αισιοδοξίας σάρωσε σήμερα τα χρηματιστήρια της Τουρκίας και του Ισραήλ, μετά την είδηση ότι ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, και ο υπηρεσιακός πρόεδρος της Συρίας, Άχμεντ αλ Σαράα, προτίθενται να συναντηθούν στο Παρίσι υπό την διαμεσολάβηση των Ηνωμένων Πολιτειών. Η πιθανότητα επαναπροσέγγισης ανάμεσα σε δύο χώρες που παραδοσιακά παρέμεναν σε κατάσταση υψηλής έντασης φαίνεται να λειτουργεί ως καταλύτης στις διεθνείς αγορές.

Στο χρηματιστήριο της Κωνσταντινούπολης, ο δείκτης BIST 100 κατέγραψε άνοδο 1,7%, με τις μετοχές των εταιρειών υποδομών και κατασκευών να κινούνται στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων εβδομάδων. Παρόμοια εικόνα και στο Τελ Αβίβ, όπου ο δείκτης TA 30 σημείωσε αύξηση 2%, αντανακλώντας το κύμα αισιοδοξίας των επενδυτών.

Οι προσδοκίες για μια ενδεχόμενη ειρηνευτική συμφωνία δεν περιορίζονται στο γεωπολιτικό επίπεδο· η αγορά βλέπει και τεράστιες οικονομικές προοπτικές. Η προοπτική ανοικοδόμησης της Συρίας, στην οποία τουρκικές εταιρείες βρίσκονται ήδη σε θέση εκκίνησης, θα μπορούσε να αποτελέσει μια νέα κινητήρια δύναμη ανάπτυξης για την περιφερειακή οικονομία. Οι εταιρείες των δύο χωρών αναμένεται να διαδραματίσουν πρωταγωνιστικό ρόλο, αξιοποιώντας την εμπειρία τους σε έργα υποδομών, ενέργειας και ανασυγκρότησης.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Αναλυτές εκτιμούν ότι η θετική εικόνα των χρηματιστηρίων ενσωματώνει περισσότερα από μια πιθανή πολιτική ανακωχή. Αν οι συνομιλίες στο Παρίσι αποδώσουν καρπούς, θα πρόκειται για μια ιστορική στροφή στην Ανατολική Μεσόγειο, με οικονομικές και διπλωματικές προεκτάσεις που υπερβαίνουν τα σύνορα των τριών χωρών. Για την ώρα, οι αγορές στέλνουν ένα σαφές μήνυμα: η ειρήνη, όταν φαντάζει περισσότερο εφικτή, αποτελεί το ισχυρότερο επενδυτικό νόμισμα.

Καλησπέρα και καλή χρονιά, με υγεία πάνω από όλα σε όλους! Ακόμα και στους μυθομανείς απατεώνες, στα τρολοτσιράκια τους, αλλά και στους… αήττητους. Είναι πολύτιμο αγαθό ακόμα και για αυτούς!

Επειδή απουσίαζα με άδεια από τις 24 Δεκέμβρη (έχοντας αφήσει ένα άρθρο «κάβα» για τα «Νέα») και… δεν γνώριζα ότι έπρεπε να ενημερώσω τον επαίτη των τσιγάρων και του φαγητού πως θα λείψω, θα πάρω τα πράγματα από την αρχή. Όχι τίποτα άλλο, αλλά για να μη μείνει με την απορία, είτε αυτός, είτε το… συνάφι του γιατί δεν σχολίαζα την επικαιρότητα.

Πάμε λοιπόν στα ουσιαστικά.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Πριν την έλευση του νέου έτους έγινε η συνεδρίαση της ΕΕΠ. Σε αυτή ο Μάριος Ηλιόπουλος πήρε θέση για πολλά ζητήματα. Όλο το προηγούμενο διάστημα λοιπόν, έγραφα και έλεγα ότι η ΑΕΚ δεν έχει θέσει θέμα Λανουά για τη θέση του αρχιδιαιτητή στην ΚΕΔ. Δεν έχει μπει καν στη διαδικασία να τον «ρίξει» και συμπλήρωνα ότι και να ήθελε δεν μπορούσε. Το ρεπορτάζ αμφισβητήθηκε από άχρηστους και ανίκανους, αλλά δυστυχώς για αυτούς, η αλήθεια δεν μπορεί να κρυφτεί για πολύ.

Θα αναφέρω λοιπόν ατάκες του ιδιοκτήτη της ΠΑΕ από «κιτρινόμαυρες» ιστοσελίδες, προκειμένου να μην υπάρχει καμία αμφισβήτηση για το περιεχόμενο των όσων ειπώθηκαν.

«Η ΑΕΚ σήμερα δεν θέτει θέμα Λανουά. Το καλοκαίρι που τελειώνει η θητεία του, τότε να δούμε το θέμα του αρχιδιαιτητή».

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Ο κ. Ηλιόπουλος λοιπόν, τόνισε επίσης ότι η ΑΕΚ έχει αδικηθεί και ότι άλλες ομάδες έχουν ευνοηθεί και μεταξύ άλλων υπογράμμισε: «Αν ο Ολυμπιακός έχει παράπονα από την διαιτησία, η ΑΕΚ πρέπει να βγει με τις σημαίες στο Σύνταγμα»!

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Μία ακόμα ατάκα του κ. Ηλιόπουλου αφορούσε τα πέναλτι της περσινής σεζόν: «Δεν υπάρχει ιστορικό προηγούμενο, είναι αρνητικό ρεκόρ όλων των εποχών, ομάδα να μην έχει πάρει πέναλτι στο πρωτάθλημα όλη την σεζόν, 2024-25».

Μάλλον αυτός που έκανε τη διαρροή κάτι ξέχασε. Το σημείο «κλειδί» σε αυτή την ιστορία είναι οι λέξεις «από Έλληνες διαιτητές». Και αυτοί επηρέασαν πολύ την πορεία της σεζόν λόγω των όσων συνέβησαν κυρίως σε Αγρίνιο και Σέρρες. Τα περσινά πέναλτι ήταν Ολυμπιακός 7 (6 εύστοχα), ΠΑΟΚ 5, Παναθηναϊκός 5 (4 εύστοχα) και ΑΕΚ 3.

Ας προσέχουν λοιπόν λίγο περισσότερο στις διαρροές, δεν κάνει κακό, διότι έτσι δίνουν πάτημα στους «άλλους» να παραφράζουν και να παραποιούν νοήματα τα οποία έχουν σημασία.

Παρότι λοιπόν έχουν συμβεί όλα αυτά, τα οποία τα ανέφερε ο Μάριος Ηλιόπουλος, ΔΕΝ ΕΘΕΣΕ ΘΕΜΑ ΣΤΕΦΑΝ ΛΑΝΟΥΑ. Το γιατί το ξέρει ο ίδιος και η διοίκηση της ΠΑΕ.

Προσωπικά θεωρώ ότι η ΑΕΚ θα έπρεπε να είχε αποσύρει εδώ και καιρό (από πέρσι συγκεκριμένα) την εμπιστοσύνη της από το πρόσωπο του Γάλλου αρχιδιαιτητή, ΩΣΤΟΣΟ εγώ εκφράζω μία προσωπικά άποψη. Δεν αποφασίζω και δεν χαράσσω πολιτική. Και το έχω ξαναγράψει σε παλαιότερο blog, πως όταν έρθει το επόμενο «χτύπημα» θα είναι αργά για δάκρυα.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Ο κ. Ηλιόπουλος είπε επίσης επί λέξει: «Έχουμε δέκα ακυρωμένα γκολ». Όταν θέλεις να τονίσεις ότι σε αδικούν, δεν συμπεριλαμβάνεις στις αδικίες τα τρία γκολ που έχουν ακυρωθεί από το ημιαυτόματο offside και τα άλλα δύο που ακυρώθηκαν λόγω χρήσης χεριού (Πινέδα και Μάνταλου). Μπορεί να το έκανε χάριν υπερβολής, δεν ήμουν μπροστά για να δω για παράδειγμα την έκφραση του προσώπου του, όμως ας μείνουμε στα γεγονότα.

Ο κ. Ηλιόπουλος ανέφερε επίσης και το όνομα του κ. Διαμαντίδη. Το συγκεκριμένο όνομα απασχολεί το ελληνικό ποδόσφαιρο εδώ και χρόνια και το έχω αναφέρει πολλές φορές στο παρελθόν με την υπογραφή μου, τόσο το 2023, όσο και το 2024. Τα γραπτά υπάρχουν.

Το έκανα όταν κάποιοι δεν τολμούσαν να το αγγίξουν, ή το απέφευγαν όπως ο διάολος το λιβάνι. Χαίρομαι που μετά από χρόνια, βρήκαν και άλλοι το… θάρρος να το γράψουν, έστω και μέσα από τα εισαγωγικά των όσων ανέφερε ο ιδιοκτήτης της ΠΑΕ.

Ο Γκεοργκίεφ και ο Βάργκα

Πάμε τώρα στις μεταγραφές. Η ΑΕΚ απέκτησε τον 20χρονο Βούλγαρο στόπερ Μάρτιν Γκεοργκίεφ και απομένουν τα τυπικά για να ανακοινώσει τον 31χρονο Ούγγρο επιθετικό Βάργκα. Ο πρώτος είναι μία επένδυση για το μέλλον καθώς ιεραρχικά είναι αυτή τη στιγμή πίσω από τους Μουκουντί, Ρέλβας και για κάποιο διάστημα και τον Βίντα και ο δεύτερος μία επιλογή για να βρει η ΑΕΚ το εύκολο γκολ που της έλειψε σε κάποια ματς στο πρώτο μισό της σεζόν και έρχεται για να παίξει άμεσα. Είναι επιθετικός που σκοράρει πολύ, αλλά πρέπει να παίζεις για αυτόν.

Είναι εξαιρετικό νέο για την ομάδα να προχωρά σε κινήσεις στις πρώτες μέρες του Γενάρη. Διάβασα όμως ότι δεν έχει ξαναγίνει κάτι τέτοιο…

Επειδή κάποιοι είναι μάλλον τσακωμένοι με το ρεπορτάζ ή την αλήθεια, έχουμε και λέμε: Γιάκομπ Γιόχανσον (28/12), Όγκνιεν Βράνιες (23/12), Αστρίτ Αϊντάρεβιτς (13/12), Σοτζέι Μασούντ (28/12), Νέναντ Κρστίτσιτς (4/1), Νταμιάν Σιμάνσκι (13/1), Πάολο Φερνάντες (ανακοινώθηκε Σεπτέμβρη για τον Γενάρη), είναι κάποιοι από τους παίκτες που αποκτήθηκαν νωρίς. Αλλοι πρόσφεραν πολλά και άλλοι λίγα.

Υπήρξαν και άλλοι που ήρθαν προς το τέλος της χειμερινής μεταγραφικής περιόδου με πρώτο και καλύτερο όλων τον τεράστιο Σέρχιο Αραούχο, αλλά εδώ μιλάμε για γρήγορη εκτέλεση του «προγραμματισμού».

Εννοείται φυσικά πως στο χειμερινό μεταγραφικό παράθυρο ήρθαν και… παλτά, όπως οι Φράνσον, Νταντσένκο, Βινίσιους, Μοράν και Κρισάντους, αλλά όταν θέλεις να είσαι σωστός δεν μπορείς να θυμάσαι μόνο τους… δε. Εκτός αν το κάνεις αυτό προκειμένου να εξυπηρετήσεις… συμφέροντα.

Το αν λοιπόν ο Γκεορκίεφ ή ο Βάργκα αποδειχθούν παικταράδες ή αν θα προσφέρουν, θα το δείξει μόνο το χορτάρι και ο χρόνος. Θα εξαρτηθεί από το πόσο γρήγορα θα εγκλιματιστούν, αν θα «κουμπώσουν», αν θα αντέξουν την πίεση της φανέλας. Υπάρχουν εκατομμύρια παραδείγματα παγκοσμίως για παίκτες που δεν τους ήξερε η… μάνα τους και έγιναν σημείο αναφοράς στις ομάδες που πήγαν και για παίκτες κλάσης που απέτυχαν παταγωδώς.

Σε ό,τι αφορά στην ΑΕΚ, ο Τόνι Σαβέβσκι είναι το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα, με τον Λάζαρο Ρότα από τη νυν ομάδα να έρχεται παντελώς άγνωστος για… τρίτη λύση πίσω από Μπακάκη και Μισελέν και να καθιερώνεται μέχρι και στην Εθνική! Ο δε Ζίνι είναι ένα παιδί που έχει όλα τα χαρακτηριστικά για να κάνει καριέρα.

Ο Άντονι Μαρσιάλ από την άλλη είναι το πλέον ενδεικτικό αντιπαράδειγμα από την περσινή χρονιά, με τον Τζολέον Λέσκοτ από τα προηγούμενα χρόνια και τον Ντράγκαν Τσίριτς από το μακρινό παρελθόν.

Υπομονή λοιπόν και όλα θα φανούν στον «καθρέφτη».

Με τη λέξη «ενοχή» σφράγισε την αγόρευση της η εισαγγελέας του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου της Αθήνας ενώπιον του οποίου δικάζονται σε δεύτερο βαθμό οι δύο πρώην προστατευόμενοι μάρτυρες στην υπόθεση της Novartis, Φιλίστορας Δεστεμπασίδης και Μαρία Μαραγγέλη, οι οποίοι είχαν αντίστοιχα τις κώδικες ονομασίες «Μάξιμος Σαράφης» και «Αικατερίνη Κελέση».

Η εισαγγελική λειτουργός σταθμίζοντας όλα τα στοιχεία της δικογραφίας και όσα έγιναν στη δευτεροβάθμια δίκη που εξελίσσεται με γρήγορους ρυθμούς λόγω του επικείμενου κινδύνου της παραγραφής απευθυνόμενη προς τους δικαστές που σε εκλογές μέρες θα εκδώσουν την ετυμηγορία τους ζήτησε να κηρύξουν ενόχους και του δύο κατηγορούμενους αναφορικά με τα αδικήματα της ψευδούς κατάθεσης και της ψευδους καταμύνησης. Παράλληλα η εισαγγελέας άφησε αιχμές και για τους εισαγγελείς Διαφθοράς που είχαν χειριστεί τη σχετική δικογραφία για την πολύκροτη υπόθεση , αλλά και για μερίδα ΜΜΕ «που με πηχαίους τίτλους έγραφαν τους πιάσαμε».

«Ζητώ την καταδίκη των δύο κατηγορουμένων έχουν ευθύνη αλλά όχι την πλήρη ευθύνη για τη δολοφονία χαρακτήρων των πολιτικών προσώπων», είπε η εισαγγελέας ζητώντας την ενοχή των Δεστεμπασίδη και Μαραγγέλη όπως και πρωτοδίκως με εξαίρεση δυο πράξεις ψευδούς καταμήνυσης για τις οποίες έχει ήδη ανοίξει το “παράθυρο” της παραγραφής . Η πρώτη αφορά κατάθεση της Μαρίας Μαραγγέλη σε βάρος του Ανδρέα Λοβέρδου και η δεύτερη και πάλι την εν λόγω κατηγορούμενη για τα όσα είχε καταθέσει σε βάρος του Μάριου Σαλμά. «Για την πράξη της ψευδούς καταμήνυσης του 2017 που αφορά στον κ. Λοβέρδο η δίωξη έχει παύσει ήδη λόγω παραγραφής. Το ίδιο ισχύει και για τον κ. Σαλμα καθώς σήμερα λαμβάνει χώρα η παραγραφή και του συγκεκριμένου αδικήματος», τόνισε η εισαγγελέας.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

«Δεν προκύπτει κανένα αποδεικτικό μέσο που να αφορά σε χρηματισμό πολιτικού προσώπου και αυτό είναι αξιοπερίεργο. Εάν ο κ. Φρουζής είχε τόσο εμπιστοσύνη στην κατηγορούμενη Μαρία Μαραγγέλη για ποιο λόγο δεν υπάρχει ένα αποδεικτικό στοιχείο για όσα εκείνη κατέθεσε» είπε χαρακτηριστικά η εισαγγελέας για να προσθέσει: «Η κατηγορούμενη μίλησε για μεθόδευση και για πληρωμές αλλά είναι αξιοπερίεργο ότι καταθέτει τα όσα καταθέτει χωρίς να προσκομίζει ούτε ένα στοιχείο».

Σκιαγραφώντας μάλιστα το πορτρέτο του άλλοτε ισχυρού άνδρα της Novartis, Κ. Φρουζή, τον οποίο έχουν κατονομάσει οι κατηγορούμενοι ως πηγή των πληροφοριών τους, η εισαγγελέας έκανε λόγο για μια «σκοτεινή προσωπικότητα».

«Ο Κων. Φρουζής ήταν μια σκοτεινή προσωπικότητα, έχει περιγραφεί ως άφιλος, φιλόδοξος και ειπώθηκε ότι δεν ήταν εύκολα προσβάσιμος. Είναι αξιοπερίεργο το πώς άνοιγε εύκολα το στόμα του…», τόνισε η εισαγγελική λειτουργός και συμπλήρωσε πάντως στο δικαστήριο ο Φρουζής εμφανίστηκε πιο «μαζεμένος» από τις περιγραφές.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Κατά την εισαγγελέα, «το στοιχείο που ενώνει τις καταθέσεις των δυο κατηγορουμένων για τα πολιτικά πρόσωπα είναι το πρόσωπο του Φρουζή», ο οποίος ανέφερε στη δίκη πως «ως αντιπρόεδρος της εταιρίας Novartis, και μέσω και της προεδρίας στο ΣΦΕΕ συνομιλούσε με πολιτικά πρόσωπα». Έτσι, σύμφωνα με την εισαγγελέα «τα πολιτικά πρόσωπα δεν μπορούσαν να του αρνηθούν συνάντηση, ήταν ένας άνθρωπος που άλλαζε καπέλα. Προωθούσε τα συμφέροντα της εταιρίας που δούλευε εκμεταλλευόμενος και τη θέση του στο ΣΦΕΕ. Η χώρα, όπως κατατέθηκε εδώ, ήταν ο παράδεισος του φαρμάκου. Ο Φρουζής προσπαθούσε να εκμεταλλευτεί την κατάσταση και δεδομένης της δύσκολης περιόδου που βίωνε η χώρα και υπήρχε ανάγκη για συνομιλία με ανθρώπους της αγοράς. Πάντως τίποτα δεν διασφαλίζει ότι αυτά που έλεγε ο Φρουζής, ο οποίος έφυγε από την εταιρία λόγω οικονομικών ατασθαλιών, ανταποκρινόταν στην πραγματικότητα».

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Στη συνέχεια, ο προβολέας της Εισαγγελέως στράφηκε στη Μαρία Μαραγγέλη και όσα εκείνη νωρίτερα υποστήριξε απολογούμενη περί «βράβευσής» της στις ΗΠΑ καθώς εκεί, όπως είπε, οι καταθέσεις της κρίθηκαν αξιόπιστες.

«Είπε η κατηγορούμενη ότι στις ΗΠΑ κρίθηκε αξιόπιστη, εδώ όχι. Να πω ότι είναι διαφορετικές οι διαδικασίες σε ΗΠΑ και Ελλάδα. Το αμερικανικό δίκαιο προβλέπει ένα διακανονισμό για εταιρείες κολοσσούς και δεν υπάρχει αντίστοιχη διαδικασία εδώ. Εκεί η εταιρεία καλείται, δίνει στοιχεία και γίνεται ένας συμβιβασμός, ο οποίος στην συγκεκριμένη περίπτωση δεν αναφέρεται καν σε δωροδοκίες πολιτικών προσώπων. Είναι μια διαδικασία αστική δεν έχουμε κάτι αντίστοιχο στο ελληνικό δίκιο. Συμπεραίνω ότι οι καταθέσεις που βραβεύτηκαν στις ΗΠΑ δεν είναι ίδιου τύπου με αυτές που δόθηκαν στην εισαγγελία Διαφθοράς. Πως είναι δυνατόν να μη το γνώριζαν οι κατηγορούμενοι αυτό; Μας είπαν ότι ήταν όσα κατέθεσαν είναι διηγήσεις από τον Φρουζή, ένα πρόσωπο που μας το περιέγραψαν όμως ως μειωμένης αξιοπιστίας», τόνισε η εισαγγελέας και συνέχισε: «Όλα αυτά πριν τα καταθέσουν οι κατηγορούμενοι θα έπρεπε να έχουν γίνει αντικείμενο μελέτης από τους ίδιους. Είναι αυτονόητο ότι αυτά που είπαν θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε διώξεις σε βάρος πολιτικών προσώπων. Δεν μπορεί κάποιος να πηγαίνει ελαφρά τη καρδία να κάνει τέτοια κατάθεση και να λέει ότι «εγώ κατέθεσα αυτά που είδα», όχι κατέθεσες αυτά που συνήγαγες».

Συνεχίζοντας η εισαγγελέας αναφέρθηκε στον Φιλίστορα Δεστεμπασίδη, για τον οποίο είπε: «Κατέθεσε ότι έκανε υπολογισμούς με το μυαλό του ότι τόσα πήρε ο ένας τόσο πήρε ο άλλος. Αυτό δεν είναι ομολογία ψευδούς κατάθεσης; Κατηγορείς κάποιον χωρίς τα αντίστοιχα αποδεικτικά μέσα; Ακούστηκαν και ισχυρισμοί ότι η Δικαιοσύνη είναι ανεπαρκής αλλά σε καμία χώρα δε θα μπορούσα να στηριχθεί δίωξη με αυτά τα αποδεικτικά μέσα. Βλέπουμε μια προχειρότητα και μια βιασύνη που δεν αρμόζει στο επίπεδο των κατηγορουμένων. Δεν μπορεί να γίνει δεκτός ο ισχυρισμός του Δεστεμπασίδη ότι ήταν διηγηματικού τύπου οι καταθέσεις του».

Ιδιαίτερο κεφάλαιο της εισαγγελικής αγόρευσης αποτέλεσαν οι χειρισμοί των εισαγγελέων διαφθοράς, αλλά και ο τρόπος που παρουσιάστηκε απο ορισμένα μέσα ή υπόθεση για τα πολιτικά πρόσωπα ε πισημαίνοντας ότι επλήγη το κύρος και για αξιοπιστία της δικαιοσύνης.

«Ο τρόπος που ελήφθησαν αυτές οι καταθέσεις είναι λίγο περίεργος, όλοι όσοι τις υπογράφουν έχουν την ευθύνη. Φαίνεται ότι ασκήθηκε πίεση τους εισαγγελείς για να διεκπεραιώσουν αυτή τη δικογραφία. Θεωρώ, όμως, ότι μεγαλύτερη ευθύνη φέρουν όσοι εκμεταλλεύτηκαν τις καταθέσεις των μαρτύρων που σαν κοράκια πέσανε πάνω στην υπόθεση και με πηχαίους τίτλους γράφανε «τους πιάσαμε» τόνισε μεταξύ άλλων η εισαγγελέας και πρόσθεσε: «Εδώ ήταν πίσω η δικαστική έρευνα και πολύ μπροστά η δημοσιοποίηση στοιχείων. Επλήγη από τη συγκεκριμένη υπόθεση το κύρος και η αξιοπιστία της Δικαιοσύνης».

Στον πρώτο κυβερνήτη της νεότερης Ελλάδας είναι αφιερωμένος ο 15ος Αγώνας Δρόμου Ιωάννης Καποδίστριας που διεξάγεται την Κυριακή 25 Ιανουαρίου στην Αίγινα. Στο νησί όπου αφίχθη και ορκίστηκε την ανάληψη των καθηκόντων του, οι δρομείς θα έχουν την ευκαιρία να τρέξουν στα ίχνη του. Η διοργάνωση που είναι πρωτοβουλία του συλλόγου στίβου ΟΑΚ Αίγινας, περιλαμβάνει τον αγώνα 21,1 χιλιομέτρων Πέρδικα, των 10 χιλιομέτρων Μαραθώνας και των 3 χιλιομέτρων με την ονομασία «Κυριάκος Γκάρης» που ενδείκνυται για βάδισμα. Για τους μικρούς δρομείς, υπάρχει η διαδρομή των 200 μέτρων (παιδιά νηπίου), των 500 μέτρων (μαθητές Α’ – Γ’ Δημοτικού) και 1.000 μέτρων (Δ’ – ΣΤ’ Δημοτικού). Στους αγώνες ενηλίκων, δικαίωμα συμμετοχής έχουν άνδρες και γυναίκες άνω των 18 ετών για τον ημιμαραθώνιο και 16 ετών για τα 10 χιλιόμετρα ενώ στα 3 χιλιόμετρα μπορούν να συμμετάσχουν και μαθητές γυμνασίου και λυκείου. Το κόστος ορίζεται στα 10 ευρώ για τα 3 χιλιόμετρα, στα 12 ευρώ για τα 10 χιλιόμετρα και στα 15 ευρώ για τα 21 χιλιόμετρα. Το πακέτο περιλαμβάνει ηλεκτρονική χρονομέτρηση, μετάλλιο, μπανάνα, νερό κι αναμνηστικό δώρο. Οι παιδικοί αγώνες είναι δωρεάν και οι δηλώσεις συμμετοχής γίνονται την ημέρα της διεξαγωγής τους. Σημείο εκκίνησης και τερματισμού όλων των διαδρομών είναι η παραλία Αίγινας, μπροστά από τον ιερό ναό της Παναγίτσας. Σε όλους τους αγώνες θα βραβευτούν οι τρεις πρώτοι αθλητές και αθλήτριες με κύπελλο ενώ σε όλους όσοι τερματίσουν θα απονεμηθούν μετάλλια συμμετοχής. Συγκεκριμένα στον ημιμαραθώνιο και τον αγώνα 10 χιλιομέτρων έχουν προβλεφθεί επίσης βραβεύσεις για τις ηλιακές κατηγορίες 18 – 39 ετών, 40 – 59 ετών και 60+.

*      Οι δηλώσεις συμμετοχής γίνονται στην ιστοσελίδα www.aeginarun.gr  έως την Κυριακή 18 Ιανουαρίου ή νωρίτερα αν συμπληρωθεί το ανώτατο όριο των 1.200 συμμετοχών.

Θέλω απλά να θυμηθείς, και συ κι εγώ! Ημασταν 19 χρόνων… ασυμμάζευτο παλικαρόπουλο! Βρέθηκα από το πουθενά, με τα παπούτσια μου ακόμα βρεγμένα, από την Πειραϊκή μικρή αμμουδιά, όπου συνήθιζα να περπατώ πέρα-δώθε όταν κάτι επέμενα να το πω στη θάλασσα! Βρέθηκα, λοιπόν, στον αγιασμό της πρώτης μου σπουδαστικής χρονιάς, στη μεγάλη αίθουσα 6 (όπως αργότερα έμαθα πώς την ονόμαζαν) της Δραματικής Σχολής του Εθνικού Θεάτρου, της οποίας είχα την τιμή να ονομάζομαι πλέον σπουδαστής της!

Καλά δεν ανέφερα παραπάνω από το πουθενά; Τι λες και συ, συμφωνείς; Ωραία, λοιπόν! Για θυμήσου τη φοβερή αμηχανία μου, όταν μου απηύθυναν τον λόγο συσπουδαστές μου, ή ακόμα χειρότερα οι Δάσκαλοί μου… Τ. Μουζενίδης, Σ. Βόκοβιτς, Μ. Αρώνη, Ελ. Χατζηαργύρη, Ν. Τζόγιας, Μ. Χορς, Ν. Παπακωνσταντίνου, Στρ. Καρράς, Αλ. Διαμαντόπουλος, Μάνος Κατράκης, Αλέξης Μινωτής…

Σύμφωνοι, λοιπόν, αλλά παρά την άγνοιά μου και παρά το ότι γύρω μου έβλεπα και άκουγα πολλές γνώσεις αλλά και σχετικές εμπειρίες από τους συνταξιδιώτες μου στο μαγικό ταξίδι του θεάτρου, που για μένα είχε μόλις αρχίσει, η προσαρμογή μου ήταν άμεση! Ο αποφασιστικός και δοκιμασμένα εργατικός μου εαυτός δεν άντεχε να μείνει στα μετόπισθεν και έτσι πέρασα στην πρώτη γραμμή, σε λιγότερο από ένα μήνα! Σημαντικός παράγων και αρωγός μου σ’ αυτή μου την προσπάθεια ήταν, ο ξεχωριστός δάσκαλός μου, ο Στέλιος Βόκοβιτς, που αργότερα ως σύντεχνό του πια με τίμησε με τη φιλιά του, όπως και ο μυριαγαπημένος μου και χαραγμένος βαθιά μες στην ψυχή μου Μάνος Κατράκης! Αιώνιοι πατέρες μου! Ομού με τον Κύρη μου, όσο ζω θα σας μνημονεύω!

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Κύλησε πολύ νερό στον μύλο κι αυτός με τη σειρά του άλεσε γόνιμα και επιλεκτικά… Μωρέ μ’ ακούς η τζάμπα μιλάω; Ε, πες ντε! Να καταλάβω! Τα θυμάσαι όλα αυτά; Κι εγώ το ίδιο! Τώρα γιατί τα θυμηθήκαμε; Ασ’ το, βρε αγόρι μου, κάποιος λόγος θα υπάρχει…

Οι εξετάσεις για να μας ονομάσουν ηθοποιούς: πρώτα, οι δάσκαλοί μας. Αργότερα η πολυπόθητη αναγνώριση και αποδοχή από το κοινό! Ηταν ιδιαίτερα πλούσια και γενναιόδωρη! Ντοστογέφσκι, Στρίντμπεργκ, Σαίξπηρ! Και το κοινό μας… καλεσμένοι από το Εθνικό Θέατρο! Ολοι οι θιασάρχες της εποχής! Ελα, έλα τώρα σταμάτα! Δεν θα πω και όλα τα ονόματα, στους δασκάλους οφείλουμε τιμή και δόξα, άλλο αυτοί!

Θυμάμαι την περίοδο 1971-1974, ήταν εξαιρετικά και ιδιαίτερα χρόνια της φοίτησής μου με όλες τις μοναδικές εμπειρίες που ζήσαμε στη ΔΣ τού Εθνικού Θεάτρου, τα καλύτερα της ζωής μου…

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

54 χρόνια μετά με κοιτάζω στα μάτια και μου παραδέχομαι πως δεν μετάνιωσα για αυτήν της ζωής μου την απόφαση! Σας ευχαριστώ που είχατε την υπομονή να με διαβάσετε και ιδιαίτερα ευχαριστώ την ευκαιρία που μου δόθηκε γι’ αυτή την ξεχωριστή μας επικοινωνία.

Ο Τάσος Χαλκιάς είναι ηθοποιός. Αυτή την περίοδο πρωταγωνιστεί στην παράσταση

«Η Παναγία των Παρισίων» σε σκηνοθεσία Κωνσταντίνας Νικολαΐδη στο Θέατρον

του Κέντρου Πολιτισμού Ελληνικός Κόσμος. Συμμετέχει επίσης στην ταινία

του Γιάννη Σμαραγδή «Καποδίστριας».

Το συλλογικό έργο Ρωμαϊκή ιστορία των Μαρσέλ λε Γκλε, Γιαν λε Μποέκ, Ζαν-Λουί Βουαζάν έχει εδραιωθεί ως ένα από τα κλασικά, ενιαία συνθετικά έργα για τη ρωμαϊκή ιστορία, τόσο στη γαλλική όσο και στη διεθνή βιβλιογραφία. Πρόκειται για ένα νηφάλιο, πυκνό και παιδαγωγικά προσανατολισμένο έργο, σχεδιασμένο πρωτίστως για φοιτητές ανώτατης εκπαίδευσης. Αυτό υπογραμμίζουν ήδη οι πρώτες γαλλικές κριτικές: το βιβλίο περιγράφεται ως εγχειρίδιο που «μπαίνει ιδανικά στο πνεύμα της συλλογής» Premier Cycle, προσφέροντας τις βασικές γνώσεις που είναι απαραίτητες για οποιαδήποτε πανεπιστημιακού επιπέδου έρευνα στη ρωμαϊκή ιστορία.

Η δομή του έργου είναι ένα από τα πιο ισχυρά του σημεία. Τρεις ειδικοί μοιράζονται το βάρος: ο Λε Γκλε αναλαμβάνει την πρώτη ενότητα, «Από τις απαρχές έως την αυτοκρατορία»· ο Βουαζάν τη δεύτερη, «Η κοσμοκράτειρα Ρώμη», και ο Λε Μποέκ την τρίτη, «Ενας διαφορετικός ρωμαϊκός κόσμος», σχετικά με την κρίση και τη μεταμόρφωση της αυτοκρατορίας. Η διαίρεση αυτή επιτρέπει όχι μόνο χρονολογική σαφήνεια, αλλά και μια λεπτή διαφοροποίηση στη ματιά: πολιτική και θεσμική έμφαση στην πρώιμη περίοδο, πιο «οικουμενική» οπτική για την αυτοκρατορική Ρώμη και ειδικό βάρος στους θεσμικούς, οικονομικούς και θρησκευτικά μετασχηματισμούς της ύστερης αρχαιότητας.

Οι συγγραφείς επέλεξαν συνειδητά να δώσουν έμφαση στα γεγονότα χωρίς να θελήσουν να προβάλουν τα προσωπικά τους ερμηνευτικά σχήματα. Είναι μια επιλογή που επιτρέπει, από τη μια, στον αναγνώστη μια καθαρή, αξιόπιστη αφήγηση, μια «πρώτη εισαγωγή» στη διαδρομή μιας μικρής πόλης που έγινε πρωτεύουσα μιας αυτοκρατορίας αιώνων· από την άλλη, περιορίζει τον θεωρητικό διάλογο με τις μεγάλες ιστοριογραφικές διαμάχες γύρω από τον ρωμαϊκό ιμπεριαλισμό, την κρίση της δημοκρατίας, τη φύση της ύστερης αρχαιότητας. Για έναν αναγνώστη που ζητεί πριν απ’ όλα στέρεη αφήγηση, αυτό είναι πλεονέκτημα· για έναν που αναζητεί έντονη θεωρητική τριβή, μπορεί να λειτουργήσει ως περιορισμός.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Η διεθνής διάδοση του έργου μέσα από τις μεταφράσεις του ενίσχυσε τη θέση του βιβλίου ως βασικού πανεπιστημιακού εγχειριδίου, το οποίο μάλιστα καταφέρνει να επικαιροποιείται διατηρώντας τον βασικό κορμό του, κάτι που επιτυγχάνει και η ελληνική έκδοση χάρη στον χαλκέντερο Σωτήρη Μετεβελή, που παραδίδει στα ελληνικά εκτός από τη μετάφραση με τον Χρ. Γεμελιάρη και τις διάφορες φάσεις επικαιροποίησης του βιβλίου. Η «πραγματολογική» προσέγγιση, η σαφής διάταξη της ύλης – δημοκρατία, εποχή του Αυγούστου, αυτοκρατορία έως τους Οστρογότθους – και η αφηγηματική ροή κάνουν το βιβλίο εύκολα προσπελάσιμο και αποτελεσματικό και στην ανάγνωση και στη διδασκαλία. αλλά προσφέρει και σημαντικά σημεία εισόδου σε σύγχρονες συζητήσεις, όπως η έννοια της «ρωμαιοποίησης» και ο διάλογός της με σύγχρονες ανησυχίες για την παγκοσμιοποίηση και την πολιτισμική κυριαρχία.

Η Ρωμαϊκή Ιστορία είναι ένα «πολύ ολοκληρωμένο έργο, που σαρώνει όλες τις εποχές της ρωμαϊκής ιστορίας, από τη μοναρχία και τη δημοκρατία έως το ύστερο αυτοκρατορικό στάδιο. Η συνεχής επανέκδοση του βιβλίου από τις PUF τοποθετεί το έργο πλάι σε μείζονα έργα όπως το «SPQR» της Μέρι Μπίαρντ και σε άλλες σύγχρονες συνθέσεις.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Το έργο διακρίνεται κυρίως για τρία στοιχεία: την εντυπωσιακή χρονολογική και θεματική κάλυψη σε έναν τόμο, τη σαφή παιδαγωγική στόχευση και την ισορροπία ανάμεσα στην πολιτικο-θεσμική αφήγηση και στις πολιτισμικές/κοινωνικές πτυχές, που ενισχύεται στις νεότερες εκδόσεις με διάφορες ενότητες. Ταυτόχρονα, η συνειδητή αποφυγή προβολής έντονων προσωπικών θέσεων και η έμφαση στο «γεγονός» προσδίδουν εγκυρότητα και διαφάνεια. Η Ρωμαϊκή ιστορία των Λε Γκλε, Βουαζάν και Λε Μποέκ είναι ένα στιβαρό, κλασικού τύπου εγχειρίδιο για το σύνολο της ρωμαϊκής ιστορίας και η φροντισμένη έκδοση του στα ελληνικά έρχεται να προσδώσει βαρύτητα στο πεδίο που εξετάζει.

Marcel Le Glay,

Jean-Louis Voisin,

Yann Le Bohec

Ρωμαϊκή Ιστορία

Επιστημονική επιμέλεια – ενημέρωση – συμπλήρωση: Σωτήρης Μετεβελής

Μτφ. Σωτήρης Μετεβελής – Χρήστος Γεμελιάρης

Εκδ. Εστία 2025, σελ. 684

Τιμή 42 ευρώ

«Από τη μία έχω έρθει πιο κοντά, νομίζω, έστω και απειροελάχιστα, στη συνειδητοποίηση της αμείλικτης φύσης, της ποικιλίας, της άπειρης πολυπλοκότητας – και ατελείωτης απλότητας – του συμπαντικού φαινομένου της δημιουργίας προτύπων, ενώ από την άλλη, ακόμα πιο κοντά στη συνειδητοποίηση της τεράστιας ασημαντότητας αυτού του φαινομένου, αν αυτό δεν είναι ουσιωδώς συνδεδεμένο με το πρώτο και απόλυτο στοιχείο: τον ανθρώπινο παράγοντα […]». Η φράση προέρχεται από χειρόγραφη σημείωση του Γιάννη Χρήστου, το καλοκαίρι του 1968 (διαθέσιμη στο αρχείο του), και αναμφισβήτητα μπορεί να λειτουργήσει ως συμπύκνωση της κοσμοθεωρίας του αλλά και ως κλειδί για την κατανόηση του έργου του. Με τη σπουδαία δημιουργία του θα συναντηθούμε ξανά με αφορμή τη σειρά εκδηλώσεων που ετοιμάζει το Ωδείο Αθηνών, για ολόκληρο το έτος, τιμώντας την επέτειο των 100 χρόνων από τη γέννησή του.

Η αυλαία του κύκλου των εκδηλώσεων, με τον τίτλο «In memoriam», σηκώνεται την ερχόμενη Πέμπτη 8 Ιανουαρίου. Πρόκειται για μια ξεχωριστή ημερομηνία στη «μυστηριακή μυθολογία» του Γιάννη Χρήστου, αφού είναι η ημέρα που ο συνθέτης έρχεται στη ζωή (1926), στην Ηλιούπολη του Καΐρου, αλλά και η ημέρα που – 44 χρόνια μετά – φεύγει τραγικά σε αυτοκινητικό δυστύχημα στην Αθήνα.

Στην εκδήλωση θα συμμετάσχουν πρόσωπα που συνδέθηκαν στενά με τον Γιάννη Χρήστου και το έργο του. Η πιανίστα Νέλλη Σεμιτέκολο και ο βαρύτονος Σπύρος Σακκάς, ερμηνευτές ιστορικών παρουσιάσεων έργων του, καθώς και η λογοτέχνης Τούλα Τόλια θα καταθέσουν προσωπικές μαρτυρίες. Ο συνθέτης και μουσικός παιδαγωγός Φίλιππος Τσαλαχούρης θα μιλήσει για τη μελέτη και τη διδασκαλία της θεατρικής μουσικής του Χρήστου, ενώ ο πρόεδρος του Ωδείου Αθηνών Νίκος Τσούχλος και η καλλιτεχνική διευθύντρια του ΕΜΣΤ Κατερίνα Γρέγου θα αναφερθούν στη σημασία του έργου του σήμερα.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Τη συζήτηση θα συντονίσει ο μουσικός και ερευνητής Κωστής Ζουλιάτης, επιμελητής του Αρχείου Γιάννη Χρήστου, ο οποίος θα παρουσιάσει επιλεγμένο ψηφιοποιημένο υλικό από το Αρχείο. Οπως λέει στα «ΝΕΑ» με αφορμή το επετειακό αφιέρωμα, «κατάφερα να κατανοήσω κάπως τον κύκλο και τον τρόπο πράξης μέσα από την επαφή που είχα με τους ανθρώπους που τον γνώριζαν και αυτά που μου έχουν μεταφέρει. Μελετώντας και τα τεκμήρια, η ζωή του θα μπορούσε να είναι και ένα έργο του ίδιου: υπάρχει μια κορύφωση, μια ένταση στην πυκνότητα των γραπτών, των συνθέσεων που παραδίδει. Μόνο μέσα στο 1969 έχει έναν δημιουργικό οργασμό. Μερικά από όσα έκανε ήταν μουσική για την τελευταία παράσταση με τον Κάρολο Κουν “Οιδίπους Τύραννος” αλλά και για την ταινία με τον Ορσον Γουέλς “Oedipus the king” – η μοναδική ταινία για την οποία έχει γράψει μουσική. Την ίδια στιγμή ετοιμάζει την “Ορέστεια” που δεν πρόλαβε να ολοκληρώσει. Το ετοίμαζε από το 1968 και θα παρουσιαζόταν στο Λονδίνο, στο Roundhouse, τον Απρίλιο του 1970. Ηταν μια μορφή σύγχρονης όπερας, όχι σε θεατρική βάση. Υπάρχει ένα πλήθος σημειώσεων που μαρτυρά ότι δεν πρόκειται για μια συμβατική παράσταση».

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Οσα εξιστορεί ο ανήσυχος ερευνητής Κωστής Ζουλιάτης αφορούν μερικές από τις εικόνες που κατάφερε να σχηματίσει μέσα από την έρευνα με τη δημιουργία του σπουδαίου συνθέτη, που, όπως λέει, συνειδητά ξεκίνησε το 2003. Με το έργο του Γιάννη Χρήστου όμως ήρθε σε επαφή στο πρώτο έτος των σπουδών του στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο το 1998. Είναι μια σχέση που κρατάει πάνω από 20 χρόνια ερευνητικά και τώρα τον βρίσκει στη θέση του επιμελητή του αρχείου του Γιάννη Χρήστου που στεγάζεται στο Ωδείο Αθηνών. «Η επαφή με το υλικό το οποίο ήταν εν πολλοίς αρχειοθετημένο από τον ίδιο τον συνθέτη – τις προσωπικές σημειώσεις του και ό,τι άλλο υπήρχε – μου αποκάλυπτε πάντα διαφορετικές πτυχές. Μπορώ να πω ότι ακόμη εντοπίζω λεπτομέρειες που μου είχαν διαφύγει. Για παράδειγμα, τώρα που επιμελήθηκα την ψηφιοποίηση του αρχείου για το Ωδείο Αθηνών και πέρασαν από τα μάτια μου όλα τα έγγραφα. Κάθε φορά μού έδιναν και μία ακόμα πληροφορία».

Η αλληλογραφία με τον Τ. Σ. Ελιοτgoogletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Εχει ενδιαφέρον εδώ το παράδειγμα που αναφέρει ο Κώστας Ζουλιάτης, το οποίο αφορά την αλληλογραφία του Γιάννη Χρήστου με σπουδαίες προσωπικότητες όπως με τον νομπελίστα ποιητή Τ. Σ. Ελιοτ, για να λάβει την άδεια για τα ποιήματά του. «Το 1955 δεν ήταν ο διεθνώς αναγνωρισμένος συνθέτης. Μόλις ξεκινούσε το τρίτο του έργο και προσπαθούσε να εξασφαλίσει θετική απάντηση από τον δύσκολο Ελιοτ. Υπάρχει μόνο μια απαντητική επιστολή του ποιητή από το 1953 και αφορά μόνο το ένα τραγούδι, μέρος της πρώτης συμφωνίας, πριν την ολοκλήρωση των “Εξι τραγουδιών”. Για τα υπόλοιπα τραγούδια δεν απαντάει ο Ελιοτ αλλά ο εκδοτικός οίκος Faber & Faber, του οποίου όμως διευθυντής ήταν ο Ελιοτ! Στην ουσία απαντάει ο ίδιος. Εχει ενδιαφέρον γιατί αρχικά αρνείται την άδεια για το “Death by water”. Ο Γιάννης Χρήστου απείλησε ευγενικά ότι σε αυτή την περίπτωση θα πρέπει να αποσύρει όλη την έκδοση, γιατί αφορά έναν άρρηκτο κύκλο τραγουδιών. Ετσι κατάφερε να εξασφαλίσει τη συναίνεση του ποιητή».

Υπάρχει όμως και άλλη μια στιγμή στην αλληλογραφία του σπουδαίου συνθέτη που μαρτυρά το μέγεθος της προσωπικότητάς του ακόμη και σε εκείνα τα πρώιμα χρόνια. «Είναι μια επιστολή προς τον Δημήτρη Μητρόπουλο, ο οποίος είχε εκδηλώσει ενδιαφέρον, μέσω της Τζίνα Μπαχάουερ, να ερμηνεύσει το πρώτο έργο του Χρήστου, τη μουσική του “Φοίνικα”. Ο Χρήστου τότε ήταν 24 ετών με μόλις ένα ολοκληρωμένο έργο και ο Δημήτρης Μητρόπουλος ένας διεθνώς αναγνωρισμένος μαέστρος, ήδη στη Φιλαρμονική της Νέας Υόρκης. Μια αντίστοιχη περίπτωση ήταν εκείνη όπου, μέσω ενός αμερικανού εκδότη, προγραμματιζόταν η εκτέλεση του έργου του “Πύρινες γλώσσες” από τον Στοκόφσκι (σ.σ.: Λέοπολντ Στοκόφσκι 1882-1977)». Ολα αυτά τα σπουδαία τεκμήρια που μαρτυρούν και αποκαλύπτουν αθέατες όψεις από τη σύντομη ζωή του Γιάννη Χρήστου θα είναι προσβάσιμα για το κοινό και βεβαίως για τους μελετητές στο αρχείο του Ωδείου Αθηνών.

INFO: Γιάννης Χρήστου 100 χρόνια / «Ιn memoriam» την Πέμπτη στις 20.00 στην Αίθουσα Αρης Γαρουφαλής του Ωδείου Αθηνών (Ρηγίλλης & Βασ. Γεωργίου Β΄ 17-19). Είσοδος ελεύθερη

Οι αγορές ενέργειας, εμπορευμάτων και μετοχών βάζουν για τα καλά στο μικροσκόπιο τις νέες εξελίξεις στη Βενεζουέλα, οι οποίες έρχονται να προστεθούν σε σειρά από γεωπολιτικές εντάσεις, από τον πόλεμο στην Ουκρανία, τις συνεχείς εντάσεις στη Μέση Ανατολή, μέχρι τη διαρκή αναμέτρηση των ΗΠΑ με την Κίνα.

Η υπόσχεση της Ουάσιγκτον ότι θα «ξεκλειδώσουν» τα τεράστια αποθέματα της Βενεζουέλας σε μαύρο χρυσό, τα οποία το Καράκας υπολογίζει, ούτε λίγο ούτε πολύ, σε 300 δισεκατομμύρια βαρέλια, μπορεί να ανοίξει κι άλλο την κάνουλα της προσφοράς. Βραχυπρόθεσμα όμως η επέμβαση των ΗΠΑ στη χώρα δημιουργεί κινδύνους για φυγή επενδυτών προς ασφαλέστερα καταφύγια από σήμερα που θα ανοίξουν ξανά οι διεθνείς αγορές. Είναι ενδεικτικό ότι με τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο οι ΗΠΑ πραγματοποίησαν την πρώτη άμεση στρατιωτική επέμβαση στη Λατινική Αμερική μετά την εισβολή στον Παναμά το 1989.

Η Βενεζουέλα είναι η 18η μεγαλύτερη παραγωγός πετρελαίου στον κόσμο, με τις ημερήσιες ποσότητες που αντλεί να υπολογίζονται σε 1,1 εκατ. βαρέλια ή περίπου 1% της παγκόσμιας παραγωγής. Το δυναμικό της χώρας να εξορύξει πολύ περισσότερο πετρέλαιο θεωρείται ότι είναι σημαντικό, με τις διεθνείς κυρώσεις, την πολιτική κατάσταση στη χώρα και τις παλιές υποδομές στις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις να αποτελούν σήμερα τροχοπέδη.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')}) Οι προκλήσεις

Η Βενεζουέλα είναι απίθανο να δει ουσιαστική ώθηση στην παραγωγή αργού πετρελαίου για χρόνια, ακόμη και αν οι αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες επενδύσουν στη χώρα τα δισεκατομμύρια δολάρια που υποσχέθηκε ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, έδειξε νέα έρευνα του Reuters λίγες ώρες μετά τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο από τις αμερικανικές δυνάμεις.

Η χώρα της Νότιας Αμερικής μπορεί να έχει τα μεγαλύτερα εκτιμώμενα αποθέματα πετρελαίου στον κόσμο, αλλά η παραγωγή έχει μειωθεί κατακόρυφα τις τελευταίες δεκαετίες εν μέσω κακοδιαχείρισης και έλλειψης επενδύσεων από ξένες εταιρείες, ειδικά μετά την εθνικοποίηση των πετρελαϊκών δραστηριοτήτων της Βενεζουέλας τη δεκαετία του 2000. Η κρατικοποίηση αυτή περιελάμβανε και τα περιουσιακά στοιχεία της Exxon Mobil και της ConocoPhilips στη χώρα.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Οσες εταιρείες θελήσουν να επενδύσουν τώρα στη Βενεζουέλα θα πρέπει να αντιμετωπίσουν ανησυχίες για την ασφάλεια, ερειπωμένες υποδομές, ερωτήματα σχετικά με τη νομιμότητα της στρατιωτικής επιχείρησης των ΗΠΑ και την πιθανότητα μακροπρόθεσμης πολιτικής αστάθειας, δήλωναν αναλυτές στο Reuters.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Η στάση του ΟΠΕΚ+

Ο ΟΠΕΚ+ από την πλευρά του, μέλος του οποίου είναι η Βενεζουέλα, αποφάσισε χθες να διατηρήσει αμετάβλητη την παραγωγή πετρελαίου έπειτα από σύντομη σύνοδο των βασικών μελών του. Το καρτέλ, δημοσίως τουλάχιστον, απέφυγε να τοποθετηθεί στις πολιτικές και στρατιωτικές εξελίξεις που επηρεάζουν πολλά από τα μέλη του, περιλαμβανομένης και της Βενεζουέλας.

Η χθεσινή σύνοδος του ΟΠΕΚ+, που αντλεί περίπου το ήμισυ του παγκόσμιου πετρελαίου, πραγματοποιήθηκε μετά την πτώση των τιμών του πετρελαίου κατά 18% το 2025 εν μέσω αυξανόμενων ανησυχιών για υπερπροσφορά. Ηταν η μεγαλύτερη ετήσια πτώση των τιμών αυτών από το 2020.

Οι εντάσεις μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων κλιμακώθηκαν τον περασμένο μήνα λόγω της συνεχιζόμενης σύγκρουσης στην Υεμένη, όπου οι δύο χώρες έχουν διαφορετικά συμφέροντα. Η κρίση στην Υεμένη έχει προκαλέσει τη μεγαλύτερη ρήξη μεταξύ των πρώην στενών συμμάχων, εδώ και δεκαετίες. Και το Σάββατο ήλθαν οι ΗΠΑ να συλλάβουν τον Μαδούρο, με τον Ντόναλντ Τραμπ να δηλώνει ότι η Ουάσιγκτον θα αναλάβει τον έλεγχο της χώρας μέχρι να καταστεί δυνατή η μετάβαση σε μια νέα κυβέρνηση – χωρίς να αναφέρει πώς θα επιτευχθεί αυτό.