Μετά τις πρωθυπουργικές εξαγγελίες, βρισκόμαστε ενόψει της πέμπτης αναθεώρησης του Συντάγματος 1975, η οποία πρόκειται να καλύψει ένα μεγάλο εύρος των προνοιών του. Ωστόσο, από τη συζήτηση έχουν, a priori, αποκλειστεί οι διατάξεις που κανοναρχούν το πλαίσιο των σχέσεων Κράτους και Εκκλησίας και ιδίως, η διάταξη του άρθρου 3.
Κατ’ αρχάς, να υπενθυμίσουμε ότι το άρθρο 3 καινοτομεί με τη συμπερίληψη στο corpus του Συντάγματος του Πατριαρχικού και Συνοδικού Τόμου του 1850, τη γενέθλια πράξη της Εκκλησίας της Ελλάδος, με την οποία το Οικουμενικό Πατριαρχείο οραματιζόταν μία ελεύθερη και ακηδεμόνευτη Εκκλησία, με διακριτό ρόλο από το Κράτος…
Η μεταπολιτευτική εμπειρία έχει αποδείξει ότι η χαλάρωση των σχέσεων έχει ήδη επιτευχθεί σε επίπεδο κοινής νομοθεσίας, χωρίς το Σύνταγμα να συνιστά εμπόδιο προς τούτο. Ετσι, ίσως είναι προτιμότερη η επιλογή της δυναμικής ερμηνείας του, παρά η αβέβαιη προοπτική της αναθεώρησής του…
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Παρά ταύτα, το ερώτημα παραμένει· υπάρχει το περιθώριο για διορθωτικές επεμβάσεις στο άρθρο 3, προκειμένου αυτό «να ορθοτομεί τον λόγο της συνταγματικής αληθείας»;
Ας ξεκινήσουμε από την ορθή διαπίστωση ότι η διάταξη του άρθρου 3 δεν είναι «η κανονιστικά και ερμηνευτικά κρισιμότερη, αλλά μία διάταξη κανονιστικά συμπληρωματική» (Ε. Βενιζέλος) για την τυπολογία των σχέσεων Κράτους και Εκκλησίας, ενόψει και της διάταξης του άρθρου 13.
Στο πλαίσιο αυτό, η προσθήκη στο άρθρο 3 του Συντάγματος δύο ερμηνευτικών δηλώσεων, θα καθιστούσε το περιεχόμενό του περισσότερο κρυστάλλινο και διαυγές.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });Η μία, υπό τον όρο «επικρατούσα» θρησκεία, ο οποίος έχει καταστεί σε θεωρία και νομολογία «σημείο αντιλεγόμενο», ότι η συγκεκριμένη διάταξη «δεν περιορίζει την κανονιστική εμβέλεια του άρθρου 13» περί θρησκευτικής ελευθερίας, όπως έχει, ήδη από το 2006, προταθεί. Η δεύτερη, υπό τις δύο Πράξεις του Οικουμενικού Πατριαρχείου, τον Τόμο δηλαδή του 1850 και την Πράξη του 1928, η οποία θα όριζε ότι το άρθρο 3 «καλύπτει το σύνολο των όρων του Τόμου του 1850 και της Πράξης του 1928».
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });Οποιαδήποτε διαφορετική προσέγγιση οδηγεί αναπόφευκτα τον δικαστή να κρίνει, κατʼ ουσίαν «θεολογώντας», ποιος όρος είναι σημαντικός ή όχι για την Εκκλησία, στερώντας έτσι τον δικαστή από τη θρησκευτική του ουδετερότητα, αφού του αναθέτει ένα καθήκον που μάλλον δεν του ανήκει…
Επίσης, θα μπορούσε να απαλειφθεί η φράση «Ἡ Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος, κεφαλήν γνωρίζουσα τόν Κύριον ἡμῶν Ἱησοῦν Χριστόν…» αφενός ως περιττή, καθόσον η διαπίστωση αυτή τυγχάνει αυτονόητη για την Ορθόδοξη Εκκλησία και αφετέρου, διότι η κτητική αντωνυμία «ημών», σε πρώτο πληθυντικό, υποδηλώνει ότι όλοι οι Ελληνες ανήκουν στην Ορθόδοξη Εκκλησία, το οποίο είναι πρακτικώς αδύνατο, ακόμα και εάν η μεγάλη πλειονότητα είναι μέλη της, καθώς δεν μπορεί να παραβλεφθεί ότι υπάρχουν και πολίτες που πρεσβεύουν άλλες θρησκείες ή είναι άθρησκοι ή άθεοι.
Προσθέτως, αν και η διάταξη για την απαγόρευση μετάφρασης της Αγίας Γραφής (άρθρο 3 παράγραφος 3) αποτελεί ένα ιστορικό κεκτημένο, το ζήτημα αυτό εμπίπτει στα εσωτερικά ζητήματα της Ορθόδοξης Εκκλησίας και συνεπώς η διαρρύθμισή του δεν είναι αναγκαίο, ελλείψει πλέον και των σχετικών προς τούτο ιστορικών συνδηλώσεων («Ευαγγελικά», 1901), να ανήκει στις πρόνοιες του συνταγματικού νομοθέτη.
Οι παρεμβάσεις αυτές θα μπορούσαν, ίσως, να διασώσουν, εν προκειμένω, το αναθεωρητικό momentum…
Ο Γεώργιος Ι. Ανδρουτσόπουλος, αναπληρωτής καθηγητής Νομικής ΕΚΠΑ, είναι διευθυντής του Εργαστηρίου «Εκκλησιαστικού Δικαίου και σχέσεων Κράτους – Θρησκευμάτων» στην ίδια Σχολή. Το κείμενο στηρίζεται σε παρέμβασή του στον διάλογο που διεξήγαγε καθ’ όλο το 2025 η διαΝΕΟσις για τη συνταγματική αναθεώρηση
Το ποδόσφαιρο μετεξελίσσεται, παντρεύει τη μόδα με το άθλημα, «coolάρει» και διεκδικεί τις νέες γενιές των φιλάθλων. Τον νέο δρόμο ανοίγει η Παρί Σεν Ζερμέν η οποία δηλώνει έτοιμη να κατακτήσει τον κόσμο και να γίνει – τουλάχιστον – η δεύτερη ομάδα των νέων φίλων του ποδοσφαίρου.
Η εκστρατεία της ξεκίνησε από το Λονδίνο, στην πλατεία Cevendish κοντά στην Oxford Street όπου έχει δημιουργήσει έναν «χώρο διαβίωσης και εμπειρίας» όπου «το παριζιάνικο DNA συναντά την ενέργεια της βρετανικής πρωτεύουσας».
Στον συγκεκριμένο χώρο βρίσκεται το «Rebalance Impulse», που μοιάζει με σολάριουμ αλλά είναι στην πραγματικότητα μια συσκευή νευροχαλάρωσης. Υπάρχουν τρεις τέτοιες στη βάση προπονήσεων της Παρί και οι παίκτες είναι από τους πιο ένθερμους υποστηρικτές της.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Στο προσωρινό κατάστημα «pop-up» με το όνομα «Ici C’est Paris La Maison» υπάρχει επίσης ένα «Εργαστήριο Κίνησης» όπου με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης οι επισκέπτες καλούνται να «δημιουργήσουν τις δικές τους κινήσεις εμπνευσμένες από το αθλητικό λεξιλόγιο του ποδοσφαίρου. Το τέλειο βολέ, η ροπή μιας στροφής, ο ρυθμός της ντρίμπλας».
Ολα είναι εμπόριοΚαι μετά έρχεται το εμπορικό κομμάτι – υψηλής ποιότητας, ακριβό, μοντέρνο – με τρεις «σταθμούς εξατομίκευσης» για να προσαρμόζεις τα αθλητικά παπούτσια κατά παραγγελία και ειδικούς που εξατομικεύουν τα ρούχα. Ολα αυτά δημιουργούν «γέφυρα μεταξύ υψηλής ραπτικής και ποδοσφαίρου».
Ενδεικτικά, ρακέτες padel με το σήμα της Παρί κοστίζουν 400 ευρώ, ενώ ένα limited edition skateboard, με ποίημα του 27χρονου καλλιτέχνη και DJ Τζέιμς Μασάια από το νότιο Λονδίνο, φτάνει τα 900 ευρώ.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });Κάθε εβδομάδα, 1.500 παιδιά στην Αγγλία και την Ουαλία φορούν τη φανέλα της Παρί στις 14 ακαδημίες του συλλόγου. «Ποιο το νόημα; Μπορείς να προσελκύσεις νέους με το brand της Παρί Σεν Ζερμέν», εξηγεί ο διευθύνων σύμβουλος της Παρί, Βικτοριάνο Μελέρο. «Μας βλέπουν στην τηλεόραση, στο Τσάμπιονς Λιγκ και θέλουμε να περάσουμε από ένα brand που αγαπάμε σε ένα brand για μια ζωή. Οταν τα παιδιά παίζουν ποδόσφαιρο με την Παρί, θα είναι οπαδοί μας για πάντα».Η Παρί γνωρίζει ότι δεν μπορεί να πείσει ένα παιδί που υποστηρίζει την Αρσεναλ να γίνει ξαφνικά οπαδός της. Πιστεύει όμως πως αυτό το παιδί μπορεί να κάνει την Παρί δεύτερη ομάδα του.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });Βοηθά φυσικά και το γεγονός πως η Παρί κατέκτησε πέρυσι το Τσάμπιονς Λιγκ. Μελέτη της Deloitte εκτιμά πως είναι ο τέταρτος πλουσιότερος σύλλογος στον κόσμο, με έσοδα 837 εκατ. ευρώ πίσω μόνο από τις Μπάγερν Μονάχου (860,6 εκατ.), Μπαρτσελόνα (974,8) και Ρεάλ Μαδρίτης (1,161 δισ.). Ο στόχος εσόδων για το μέλλον είναι ξεκάθαρος: «Σκοπός μας είναι σε πέντε χρόνια να φτάσουμε το 1 δισ. ευρώ», λέει ο Μελέρο.
Η Παρί υποστηρίζεται οικονομικά από την Qatar Sports Investments, θυγατρική του κρατικού επενδυτικού ταμείου του Κατάρ, όμως υπάρχουν περιορισμοί και δύο σημαντικοί τομείς όπου θεωρείται ότι υστερεί.
Το γήπεδο και τα τηλεοπτικάΠρώτον, το μέγεθος του γηπέδου: το Παρκ ντε Πρενς έχει μόλις 48.000 θέσεις και τα έσοδα από εισιτήρια και φιλοξενία έχουν πιάσει «ταβάνι». Υπάρχουν σκέψεις για πιθανή ανακαίνιση ή μετακόμιση στο Σταντ ντε Φρανς των 80.000 θέσεων.
Το δεύτερο αφορά τα τηλεοπτικά δικαιώματα. Είναι χαρακτηριστικό πως η Λίβερπουλ έβαλε στα ταμεία της 200 εκατ. ευρώ λόγω της κατάκτησης της Πρέμιερ Λιγκ, ενώ η 20η Σαουθάμπτον έλαβε 124 εκατ. ευρώ. Την ίδια στιγμή η πρωταθλήτρια Γαλλίας Παρί έλαβε μόλις 25 εκατ. ευρώ από τα εγχώρια τηλεοπτικά δικαιώματα.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); }); Για να ισορροπήσουν αυτό το οικονομικό μειονέκτημα τα στελέχη της Παρί προσπαθούν να μετατρέψουν το κλαμπ σε ένα παγκόσμιο brand όπως είναι για παράδειγμα η Ferrari.«Αν κοιτάξετε την ιστορία του συλλόγου, ιδρύθηκε από έναν σχεδιαστή μόδας, τον Ντάνιελ Εχτερ και τον Ζαν Πολ Μπελμοντό το 1970», λέει ο Μελέρο. «Αρα από την αρχή υπήρχε μόδα, υπήρχε τέχνη, με ηθοποιό του κινηματογράφου τότε». Και εξηγεί: «Στο κομμάτι του brand, ανταγωνιζόμαστε τους Λέικερς. Οταν βλέπεις το καπέλο των Νιου Γιορκ Γιάνκις όλοι σκέφτονται τη Νέα Υόρκη, αλλά στην πραγματικότητα προέρχεται από την ομάδα.
Σε αυτό το κομμάτι, σίγουρα ανταγωνιζόμαστε κι αυτούς. Θα πω μάλιστα πως αυτή τη στιγμή ανταγωνιζόμαστε και brands όπως η Ferrari».Για τον κίνδυνο η Παρί να απομακρυνθεί από τη βάση της και να απευθύνεται πλέον μόνο στα μεγάλα πορτοφόλια, ο Μελέρο επικαλείται το παράδειγμα της Σκουντερία όπου για παράδειγμα κανένας φίλος της δεν σταματά να την υποστηρίζει επειδή μία Ferrari κοστίζει ένα εκατ. ευρώ.
Σύμφωνα με το irafina.gr, το φαινόμενο έκανε την εμφάνισή του λίγο μετά τις 15:30, σε μικρή απόσταση από την είσοδο του λιμανιού, προκαλώντας το ενδιαφέρον όσων βρίσκονταν εκείνη την ώρα στην προκυμαία.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Ο υδροστρόβιλος σχηματίστηκε υπό συνθήκες ατμοσφαιρικής αστάθειας, δημιουργώντας μια εντυπωσιακή στήλη νερού που φαινόταν να ενώνει τη θάλασσα με τα χαμηλά σύννεφα.
Όπως αναφέρουν οι μετεωρολόγοι, οι υδροστρόβιλοι είναι φαινόμενα που παρατηρούνται κατά διαστήματα στις ελληνικές θάλασσες, κυρίως σε περιόδους έντονων καιρικών μεταβολών. Αν και συνήθως έχουν μικρή διάρκεια και ένταση, οι ειδικοί τονίζουν ότι απαιτείται προσοχή από τα διερχόμενα σκάφη.
Από τα πιο εντυπωσιακά φαινόμεναgoogletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });Καθηλωτική ήταν η εικόνα που αντίκρισαν όσοι βρέθηκαν τη Δευτέρα 10/11/2025 στον Πλακιά Ρεθύμνου, όπου στον ουρανό έκανε την εμφάνισή του ένας εντυπωσιακός υδροστρόβιλος.
Το σπάνιο φαινόμενο καταγράφηκε σε βίντεο και φωτογραφίες που δημοσίευσε το Creta24, προσφέροντας μοναδικές εικόνες από τη νότια Κρήτη.
Μερικές μέρες πριν από τη συμπλήρωση τριών χρόνων στην Προεδρία της Κυπριακής Δημοκρατίας και ένα 24ωρο πριν από τη συμμετοχή και της Κύπρου στη σύνοδο του Συμβουλίου Ειρήνης στις ΗΠΑ, ο Νίκος Χριστοδουλίδης μίλησε αποκλειστικά στα «ΝΕΑ» για την κατάσταση στην περιοχή και τον ρόλο της Κύπρου, τα ελληνοτουρκικά σε σχέση με το Κυπριακό, τις επιτυχίες και τις αποτυχίες των ημερών του.
Η προσωπική απεσταλμένη του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ, η κ. Ολγκίν, αφήνει να νοηθεί ότι ουσιαστική επανεκκίνηση μπορεί να δρομολογηθεί από τον Ιούλιο. Εσείς διαφωνείτε. Γιατί, όμως, θεωρείτε προβληματική αυτή την αναμονή;Δεν συμφωνώ ότι η επανεκκίνηση των συνομιλιών μπορεί να μετατεθεί μετά τον Ιούλιο λόγω της κυπριακής προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ ή των βουλευτικών εκλογών. Πολύ πριν αναλάβουμε την προεδρία, κατέστησα σαφές, δημόσια και ιδιωτικά, ότι δεν επηρεάζει ούτε τον χρόνο μου ούτε την πολιτική μου βούληση για επανέναρξη των συνομιλιών, που αποτελεί τον πρωταρχικό μου στόχο.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Από την ημέρα της εκλογής μου εργάζομαι για να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις νέας πρωτοβουλίας του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ και διορισμού απεσταλμένου. Ως αποτέλεσμα των ενεργειών μας και της ξεκάθαρης βούλησής μας, πραγματοποιήθηκαν δύο διευρυμένες διασκέψεις υπό τον γ.γ., ο οποίος μίλησε δημόσια για πρόοδο ύστερα από επτά χρόνια. Μετά τη συνάντηση στη Νέα Υόρκη, ανακοινώθηκε ότι η επόμενη διευρυμένη θα γίνει πριν από το τέλος του έτους, με στόχο την επανέναρξη ουσιαστικών συνομιλιών.
Να θυμίσω ότι κατά την τελευταία επίσκεψη της κ. Ολγκίν στη Λευκωσία κατέθεσα πρόταση πέντε σημείων. Πρώτον, επαναβεβαίωση της συμφωνημένης βάσης λύσης, όπως στο κοινό ανακοινωθέν της 11ης Δεκεμβρίου, με ρητή αναφορά στην πολιτική ισότητα και τα ψηφίσματα του ΣΑ. Δεύτερον, τα ΗΕ να καταγράψουν τις συγκλίσεις έως το Κραν Μοντανά: οι εσωτερικές να κοινοποιηθούν στις δύο κοινότητες και όσες συμφωνούνται να διατηρηθούν, οι εξωτερικές να κοινοποιηθούν και στους πέντε συμμετέχοντες και όσες συμφωνούνται από όλους να παραμείνουν. Τρίτον, στη βάση αυτού του εγγράφου ο γ.γ. να συγκαλέσει Διευρυμένη Διάσκεψη. Τέταρτον, εκεί να ανακοινωθεί η επανέναρξη ουσιαστικών συνομιλιών. Πέμπτον, να ανακοινωθεί το άνοιγμα τεσσάρων οδοφραγμάτων.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });Παράλληλα, εργαστήκαμε συστηματικά για τον διορισμό ειδικού απεσταλμένου της ΕΕ για το Κυπριακό και, μέσω των Συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου τον Απρίλιο του 2024, διασυνδέσαμε ουσιαστικά την πρόοδο στις ευρωτουρκικές σχέσεις με την πρόοδο στην επίλυση του Κυπριακού. Πώς θα μπορούσα, λοιπόν, να μη διαφωνώ με καθυστέρηση στην επανέναρξη των συνομιλιών; Για μένα, τίποτα δεν υπερτερεί της επανέναρξης και της λύσης του Κυπριακού.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); }); Δεδομένου ότι μεσολαβούν και οι βουλευτικές εκλογές στην Κύπρο, δεν είναι εύλογη η ανησυχία ότι το πολιτικό κλίμα μπορεί να επηρεαστεί;Αυτό που σας είπα για την άσκηση της προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ ισχύει σε απόλυτο βαθμό και για τις βουλευτικές εκλογές. Γνωρίζετε ότι έχουμε προεδρικό σύστημα και δεν επηρεάζεται καθόλου ή με οποιονδήποτε τρόπο η ετοιμότητά μας για επανέναρξη των συνομιλιών. Εξάλλου, και στο παρελθόν, ακόμα και πριν από προεδρικές εκλογές γίνονταν διαπραγματεύσεις για λύση του Κυπριακού και δεν ήταν εμπόδιο ή επηρέασαν τις προσπάθειες για λύση του Κυπριακού.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });Επαναλαμβάνω ότι είμαι πανέτοιμος, ακόμα και την ερχόμενη εβδομάδα, να συμμετάσχω σε μια διευρυμένη συνάντηση, κατά τη διάρκεια της οποίας θα ανακοινωθεί η άμεση επανέναρξη συνομιλιών.
Ωραία. Ας υποθέσουμε ότι συνεχίζονται οι συνομιλίες. Τι θα μπορούσε κανείς να αναμένει από μια διευρυμένη συνάντηση, πρακτικά ομιλούντες, πέρα από την επαναβεβαίωση του αδιεξόδου για πολλοστή φορά;Για μεγάλο διάστημα χάσαμε πολύτιμο χρόνο λόγω του γεγονότος ότι επικεφαλής της τουρκοκυπριακής κοινότητας ήταν ο κ. Τατάρ, ο οποίος είχε ξεκάθαρη θέση περί λύσης δύο κρατών.
Αρνείτο ακόμα και μια συνάντηση κοινωνικού χαρακτήρα μαζί μου. Για αυτόν ακριβώς τον λόγο, η συζήτηση είχε επικεντρωθεί αποκλειστικά σε ΜΟΕ. Αναμέναμε, και εκεί αν θέλετε επενδύουμε, ότι με την εκλογή του κυρίου Ερχιουρμάν, ο οποίος κατ’ επανάληψη πριν από την εκλογή του στην ηγεσία της τουρκοκυπριακής κοινότητας είχε δηλώσει ότι είναι θιασώτης της λύσης στη βάση της Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας και ότι επιθυμεί την επανέναρξη των συνομιλιών από εκεί που διακόπηκαν το 2017, πως θα ξεκινούσαν οι συνομιλίες. Και εκεί, επαναλαμβάνω, επικεντρώνεται αποκλειστικά η δική μας προσπάθεια. Εκεί θα δοκιμαστούμε όλοι, στο τραπέζι των συνομιλιών, τόσο σε σχέση με την πολιτική μας βούληση όσο και με τις πραγματικές μας προθέσεις. Από δικής μου πλευράς, είμαι πανέτοιμος. Η παρούσα απαράδεκτη κατάσταση πραγμάτων δεν μπορεί να αποτελεί τη λύση του Κυπριακού.
Εδώ, όμως, φαίνεται ότι υπάρχει δυσκολία ακόμα και σε κατάληξη σε Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης.Δεν υπάρχει δυσκολία σε κατάληξη σε Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης. Εγινε σημαντική πρόοδος, κάποια προχώρησαν, για κάποια οι συζητήσεις είναι σε προχωρημένο στάδιο. Υπάρχει μια πολύ συγκεκριμένη διαφωνία που αφορά το άνοιγμα συγκεκριμένων οδοφραγμάτων. Επαναλαμβάνω και σήμερα ότι είμαι έτοιμος να προχωρήσω στη βάση τού τι συμφωνήθηκε με τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ για το άνοιγμα τεσσάρων οδοφραγμάτων, αποδεχόμενος και τη συμβιβαστική εισήγηση των ΗΕ. Και κάτι άλλο πολύ σημαντικό. Τα όποια ΜΟΕ θα πρέπει να διασφαλίζουν δύο πτυχές. Πρώτον να ενισχύουν την προοπτική επίλυσης του Κυπριακού στη βάση του συμφωνημένου πλαισίου και δεύτερον να είναι αμοιβαία επωφελή, δηλαδή προς όφελος του συνόλου του κυπριακού λαού. Και κάτι άλλο που ανέφερα και στον τουρκοκύπριο ηγέτη και στην κ. Ολγκίν. Η προώθηση και η υλοποίηση ΜΟΕ θα είναι ακόμα πιο γρήγορες αν γίνονται παράλληλα με ουσιαστικές διαπραγματεύσεις για επίλυση του Κυπριακού. Οποιος έχει ασχοληθεί με το Κυπριακό, γνωρίζει πολύ καλά αυτή την πραγματικότητα.
Εσείς είχατε ανταποκριθεί θετικά και σε συμβιβαστική πρόταση του κ. Γκουτέρες…Ναι, όπως προανέφερα, και το έχω δηλώσει και δημόσια, έχω μεταφέρει στα Ηνωμένα Εθνη την ετοιμότητά μας να αποδεχτούμε τη συμβιβαστική πρόταση, όπως αυτή προτάθηκε από τον γενικό γραμματέα για το θέμα του σημείου διέλευσης από την Αθηένου στην Αγλαντζιά, έτσι όπως αυτή προτάθηκε, επί χάρτου, στη διευρυμένη συνάντηση της Νέας Υόρκης.
Από την άλλη, βέβαια, εάν η πρόοδος περιορίζεται σε ΜΟΕ, σε θέματα χαμηλής διαχείρισης, δεν υπάρχει κίνδυνος να μείνουμε σε αυτά και να χαθεί η ουσία; Πώς θα διασφαλίσετε ότι τα ΜΟΕ δεν θα υποκαταστήσουν τη λύση, αλλά θα οδηγήσουν σε αυτήν;Πέραν των όσων προανέφερα για το τι θα πρέπει να εξυπηρετούν τα ΜΟΕ, να σας θυμίσω ότι στη συνάντηση που είχαμε με τον κ. Ερχιουρμάν τον Δεκέμβριο – και αυτό αποτυπώθηκε και στο πλαίσιο της κοινής ανακοίνωσης – συμφωνήσαμε ότι τα ΜΟΕ δεν μπορούν να αντικαταστήσουν καθ’ οιονδήποτε τρόπο την επίλυση του Κυπριακού. Συνεπώς, δεν τίθεται ένα τέτοιο θέμα.
Αν διαμορφωθεί ένα κλίμα εξομάλυνσης στα ελληνοτουρκικά, το οποίο να διευκολύνει ευρωπαϊκά ανταλλάγματα προς την Τουρκία, πώς θα διασφαλίσετε ότι αυτά δεν θα δοθούν χωρίς ουσιαστική πρόοδο στο Κυπριακό ή τις κυπρογενείς υποχρεώσεις της Αγκυρας;Θέλω να ξεκινήσω λέγοντας ότι η βελτίωση των ελληνοτουρκικών σχέσεων δύναται να βοηθήσει και στην προσπάθεια επανέναρξης των συνομιλιών για επίλυση του Κυπριακού. Αυτού λεχθέντος, η πλήρης εξομάλυνση των ελληνοτουρκικών σχέσεων χωρίς την επίλυση του Κυπριακού δεν μπορεί να υπάρξει, όπως και η ίδια η ελληνική κυβέρνηση έχει δηλώσει κατ’ επανάληψη. Από εκεί και πέρα, οποιαδήποτε εξομάλυνση στα ελληνοτουρκικά δεν αναιρεί με οποιονδήποτε τρόπο τις κυπρογενείς υποχρεώσεις της Τουρκίας έναντι της Ευρωπαϊκής Ενωσης, συμπεριλαμβανομένης και της ανάγκης επανέναρξης συνομιλιών. Σας ανέφερα προηγουμένως τα Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου τον Απρίλιο του 2024 που είναι ξεκάθαρα, αν η Τουρκία επιθυμεί πρόοδο στα ευρωτουρκικά.
Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή επηρεάζουν τη δυναμική της Τριμερούς με το Ισραήλ; Υπάρχει, δηλαδή, ο κίνδυνος μια γενικευμένη γεωπολιτική αστάθεια να περιορίσει τη συνεργασία;Παρακολουθούμε στενά τις εξελίξεις και είμαστε σε συνεχή επαφή με τα γειτονικά κράτη, την ΕΕ και τις ΗΠΑ. Δεν θεωρώ ότι επηρεάζουν τη δυναμική της Τριμερούς Κύπρου – Ελλάδας – Ισραήλ, αν και ενδεχομένως δεν ευνοούν πιο διευρυμένες περιφερειακές συνεργασίες, όπως φαίνεται και από τη στασιμότητα στις Συμφωνίες του Αβραάμ. Η τριμερής μας συνεργασία, για την οποία υπάρχει έντονο ενδιαφέρον και από τις ΗΠΑ, παραμένει ενεργή.
Ενδεικτικά, στην Αθήνα πραγματοποιήθηκε, με αμερικανική πρωτοβουλία, συνάντηση υπουργών Ενέργειας Κύπρου, Ελλάδας, Ισραήλ και ΗΠΑ. Ούτε οι άλλες Τριμερείς έχουν επηρεαστεί: πρόσφατα έγινε σύνοδος Κύπρου – Ελλάδας – Αιγύπτου στο Κάιρο και προγραμματίζονται κι άλλες. Οι εξελίξεις αναδεικνύουν την ανάγκη για ευρύτερη περιφερειακή συνεργασία, ώστε να αντιμετωπίσουμε από κοινού τις προκλήσεις και να ενισχύσουμε την ασφάλεια. Αυτό αποτελεί προτεραιότητά μας και στο Ατυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, 23-24 Απριλίου, στην Κύπρο, όπου οι σχέσεις ΕΕ – περιοχής θα είναι ψηλά στην ατζέντα.
Η συνεργασία Κύπρου – Ελλάδας – Ισραήλ παραμένει κυρίως σε ένα ενεργειακό πλαίσιο ή εξελίσσεται σε ευρύτερη στρατηγική συμμαχία; Υπάρχει ένα ενιαίο στρατηγικό δόγμα;Η συνεργασία Κύπρου – Ελλάδας – Ισραήλ ξεκίνησε από τα θέματα ενέργειας, αλλά πλέον έχει επεκταθεί σε έναν ευρύτερο τομέα θεμάτων και, ναι, μπορεί να χαρακτηριστεί ως στρατηγική συνεργασία, στρατηγική συμμαχία, η οποία μάλιστα δοκιμάστηκε σε δύσκολες στιγμές και απέδειξε ότι είναι ισχυρή και ανθεκτική και δεν επηρεάζεται αρνητικά από τις εξελίξεις.
Είναι θετικό ότι εργαζόμαστε πάντα στη βάση μιας θετικής προσέγγισης χωρίς αποκλεισμούς. Μάλιστα, ο στόχος μας, όπως σας προανέφερα, κι αυτό ήταν κάτι που συζητήσαμε κατ’ επανάληψη, είναι να εργαστούμε για τη δυνατότητα διεύρυνσης αυτής της συνεργασίας και με άλλες χώρες, όπως οι ΗΠΑ και η Ινδία, σε τομείς κοινού ενδιαφέροντος.
Στο θέμα της Γάζας η Κύπρος είχε μια συνεισφορά η οποία αναγνωρίστηκε διεθνώς: από τον γ.γ. του ΟΗΕ, τις ΗΠΑ, την ΕΕ και όχι μόνο. Αυτή τη στιγμή, πώς μπορεί η Κύπρος να συμβάλει ουσιαστικά στις εξελίξεις στη Γάζα;Κοιτάξτε, υπάρχει μια πρωτοβουλία του προέδρου των ΗΠΑ για τη Γάζα, η μοναδική που έχει παρουσιαστεί, η οποία, παρά τις αδυναμίες της, συνοδεύεται από σχέδιο λύσης της κρίσης.
Είναι το μόνο σχέδιο ενώπιόν μας και πρέπει όλοι να εργαστούμε για την υλοποίησή του, ώστε να μην επιστρέψουμε σε γεγονότα που οδήγησαν την περιοχή σ’ αυτή τη δύσκολη κατάσταση. Γι’ αυτό, στη Σύνοδο για τη Γάζα στην Αίγυπτο, καταθέσαμε συγκεκριμένες προτάσεις επί πτυχών του Σχεδίου Τραμπ και στο ίδιο πλαίσιο αποφασίσαμε να συμμετάσχουμε στη διάσκεψη στην Ουάσιγκτον. Η Κυπριακή Δημοκρατία, με τον ανθρωπιστικό διάδρομο και τις παρεμβάσεις της, αποδεικνύει στην πράξη ότι είναι μέρος της λύσης.
Μόνιμη επωδός της UEFA και των γραφειοκρατών της είναι η πολιτική και θρησκευτική ουδετερότητα όσων εμπλέκονται στις διοργανώσεις της, απειλώντας με βαριές κυρώσεις συλλόγους, ποδοσφαιριστές και φιλάθλους που δεν τη σέβονται.
Η σιωπηλή άδεια που δίνει στις ομοσπονδίες για διακοπές των αγώνων ώστε οι μουσουλμάνοι ποδοσφαιριστές να διακόψουν τη νηστεία του Ραμαζανιού δεν αποτελεί παραβίαση αυτής της ουδετερότητας;
Πρόκειται για ένα ερώτημα που έρχεται στον αφρό κάθε φορά που πλησιάζει η περίοδος του Ραμαζανιού και της νηστείας που ακολουθούν οι πιστοί μουσουλμάνοι παίκτες.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Στην Αγγλία, από το 2021 επιτρέπονται μικρά διαλείμματα ώστε οι μουσουλμάνοι ποδοσφαιριστές να διακόψουν τη νηστεία τους όταν πέφτει η νύχτα. Την ίδια στάση έχει υιοθετήσει και η Γερμανία, ενώ σε πολλές ακόμα χώρες υπάρχει μια ανοχή απέναντι σ’ αυτό το λεπτό ζήτημα.
Αντίθετα κάθετα αρνητική συνεχίζει η γαλλική ομοσπονδία η οποία επαναλαμβάνει την προσήλωσή της στην αρχή του κοσμικού κράτους απαγορεύοντας τέτοιες πρωτοβουλίες. Ουσιαστικά οι Γάλλοι εφαρμόζουν την αρχή της ουδετερότητας της UEFA, η οποία με τη σειρά της την παραβιάζει με ανεπίσημο τρόπο.
Υπάρχουν περιπτώσεις στο γαλλικό ποδόσφαιρο στις οποίες οι προπονητές ζητούν από τους μουσουλμάνους παίκτες να μη νηστεύουν, απειλώντας τους με αποκλεισμό από τα παιχνίδια, όπως έκανε ο Αντουάν Κομπουαρέ το 2023 στη Ναντ.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });Ποιος έχει δίκιο; Κάθε πλευρά διαθέτει ισχυρά επιχειρήματα. Οι ομάδες πληρώνουν εκατομμύρια έναν επαγγελματία ποδοσφαιριστή ο οποίος όμως στα κρίσιμα παιχνίδια νηστεύει. Τι γίνεται σ’ αυτές τις περιπτώσεις; Πολλοί αθλητές δηλώνουν πως η θρησκεία τους είναι το πιο σημαντικό κομμάτι της ζωής τους. Αλλοι προσπαθούν να προσαρμοστούν στις συνθήκες αλλάζοντας μεθόδους και ώρες στις προπονήσεις για να μπορούν να ανταπεξέρχονται στις απαιτήσεις των αγώνων. Αλλοι πάλι επιλέγουν να διακόπτουν τη νηστεία τις ημέρες των αγώνων.
Η επιστημονική κοινότητα υποστηρίζει πως η νηστεία μπορεί να προκαλέσει κούραση και αφυδάτωση, αλλά δεν είναι απαραίτητο πως αυξάνεται το ποσοστό κινδύνου να τραυματιστούν.
Οι παίκτες έχουν κάθε δικαίωμα να ασκούν τα θρησκευτικά τους καθήκοντα. Ομως και οι σύλλογοι έχουν κάθε δικαίωμα να αναμένουν μια επαγγελματική απόδοση.
Τρία χρόνια μετά το τραγικό δυστύχημα των Τεμπών, αυτό που έχει μείνει είναι ένα μούδιασμα στο στομάχι συνοδευόμενο από την ανάμνηση μιας βαριάς βουβαμάρας που επικρατούσε εκείνες τις ημέρες στη Θεσσαλονίκη.
Την ομίχλη που πολλές φορές σκεπάζει τη Νύμφη του Θερμαϊκού είχε αντικαταστήσει ένα πέπλο πένθους και το αίσθημα ότι όλοι είχαμε κάποιον φίλο, γνωστό ή συγγενή που ήταν στο μοιραίο τρένο.
Θυμάμαι μια ημέρα μετά το δυστύχημα στα φοιτητικά στέκια στη Ροτόντα – που συνήθως είναι συνδυασμένα με συναισθήματα χαράς – παρέες να κλαίνε αγκαλιασμένες. Και στις μεγάλες συγκεντρώσεις και πορείες που ακολούθησαν και γίνονταν καθημερινά, να βλέπω ανθρώπους που δεν είχαν ξανά διαδηλώσει ποτέ.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Στον δρόμο, παρά τα δυνατά συνθήματα, πρωταγωνιστούσε η σιωπή. Εκείνες τις ημέρες, όλες οι πορείες κατέληγαν στο κτίριο του ΟΣΕ, στον σιδηροδρομικό σταθμό όπου θα έφτανε η μοιραία αμαξοστοιχία. Μέσα είχε στηθεί ένα αυτοσχέδιο μνημείο με λουλούδια, φωτογραφίες και κεράκια στη μνήμη των 57 θυμάτων.
Ενα σφίξιμο δίνει τη θέση του στο αίσθημα χαράς για την άφιξη στη μητέρα – πόλη κάθε φορά που βρίσκομαι εκεί. Τρία χρόνια μετά, εκείνες οι ημέρες μοιάζουν μακρινές. Είναι ρομαντικά και στενάχωρα άγνωστο το πού βρίσκονται σήμερα εκείνοι οι χιλιάδες άνθρωποι που ένιωσαν την ανάγκη να διαδηλώσουν για αυτό που έγινε, όπως και οι εκατοντάδες άλλοι που έχασαν δικούς τους ανθρώπους.
Είναι βέβαιο όμως, ότι η ψυχή τους είναι χαραγμένη από το τραύμα της 28ης Φεβρουαρίου 2023.
Προσωρινή διακοπή λειτουργίας της βιομηχανίας παραγωγής μπισκότων, βουτημάτων και ειδών ζαχαροπλαστικής της εταιρείας «Βιολάντα Α.Ε.» αποφάσισε ο περιφερειάρχης Θεσσαλίας, με απόφαση που φέρει σημερινή ημερομηνία.
Το εργοστάσιο της εταιρείας βρίσκεται στο 6ο χιλιόμετρο της Ε.Ε. Τρικάλων-Καρδίτσας, στην τοπική κοινότητα Αγίας Κυριακής του δήμου Τρικκαίων, στην Περιφερειακή Ενότητα Τρικάλων. Η σχετική απόφαση έχει ήδη αναρτηθεί στο διαδίκτυο.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Την ίδια ώρα, στις φυλακές Τρικάλων κρατείται ο ιδιοκτήτης της Βιολάντα, έπειτα από την πολύωρη απολογία του για τη φονική έκρηξη στο εργοστάσιο που στοίχισε τη ζωή σε πέντε εργάτριες. Εισαγγελέας και ανακριτής συμφώνησαν στην προφυλάκισή του.
Φταίνε οι μηχανικοί και οι πολεοδόμοιgoogletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });Τις ευθύνες στους μηχανικούς, στους πολεοδόμους και στα στελέχη της Περιφέρειας και της Πυροσβεστικής αποδίδει ο ιδιοκτήτης της Βιολάντα, ο οποίος προφυλακίστηκε την Πέμπτη (19.02.2026) για τις παραλείψεις και τις παρατυπίες στο μοιραίο εργοστάσιο των Τρικάλων, όπου σημειώθηκε η έκρηξη που στοίχισε τη ζωή σε πέντε εργαζόμενες μητέρες.
Μετά την πολύωρη απολογία του, ο ιδιοκτήτης κρίθηκε προφυλακιστέος και οδηγήθηκε στις φυλακές Τρικάλων. Οι δικηγόροι του ετοιμάζουν προσφυγή κατά της απόφασης, βασίζοντας την υπεράσπιση και στις ευθύνες όσων ενέκριναν τις σχετικές άδειες. Ο ίδιος φέρεται να υποστήριξε πως ενημερώθηκε καθυστερημένα για την έντονη οσμή από τη διαρροή προπανίου, με αποτέλεσμα να σημειωθεί η έκρηξη πριν προλάβει να αντιδράσει.
Ο ανακριτής, που έχει στη διάθεσή του ολόκληρη τη δικογραφία, αναμένει την έγγραφη απολογία του επιχειρηματία. Στη συνέχεια θα αποφασίσει εάν θα καλέσει και άλλους μάρτυρες ή αν θα ζητήσει από την εισαγγελέα Τρικάλων την άσκηση νέων ποινικών διώξεων.
Εκανε αίσθηση η είδηση που «έσκασε» στα τέλη της περασμένης εβδομάδας. Πολλοί ήταν όσοι εξέφρασαν την άποψή τους για το πώς λειτούργησε ο Νίκολιτς, αν έκανε ή όχι καλά ο προπονητής της ΑΕΚ που απέλυσε έναν άμεσο συνεργάτη του. Φυσικά, υπάρχουν αρκετές αναγνώσεις στο θέμα και καλό είναι να θυμηθούμε τι συνέβη αλλά και να γίνει μια ψύχραιμη προσέγγιση των δεδομένων.
Την προηγούμενη Παρασκευή ο Αλεξάνταρ Ράγκιτς, Νο 1 βοηθός του Νίκολιτς και προπονητής που ήταν μαζί του και στη Ρωσία, αποφάσισε να παρακολουθήσει τον αγώνα μπάσκετ ανάμεσα στον Ολυμπιακό και τον Ερυθρό Αστέρα. Δίπλα στον Νόβακ Τζόκοβιτς, τον τενίστα που το κοινό στο ΣΕΦ αποθέωνε σε κάθε ευκαιρία ή οσάκις τον «έπιανε» ο φακός. Εκανε καλά ο Ράγκιτς;
Ας δούμε τι συνέβη. Ο βοηθός προπονητή της ΑΕΚ δεν ενημέρωσε τον Νίκολιτς και ο κόουτς τον… σκούπισε με συνοπτικές διαδικασίες. Θέλησε έτσι να κάνει σαφές πως έχει τους δικούς του κανόνες στον τρόπο διοίκησης ή αν προτιμά κάποιος να ειπωθεί διαφορετικά, επιθυμεί όλο το «τιμ να είναι δικό του και μόνο δικό του»! Γιατί γι’ αυτό έδιωξε τον συμπατριώτη του, ένιωσε προδοσία όχι που πήγε στο Νέο Φάληρο αλλά επειδή δεν ενημερώθηκε για το γεγονός.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Και πληροφορήθηκε την επίσκεψη είτε από την τηλεόραση είτε από τα λόγια κάποιου καλοθελητή. Ενας άτεγκτος Νίκολιτς ή τουλάχιστον έτσι θέλει ο προπονητής να βγαίνει προς τα έξω. Μπορεί, άραγε, να έχουμε κάτι τέτοιο στις μέρες μας, δηλαδή το 2026; Να οδηγείται στην έξοδο ένας συνεργάτης επειδή έκανε μια επιλογή σε ώρες εκτός εργασίας, μια επιλογή που δεν άρεσε; Μήπως είχαμε επηρεασμό από φωτογραφίες που κυκλοφόρησαν; Υπό κανονικές συνθήκες, ο αθλητισμός και δη το ποδόσφαιρο θα έπρεπε να ενώνουν. Οχι να οδηγούμαστε σε τέτοιες ατραπούς και καθόλου ευχάριστη κατάληξη μιας ιστορίας.
Ο Ράγκιτς, για να επανέλθει κάποιος, μπορεί να υποστήριξε πως είναι οπαδός της Παρτιζάν, δεν έχει σχέση με τον Ερυθρό Αστέρα και το θέμα που «φούσκωσε» ήταν τελικά ήσσονος σημασίας. Ισως βέβαια θα μπορούσε να δει το βράδυ ή ένα πρωί τον θρύλο του τένις. Μπήκε όμως στο μάτι του κυκλώνα και πλήρωσε τη νύφη.
Επέλεξε να πάει στο άντρο ενός ανταγωνιστή και ήρθε αντιμέτωπος με δυσάρεστη έκπληξη. Και με τον Μάρκο Νίκολιτς να δείχνει ποιοι είναι οι δικοί του κανόνες, σε μια αντίδραση που σχοινοβατεί ανάμεσα στο «στέλνω μήνυμα και φανερώνω πυγμή» και το «είμαι υπέρ το δέον υπερβολικός».
«Μη βιάζεστε. Πρέπει να ελεγχθούν επιστημονικά για να διαπιστωθεί εάν είναι γνήσιες…». Βάσιμη ένσταση. Στον καιρό μας, εικόνες σταθερές ή κινούμενες, ασπρόμαυρες, έγχρωμες, προσεχώς και τρισδιάστατες, κατασκευάζονται εν ριπή οφθαλμού από την τεχνητή νοημοσύνη. Σκεφθείτε ένας βέλγος πλαστογράφος να μας έπιανε κορόιδα!
Η τόση εντούτοις καχυποψία σαν να υποκρύπτει δυσανεξία απέναντι στην ιστορική μνήμη. Το γεγονός δεν έχει ανάγκη από φωτογραφικά τεκμήρια για να λάμψει. Είτε απαθανατίστηκαν σε φιλμ είτε όχι, εκατοντάδες Ελληνες πέρασαν στην αθανασία τον Μάιο εκείνο του 1944. Επεσαν υπέρ πατρίδος.
«”Υπέρ πατρίδος;” Σας βολεύει να τα κάνετε όλα ίσωμα; Οι νεκροί της Καισαριανής δεν ήταν αορίστως αντιστασιακοί! Κομμουνιστές ήταν!» εξανίστανται οι φερόμενοι ως ιδεολογικοί επίγονοί τους. Και κατακεραυνώνουν όποιον δεν το τονίζει. Μπαίνουν σε οίστρο. «…Ανθρωπος και Κομμουνιστής: έννοιες που τείνουν να ταυτίζονται» γράφει στο φέισμπουκ ένας φλεγόμενος οπαδός του κόμματος. «Δυσθεώρητη η στάση των κομμουνιστών στη ζωή, η επίμονη άρνησή τους σε αυτό το σάπιο σύστημα…».
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Εάν όμως για να είσαι ήρωας έπρεπε να ασπάζεσαι τον μαρξισμό-λενινισμό όπως εφαρμοζόταν στη Σοβιετική Ενωση, τότε πού κατατάσσονται οι τροτσκιστές; Επίσης στάθηκαν και εκείνοι αγέρωχα εμπρός στις γερμανικές κάννες στην Καισαριανή, αφού μάλιστα είχαν υποστεί για χρόνια τη βαναυσότητα των σταλινικών – θυμηθείτε τι γράφουν σχετικά ο Αγις Στίνας και ο Κορνήλιος Καστοριάδης. Πού οι Εαμίτες, οι οποίοι αγωνίζονταν για την εθνική και κοινωνική απελευθέρωση και ευθύς μόλις συνειδητοποίησαν πως επιδίωξη του ΚΚΕ ήταν η δικτατορία του προλεταριάτου, διαχώρισαν τη θέση τους; Πού όσοι πέθαναν κατασυκοφαντημένοι από τον «Ριζοσπάστη» – ο Αρης Βελουχιώτης, ο Νίκος Πλουμπίδης – για να αποκατασταθούν δεκαετίες αργότερα και να μπουν στο εικονοστάσι πλάι στον θύτη τους Νίκο Ζαχαριάδη;
Κανείς δεν έχει το δικαίωμα να οικειοποιείται τους μάρτυρες της Καισαριανής διαστρεβλώνοντας την ιστορία τους. Ούτε να τραβάει, με τη μέχρις ελαφρότητας άνεση που του δίνει η δημοκρατία μας, διαχωριστικές γραμμές. Η Αριστερά πρωτοστάτησε στην Εθνική Αντίσταση. Υπήρξαν όμως Ελληνες κι άλλων πολιτικών χώρων, φιλελεύθεροι, δεξιοί, που αρνήθηκαν να υποταχθούν στον ναζισμό. Και το πλήρωσαν με τη ζωή τους. Μπορεί «τα πιο μεγάλα μας τα κατορθώματα» να έγιναν «μες στις πέτρες και τα χώματα» των βουνών μας κατά το αντάρτικο τραγούδι. Και ο Ιερός ωστόσο Λόχος έγραψε στη Μέση Ανατολή λαμπρές σελίδες.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });Η εθνική και λαϊκή ενότητα, η υπέρβαση του εμφυλιοπολεμικού διχασμού σφυρηλατήθηκε επί χούντας. Πώς να μην υποκλίνονταν τότε οι κομμουνιστές στην παλικαριά του Αλέκου Παναγούλη και ας ήταν κεντρώος; Πώς να μην αποκαλύπτονταν στο μεγαλείο του Σπύρου Μουστακλή κι ας είχε πολεμήσει με τον ΕΔΕΣ;
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });Οσο περνούν τα χρόνια, τόσο οι πολιτικές δυνάμεις στην Ελλάδα δυστυχώς πολώνονται. Η αμηχανία που τους προκαλεί το παρόν και το μέλλον, η αδυναμία να τοποθετηθούν πειστικά απέναντι στα σημερινά προβλήματα, τις σπρώχνει βουρ στο παρελθόν. Ξεθάβουν τα αγιασμένα κόκκαλα των προγόνων όχι για να τα προσκυνήσουν. Αλλά για να τα κάνουν ρόπαλα και δεκανίκια. Αναμασούν εμμονικά την Κατοχή και τον Εμφύλιο. Τρέμω τι θα συνέβαινε εάν κάποτε έρχονταν στο φως φωτογραφίες από τη μάχη στον Μελιγαλά και τη σφαγή και την Πηγάδα που ακολούθησε…
Προτείνω τη λήθη; Κάθε άλλο. Πιστεύω στην ανάδειξη της ζωής «στη μυστική, στην πρώτη της αξία» καθώς το εκφράζει ο Αγγελος Σικελιανός. Ποια είναι αυτή;
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });Πως στην Καισαριανή, ένα μαγιάτικο πρωινό, άνθρωποι πάτησαν με τον θάνατό τους τον θάνατο. Ηραν ως αμνοί θυσιαζόμενοι την αμαρτία, τη σκοτεινιά, τη φρίκη του κόσμου. Προσέφεραν μεγαλόκαρδα, γενναιόδωρα, χαμογελώντας, την ατομική τους ύπαρξη για ένα πιο φωτεινό μέλλον. Το οποίο, κι αυτό είναι το πιο συγκλονιστικό, δεν θα τους περιελάμβανε.
Θα κάναμε το ίδιο στη θέση τους; Εκεί έγκειται το μέγα ερώτημα που ταλανίζει κάθε ευαίσθητη ψυχή, που είθε η πραγματικότητα ποτέ να μην το απαντήσει. Φοβάμαι όσους λένε «ναι, βέβαια!». Εμπιστεύομαι όσους, ρίχνοντας χαμηλά τα μάτια, ψιθυρίζουν «δεν ξέρω…».
Ένα περίεργο περιστατικό σημειώθηκε τα ξημερώματα του Σαββάτου στο Αίγιο, όταν άγνωστος πυροβόλησε και τραυμάτισε μία παρέα τεσσάρων ανήλικων.
Οι νεαροί περπατούσαν στην οδό Φιλοποίμενος, όταν ξαφνικά δέχτηκαν πυροβολισμούς, με αποτέλεσμα να τραυματιστούν και να διακομιστούν στο νοσοκομείο.
Η υγεία των παιδιών δεν διατρέχει κίνδυνο, καθώς τα τραύματα είναι από σκάγια στους μηρούς τους.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Μετά το περιστατικό, ειδοποιήθηκε η Αστυνομία και ξεκίνησαν έρευνες προκειμένου να εντοπιστεί ο δράστης.
«Όποιος τα πυροβόλησε το έκανε πισώπλατα»«Δεν έχουν καταλάβει ούτε έχουν δει. Τα παιδιά είχαν βγει μία βόλτα νωρίς και όπως περπατάγανε κάποιος τους πυροβόλησε πισώπλατα. Χωρίς να διαπληκτιστούν με κάποιον, να πουν ότι έχει γίνει κάτι, προηγήθηκε κάτι. Δεν πίστευαν καν ότι κάποιος τους έχει πυροβολήσει, δηλαδή ο δικός μου έφυγε με τα πόδια και ήρθε στο σπίτι, πίστευε ότι κάποιος τους έχει ρίξει δυναμιτάκι και ακούστηκε το μπαμ. Το παιδί με το που ήρθε στο σπίτι, εκεί κατάλαβε, είδε τα αίματα. Εκεί κατάλαβε ότι κάτι γίνεται, δεν ήταν το μπαμ από τα δυναμιτάκια.
»Τα παιδιά τα πυροβόλησαν και οι δύο φύγανε κατευθείαν για νοσοκομείο. Ο δικός μου ήρθε στο σπίτι. Και στο σπίτι που ήρθε κατευθείαν πήγαμε στο νοσοκομείο. Είναι από το μπούτι και κάτω χτυπημένος και το πρόβλημα είναι στον αστράγαλο από την πίσω μεριά. Τα σκάγια δηλαδή έχουνε φτάσει κόκκαλο, για αυτό πρέπει να χειρουργηθεί. Το παιδί έχει πάνω του 12 σκάγια στα πόδια. Όποιος τα πυροβόλησε το έκανε πισώπλατα», αναφέρει ο πατέρας 15χρονου τραυματία.
Ο Ολυμπιακός φιλοξενεί τον Παναιτωλικό, σε ένα παιχνίδι με ιδιαίτερη σημασία για τη συνέχεια της σεζόν καθώς οι «ερυθρόλευκοι» υποδέχονται τα «καναρίνια» με στόχο την επιστροφή στα θετικά αποτελέσματα και τη διατήρηση της δυναμικής τους στο πρωτάθλημα, μπροστά στο κοινό τους στο φαληρικό γήπεδο.
Ο Λορέντζο Πιρόλα έγινε ο σκόρερ του πρώτου γκολ των «ερυθρολεύκων» έπειτα από εκτέλεση κόρνερ του Τσικίνιο.
Δείτε το βίντεο«Το ξυλόλιο ήρθε από έναν πολιτικό στη ζωή μας, ενώ τα παιδιά μας ακόμα καίγονταν, εκείνος είπε ότι το τρένο κουβαλούσε ξυλόλιο. Ηρθαν και ορισμένοι «πραγματογνώμονες» το διατυμπάνισαν, κάτι άλλοι δήθεν ερευνητές και είχαμε το περίφημο ξυλόλιο χωρίς να ξέρει κανείς τι είναι. Το ξυλόλιο είναι ένας διαλύτης που χρησιμοποιείται για νόθευση καυσίμου – μην ξεχνάμε όμως ότι μπορείς να το βρεις παντού. Δεν έπρεπε να το απαντήσουμε εμείς, έπρεπε να τα απαντήσουν οι ειδικοί, αλλά δυστυχώς οι ειδικοί ήταν σε εισαγωγικά ειδικοί, δεν υπήρχαν πτυχία».
Ο Νίκος Πλακιάς συγκλόνισε. Οχι μόνο για την εξιστόρηση του προσωπικού τραγικού βιώματος. Αλλά διότι ένας απεγνωσμένος άνθρωπος, ένας πατέρας που έχασε τα δίδυμα κορίτσια και την ανιψιά του, επέδειξε τη σοβαρότητα, την υπευθυνότητα, την ηθική συγκρότηση, που δεν επέδειξαν κόμματα, πολιτικοί, δημοσιολόγοι, εμείς οι δημοσιογράφοι που με μηδενικές τεχνικές ή νομικές γνώσεις αποφαινόμασταν με εγκληματική ανευθυνότητα για τα αίτια του δυστυχήματος, μιλώντας ανάλαφρα για ύπαρξη ξυλολίου, βενζολίου, τουλολίου και άλλων χημικών ενώσεων που ακούγαμε για πρώτη φορά στη ζωή μας. «Χωρίς να ξέρουμε τι είναι το ξυλόλιο γίναμε όλοι χημικοί και πυρηνικοί φυσικοί» λέει αγανακτισμένα ο Νίκος Πλακιάς, κατακεραυνώνοντας τους δήθεν εμπειρογνώμονες πρώην πυροσβέστες, «τεχνικούς συμβούλους» – εγγεγραμμένους στο ταμείο δημοσιογράφων, αλλά και τους συνηγόρους οικογενειών που προσπαθούσαν με το ζόρι να εξάγουν προαποφασισμένα συμπεράσματα φτάνοντας στο σημείο «όταν συγγενής θύματος επιχείρησε να δώσει στον ανακριτή το στικάκι με τα βίντεο που απεδείκνυε ότι δεν υπήρξε παράνομο φορτίο, δικηγόροι συγγενών θυμάτων πίεζαν να μην το κάνει με την αιτιολογία ότι «δεν μας βολεύει». Εγώ δεν θα πάω σε μια δίκη με τι με βολεύει και τι όχι, θα πάω με την αλήθεια». Δεν ήταν η πρώτη φορά.
Ο κ. Πλακιάς είχε και στο παρελθόν ζητήσει να ασκηθεί δίωξη για αντιποίηση επαγγέλματος όταν αποκαλύφθηκε ότι τεχνικός σύμβουλος που έκανε αναλύσεις για βενζόλια και παράνομα φορτία ήταν εγγεγραμμένος στο ταμείο δημοσιογράφων, ενώ λίγοι θυμούνται ότι δικηγόρος θυμάτων είχε δηλώσει «δεν ήταν δυνατόν να βλέπω στη δικογραφία χαρτιά τα οποία εξηγούν τα πραγματικά περιστατικά και στη δημόσια σφαίρα να αναπτύσσονται μύθοι που ο κόσμος πίστευε». Για τους ίδιους μύθους μιλάει τώρα και ο Νίκος Πλακιάς. Περιγράφει ότι ο πρόεδρος του ΕΔΟΑΣΑΜ του ζήτησε συγγνώμη για την υποτιθέμενη ύπαρξη παράνομου φορτίου και μάλιστα δεχόταν πιέσεις να βγει το ψευδές πόρισμα 2 μέρες πριν από τις μεγάλες συγκεντρώσεις.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Μιλάει με κοσμιότητα και αξιοπρέπεια όταν απευθύνεται σε πολιτικά πρόσωπα, αναφέρεται με σοβαρότητα και σεβασμό στις θεσμικές ιδιότητές τους, κάνοντας να φαίνονται τόσο φαιδροί όλοι εκείνοι που χρησιμοποιούν ανεύθυνα στη Βουλή χαρακτηρισμούς όπως «δολοφόνοι». Και βέβαια θα πρέπει να προβληματίσει και εμάς τους δημοσιογραφους πώς ο άνθρωπος που ασχολείται κάθε μέρα επί 3 χρόνια με ένα δυστύχημα που του στέρησε τα παιδιά και την ανιψιά του, περιμένει τους ειδικούς να αποφανθούν, τη στιγμή που εμείς 3 χρόνια τώρα μιλάμε γεμάτοι βεβαιότητες για ξυλόλια και άλλες συνωμοσιολογικές σαχλαμάρες. «Δεν υπάρχει αλάνθαστο στους δικηγόρους, δεν θα δώσω λευκή επιταγή σε κανέναν. Ο δικηγόρος ύστερα από αυτή τη μεγάλη δίκη θα γυρίσει με φήμη και χρήματα στα παιδιά του», λέει. Για τον Πλακιά η ζωή όπως την ήξερε τελείωσε για πάντα. «Τεμπη ίσον ξυλόλιο, ίσον ψεκασμένες θεωρίες, ίσον συνωμοσιολογία, στο τέλος θα κριθούμε άπαντες» λέει πικρά. Το τελευταίο είναι το μόνο σίγουρο.
Τέσσερα χρόνια μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, το ερώτημα δεν είναι μόνο πότε θα τελειώσει, αλλά και αν μπορεί όντως να τελειώσει ή αν πρόκειται να μετατραπεί σε ακόμη μία «παγωμένη σύγκρουση» στην ευρωπαϊκή ήπειρο.
Η ρωσική εισβολή της 24ης Φεβρουαρίου 2022 αποτέλεσε την επίσημη έναρξη ενός πολέμου που, στην πραγματικότητα, είχε ξεκινήσει ήδη από το 2014. Στο διάγγελμά του, ο Βλαντίμιρ Πούτιν παρουσίασε τη ρωσική στρατιωτική επέμβαση ως αναγκαστική απάντηση σε μια διαρκή απειλή: την ανατολική διεύρυνση του ΝΑΤΟ, τις, κατά τον ίδιο, ανεκπλήρωτες υποσχέσεις της Δύσης και την υποτιθέμενη ανάγκη προστασίας του ρωσόφωνου πληθυσμού του Ντονμπάς από μια «γενοκτονία» που αποδόθηκε στις φιλοδυτικές ουκρανικές ελίτ.
Ωστόσο, οι ρίζες της σύγκρουσης βρίσκονται στο Ευρωμαϊντάν. Οι πολύμηνες διαδηλώσεις του 2013-2014 οδήγησαν στην ανατροπή του φιλορώσου προέδρου Βίκτορ Γιανουκόβιτς και στην ανάδειξη πολιτικών δυνάμεων που επιδίωξαν να τοποθετήσουν την Ουκρανία στην τροχιά της Ευρωπαϊκής Ενωσης και του ΝΑΤΟ. Ακολούθησε η προσάρτηση της Κριμαίας, έπειτα από ένα αμφισβητούμενο δημοψήφισμα που διεξήχθη υπό τη σκιά ενόπλων χωρίς διακριτικά, τα λεγόμενα «πράσινα ανθρωπάκια».
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Την περίοδο εκείνη, η διεθνής αντίδραση υπήρξε συγκρατημένη. Η προσάρτηση της Κριμαίας θεωρήθηκε σε μεγάλο βαθμό αναμενόμενη, λόγω της στρατηγικής σημασίας της για το ρωσικό ναυτικό, ενώ η ένοπλη εξέγερση στο Ντονέτσκ και το Λουγκάνσκ, με τη σιωπηρή στήριξη της Μόσχας, δεν προκάλεσε άμεση κλιμάκωση των δυτικών αντιδράσεων. Η τότε επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας μιλούσε για παραβίαση του διεθνούς δικαίου και αποσταθεροποίηση της Ανατολικής Ουκρανίας, ενώ οι κυρώσεις της ΕΕ προς τη Ρωσία ήταν περιορισμένες και σταδιακές.
Το 2022, όμως, η στάση της Ευρώπης άλλαξε ριζικά. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής χρησιμοποίησε σκληρή και ανοιχτά καταγγελτική γλώσσα, κάνοντας λόγο για «βάρβαρη επίθεση» και «απρόκλητη, αδικαιολόγητη επιθετική ενέργεια». Οι κυρώσεις που ακολούθησαν ήταν σαρωτικές και συστημικές, πλήττοντας τον χρηματοπιστωτικό, ενεργειακό και τεχνολογικό πυρήνα της ρωσικής οικονομίας. Παράλληλα, η Ευρώπη επιτάχυνε τη συζήτηση για στρατηγική αυτονομία σε τομείς όπως η ενέργεια και η άμυνα, ενώ η Ουκρανία έλαβε εν μέσω πολέμου καθεστώς υποψήφιας χώρας για ένταξη στην ΕΕ. Η Ρωσία πλέον αντιμετωπίζεται επίσημα ως μακροπρόθεσμη στρατηγική απειλή.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });Αλλά και η ίδια η Ρωσία άλλαξε. Τα τελευταία χρόνια έγινε πιο αποφασιστική στην εξωτερική της πολιτική και πιο απολυταρχική στο εσωτερικό. Ενίσχυσε την εθνικιστική ρητορική, περιόρισε περαιτέρω τον δημόσιο διάλογο και αναπροσανατόλισε την οικονομική και ενεργειακή της στρατηγική προς τις χώρες των BRICS.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν η Ουκρανία θα αποτελέσει μια ακόμη περίπτωση της ρωσικής στρατηγικής των «παγωμένων συγκρούσεων», όπως η Υπερδνειστερία, η Αμπχαζία, η Νότια Οσετία ή το Ναγκόρνο Καραμπάχ. Πρόκειται για συγκρούσεις που δεν επιλύονται, αλλά «παγώνουν», μπλοκάροντας την ένταξη χωρών σε υπερεθνικούς οργανισμούς όπως το ΝΑΤΟ και η ΕΕ, διατηρώντας ταυτόχρονα χαμηλό το κόστος για τη Μόσχα. Είναι μια δοκιμασμένη πολιτική, που έχει αποδώσει στο παρελθόν και ίσως αποδώσει ξανά.
Παρά τις ενδείξεις ότι, ύστερα από μήνες διαπραγματεύσεων, τα εμπλεκόμενα μέρη αναζητούν κοινό έδαφος για μια ειρηνευτική συμφωνία, ένα είναι βέβαιο: σε έναν πόλεμο δεν κερδίζει κανείς πραγματικά. Το μόνο σταθερό σημείο αναφοράς για το μέλλον παραμένει το παρελθόν. Και αυτό δείχνει ότι οι γεωστρατηγικές ισορροπίες που έχουν διαμορφωθεί είναι βαθιές και δύσκολα αναστρέψιμες στο άμεσο μέλλον.
Η Σοφία Τυπάλδου είναι επίκουρη καθηγήτρια Διεθνών Σχέσεων στο Πάντειο Πανεπιστήμιο
Είναι φανερό ότι η συνταγματική αναθεώρηση, που εξαγγέλθηκε πρόσφατα από την κυβέρνηση, έχει πάρει εξ αρχής μια παράξενη πορεία, με κύριο χαρακτηριστικό την θεσμική ελαφρότητα της σχετικής συζήτησης και με πιθανότερη κατάληξη τον εκτροχιασμό της. Δεν είναι διόλου τυχαίο ότι το τελευταίο διάστημα υπάρχουν όλο και περισσότερα δημοσιεύματα και σκίτσα που παρωδούν την όλη διαδικασία, παρομοιάζοντάς την άλλοτε σαν κακόγουστο show και άλλοτε σαν ελληνική επιθεώρηση…
Χωρίς αμφιβολία ο ρόλος του αρνητικού πρωταγωνιστή ανήκει δικαιωματικά στον πρωθυπουργό, ο οποίος εν μέσω σκανδάλων και αρνητικών δημοσκοπήσεων αποφάσισε να βγάλει στην πολιτική σκηνή την συνταγματική αναθεώρηση, προσπαθώντας πομπωδώς να μας πείσει ότι όχι μόνο αγάπησε ξαφνικά το Σύνταγμα αλλά και αποφάσισε να θέσει την αλλαγή του σε πρώτη προτεραιότητα. Ωστόσο, αντί να καταφέρει να αλλάξει την πολιτική ατζέντα και να στριμώξει τους αντιπάλους του, εμφανιζόμενος σαν δήθεν μεταρρυθμιστική δύναμη, αντιμετώπισε ευλόγως ομοβροντία επιθέσεων. Αυτές εστίασαν ευλόγως στο κακό του παρελθόν –και παρόν– ως προς το Σύνταγμα, όχι μόνο διότι το καταστρατήγησε επανειλημμένα (με συνεργό, δυστυχώς, τα συχνά ποδηγετούμενα Ανώτατα Δικαστήρια της χώρας…) αλλά και διότι δεν έπραξε τα δέοντα για την εφαρμογή δύο διατάξεων της προηγούμενης αναθεώρησης (του 2019), ενώ ξεγέλασε ταυτόχρονα τα άλλα κόμματα, με την μονομερή απόφασή του να εκλέγεται κομματικός πρόεδρος, ακόμη και με σχετική πλειοψηφία… Και βεβαίως μόνο θυμηδία προκαλεί η απορία του γιατί δεν συναινεί ο (παντοιοτρόπως παρακολουθηθείς και μηδέποτε ενημερωθείς) αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης…
Ωστόσο, η αντιμετώπιση μιας τέτοιας αναθεωρητικής πρωτοβουλίας δεν πρέπει να εξαντληθεί σε στείρα άρνηση αλλά ούτε και να εγκλωβισθεί σε μια αντίστοιχη με της κυβέρνησης –και ενορχηστρωμένη από πρόθυμα ΜΜΕ– επικοινωνιακή σκηνή, που υπηρετεί εμφανώς προσωπικές ατζέντες και πολιτικά απωθημένα, άλλοτε με απόπειρες αλαζονικής και ναρκισσιστικής αυτοεπιβεβαίωσης, για παλιότερες αμφιλεγόμενες επιλογές, άλλοτε με επιδιώξεις κηδεμόνευσης ανεπαρκών πολιτικών ηγεσιών και άλλοτε με χειμερινές συνάξεις συνταγματολόγων (στην μάταιη αναζήτηση πρωτοκαθεδρίας…). Τα κόμματα της αντιπολίτευσης, και ιδίως αυτά που έχουν προοδευτική στόχευση και κυβερνητική προοπτική, οφείλουν να συνειδητοποιήσουν, πρώτα και πάνω από όλα, ότι η συνταγματική πολιτική δεν είναι ζήτημα των «ειδικών» αλλά υποσύνολο της ευρύτερης πολιτικής για το κράτος, τους θεσμούς και το πολιτικό σύστημα. Ως εκ τούτου, οφείλουν επιτέλους να επεξεργασθούν από κοινού –ώστε να συγκεντρώσουν τον απαραίτητο αριθμό των 50 υπογραφών– και να προτείνουν ως τάχιστα μία συνολική εναλλακτική λύση απέναντι στην κυβερνητική πρόταση, με επίκεντρο την λελογισμένη και προσεκτική ενίσχυση της πανταχόθεν βαλλόμενης εθνικής και λαϊκής κυριαρχίας, την ριζική αναβάθμιση –αντί της «επιτελικής» υπονόμευσης– του κοινοβουλευτικού συστήματος, την αποφασιστική αποκατάσταση της ισορροπίας και του αλληλοελέγχου των κρατικών λειτουργιών, την κατοχύρωση της πολιτικής πολυφωνίας και την θεσμική θωράκιση των εγγυήσεων του κοινωνικού κράτους δικαίου και των θεμελιωδών δικαιωμάτων, απέναντι στις παρεκτροπές και τις σύγχρονες μεταλλάξεις της εξουσίας.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Υπό το πρίσμα δε αυτό πρέπει στην συνέχεια:
¢ πρώτον, να αναδειχθούν τα εντόνως προβληματικά σημεία της κυβερνητικής πρότασης, όπως η έμμεση άρση της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων και το δημοσιονομικό φρένο (που όχι μόνο δεν έχουν θέση στο Σύνταγμα αλλά και εγκυμονούν κινδύνους αφ’ ενός τιμωρητικών ή πελατειακών και αφ’ ετέρου νεοφιλελεύθερων παρεκτροπών),
¢ δεύτερον, να προβληθεί μεν η ανάγκη αναθεώρησης κάποιων προτεινόμενων διατάξεων αλλά προς εντελώς διαφορετική κατεύθυνση (πχ αναβάθμιση του ρόλου του Προέδρου και διασφάλιση της συναινετικής εκλογής του, στο άρθρο 32, και κατάργηση του σημερινού αντισυνταγματικού εκτρώματος των ιδιωτικών και κερδοσκοπικών (μη) Πανεπιστημίων, με πλήρη αναπροσανατολισμό της συζήτησης, στο άρθρο 16) και
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });¢ τρίτον, να επιδιωχθεί η πλήρης αποσαφήνιση των δύο προτάσεων που κινούνται προς την σωστή κατεύθυνση (ευθύνη υπουργών, επιλογή της ηγεσίας των Ανώτατων Δικαστηρίων), με χάραξη αντίστοιχης τακτικής ως προς την ψήφισή τους.
Επ’ αυτών όμως θα επανέλθουμε αναλυτικότερα…
Ο Γιώργος Χ. Σωτηρέλης είναι καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών
Στο έλεος της κακοκαιρίας η Λήμνος. Από την σφοδρή νεροποντή οι δρόμοι μετατράπηκαν σε ποτάμια.
«Έχουμε τρομερές ζημιές. Πλημμύρες μέσα στον οικισμό της Μύρινας, σε σπίτια και καταστήματα. Έχει ανεβεί η στάθμη σε όλα τα γεφύρια», λέει η δήμαρχος Ελεονώρα Γεωργά.
Προβλήματα & πλημμύρεςΟι ουρανοί «άνοιξαν». Η καταρρακτώδης βροχή προκάλεσε ζημιές και προβλήματα στην περιοχή της Αγίας Τριάδας στη Μύρινα αλλά και στην πλατεία Ελ. Βενιζέλου, στο ύψος των ΚΤΕΛ, όπου ο χείμαρρος υπερχείλισε.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})«Έπεφτε βροχή συνέχεια, τα χώματα είναι κορεσμένα από το προηγούμενο χρονικό διάστημα που έκανε ποτιστικές βροχές. Και τα νερά αυτά καταλήγουν σε κάποια ρέματα τα οποία στενεύουν σε κάποια σημεία, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί το πρόβλημα στη Μύρινα», λέει ο Δημήτρης Αχιλλαδελής, πρόεδρος Ερυθρού Σταυρού Λήμνου.
Η στάθμη του νερού αυξήθηκε μέσα σε λίγα λεπτά, παρασύροντας φερτά υλικά και δημιουργώντας επικίνδυνες συνθήκες για οδηγούς και πεζούς. Κατόπιν ενεργειών του δήμου, ενεργοποιήθηκε και το 112.
«Και επιχειρήσεις έχουν πάθει ζημιές και σπίτια, δεν έχουμε κίνδυνο ζωής ευτυχώς», λέει η δήμαρχος.
Με το φαινόμενο σήμερα να έχει υποχωρήσει, συνεργεία του δήμου βρίσκονται στα πληγέντα σημεία για την άντληση υδάτων και τον καθαρισμό των δρόμων.
Οι προτάσεις αναθεώρησης του Συντάγματος περιλαμβάνουν αλλαγές στο άρθρο 24 περί «προστασίας του περιβάλλοντος». Το πρωτοποριακό αυτό άρθρο θεσπίσθηκε το 1975, ωστόσο στη συνέχεια δεν απέφερε πολλά, αφού δεν ακολούθησαν ούτε αποδοτική περιβαλλοντική πολιτική ούτε ισχυρός φορέας εφαρμογής. Πλην του περιβάλλοντος, αναφέρεται και σε χωροταξία, πολεοδομία και κτηματολόγιο, αλλά ούτε σε αυτά υπήρξε μεγάλη πρόοδος.
Η διατύπωσή του «η προστασία του περιβάλλοντος αποτελεί δικαίωμα του καθενός» έδωσε στην κοινωνία των πολιτών δυνατότητα παρέμβασης μέσω δικαστικής εξουσίας. Υπήρξαν επιτυχείς παρεμβάσεις αλλά και λανθασμένη, μερικές φορές, παρεμπόδιση αναπτυξιακών δραστηριοτήτων. Οι σημαντικές περιβαλλοντικές βελτιώσεις, που επιτεύχθηκαν τα τελευταία 50 χρόνια, οφείλονται μάλλον στην ευρωπαϊκή νομοθεσία και στην πρόοδο της τεχνολογίας, π.χ. απαλλαγή από το νέφος της Αθήνας χάρη στους καταλυτικούς μετατροπείς των αυτοκινήτων ή μείωση της θαλάσσιας ρύπανσης χάρη στους βιολογικούς καθαρισμούς.
Το άρθρο 24 εμμένει πολύ στα δάση, περιλαμβάνει μάλιστα και ορισμό του δάσους, κάτι παράδοξο για συνταγματικό κείμενο. Ωστόσο, η κατάσταση των δασικών οικοσυστημάτων έκτοτε επιδεινώθηκε.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Στην Ελλάδα, τα υψηλά δάση καλύπτουν χοντρικά το 25% της χερσαίας επιφάνειας, με δένδρα όπως κωνοφόρα, βελανιδιές, υδροχαρή κ.ά. Ισοδύναμη επιφάνεια καλύπτουν οι θαμνώδεις δασικές εκτάσεις, με πουρνάρια, σχίνα κ.ά., ενώ οι δασικές εκτάσεις με χαμηλή βλάστηση, όπως θυμάρια, ασφόδελοι κ.ά. καλύπτουν ένα πρόσθετο 10%.
Πολλές δασικές εκτάσεις επιτελούν σημαντικό ρόλο, αφού προστατεύουν το έδαφος από διάβρωση και κατολισθήσεις, είναι βιότοποι για την άγρια πανίδα ή διαμορφώνουν αξιόλογα φυσικά τοπία. Σε διάφορες όμως περιπτώσεις θα μπορούσαν, χωρίς σημαντική περιβαλλοντική ζημιά, να αναπτυχθούν σωστά μελετημένες ανθρώπινες δραστηριότητες σε δασική έκταση. Αρκετές δασικές εκτάσεις είναι ιδανικοί χώροι για αγροτικές, βιομηχανικές και τουριστικές παραγωγικές δραστηριότητες ή για οικιστικές χρήσεις.
Η ανελαστική απαγόρευση είναι υπερβολική. Θα έπρεπε, εάν πραγματικά χρειάζεται, να μπορεί να γίνει αλλαγή χρήσης τους, με αυστηρή επιστημονική διαδικασία και ευθύνη ενός σοβαρού φορέα, κάτι ανάλογο με το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο. Σε μια ώριμη κοινωνία, το όργανο αυτό θα είναι αδιάβλητο και αντικειμενικό. Αλλιώς, οι ανελαστικές απαγορεύσεις οδηγούν αναπόφευκτα σε παραβιάσεις ή σε υπερβολές, όπως συνέβη συχνά τις τελευταίες δεκαετίες.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });Ενα πραγματικά χρήσιμο και ρεαλιστικό άρθρο 24 θα έπρεπε να κινείται σε θετικές τολμηρές κατευθύνσεις, να εστιάζει στις πραγματικές δυνατότητες βελτίωσης της ποιότητας του περιβάλλοντος, να αναφέρεται σε δάση, υγροτόπους, θάλασσες, ποτάμια, λίμνες, βιοποικιλότητα, βιοτόπους και γεωλογικούς σχηματισμούς.
Θα έπρεπε επίσης να μεριμνά για το τοπίο, φυσικό αλλά και πολιτιστικό, συμπεριλαμβάνοντας παραδοσιακές ανθρώπινες δραστηριότητες, διαδικασίες παραγωγής, κατασκευές και κουλτούρες, που μαζί με τα φυσικά χαρακτηριστικά συνδιαμορφώνουν την φυσιογνωμία ενός τόπου. Θα έπρεπε να ορίζει κατευθύνσεις προστασίας και να τις εναρμονίζει με ανανεωμένες ανθρώπινες δραστηριότητες και την ανάπτυξη, να μην αγνοεί δε την πρόοδο της τεχνολογίας.
Ιδιαίτερα να ευνοεί νέες τεχνολογίες παραγωγής, που για μεγάλα περιβαλλοντικά προβλήματα, όπως η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή, συνιστούν τη μόνη δυνατότητα αντιμετώπισης. Πάντως, ο στατικός αρνητισμός και φανατισμός που οδηγούν σε δογματική απαγόρευση αλλαγής χρήσεων για το 60% της επιφάνειας της χώρας, όπως συμβαίνει με το σημερινό άρθρο 24, δεν ανταποκρίνονται σε πραγματικές ανάγκες προστασίας του περιβάλλοντος.
Ο Κίμων Χατζημπίρος είναι καθηγητής στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο
Ο πρώην πρίγκιπας Άντριου Μαουντμπάτεν-Γουίντσορ συνελήφθη ως ύποπτος για ανάρμοστη συμπεριφορά στο σκάνδαλο Έπστιν και μετά την σειρά αποκαλύψεων για τις σχέσεις του με τον Έπστιν έχει ανοίξει η συζήτηση για την διαγραφή του από την σειρά διαδοχής από τον Βρετανικό θρόνο. Το μόνο που του έμεινε για να θεωρείται μέλος της βασιλικής οικογένειας μετά την αφαίρεση των τίτλων του από τον Βασιλιά Κάρολο.
Ο Άντριου, αδελφός του βασιλιά του Ηνωμένου Βασιλείου Καρόλου Β’, αφέθηκε ελεύθερος από την αστυνομία την Πέμπτη, αφού συνελήφθη και κρατήθηκε για αρκετές ώρες ως ύποπτος για ανάρμοστη συμπεριφορά σε δημόσιο αξίωμα λόγω των σχέσεών του με τον καταδικασμένο Αμερικανό σεξουαλικό παραβάτη Τζέφρι Έπστιν.
Ο Μαουντμπάτεν-Γουίντσορ, ο οποίος έγινε 66 ετών την ημέρα της σύλληψής του, είναι ο πρώτος Βρετανός, μέλος βασιλικής οικογένειας που συλλαμβάνεται και κρατείται από την αστυνομία, εδώ και περισσότερα από 350 χρόνια. Ο τελευταίος ήταν ο βασιλιάς Κάρολος Α’, ο οποίος συνελήφθη από κοινοβουλευτικές δυνάμεις το 1647 και δικάστηκε για εσχάτη προδοσία.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Ο πριγκιπικός τίτλος του ανακλήθηκε πέρυσι λόγω των σχέσεών του με τον Έπστιν και των ισχυρισμών ότι οι δύο άνδρες κακοποίησαν σεξουαλικά τη Βιρτζίνια Τζιούφρε όταν ήταν έφηβη τη δεκαετία του 1990.
Το 2021, η Giuffre μήνυσε τον Mountbatten-Windsor για σεξουαλική επίθεση. Ισχυρίστηκε ότι είχε αναγκαστεί να έχει σεξουαλικές επαφές μαζί του επανειλημμένα όταν ήταν 17 ετών, όταν δηλαδή ήταν ακόμα ανήλικη σύμφωνα με την αμερικανική νομοθεσία. Η Giuffre αυτοκτόνησε τον Απρίλιο του 2025 , αφού κατέληξε σε συμβιβασμό σε αυτή την υπόθεση.
Τα νέα στοιχεία που οδήγησαν στην σύλληψή του όμως δεν αφορούν αυτό το περιστατικό αλλά στην περίοδο που ο πρίγκιπας Άντριου ήταν εμπορικός απεσταλμένος του Ηνωμένου Βασιλείου. Από το 2001 έως το 2011. Παραιτήθηκε από την θέση όταν άρχισαν να εντείνονται οι πιέσεις για την σχέση του με τον Έπστιν. Καθ’ όλη τη διάρκεια της θητείας του όμως, αντιμετώπισε επίμονες επικρίσεις για την εικόνα του ως «ο πρίγκιπας των πάρτι», τη συμπεριφορά του σε ταξίδια στο εξωτερικό και το κόστος των πλουσιοπάροχων ταξιδιών και της φιλοξενίας του που χρηματοδοτούνταν από τους φορολογούμενους.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });Έτσι φτάνουμε σήμερα να συζητάμε για την διαγραφή του από την σειρά διαδοχής στον Βασιλικό θρόνο. Είναι η πρώτη φορά που γίνεται κάτι τέτοιο;
Η υπόθεση του 1936 και τα άλλα σκάνδαλαΟ Άντριου απέχει πολύ από το να είναι το πρώτο μέλος βασιλικής οικογένειας που βυθίζεται σε σκάνδαλο. Από την άλλη πλευρά όμως τα παλαιότερα σκάνδαλα δεν είχαν σε καμία περίπτωση «οσμή» παιδοφιλίας ή εσχάτης προδοσίας.
Το 1936, η μοναρχία κλονίστηκε όταν ο βασιλιάς Εδουάρδος Η΄ παραιτήθηκε από τον θρόνο για να παντρευτεί την διαζευγμένη Αμερικανίδα Γουόλις Σίμπσον. Ακολούθησε τότε νομοθετική διαδικασία που αφαίρεσε όχι μόνο τον ίδιο αλλά και τους απογόνους του από την σειρά διαδοχής. Σε αυτή την περίπτωση όμως η διαγραφή του Εδουάρδου ήταν επειδή ο ίδιος είχε αποφασίσει να μην τηρήσει τα πρωτόκολλα όσον αφορά στην σύζυγο που θα επέλεγε και όχι επειδή βρέθηκε να εμπλέκεται σε αλλεπάλληλα σκάνδαλα. Οικονομικά και σεξουαλικά.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });Η Βασίλισσα Ελισάβετ Β΄ διατήρησε σε μεγάλο βαθμό τον θεσμό σταθερό στις πρώτες δεκαετίες της βασιλείας της, όμως τα παιδιά της αλλά και τα εγγόνια της δεν της χάρισαν χρόνια ηρεμίας.
1992: Το «annus horribilis» της Βασίλισσας ΕλισάβετΚατά τη διάρκεια ομιλίας της για την 40ή επέτειο από την άνοδό της στο θρόνο τον Νοέμβριο του 1992, η Βασίλισσα Ελισάβετ Β΄ περιέγραψε τη χρονιά ως «annus horribilis» της, που στα λατινικά σημαίνει «φρικτή χρονιά». Γιατί; Μα γιατί 3 από τους γάμους των παιδιών της είχαν αποτύχει: Ο τότε Πρίγκιπας της Ουαλίας – τώρα Βασιλιάς – Κάρολος και η Πριγκίπισσα Νταϊάνα χώρισαν, όπως και ο Άντριου με την σύζυγό του Σάρα Φέργκιουσον αλλά και η πριγκίπισσα Άννα με τον Μαρκ Φίλιπς.
Τον Αύγουστο του 1992 μάλιστα ενώ η Φέργκιουσον ήταν ακόμα παντρεμένη με τον Άντριου εντοπίστηκε σε διακοπές στη νότια Γαλλία με τον Αμερικανό οικονομικό της σύμβουλο Τζον Μπράιαν. Ο Μπράιαν εθεάθη να φιλάει τα δάχτυλα των ποδιών της, προκαλώντας μεγάλη αναστάτωση στο ευρύ κοινό.
Την ίδια χρονιά, μια τηλεφωνική κλήση μεταξύ της Νταϊάνα και του φίλου της, Τζέιμς Γκίλμπι, διέρρευσε και έγινε θέμα για τα Βρετανικά ταμπλόιντς. Η οικειότητα των όσων διέρρευσαν οδήγησε σε εικασίες ότι ο Γκίλμπι και η Νταϊάνα ήταν κάτι περισσότερο από φίλοι. Κατά τη διάρκεια της κλήσης, ο Γκίλμπι αποκάλεσε την Νταϊάνα «Squidgy» και το περιστατικό έμεινε στην ιστορία ως «Squidgygate».
1993: CamillagateΛίγο αργότερα από το «Squidgygate» ήρθε το «Camillagate». Ήταν 1993 όταν διέρρευσε η ηχογράφηση μιας άσεμνης τηλεφωνικής κλήσης μεταξύ του Καρόλου και της Καμίλα Πάρκερ Μπόουλς. Η κλήση ήταν από το 1989, όταν ο Κάρολος και η Νταϊάνα ήταν ακόμα παντρεμένοι. Η δημόσια οργή για την σχέση κράτησε για χρόνια, αλλά ο Κάρολος και η Καμίλα τελικά παντρεύτηκαν το 2005 και παραμένουν παντρεμένοι μέχρι σήμερα, με την Καμίλα να υπηρετεί πλέον ως Βασίλισσα.
1995: Η συνέντευξη της Νταϊάνα στο PanoramaΗ Νταϊάνα έδωσε συνέντευξη στον δημοσιογράφο Μάρτιν Μπασίρ στην εκπομπή Panorama του BBC που μεταδόθηκε στις 20 Νοεμβρίου 1995. Αυτό που έχει μείνει στην ιστορία είναι η φράση της Νταϊάνα: «Ήμασταν τρεις σε αυτόν τον γάμο». Μίλησε επίσης ανοιχτά για τους αγώνες της, ιδίως με την πάθηση της νευρικής βουλιμίας. Δύο χρόνια μετά τη συνέντευξη στο Panorama, η πριγκίπισσα πέθανε σε ηλικία 36 ετών σε τροχαίο δυστύχημα στο Παρίσι, καθώς αυτή και ένας σύντροφός της καταδιώκονταν από παπαράτσι φωτογράφους.
Οι συνθήκες γύρω από τη συνέντευξη εξετάστηκαν 20 χρόνια αργότερα, όταν ο αδελφός της Νταϊάνα, Τσαρλς Σπένσερ, ισχυρίστηκε ότι ο Μπασίρ είχε χρησιμοποιήσει πλαστά έγγραφα και άλλες ανέντιμες τακτικές για να πείσει την Νταϊάνα να δώσει τη συνέντευξη.
Το 2021, οι πρίγκιπες Γουίλιαμ και Χάρι άσκησαν έντονη έντονη κριτική στο BBC και τα βρετανικά μέσα ενημέρωσης για αυτό που χαρακτήρισαν ανήθικες πρακτικές μετά την ολοκλήρωση της έρευνας.
2002: Η ποινική καταδίκη της πριγκίπισσας ΆνναςΟύτε η πριγκίπισσα Άννα όμως έχει αφήσει ανενόχλητα τα φώτα της δημοσιότητας. Τον Νοέμβριο του 2002, η μοναχοκόρη της Βασίλισσας, δήλωσε ένοχη για απώλεια ελέγχου του σκύλου της, ενός αγγλικού μπουλ τεριέ, ο οποίος δάγκωσε δύο παιδιά στο Γουίνδσορ Γκρέιτ Παρκ. Η Άννα τιμωρήθηκε με πρόστιμο και έγινε η πρώτη γαλαζοαίματη στη σύγχρονη εποχή που είχε ποινικό μητρώο.
2005: Η ναζιστική στολή του πρίγκιπα ΧάριΟ Χάρι είχε αρχίσει να απασχολεί από νωρίς! Το 2005 φορούσε ναζιστικό περιβραχιόνιο σε ένα πάρτι μεταμφιέσεων. Οι φωτογραφίες προκάλεσαν παγκόσμια οργή και τον ανάγκασαν να ζητήσει δημόσια συγγνώμη. Στα απομνημονεύματά του του 2023, Spare, ο Χάρι ισχυρίστηκε ότι ο μεγαλύτερος αδελφός του, ο νυν πρίγκιπας της Ουαλίας Γουίλιαμ, και η τότε κοπέλα του (νυν σύζυγός του) Κέιτ Μίντλετον είχαν ενθαρρύνει την επιλογή της ενδυμασίας και «ξέσπασαν σε γέλια» όταν την είδαν.
2020: Megxit & SpareΚαι μετά ήρθε το Megxit. Μετά από χρόνια αυξανόμενων εντάσεων με τα μέσα ενημέρωσης, ο πρίγκιπας Χάρι και η σύζυγός του, τώρα πια Δούκας και Δούκισσα του Σάσεξ, ανακοίνωσαν τα σχέδιά τους να παραιτηθούν από τα ανώτερα βασιλικά τους καθήκοντα. Οι φήμες για την έντονη σχέση τους με τα άλλα μέλη της βασιλικής οικογένειας πολλές. Το 2021, το ζευγάρι εμφανίστηκε στην τηλεόραση με την Όπρα Γουίνφρεϊ, και ο Χάρι αποκάλυψε άλλη μια ρήξη. Αυτή με τον πατέρα του. Και οι αποκαλύψεις δεν σταμάτησαν εκεί. Η Μέγκαν περιέγραψε ότι ένιωθε τόσο απομονωμένη και δυστυχισμένη μέσα στη βασιλική οικογένεια που είχε αυτοκτονικές σκέψεις λέγοντας παράλληλα ότι ένα μέλος της οικογένειας είχε εκφράσει «ανησυχίες» για το χρώμα του δέρματος του αγέννητου παιδιού της καθώς η είναι μισή Αφροαμερικανίδα.
Τρία χρόνια αργότερα έρχονται τα απομνημονεύματα του Χάρι, με το όνομα «Spare». Το εύρος των αποκαλύψεων μεγάλο. Από λεπτομέρειες των οικογενειακών εντάσεων μεταξύ Χάρι και Γουίλιαμ μέχρι την παραδοχή του Χάρι ότι σκότωσε 25 ανθρώπους στο Αφγανιστάν κατά τη διάρκεια της θητείας του ως πιλότος ελικοπτέρου Apache.
Είναι γεγονός ότι όσον αφορά στις βασιλικές οικογένειες όλοι ψάχνουν να βρουν κάτι μέσα από την κλειδαρότρυπα . Η Βασιλική οικογένεια έδινε για αρκετά χρόνια τροφή στα σκανδαλοθηρικά περιοδικά και μέσα. Όμως ότι και να έχει συμβεί ή έχει δει το φως της δημοσιότητας έως τώρα δεν ήταν αρκετό για να κινηθεί η πολύπλοκη διαδικασία διαγραφής κάποιου από την σειρά διαδοχής. Όπως στην τωρινή περίπτωση του Άντριου.
Ποιο δίλημμα θα κυριαρχεί την ώρα της κάλπης; Μπορεί μια τάση υπέρ της «πολιτικής αλλαγής» απέναντι στην «πολιτική σταθερότητα» όχι μόνο να παγιώνεται, αλλά να κυριαρχεί (με 62%), όπως καταγράφηκε και στην τελευταία έρευνα της Metron Analysis για το Mega, αλλά τα επιμέρους στοιχεία της ίδιας έρευνας δεν προδιαθέτουν για σημαντικές μεταβολές στο πολιτικό σκηνικό ούτε δείχνουν μια κοινωνία που προετοιμάζεται για ρήξεις και μεγάλες ανατροπές. Συνεπώς, το βασικό ζητούμενο την ώρα της εκλογικής επιλογής μπορεί να κρύβεται πίσω από τις γραμμές των δημοσκοπικών αποτελεσμάτων και να μην αναδεικνύεται από τα κεντρικά ερωτήματα. Στην πραγματικότητα, στο δίλημμα που εμπεριέχει η ερώτηση περί πολιτικής αλλαγής ή σταθερότητας συμπυκνώνονται όλα τα άλλα διλήμματα που με τον δικό τους τρόπο επιχειρούν σε κυβέρνηση και αντιπολίτευση να βάλουν στο τραπέζι – από το «Μητσοτάκης ή χάος» μέχρι το «φύγετε» ή ακόμη και το «πρόοδος ή συντήρηση» που, ανάλογα με την οπτική καθενός, υπονοεί ότι είναι ώρα για πολιτική αλλαγή ή για επικρότηση της ασφαλούς πλοήγησης από την υπάρχουσα κατάσταση.
Δεν είναι σαφές, ωστόσο, ότι ένα κεντρικό εκλογικό δίλημμα μπορεί να αποδειχθεί ο καταλύτης των εξελίξεων και να προσθέσει κέρδη σε όποιον το αντιληφθεί εγκαίρως και μπορεί να το εκμεταλλευθεί. Σε οριακές καταστάσεις προφανώς αποτελεί ένα θεμελιώδες στοιχείο που μπορεί να κρίνει το αποτέλεσμα, αλλά οι δημοσκοπήσεις χωρίς καμία εξαίρεση, δεν προαναγγέλλουν μια αμφίρροπη εκλογική μάχη. Ο πρώτος διατηρεί μια υπεροπλία και το πλεονέκτημα να βλέπει τον δεύτερο από μεγάλη απόσταση. Και ο κεντρικός στόχος την ημέρα της κάλπης είναι η πρώτη θέση – τα υπόλοιπα είναι ζητήματα που μπορεί μάλλον ευκολότερα να διαχειριστεί σε σχέση με τους άλλους όποιος βρίσκεται στη θέση του οδηγού.
Για τον Κυριάκο Μητσοτάκη το εκλογικό σχέδιο είναι πιο καθαρό απ΄ όσο νομίζουν οι προβληματισμένοι, εντός κι εκτός κυβερνητικού επιτελείου. Θα κινηθεί ξανά όπως κινήθηκε το 2023. Με δοκιμασμένη συνταγή, δεν θεωρεί ότι χρειάζεται πολλά να διαφοροποιήσει, πρωτίστως επειδή το γενικότερο σκηνικό δεν φαίνεται να έχει υποστεί σοβαρές αλλοιώσεις. Το μεγαλύτερο δικό του πρόβλημα έχει να κάνει με την κόπωση και τη φθορά της εξουσίας ύστερα από δύο τετραετίες. Μια εναλλακτική πρόταση ανανέωσης θα μπορούσε να αποτελεί δισεπίλυτο πρόβλημα, αλλά αυτό στην παρούσα φάση αναζητείται και δεν φαίνεται να καθορίζει την εξέλιξη των πραγμάτων.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Την εικόνα αυτή επεξεργάζεται επί μήνες ο Αλέξης Τσίπρας, ψάχνοντας τον δρόμο που θα τον αναδείξει ως εναλλακτική λύση. Η καμπάνια προώθησης της δικής του «Ιθάκης» είναι ξεκάθαρο ότι έχει ενταχθεί σε έναν σχεδιασμό που οδηγεί στην εξαγγελία ενός νέου πολιτικού φορέα. Αλλά, παρά τις προσδοκίες, κανένας σταθμός μέχρι τώρα δεν έχει δημιουργήσει πολιτικό γεγονός. Ούτε καν η πρεμιέρα στο «Παλλάς», που εξαντλήθηκε στο ποιους μέχρι πρότινος συντρόφους άφησε στον εξώστη. Οι περιοδείες του Τσίπρα ανά τη χώρα δεν κινητοποιούν τις μάζες, ακόμη περισσότερο δεν δημιουργούν ένα πολιτικό ρεύμα. Αυτό δεν συνεπάγεται ακύρωση των σχεδίων – όσοι αποτελούν τον νέο κύκλο του πρώην πρωθυπουργού εκτιμούν ότι τον Μάιο θα έρθει η ώρα των επίσημων ανακοινώσεων για το νέο κόμμα. Από τα μηνύματα που ο ίδιος εκπέμπει από το περασμένο φθινόπωρο, προκύπτει ότι δεν θέλει ο νέος φορέας να συνδέεται με τον ΣΥΡΙΖΑ ούτε να καταγράφεται ως συνέχειά του.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });Ο Τσίπρας δεν στοχεύει μόνο στην Κεντροαριστερά και κατ΄ ουσίαν έχει διαγράψει τους περισσότερους από την παλαιά ομάδα με τους οποίους βρέθηκε στο Μαξίμου. Σε ένα νέο εγχείρημα ουδείς από τους πρωτοκλασάτους της Κουμουνδούρου δείχνει επιλογή για το μέλλον. Αλλά, ταυτόχρονα, δεν προκύπτει ότι υπάρχουν αρκετοί από τον ευρύτερο κεντροαριστερό χώρο που δελεάζονται ή αναμένουν με προσμονή την κίνηση Τσίπρα. Και η αναμονή περιορίζει ακόμη περισσότερο την όποια δυναμική μπορεί να αναπτύξει το εγχείρημα. Αναζητώντας το δίλημμα των επόμενων εκλογών, ο Τσίπρας αναγνωρίζει ότι δεν μπορεί να επενδύσει στο «χάος» απέναντι στον Μητσοτάκη. Κυρίως επειδή ως επιλογή του πολιτικού «χάους» αναδείχθηκε ο ίδιος στα σκληρά μνημονιακά χρόνια – και για το μεγάλο ακροατήριο δεν μπορεί να το υπηρετήσει…
Στις 28 Φεβρουαρίου 2023, 42 λεπτά πριν από τα μεσάνυχτα, ο χρόνος πάγωσε για 57 ανθρώπους. Για άλλους, τα λεπτά που ακολούθησαν έμοιαζαν με αιώνα – και με μια γραμμή που θα μπορούσε να χωρίζει τη ζωή από τον θάνατο. Αυτό βίωσαν η Αγγελική, 22 ετών τότε, φοιτήτρια στο ΑΠΘ και επιβάτις στη μοιραία αμαξοστοιχία και ο πατέρας της Δημήτρης. Μιλώντας στα «ΝΕΑ» περιγράφουν εκείνες τις ώρες και την ανοιχτή πληγή που ακόμα πονάει.
«Είχα ανέβει στην Αθήνα για να δω τους γονείς μου και πήρα το τρένο για να γυρίσω στη Θεσσαλονίκη όπου και σπούδαζα. Ημουν στο πέμπτο βαγόνι την ώρα που έγινε η σύγκρουση» λέει η Αγγελική. «Είχαμε κάνει μια πολύ μεγάλη στάση λίγο πριν τη σύγκρουση, που είχε κρατήσει περίπου μία ώρα, γιατί μας είπαν ότι έχει συρμό μπροστά. Γενικά είχε πολύ μεγάλη καθυστέρηση το τρένο και μάλιστα είχα πάρει τηλέφωνο τη μητέρα μου για να της το πω. Λίγη ώρα μετά έκλεισα τα μάτια μου για να κοιμηθώ. Σκεφτόμουν να πάω να πάρω και ένα νερό από το μπαρ, αλλά έλεγα “τώρα ποιος σηκώνεται; Θα φτάσουμε κάποια στιγμή Θεσσαλονίκη, πού θα πάει”».
Πανικός στο πέμπτο βαγόνιΗ συνέχεια της αφήγησης είναι συγκλονιστική: «Εκείνη τη στιγμή έγινε η σύγκρουση. Εγώ, όπως και οι υπόλοιποι στο βαγόνι, πέσαμε κάτω. Θυμάμαι ότι είχα μια κυρία μπροστά μου που είχε επιβιβαστεί στη Λάρισα και είχε πέσει και εκείνη. Εγώ ήμουν από την αριστερή πλευρά του βαγονιού που είχε γείρει και σηκώθηκα να πάω προς το παράθυρο γιατί όλοι φώναζαν ότι έχει φωτιά. Ηταν έξω χαμηλά, έτσι όπως κοιτούσες προς τα κάτω ήταν το μόνο πράγμα που φαινόταν γιατί είχαν κοπεί τα φώτα.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Επικρατούσε πανικός, κάποιοι φώναζαν, μια κοπέλα έπεσε κάτω. Μια άλλη με έπιασε από τους ώμους και μου φώναζε “καταλαβαίνεις πόσο επικίνδυνο είναι αυτό;”. Εγώ αυτό που έκανα εκείνη τη στιγμή, επειδή δεν μπορούσα να σκεφτώ καθαρά, ήταν να πάρω τη μητέρα μου τηλέφωνο».
Η κλήση της Αγγελικής προς τους γονείς της έπεσε σαν «βόμβα», όπως περιγράφει χαρακτηριστικά ο πατέρας της. «Βρισκόμασταν στο σπίτι, βλέπαμε τηλεόραση και χτύπησε το τηλέφωνο της γυναίκας μου την οποία καλούσε η κόρη μου. Οταν μας πήρε ήταν ακόμα μέσα στο βαγόνι. Η γυναίκα μου πανικοβλήθηκε και μου πέταξε στην κυριολεξία το κινητό λέγοντας ότι κάτι φοβερό συμβαίνει. Το παιδί μας έλεγε ότι κάτι έχει γίνει, ότι υπάρχουν φωτιές και από πίσω ακούγαμε φωνές μέσα στο βαγόνι από άλλα παιδιά, από άλλους νέους ανθρώπους οι οποίοι προσπαθούσαν να βγουν και έσπασαν την πόρτα. Εκεί η κόρη μας μάς λέει “σας αφήνω, προσπαθούμε να βγούμε έξω, θα σας πάρω σε λίγο”».
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); }); «Η πόρτα δεν ανοίγει»Για την Αγγελική τα λεπτά που ακολούθησαν τη σύγκρουση έμοιαζαν ατελείωτα. «Πήρα τη μάνα μου και της είπα ότι κάτι είχε γίνει. “Είμαστε κλεισμένοι μέσα στο βαγόνι. Πάρε τηλέφωνο πυροσβεστική, αστυνομία, να έρθει κάποιος να μας βγάλει”. Της είπα επίσης ότι “έχει φωτιά έξω”. Εγώ, επειδή είχε γείρει το βαγόνι μας, νόμιζα ότι έχουμε εκτροχιαστεί. Απλά δεν μπορούσα να εξηγήσω το γιατί. Ενα παιδί προσπαθούσε να ανοίξει την πόρτα. Δεν άνοιξαν όπως γίνεται σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης. Μετά πήρε αυτά τα σφυράκια που έχει στην άκρη και έσπασε ένα παράθυρο, το οποίο ήταν από την πλευρά που είχε τη φωτιά, οπότε άρχισε να μπαίνει καπνός. Πολλοί ήταν αυτοί οι οποίοι προσπαθούσαν να ανοίξουν την πόρτα για να βγούμε. Δεν μπορώ να θυμηθώ πόση ώρα πέρασε».
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });Η περιγραφή της συνεχίζεται και φανερώνει πως οι μνήμες παραμένουν ζωντανές – και, πιθανότατα, δεν θα σβήσουν ποτέ. «Κάποια στιγμή κατάφεραν και άνοιξαν την πόρτα και έτσι μπορέσαμε και βγήκαμε έγκαιρα. Στη σύγκρουση χτύπησα το πόδι μου έτσι όπως έπεσα, αλλά δεν έπαθα κάτι σοβαρό. Κατευθυνθήκαμε προς μια σήραγγα μικρή που είναι σαν γέφυρα και καθίσαμε. Εκεί γύρισα πίσω μου και είδα ότι υπήρχε πολλή φωτιά, μεγαλύτερη από αυτή που είχα δει από μέσα. Εκεί ξαναπήρα τους γονείς μου τηλέφωνο γιατί είχα αγχωθεί ότι θα εκραγεί το τρένο. Ο μπαμπάς μου, που ούτε αυτός μπορούσε να καταλάβει τι ακριβώς είχε γίνει, μου είπε ότι δεν μπορεί να εκραγεί για να με καθησυχάσει. Μετά βγήκαμε στον δρόμο. Ολοι ήταν μπερδεμένοι. Ηρθε αμέσως η αστυνομία με ένα περιπολικό, ωστόσο ούτε αυτοί είχαν καταλάβει είχε γίνει. Δεν μπορούσα καν να διανοηθώ αυτό που είχε συμβεί».
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });Ο Δημήτρης και η γυναίκα του από το πρώτο τηλεφώνημα και μετά είχαν γεμίσει πανικό και άγχος. «Εκείνα τα δραματικά λεπτά που περιμέναμε από την Αγγελική να μας πάρει τηλέφωνο είχαμε τρομάξει πάρα πολύ και τελικά την πήραμε εμείς. Μας είπε ότι είχε βγει έξω από το βαγόνι. Νομίζω κανείς εκείνη τη στιγμή δεν μπορούσε να υπολογίσει το μέγεθος της τραγωδίας αυτής».
Περιμένοντας τη ΔικαιοσύνηΑπό τότε μέχρι σήμερα, η πληγή παραμένει ανοιχτή για την Αγγελική. «Οι γονείς μου με βρήκαν στη Θεσσαλονίκη τη μεθεπόμενη μέρα. Το διάστημα που ακολούθησε ήταν δύσκολο. Σταμάτησα να πηγαίνω στη σχολή και οι γονείς μου ερχόντουσαν εναλλάξ να με στηρίξουν. Είχα ξεκινήσει ψυχοθεραπεία και αγωγή και μίλαγα μόνο με πολύ κοντινούς μου ανθρώπους. Ακόμα και τώρα υπάρχουν ζητήματα τα οποία με δυσκολεύουν. Φοβάμαι τη φωτιά ακόμα και αν τη μυρίσω, αλλά ανέπτυξα και αγοραφοβία, η οποία με δυσκόλευε ακόμα και όταν πήγαινα σε πορείες για τα Τέμπη».
Η Αγγελική έχει ασκήσει παράσταση υποστήριξης της κατηγορίας στο ποινικό δικαστήριο, ωστόσο, όπως λέει, δεν έχει μεγάλη εμπιστοσύνη στη Δικαιοσύνη. «Τα Τέμπη αποκαλύπτουν όλες τις αντιφάσεις του κράτους και όλες τις ελλείψεις του. Η πραγματική αντιπολίτευση δεν είναι αυτό που παρουσιάζεται στα βουλευτικά έδρανα και δεν μπορεί να δοθεί λύση με εναλλαγές προσώπων και κομμάτων. Για να το βάλω σε ένα παράδειγμα, όσα λέει ο ΣΥΡΙΖΑ για τα Τέμπη το λέει και η Νέα Δημοκρατία για το Μάτι. Δεν μπορείς να περιμένεις σωτήρες με όποιο προσωπείο και αν αυτοί εμφανίζονται. Το θετικό της υπόθεσης είναι ότι βλέπουμε πως υπάρχει πεδίο πραγματικής αντιπολίτευσης και ανατροπής», καταλήγει.
Φόβος και ματαίωσηΤου Γιάννη Χ. Παπαδόπουλου
Περπάταγα να πάω σπίτι το βράδυ που συγκρούστηκαν τα τρένα. Φοιτητής ακόμα. Είχε γλυκάνει ο καιρός εκείνες τις μέρες. Το push notification στο κινητό με σόκαρε: «Σύγκρουση τρένων στα Τέμπη. 11 νεκροί». Ο κολλητός μου τότε ανεβοκατέβαινε συνέχεια Αθήνα – Θεσσαλονίκη με τρένο λόγω της σχέσης του. Γύρισε; Πότε είχε πει θα επέστρεφε; Τέτοιες μέρες, το 2022, είχε εγκλωβιστεί σε τρένο λόγω του χιονιά και είχε βιώσει τη σύγκρουση με ένα άλλο που τραυμάτισε πολλούς επιβάτες. Τις ώρες μετά το δυστύχημα στα Τέμπη δεν τον έβρισκα στο κινητό. Δεν ήξερα ποιο από τα δύο τρένα που συγκρούστηκαν ήταν το επιβατηγό. Υστερα από λίγες ώρες απάντησε. Ηταν καλά, θα επέστρεφε την επομένη.
Οι νεκροί έφτασαν τους 57. Το πρωί μετά το δυστύχημα είχε προγραμματιστεί να εγκαινιαστεί το ανύπαρκτο κέντρο τηλεδιοίκησης στη Λάρισα. Είχαν σταλεί δελτία Τύπου στα ΜΜΕ. Μετά τη σύγκρουση τα δελτία «μαζεύτηκαν». Τα εγκαίνια ματαιώθηκαν. Και για όλα έφταιγε ένας σταθμάρχης. Για το ότι τα τρένα το 2023 κυκλοφορούσαν χωρίς τηλεδιοίκηση βρέθηκε το εύκολο θύμα. Ο χώρος του δυστυχήματος αλλοιώθηκε. Η κυβέρνηση αντιδίκησε με συγγενείς θυμάτων και κοινωνία των πολιτών. Αρνήθηκε στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία να ελέγξει τους πρώην υπουργούς Μεταφορών για εγκλήματα που συνδέονταν με την εκτέλεση της περιβόητης σύμβασης. Τρία χρόνια μετά, μένει ο φόβος για κάθε φορά που μπαίνω στο τρένο και μια πηχτή ματαίωση για το ότι το κράτος δεν με προστάτευσε, δεν θέλησε να διερευνηθούν οι αιτίες εις βάθος, δεν έχει ακόμα ασφαλή τρένα. Τρία χρόνια μετά.
Οχι άλλη «εξαΰλωση»Της Λυδίας Κωτσιαρίδη
Το δυστύχημα στα Τέμπη δεν ήταν απλώς μια τραγωδία· αποκαλύφθηκαν με τον πιο βίαιο τρόπο οι βαθιές ρωγμές σε ένα σύστημα που για χρόνια λειτουργεί με ελλείψεις, καθυστερήσεις και το «πάμε κι όπου βγει…». Γι’ αυτό και η θλίψη για τις 57 ζωές που χάθηκαν συνοδεύεται με οργή, βαριά κι επίμονη.
Θυμάμαι καλά εκείνη τη νύχτα. Ημουν από τους πρώτους που έγραψαν ότι «το πρώτο βαγόνι εξαϋλώθηκε». Πληκτρολογούσα τη λέξη μηχανικά. Δεν είχα ακόμη συνειδητοποιήσει τι συνέβαινε. Πίσω από αυτή τη λέξη υπήρχαν πρόσωπα, οικογένειες. Και τότε, σαν αστραπή, η σκέψη: Μήπως στο επιβατικό τρένο βρίσκονταν δικοί μου άνθρωποι; Μήπως κάποιο γνώριμο πρόσωπο ταξίδευε εκείνη τη νύχτα; Κάποιοι φίλοι μου επέλεγαν συχνά το τρένο για να πηγαινοέρχονται στη Θεσσαλονίκη. Για λίγα λεπτά ο φόβος με κατέκλυσε… Ενας φόβος ωμός, ο οποίος σύντομα μετεξελίχθηκε σε οργή. Οργή που δεν καταλαγιάζει. Γιατί στη θέση των νέων ανθρώπων που σκοτώθηκαν ακαριαία ή κάηκαν, θα μπορούσε να ήμουν εγώ. Ο αδελφός μου. Οι φίλοι μου. Οποιοσδήποτε από εμάς. Οργή για ό,τι ακόμη παραμένει εύθραυστο, εκτεθειμένο, απροστάτευτο. Για την ευθύνη που δεν αναλήφθηκε, για τα αυτονόητα που δεν υφίστανται, να μη λαμβάνονται οι ζωές μας αψήφιστα. Να μη θεωρείται η ασφάλεια πολυτέλεια.
Η 28η Φεβρουαρίου είναι μια σαφής υπενθύμιση ευθύνης προς όσους ασκούν εξουσία, καθώς η κοινωνία δεν αντέχει άλλη «εξαΰλωση» – ούτε βαγονιών, ούτε εμπιστοσύνης.
Πού είναι οι χιλιάδες;Του Γιώργου Σχοινά
Τρία χρόνια μετά το τραγικό δυστύχημα των Τεμπών, αυτό που έχει μείνει είναι ένα μούδιασμα στο στομάχι συνοδευόμενο από την ανάμνηση μιας βαριάς βουβαμάρας που επικρατούσε εκείνες τις ημέρες στη Θεσσαλονίκη. Την ομίχλη που πολλές φορές σκεπάζει τη Νύμφη του Θερμαϊκού είχε αντικαταστήσει ένα πέπλο πένθους και το αίσθημα ότι όλοι είχαμε κάποιον φίλο, γνωστό ή συγγενή που ήταν στο μοιραίο τρένο.
Θυμάμαι μια ημέρα μετά το δυστύχημα στα φοιτητικά στέκια στη Ροτόντα – που συνήθως είναι συνδυασμένα με συναισθήματα χαράς – παρέες να κλαίνε αγκαλιασμένες. Και στις μεγάλες συγκεντρώσεις και πορείες που ακολούθησαν και γίνονταν καθημερινά, να βλέπω ανθρώπους που δεν είχαν ξανά διαδηλώσει ποτέ. Στον δρόμο, παρά τα δυνατά συνθήματα, πρωταγωνιστούσε η σιωπή. Εκείνες τις ημέρες, όλες οι πορείες κατέληγαν στο κτίριο του ΟΣΕ, στον σιδηροδρομικό σταθμό όπου θα έφτανε η μοιραία αμαξοστοιχία. Μέσα είχε στηθεί ένα αυτοσχέδιο μνημείο με λουλούδια, φωτογραφίες και κεράκια στη μνήμη των 57 θυμάτων.
Ενα σφίξιμο δίνει τη θέση του στο αίσθημα χαράς για την άφιξη στη μητέρα – πόλη κάθε φορά που βρίσκομαι εκεί. Τρία χρόνια μετά, εκείνες οι ημέρες μοιάζουν μακρινές. Είναι ρομαντικά και στενάχωρα άγνωστο το πού βρίσκονται σήμερα εκείνοι οι χιλιάδες άνθρωποι που ένιωσαν την ανάγκη να διαδηλώσουν για αυτό που έγινε, όπως και οι εκατοντάδες άλλοι που έχασαν δικούς τους ανθρώπους. Είναι βέβαιο όμως, ότι η ψυχή τους είναι χαραγμένη από το τραύμα της 28ης Φεβρουαρίου 2023.
Εικόνα βομβαρδισμένης πόλης παρουσίαζε το πρωί του Σαββάτου η Πάτρα εξαιτίας των χιλιάδων τόνων από σκουπίδια που είχαν πετάξεις σε δρόμους και πλατείες οι επισκέπτες για το καρναβάλι.
Ο όγκος των σκουπιδιών στους δρόμους τρομάζει και το βίντεο που τράβηξαν εργαζόμενοι της υπηρεσίας καθαριότητας του Δήμου Πατρέων, αποτυπώνει μία εφιαλτική εικόνα.
Στη μάχη για τον καθαρισμό της πόλης ρίχτηκαν ακόμη και μπουλντόζες.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Και να σκεφτεί κανείς ότι όλος αυτός ο όγκος των σκουπιδιών ήταν η συγκομιδή μόνο της πρώτης μέρας των εκδηλώσεων.
https://www.tanea.gr/wp-content/uploads/2026/02/WhatsApp-Video-2026-02-21-at-16.25.42-1.mp4Κορυφώνονται σήμερα, Σάββατο και αύριο, Κυριακή, οι εκδηλώσεις του πατρινού καρναβαλιού με τις δύο μεγάλες παρελάσεις, όπου αναμένεται να κυριαρχήσουν το αστείρευτο κέφι, η ζωντάνια, οι ευρηματικές ιδέες, η δημιουργική έμπνευση, οι ανατροπές, ο ενθουσιασμός και η σατιρική διάθεση.
Παράλληλα, όλη η πόλη αναμένεται να μεταμορφωθεί σε μεγάλο πεδίο χαράς, νεανικής ορμής, εξωστρέφειας και γιορτής.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });Περισσότεροι από 50.000 καρναβαλιστές που συμμετέχουν στα 190 πληρώματα του «Κρυμμένου Θησαυρού» αναμένεται να ξεχυθούν στους δρόμους της Πάτρας με τις ευφάνταστες, καλλιτεχνικές και σατιρικές στολές τους, καθώς και τις ξεχωριστές εμπνεύσεις τους.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });Στη νυχτερινή ποδαράτη παρέλαση που θα αρχίσει στις 6:00 σήμερα το απόγευμα θα παρελάσουν τα άρματα του δήμου Πατρέων και τα μέλη των πληρωμάτων του «Κρυμμένου Θησαυρού» χωρίς τα δικά τους άρματα, παρουσιάζοντας ένα φαντασμαγορικό θέαμα με τους πρωτότυπους, ατμοσφαιρικούς φωτισμούς τους, τα χρώματα και το κέφι, δίνοντας ταυτόχρονα λάμψη και μεγαλοπρέπεια στην μεγάλη καρναβαλική νύχτα.
Στη μεγάλη παρέλαση της Κυριακής που θα ξεκινήσει στις 2:00 μετά το μεσημέρι, θα προπορεύονται τα καρναβαλικά άρματα του δήμου που κατασκευάστηκαν στο καρναβαλικό εργαστήριο και θα ακολουθούν τα πληρώματα του «Κρυμμένου Θησαυρού» με τα άρματα και τις κατασκευές τους.
Στην κορυφή της παρέλασης θα βρίσκεται η δημοτική μουσική και θα ακολουθείται από τα 19 άρματα του δήμου.
Θα προπορεύονται, ο προπομπός – «Patras Carnival Dj» και θα ακολουθούν ο βασιλιάς καρνάβαλος – Διόνυσος, το άνθινο άρμα της βασίλισσας του πατρινού καρναβαλιού, Μαρίζας Φλωράτου, «Paint the city», «Ούτε στάλα νερό», «ΟΠΕΚΕ Μπε…», «Αρλεκίνοι», «Ο Αγροτοφάγος», τα άρματα του καρναβαλιού των μικρών, «Καρναβαλική Πνοή», «Ο Μπάμπης με τα 40 πόδια», «Το Κυνήγι», «Αφύπνιση-Ενημέρωση», «Συναυλία-Αγωνιστική Πορεία», «Ο Λογικός άνθρωπος», «Το Σχολείο», «Μπέμπης Καρνάβαλος», «Καρουζέλ», «Σκυλάκι», «Αεροπλανάκι» και το άρμα της καρναβαλικής ακαδημίας.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });Αμέσως μετά θα παρελάσει ο «χείμαρρος» των περίπου 50.000 καρναβαλιστών, ενώ 28 πληρώματα του «Κρυμμένου Θησαυρού» θα συνοδεύονται από δικά τους άρματα ή μεγάλες τροχήλατες κατασκευές τους.
Στο τέλος θα εμφανιστούν τα οχήματα του σοκολατοπόλεμου, με τους σοκολατορίχτες να θέτουν σε κίνηση το ιστορικό, παραδοσιακό έθιμο, γλυκαίνοντας τους θεατές.
Λίγη ώρα μετά, στις 9:00 το βράδυ της Κυριακής, θα πραγματοποιηθεί η τελετή λήξης του πατρινού καρναβαλιού στο μόλο της Αγίου Νικολάου. O βασιλιάς καρνάβαλος θα παραδοθεί στις φλόγες στην καθιερωμένη καύση του και μέσα από τις στάχτες του αναμένεται να μεταδώσει μήνυμα αναγέννησης και ελπίδας. Η τελετή λήξης θα αρχίσει με ένα εντυπωσιακό δεκάλεπτο με ακροβατικά από την ομάδα των Saltibagos και την εμφάνιση της τελάλισσας του πατρινού καρναβαλιού, Μαρίας Αγουρίδη.