Τα ΝΕΑ - Τεχνολογία

Η λαϊκή παροιμία λέει ότι ένας κούκος δεν φέρνει την άνοιξη. Κι όμως, στη Ρεάλ Μαδρίτης ο Ντι Στέφανο διέψευσε το γνωμικό και η Ρεάλ Μαδρίτης από ομάδα επιλογής του ισπανικού πρωταθλήματος έγινε η αναμφισβήτητη πρωταθλήτρια για μια δεκαετία στο ισπανικό πρωτάθλημα. Αλλά και στο ευρωπαϊκό Κύπελλο Πρωταθλητριών ο Ντι Στέφανο πρωταγωνίστησε για μια πενταετία, από το 1955 έως το 1960, όπου μαζί με τον Πούσκας και τον Κότσιτς οδήγησαν τη Ρεάλ στην αιωνιότητα. Οσο για τον Φράνκο, τον ισπανό δικτάτορα, τον έκανε υπερήφανο γιατί πρωταγωνίστησε στην ισπανοποίηση και την ένταξη των τριών παγκόσμιων αθλητών στην αγαπημένη του Ρεάλ, η οποία έγινε ο σημαντικότερος πρεσβευτής του ισπανικού καθεστώτος.

Η ομάδα της Ρεάλ της δεκαετίας του ’50 και των αρχών του ’60, κυριάρχησε σύντομα και στην Ευρώπη εκτός από τις εγχώριες διοργανώσεις. Ο πρώτος διεθνής τίτλος ήταν το 1955 με την κατάκτηση του Λατινικού Κυπέλλου και στο οποίο συμμετείχαν οι κορυφαίοι σύλλογοι από τη Γαλλία, την Ιταλία, την Ισπανία και την Πορτογαλία.

Η Ρεάλ νίκησε στον τελικό τη Σταντ ντε Ρεμς στο Παρίσι. Την αγωνιστική περίοδο 1955-56 η Ρεάλ κατέκτησε το πρώτο Κύπελλο Πρωταθλητριών Ευρώπης και ο Αργεντινός ήρθε δεύτερος στην ψηφοφορία για τον κορυφαίο ευρωπαίο ποδοσφαιριστή που για πρώτη φορά διοργανώθηκε από το γαλλικό περιοδικό «France Football», τη Χρυσή Μπάλα, χάνοντας για τρεις ψήφους διαφορά από τον Στάνλεϊ Μάθιους.

Ισως να ήταν ο πιο δίκαιος νικητής αλλά οι υποστηρικτές της άποψης να τιμηθεί ο Μάθιους επικράτησαν τελικά. Το σωματείο υποστήριξε με μεγάλη θέρμη τη διοργάνωση του Κυπέλλου Πρωταθλητριών από την αρχική ιδέα προέλευσης του διευθυντή της γαλλικής εφημερίδας Γκαμπριέλ Ανό, πρώην ποδοσφαιριστή και προπονητή. Πρότεινε τη δημιουργία μιας ηπειρωτικής επίσημης διοργάνωσης, ιδέα που πήρε από ηγέτες 15 συλλόγων, συμπεριλαμβανομένου του Μπερναμπέου, προέδρου του ισπανικού σωματείου της πρωτεύουσας.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Ετσι σχεδιάστηκε το πρώτο Κύπελλο Πρωταθλητριών Ευρώπης, το οποίο αντικατέστησε τα Κύπελλα Λατινικό και Μιτρόπα, τα οποία ήταν πιο περιορισμένα σε αριθμό. Οι αγγλικές Αρχές του αθλήματος ήταν επιφυλακτικές για το όλο θέμα και αποθάρρυναν την πρωταθλήτρια Τσέλσι να δεχθεί την πρόσκληση και να συμμετάσχει στην εναρκτήρια διοργάνωση, όπως έγινε με απαγόρευση της Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας. Η εξαιρετική ιδέα υλοποιήθηκε και η Ρεάλ πέρασε πρώτα από την ελβετική Σερβέτ, με το ντεμπούτο της ομάδας στην έδρα της να βλέπει τον Ντι Στέφανο να σημειώνει το πρώτο γκολ, από τα δύο δικά του και τα πέντε συνολικά.

Ακολούθησαν η Παρτιζάν Βελιγραδίου και η ιταλική Μίλαν. Ο πρώτος ημιτελικός με την πρωταθλήτρια Ιταλίας διεξήχθη στις 19 Απριλίου 1956 και συγκέντρωσε 129.690 θεατές στο Στάδιο Σαντιάγο Μπερναμπέου, αριθμός ρεκόρ στην ιστορία των ευρωπαϊκών διοργανώσεων για 14 χρόνια (και όλων των εποχών για τη Ρεάλ) και έληξε με νίκη της μαδριλένικης ομάδας με 4-2 και με ένα τέρμα του Αργεντινού. Η ήττα της δεύτερης συνάντησης ήταν χωρίς αντίκρισμα.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Ο ιστορικός πρώτος τελικός για τον τίτλο διεξήχθη στις 13 Ιουνίου στο στάδιο Παρκ ντε Πρενς του Παρισιού και ήταν μια σύγκρουση μεταξύ του Ντι Στέφανο και του μετέπειτα συμπαίκτη του Κοπά, δύο θρύλων του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου. Η γαλλική Σταντ ντε Ρεμς προηγήθηκε με 2-0, οι Ισπανοί ισοφάρισαν με ένα από τα γκολ του Ντι Στέφανο και η γαλλική ομάδα σκόραρε στην αρχή του δεύτερου ημιχρόνου (2-3). Δύο ακόμη προσπάθειες της ομάδας της Μαδρίτης βρήκαν και οι δύο το πίσω μέρος του διχτυού (4-3) στο τέλος του παιχνιδιού. Το πρώτο βήμα στην κυρίαρχη παρουσία της Ρεάλ Μαδρίτης στο Ευρωπαϊκό Κύπελλο έγινε.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Την επόμενη αγωνιστική περίοδο 1956-57 η κατάκτηση της κορυφής, ομαδικά και ατομικά, γίνεται πραγματικότητα: o σύλλογος επαναλαμβάνει την κατάκτηση του κορυφαίου διασυλλογικού τροπαίου, κερδίζει το πρωτάθλημα Ισπανίας που απώλεσε την προηγούμενη χρονιά από την Αθέτικ Μπιλμπάο έχοντας έτσι μια μόνο ήττα, ο Ντι Στέφανο για δεύτερη συνεχή χρονιά είναι ο πρώτος σκόρερ του πρωταθλήματος με 31 γκολ και κέρδισε την πρώτη Χρυσή Μπάλα του καλύτερου ευρωπαίου ποδοσφαιριστή της καριέρας του. Η Ρεάλ δυσκολεύτηκε ιδιαίτερα να αποκλείσει τη Ραπίντ Βιέννης στον πρώτο γύρο και χάνοντας με 3-0 στο ημίχρονο του δεύτερου αγώνα αποκλείονταν από τη συνέχεια με τον τελικό να διεξάγεται στην έδρα της.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Ο Ντι Στέφανο έσωσε την ομάδα στο δεύτερο ημίχρονο με ένα γκολ και ο τρίτος αγώνας ήταν πιο εύκολος με νίκη των Μαδριλένων με 2-0. Οι Αγγλοι συμμετείχαν στη δεύτερη διοργάνωση και η Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ ήταν στον ημιτελικό απέναντι στη Ρεάλ, που όμως επικράτησε σχετικά εύκολα με 3-1 στην έδρα της και απέσπασε ισοπαλία 2-2 εκτός έδρας. Στο δεύτερο παιχνίδι ο Ντι Στέφανο παρότι δεν σκόραρε, θαυμάστηκε από τους Βρετανούς για τον τρόπο παιχνιδιού του.

Ο δεύτερος τελικός του Κυπέλλου Πρωταθλητριών έγινε στη Μαδρίτη, συγκέντρωσε 124.000 θεατές και η πρωταθλήτρια Ευρώπης επιβλήθηκε της  ιταλικής Φιορεντίνα με 2-0 με ένα τέρμα του Ντι Στέφανο, το πρώτο της συνάντησης. Επιπλέον η Ρεάλ κατέκτησε και το Λατινικό Κύπελλο (που ακόμα δεν είχε καταργηθεί) και στο οποίο η ομάδα της Μαδρίτης νίκησε τη Μίλαν με 5-1 και στον τελικό την Μπενφίκα με 1-0, σε συναντήσεις που έγιναν στη Μαδρίτη και στις οποίες ο Ντι Στέφανο σημείωσε από ένα γκολ. Ηταν η πρώτη χρονιά στην ιστορία του συλλόγου που κατέκτησε τρεις τίτλους. Αντίθετα, στο «Τουρνουά του Παρισιού» η Ρεάλ γνώρισε την ήττα από τη Βάσκο ντα Γκάμα με 4-3, με τον Ντι Στέφανο να σημειώνει ένα γκολ.

Η διοργάνωση εκείνη θεωρείται ως η σημαντικότερη στην πορεία προς τη διοργάνωση του Διηπειρωτικού Κυπέλλου. Στις 3 Φεβρουαρίου 1957 η Ρεάλ ηττήθηκε από την Ατλέτικο Μαδρίτης εντός έδρας με 2-0. Αυτή ήταν η τελευταία εντός έδρας ήττα της ομάδας για 121 συνεχή παιχνίδια στο πρωτάθλημα σε διάστημα οκτώ ετών με τον Ντι Στέφανο να έχει αποχωρήσει αήττητος, ρεκόρ Ευρώπης για σύλλογο που παραμένει ακατάρριπτο. Οι απανωτές επιτυχίες καθιέρωσαν τον Ντι Στέφανο ως τον κορυφαίο ποδοσφαιριστή του κόσμου, εκτίμηση που κράτησε μέχρι την αναρρίχηση του Πελέ μετά το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1958 και τις αρχές της δεκαετίας του 1960.

Καλύτερος συνεργάτης του ήταν ο Φέρεντς Πούσκας με τον οποίο σχημάτισε το πιο αποτελεσματικό επιθετικό δίδυμο στην ιστορία (τουλάχιστον σε επίπεδο συλλόγων) και είναι χαρακτηριστικό ότι στο τελευταίο παιχνίδι της πρώτης χρονιάς του Ούγγρου, ο ίδιος και ο Ντι Στέφανο ήταν ισοδύναμοι ως οι πρώτοι σκόρερ του πρωταθλήματος. Ο Πούσκας πέρασε τον τερματοφύλακα αλλά αντί να σκοράρει, γύρισε την μπάλα στον ελεύθερο εκείνη τη στιγμή Ισπανό (πλέον) προκειμένου να τη στείλει ο τελευταίος στα δίχτυα και να αναδειχθεί μόνος του κορυφαίος σκόρερ. Ο Πούσκας είχε πει ότι «με τον Αλφρέδο όλα ήταν πιο εύκολα. Hταν ο καλύτερος συνεργάτης».

Ο Πανιώνιος άντεξε στην πίεση της Μυκόνου Betsson και επικράτησε με 87-76 για τη 18η αγωνιστική της Stoiximan GBL. Οι Γουάτσον και Κρούζερ ξεχώρισαν για τους γηπεδούχους, σημειώνοντας 22 και 19 πόντους αντίστοιχα, με τον Γουάτσον να μαζεύει και 12 ριμπάουντ. Πολύ σημαντική ήταν και η συμβολή του Τέιλορ, που ολοκλήρωσε το παιχνίδι με 17 πόντους και 10 ασίστ.

Από την πλευρά της Μυκόνου Betsson, οι Χέσον και Άπλμπι ήταν οι πιο παραγωγικοί με 17 πόντους έκαστος, ενώ ο Μουρ πρόσθεσε 11. Η νίκη αυτή ήταν η πέμπτη για τον Πανιώνιο στο πρωτάθλημα, ανεβάζοντας το ρεκόρ του στο 5-12, ενώ η Μύκονος Betsson υποχώρησε στο 7-9.

Η εξέλιξη του αγώνα
Ο Πανιώνιος ξεκίνησε δυνατά και πήρε προβάδισμα πέντε πόντων (7-2), με τη Μύκονο Betsson να μειώνει σε 10-6. Οι γηπεδούχοι απάντησαν άμεσα (12-6) και κράτησαν το προβάδισμα μέχρι το τέλος του πρώτου δεκαλέπτου (22-15). Στο δεύτερο δεκάλεπτο, η Μύκονος πλησίασε στους τρεις (29-26), αλλά ο Πανιώνιος διατήρησε το προβάδισμα με καλάθια από τους Νικολαΐδη και Λιούις, κλείνοντας το ημίχρονο με 38-37.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Στο τρίτο δεκάλεπτο οι γηπεδούχοι ανέβασαν τη διαφορά στο +8 (60-52) με τρίποντα των Λέμον και Κρούζερ, ενώ οι φιλοξενούμενοι πλησίασαν σε 61-58. Ο Πανιώνιος όμως άντεξε και κράτησε το προβάδισμα (64-58) μέχρι το τέλος της περιόδου.

Στο τελευταίο δεκάλεπτο, η Μύκονος μείωσε σε 71-70, αλλά τα κρίσιμα καλάθια των Τέιλορ, Γουάτσον και Τόμασον έδωσαν τη νίκη στον Πανιώνιο με τελικό σκορ 87-76.

Διαιτητές: Παπαπέτρου, Κατραχούρας, Αναστασιάδης
Δεκάλεπτα: 22-15, 38-37, 64-58, 87-76

Η ιδεολογική και πολιτισμική άνοδος των Ηνωμένων Πολιτειών ξεκίνησε στις αρχές του 20ού αιώνα με μια πρωτοφανή ποικιλία καταναλωτικών προϊόντων όπως τα αυτοκίνητα Ford, οι ταινίες του Χόλιγουντ, οι ραπτομηχανές Singer και οι ξυριστικές μηχανές Gillette, γράφει σήμερα στην «El País» ένας άλλος γνωστός συγγραφέας, ο γεννημένος στην Ινδία Πανκάζ Μίσρα. Η αμερικανική επέκταση συνοδεύτηκε από την κοινωνικοποίηση της κατανάλωσης και από την εξίσωση των επιθυμιών. Οι οικονομικές και κοινωνικές ανισότητες έμοιαζαν εδώ λιγότερο επιθετικές απ’ ό,τι σε άλλες κοινωνίες. Ελευθερία σήμαινε ελευθερία της επιλογής.

Μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, οι Ηνωμένες Πολιτείες άρχισαν να διαφημίζουν και να διαδίδουν με ακόμη πιο επιθετικό τρόπο μια λαϊκή κουλτούρα που μπορούσε να γοητεύει με το κέφι και την αισιοδοξία της έναν κόσμο γεμάτο δυσκολίες, και ιδίως τη νέα γενιά. Αυτό δεν αφορούσε φυσικά μόνο τη Δύση. Σε πολλές μη δυτικές κοινωνίες, το μοντέλο ατομικής προσαρμογής που είχε βασιστεί στην πειθαρχία και σε μια ηθική κοινωνικής ευθύνης άρχισε να δίνει τη θέση του στην αμερικανική ιδέα ότι μόνο η ιδιωτική κατανάλωση μπορούσε να ικανοποιήσει τις επιθυμίες για εξουσία και πλούτο. Η προώθηση αυτής της ιδέας έγινε ακόμη πιο εύκολη χάρις σε καινοτομίες που παρήγαγε η αμερικανική οικονομία, όπως η Google, το MacBook, το eBay, η Wikipedia και η Amazon.

Σήμερα όμως, συνεχίζει ο Μίσρα, οι γίγαντες της Σίλικον Βάλεϊ στηρίζουν τυφλά τον Τραμπ, ο οποίος είναι και ο βασικός κερδισμένος μιας γενικευμένης πολιτικής, διανοητικής και πνευματικής διαφθοράς που καλλιεργούν τα social media. Ισως ο αμερικανός πρόεδρος και η ομάδα των τραπεζιτών, των traders και των μεγιστάνων του πετρελαίου να αποτελούν την ενσάρκωση αυτού που ο Οκτάβιο Πας έχει αποκαλέσει Homo americanus, έναν «φανατικό γίγαντα» που αδιαφορεί για τους κανόνες και τους νόμους. Ο χωρίς τέλος όμως πόλεμος των ΗΠΑ κατά της τρομοκρατίας, που έχει προκαλέσει τον θάνατο και τον ξεριζωμό εκατομμυρίων ανθρώπων στη νότια Ασία, τη Μέση Ανατολή και τη βόρεια Αφρική δεν ξεκίνησε τα τελευταία χρόνια. Και δείχνει ότι η αμερικανική κυρίαρχη τάξη καταφεύγει σταθερά στην ωμή βία για να διατηρήσει την παγκόσμια ηγεμονία της.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Για πολλές δεκαετίες, αμέτρητοι άνδρες και γυναίκες απ’ όλο τον κόσμο κατέφευγαν στις ΗΠΑ για να εκπληρώσουν το όνειρο της προσωπικής τους λύτρωσης. Εκπληκτοι βλέπουν σήμερα τον Τραμπ να ηγείται ενός ακροδεξιού κινήματος που πολεμά με μανία τη μετανάστευση και περιφρονεί την κοινωνική δικαιοσύνη και την ισότητα των δικαιωμάτων. Ισως να μην είναι υπερβολή – γράφει ο Πανκάζ Μίσρα – να υποστηρίξουμε ότι η δυσαρέσκεια που φουντώνει σε όλο τον κόσμο για τις Ηνωμένες Πολιτείες αποτελεί ένα ευρύτερο και πιο τραυματικό φαινόμενο από την απογοήτευση των ευρωπαίων ρομαντικών του 19ου αιώνα από την επαναστατική Γαλλία ή των ευρωπαίων επαναστατών του 20ού αιώνα από τον κομμουνιστικό θεό.

Σε αυτές τις συνθήκες, καταλήγει ο 57χρονος συγγραφέας, καθίσταται επιτακτική ηθική και υπαρξιακή ανάγκη της «αποαμερικανοποίησης» του κόσμου. Ακόμη και τα πιο βασικά κριτήρια που χρησιμοποιούσαν οι άνθρωποι επί αιώνες – το καλό και το κακό, η αλήθεια και το ψέμα – εξαφανίζονται. Για να βγούμε από αυτή την ηθική άβυσσο, θα πρέπει να ανακτήσουμε αξίες όπως η αλληλεγγύη, η ενσυνείδηση και το κοινό καλό. Στη μάχη αυτή, δεν θα έχουμε συμμάχους όσους έχουν επωφεληθεί από τον αμερικανικό αιώνα, τις πολιτικές και μιντιακές τάξεις της δυτικής Ευρώπης, δηλαδή, που είναι ανίκανες να καταλάβουν το κακό που έχει προκαλέσει στις κοινωνίες τους ένα πνεύμα απληστίας, φόβου και ανταγωνισμού. Ευτυχώς, όμως, τα μη κρατικά δίκτυα και πολλές υπερεθνικές ομάδες συμφερόντων έχουν συσπειρώσει τα τελευταία χρόνια στην Ασία, τη Λατινική Αμερική και την Αφρική ακτιβιστές που ανησυχούν για τα ανθρώπινα δικαιώματα, τη φτώχεια, την οικολογική δικαιοσύνη, την κοινωνική στέγη και την ισότητα των φύλων.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Είναι πλέον ευρέως κατανοητό ότι ο πλανήτης δεν μπορεί να συνυπάρξει με τη μηδενιστική πίστη των ΗΠΑ σε ένα άτομο απομονωμένο από την κοινωνία, που καταναλώνει τον κόσμο σε ιδιωτική μορφή. Αυτό, λέει ο Μίσρα, είναι το πραγματικό νόημα του ξαφνικού και απροσδόκητου τέλους του τέλους της Ιστορίας.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); }); Η μεγάλη ανωμαλία

Ο νομπελίστας πολωνός ποιητής Τσέσλαβ Μίλος έγραφε ότι «οι Αμερικανοί δέχονταν την κοινωνία τους σαν να ήταν ένα προϊόν της φυσικής τάξης και ήταν τόσο πεισμένοι γι’ αυτό, ώστε ένιωθαν συμπόνια για την υπόλοιπη ανθρωπότητα που δεν ακολουθούσε τη νόρμα». Για τον Πανκάζ Μίσρα, συγγραφέα βιβλίων όπως «Οι ρομαντικοί», η «Eποχή της οργής» και «Ο κόσμος μετά τη Γάζα. Μια σύντομη ιστορία», αποδεικνύεται σήμερα ότι η μεγάλη ανωμαλία στην ιστορία της ανθρωπότητας ήταν ακριβώς οι Ηνωμένες Πολιτείες. Οι Αμερικανοί, με όλη τους την επιρροή, ήταν εκείνοι που έδωσαν προτεραιότητα στην ατομική ευτυχία έναντι του κοινού καλού και εκτόπισαν τις παλιές συζητήσεις για τον σκοπό και το νόημα της ανθρώπινης ύπαρξης στο πεδίο της ιδιωτικής ζωής των πολιτών. Ο οικουμενικός πολιτισμός των Ηνωμένων Πολιτειών μάλλον δεν ήταν τελικά ούτε οικουμενικός ούτε πολιτισμός.

Εχουν «αύριο» οι χειμερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες;

Αυτό το ερώτημα ακούγεται όλο και περισσότερο τα τελευταία χρόνια, δεδομένου ότι η κλιματική κρίση έχει χτυπήσει και τη συγκεκριμένη διοργάνωση.

Η «βασίλισσα των Δολομιτών» όπως είναι το παρατσούκλι της Κορτίνα ντ‘ Αμπέτσο, θα φιλοξενήσει για δεύτερη φορά (πλέον παρέα με το Μιλάνο) τους χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες ύστερα από 70 χρόνια. Σε σχέση με το 1956, η μέση θερμοκρασία εφέτος στην περιοχή αναμένεται να είναι 4-6 βαθμούς υψηλότερη και αυτό δεν αφορά μόνο τη συγκεκριμένη περιοχή, αλλά ολόκληρο τον πλανήτη.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

«Σίγουρα υπάρχει κλιματική αλλαγή, το βλέπεις ακόμα και σε καθημερινή βάση. Προσωπικά πριν από 16 χρόνια στην Αυστρία όπου ζούσα ήταν πιο κρύα. Ναι έχει ανέβει η θερμοκρασία, αλλά η οργάνωση πίσω από αυτό το σπορ είναι σε πολύ υψηλό επίπεδο. Μην ξεχνάτε ότι μιλάμε για μια βιομηχανία πολλών εκατομμυρίων και οι άνθρωποι έχουν την τεχνογνωσία να το κρατήσουν ψηλά, ακόμα και με τεχνητό χιόνι όπου χρειάζεται» είπε στα «ΝΕΑ» ο κορυφαίος έλληνας αθλητής χειμερινών αθλημάτων, Αλέξανδρος Γκιννής (συνέντευξή του για την Ελλάδα και τους Αγώνες μπορείτε να διαβάσετε σε άλλη σελίδα) και προσθέτει:

«Θερμοκρασίες έχουμε ακόμα χαμηλές, αυτό που έχει μειωθεί αρκετά τα τελευταία χρόνια είναι το ύψος της χιονόπτωσης δεν είναι πια τόσο υψηλό. Αλλά και εδώ η βιομηχανία γύρω από το σκι έχει την τεχνογνωσία και τον τρόπο να λειτουργήσει ακόμα και με τεχνητό χιόνι ή σε χαμηλές θερμοκρασίες. Και ο ειδικός εξοπλισμός που έχουμε πλέον καλύπτει πολλά κενά».

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή θυμίζουμε ότι πρόσφατα χρηματοδότησε μελέτη για να διαπιστωθεί η βιωσιμότητα των χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων, καθώς με την κλιματική αλλαγή το χιόνι λιγοστεύει και οι περιοχές που μπορούν να αναλάβουν τη διοργάνωση γίνονται ολοένα και πιο… σπάνιες. Ομως τα αποτελέσματα έδειξαν ότι υπάρχει μέλλον και ότι για τα επόμενα τουλάχιστον 55 χρόνια υπάρχουν σημεία στον πλανήτη όπου θα χιονίζει και θα κάνει κρύο, ακόμη και με την κλιματική αλλαγή.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

«Σύμφωνα με ένα πιο πιθανό σενάριο μεσαίων εκπομπών, 52 τοποθεσίες παραμένουν κλιματικά αξιόπιστες για τους χειμερινούς Ολυμπιακούς τη δεκαετία του 2050 και 46 τη δεκαετία του 2080. Οπου εκεί, στο χειρότερο σενάριο, περίπου 35 τοποθεσίες θα είναι τουλάχιστον οριακά αξιόπιστες. Με περισσότερες από τις περιοχές να βρίσκονται σε ΗΠΑ (Κολοράντο, Γιούτα, Νέα Υόρκη) και Καναδά (Αλμπέρτα), αλλά και σε Δυτική Ασία / Ευρώπη (Τουρκία, Γεωργία), Κεντρική Ασία / Ευρώπη (Καζακστάν), Ανατολική Ασία (Κίνα, Ιαπωνία) και Ευρώπη (Νορβηγία, Γαλλία, Ελβετία, Αυστρία, Γερμανία, Ιταλία, Ρωσία, Ισπανία).

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Οσον αφορά τώρα τους αριθμούς των αγώνων που άρχισαν χθες, σε αυτές τις 16 ημέρες θα κριθούν 116 ολυμπιακοί τίτλοι σε 16 αθλήματα. Και από τα 116 αγωνίσματα τα 50 είναι για γυναίκες, ρεκόρ στην ιστορία των χειμερινών Ολυμπιακών, 54 είναι για άνδρες και 12 είναι μεικτά. Μεταξύ των περίπου 2.900 αθλητών από περισσότερες από 90 χώρες που αναμένονται, το 47% θα είναι γυναίκες, ένα πρωτοφανές ποσοστό στην ιστορία των χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων.

Θα δούμε 8 νέα αγωνίσματα: Σε αυτά συμπεριλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, τα τρία αγωνίσματα (σπριντ ανδρών, σπριντ γυναικών και μεικτή σκυταλοδρομία) του ορειβατικού σκι, το οποίο κάνει ντεμπούτο στους χειμερινούς Ολυμπιακούς του 2026, το μεικτό ομαδικό του σκέλετον και το διθέσιο γυναικών στο λουτζ.

Ο πόθος του κάθε αθλητή και αθλήτρια είναι η κατάκτηση του μεταλλίου. Τα μετάλλια θα ζυγίζουν 420 γραμμάρια τα χάλκινα και 500 γραμμάρια τα χρυσά και τα ασημένια. Είναι διαμέτρου 80 χιλιοστών και πάχους 10 χιλιοστών, ενώ χωρίζονται σε δύο μέρη: «το ένα αντιπροσωπεύει τον αθλητή και το άλλο αντιπροσωπεύει ολόκληρη την ομάδα που είχε συνεισφορά σε αυτό το μετάλλιο», σύμφωνα με τους σχεδιαστές τους.

Επίσης 24 drones θα χρησιμοποιηθούν από την OBS, τη θυγατρική της ΔΟΕ που είναι υπεύθυνη για τη μετάδοση των Ολυμπιακών Αγώνων, με 6.500 ώρες τηλεοπτικού υλικού, συμπεριλαμβανομένων 900 ωρών ζωντανής κάλυψης της διοργάνωσης.

10.001 θα είναι ο τελικός αριθμός των λαμπαδηδρόμων για τη μεταφορά της Ολυμπιακής Φλόγας, μέχρι τους δύο βωμούς (για πρώτη φορά στην ιστορία άναψαν ταυτόχρονα δύο βωμοί, ένας στο Μιλάνο και ένας στην Κορτίνα Ντ’ Αμπέτσο) που διάνυσαν συνολικά 12.000 χιλιόμετρα μεχρι την τελετή έναρξης.

Πάνω από 18.000 εθελοντές θα συμμετέχουν στους Αγώνες, προσφέροντας τα μέγιστα για την καλύτερη λειτουργία όλου του συστήματος, ενώ συνολικά οι Αγώνες θα διεξαχθούν σε μια συνολική έκταση 22.000 τετραγωνικών χιλιόμετρων, τη μεγαλύτερη όλων των εποχών, σε επτά συνολικά περιοχές, συμπεριλαμβανομένων των δύο κεντρικών τοποθεσιών, του Μιλάνου και της Κορτίνα ντ’Αμπέτσο, σε απόσταση μεγαλύτερη των 400 χιλιομέτρων μεταξύ τους. Και επίσης τις περιοχές Μπόρμιο, Αντερσέλβα, Λιβίνιο, Τεσέρο/Πρεντάτσο και Βερόνα.

Ο ΠΑΟΚ πέρασε νικηφόρα από τη Ρόδο, επικρατώντας του Κολοσσού με 90-78 στο πλαίσιο της 18ης αγωνιστικής της Stoiximan GBL. Οι γηπεδούχοι στάθηκαν ανταγωνιστικοί για τρία δεκάλεπτα, όμως με μπροστάρηδες τους Μέλβιν και Μουρ, ο «Δικέφαλος» ανέβασε στροφές στο τελευταίο κομμάτι και «κλείδωσε» το ματς χωρίς να πιεστεί στο φινάλε.

Για την ομάδα του Ζντοβτς ξεχώρισε ο Κλίβελαντ Μέλβιν με 20 πόντους και εξαιρετικά ποσοστά (4/5 δίποντα, 4/5 τρίποντα), ενώ ο Μπεν Μουρ πρόσθεσε 17 πόντους (7/9 δίποντα) και 7 ριμπάουντ. Πολύπλευρη ήταν και η παρουσία του Μπριν Ταϊρί, που σημείωσε double-double με 11 πόντους και 12 ασίστ, μαζί με 5 ριμπάουντ και 4 κλεψίματα.

Ο Κολοσσός μπήκε δυνατά στο παιχνίδι και παρουσίασε καλό πρόσωπο τόσο στην αρχή όσο και μετά την ανάπαυλα, ωστόσο δεν κατάφερε να κρατήσει τον ίδιο ρυθμό σε βάθος χρόνου. Έτσι, ο ΠΑΟΚ έφτασε τις 11 νίκες και παραμένει στην πρώτη τετράδα της βαθμολογίας, ενώ οι Ροδίτες συνεχίζουν την προσπάθειά τους για αποτελέσματα που θα τους εξασφαλίσουν την παραμονή.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Η αναμέτρηση

Ο Κολοσσός μπήκε δυνατά στον αγώνα, με τους παίκτες του Λυκογιάννη να επιβάλλουν τον ρυθμό τους. Οι φιλοξενούμενοι από τη Θεσσαλονίκη προκάλεσαν έντονα παράπονα στον Ζντοβτς για την αρχική τους άμυνα, με το σκορ να φτάνει στο 19-6 λίγο μετά τα μισά της πρώτης περιόδου.

Ο ΠΑΟΚ αντέδρασε στη συνέχεια του δεκαλέπτου, μειώνοντας με σερί 3-9 και πλησιάζοντας στους επτά πόντους (22-15). Η πίεση των ασπρόμαυρων συνεχίστηκε και στη δεύτερη περίοδο, όταν κράτησαν τον Κολοσσό χωρίς σκορ για τα πρώτα 3’30’’ και με επιμέρους 8-0 πέρασαν μπροστά (22-23).

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Οι φιλοξενούμενοι βρήκαν ρυθμό και εκτόξευσαν το προβάδισμά τους στο +12 (27-39), φτάνοντας σε επιμέρους σκορ 5-28 από το 22-11. Ο Κολοσσός όμως κατάφερε να μειώσει πριν από το ημίχρονο, περιορίζοντας τη διαφορά στους οκτώ πόντους και πηγαίνοντας στα αποδυτήρια με σκορ 36-44.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Στο δεύτερο ημίχρονο, οι γηπεδούχοι ξεκίνησαν δυνατά, μειώνοντας σε 45-48, αλλά ο ΠΑΟΚ απάντησε με σερί 2-10 για το 47-58 στο 25’. Οι Ροδίτες κράτησαν το ενδιαφέρον ζωντανό μειώνοντας τη διαφορά στο 59-65 στο τέλος της τρίτης περιόδου.

Η τελευταία περίοδος όμως αποδείχθηκε περίπατος για τον ΠΑΟΚ, που αξιοποίησε το βάθος του πάγκου του. Η ομάδα του Ζντοβτς δεν αντιμετώπισε προβλήματα σε επίθεση και άμυνα, φτάνοντας σε νίκη χωρίς άγχος.

Διαιτητές: Καπράνος, Μαγκλογιάννης, Λεβεντάκος
Δεκάλεπτα: 22-15, 36-44, 59-65, 78-90

Καθημερινά ακούγονται επιφανειακές εκτιμήσεις διαφόρων κοινωνικοπολιτικών παραγόντων περί της κατάστασης του κόσμου. Υπάρχουν ωστόσο δείκτες, που χρησιμοποιούν μετρήσιμα μεγέθη και αντιπροσωπεύουν με αξιοπιστία την πραγματικότητα.

Μετρώντας την πολιτική, οικονομική και κοινωνική ποιότητα των κοινωνιών, παγκόσμιοι πρωταθλητές αναδεικνύονται οι σκανδιναβικές χώρες, ήτοι Δανία, Ισλανδία, Νορβηγία, Σουηδία και Φινλανδία. Ολοι οι σημαντικοί δείκτες τις κατατάσσουν πολύ ψηλά. Ακολουθεί το σύνολο της Δύσης, από Εσθονία μέχρι Νέα Ζηλανδία. Χαρακτηριστικός ο δείκτης ανθρώπινης ανάπτυξης (Human Development Index) που προτείνεται από τον ΟΗΕ, μετρά την ανθρώπινη πρόοδο και είναι σύνθετη συνάρτηση,  ενσωματώνοντας ως βασικές διαστάσεις την εκπαίδευση, την υγεία και το επίπεδο ζωής μιας κοινωνίας. Για το 2023, 4 σκανδιναβικές χώρες βρίσκονται στις 6 πρώτες και 40 δυτικές χώρες στις 50 πρώτες θέσεις. Από την άλλη,  χαρακτηριστικές αντιδυτικές χώρες έχουν χαμηλή θέση, π.χ. Τουρκία (51η), Ρωσία (64η), Ιράν (75η), Κίνα (78η), Βενεζουέλα (121η).

Η έκθεση του πανεπιστημίου της Οξφόρδης για την παγκόσμια ευτυχία (World Happiness Report) βασίζεται σε δεδομένα περί ευτυχίας και ποιότητας ζωής των πολιτών. Για το 2024, στις 5 πρώτες θέσεις βρίσκονται 4 σκανδιναβικές και στις πρώτες 24 θέσεις 22 δυτικές χώρες. Και, παρά τις λανθασμένες εντυπώσεις που διαδίδονται από αμαθείς, οι σκανδιναβικές χώρες είναι χαμηλά στον παγκόσμιο δείκτη αυτοκτονιών.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Η επιτυχία μιας χώρας δεν οφείλεται ούτε στη μοίρα ούτε στους φυσικούς πόρους της. Πολλά κράτη με άφθονο ορυκτό πλούτο είναι αποτυχημένα. Εμπεριστατωμένοι δείκτες αποκαλύπτουν τα πραγματικά αίτια της ευημερίας. Βασικός ο Δείκτης Ανθρώπινης Ελευθερίας (Human Freedom Index) που μετρά την προσωπική, πολιτική και οικονομική ελευθερία. Πολύτιμη κοινωνική έννοια, που εξασφαλίζει την αξιοπρέπεια του ατόμου και ωθεί την ανθρώπινη πρόοδο. Προσφέρει σε όλους, φυσικά και στις γυναίκες, την ισότιμη δυνατότητα και ενθάρρυνση να κάνουν αυτό που τους ευχαριστεί, χωρίς περιορισμούς και τιμωρίες, εφόσον δεν εμποδίζουν την ελευθερία των άλλων. Διάφορες παραλλαγές του δείκτη προτείνονται από ανεξάρτητα ινστιτούτα και οργανώσεις. Με πρώτη την Ελβετία, στις 25 πρώτες θέσεις εμφανίζονται 24 δυτικές χώρες. Η επιτυχία εξηγείται και με άλλους δείκτες, όπως της ανταγωνιστικότητας (World Competitiveness Ranking) όπου 26 δυτικές χώρες βρίσκονται στις 40 πρώτες θέσεις και της έλλειψης διαφθοράς (Absence of Corruption), όπου 22 δυτικές χώρες, με επικεφαλής σκανδιναβικές, εμφανίζονται στις πρώτες 26 θέσεις.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Η Ελλάδα στον δείκτη ανθρώπινης ανάπτυξης κατέχει την 34η θέση, παραμένει όμως χαμηλά στην ανταγωνιστικότητα (50η), στην έλλειψη διαφθοράς (52η) και, παραδόξως, ακόμα χαμηλότερα στην ευτυχία (63η). Αναμενόμενη η ύπαρξη δυσαρεστημένων σε κάθε κοινωνία, στην Ελλάδα όμως  καταγράφεται ένα ιδιαίτερα υψηλό ποσοστό που δεν έχει προφανή εξήγηση. Οι δείκτες πάντως τοποθετούν τη χώρα μέσα στη Δύση αλλά όχι στο κέντρο της.

Τα περίφημα πολιτικά ρήγματα των τελευταίων χρόνων στο οικοδόμημα της Δύσης είναι υπαρκτά. Κατά βάθος, όμως, οι πολιτιστικοί δεσμοί μεταξύ των δυτικών χωρών παραμένουν άθραυστοι. Οι αριθμοί δεν λένε ψέματα, ιδεολογίες και φόβοι δεν παραμερίζουν τα μαθηματικά. Ολοι οι δείκτες συγκλίνουν στο ότι η Δύση, από πολιτικής, οικονομικής και κοινωνικής πλευράς, είναι ένα ισχυρά ομοιογενές συνεκτικό σύστημα, που βρίσκεται σε πελώρια απόσταση από τις αντιδυτικές χώρες και τον υπόλοιπο κόσμο.

Ο Κίμων Χατζημπίρος είναι καθηγητής στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο

Ενα 10χρονο παιδί στη Βουλιαγμένη έζησε στα παιδικά του χρόνια το όνειρο των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004, καθώς έξω από το σπίτι του διεξαγόταν το τρίαθλο. Λίγες μέρες νωρίτερα είχε «τρελαθεί» με την κατάκτηση του Euro από την Εθνική ποδοσφαίρου στην Πορτογαλία και ένα χρόνο μετά πανηγύρισε και πάλι ως παιδί την κατάκτηση του Ευρωμπάσκετ στο Βελιγράδι.

Πλέον ο Αλέξανδρος Γκιννής δεν είναι ο νεαρός πιτσιρικάς που πανηγύριζε για τις επιτυχίες της Ελλάδας στον αθλητισμό, αλλά ένας διεθνούς κλάσης σκιέρ, που χθες το βράδυ μπήκε στο Σαν Σίρο του Μιλάνου ως σημαιοφόρος της Ελλάδας.

«Οι Ολυμπιακοί Αγώνες είναι το όνειρο κάθε παιδιού. Το να πιάσεις τα όρια για την ελληνική ομάδα ήταν σχετικά εύκολο για μένα. Ηταν κάτι που το ήθελα, το περίμενα, αλλά το ότι γίνεται και στην πράξη πραγματικότητα είναι κάτι μοναδικό» είπε στα «ΝΕΑ» ο κορυφαίος αθλητής της ομάδας μας, στη συνέντευξη που μας έδωσε τρεις μέρες πριν από την τελετή έναρξης.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

«Από την Ελλάδα οι αναμνήσεις μου ήταν πάντα οι καλύτερες. Εφυγα στα 16 μου οπότε όλα μου τα παιδικά χρόνια ήταν εκεί. Εξω από το σπίτι μου στη Βουλιαγμένη έγινε το τρίαθλο και το απόλαυσα, όπως φυσικά και τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας. Αλλά και το Euro που πήραμε το 2004 και το Ευρωμπάσκετ το 2005, το 2006 που κερδίσαμε τις ΗΠΑ στο μπάσκετ ήταν ξεχωριστές στιγμές για τις παιδικές μου αναμνήσεις» μας λέει και όταν αναρωτιόμαστε πώς δεν ασχολήθηκε με κάποιο από αυτά τα αθλήματα, αλλά τον κέρδισε το σκι, γελάει:

«Μια τρελή ιστορία το πώς έφτασα τόσο μακριά στο αλπικό σκι, στα 31 μου έχω κάνει καριέρα. Πολύ απλό διότι είχα μια… τρελή οικογένεια με τον πατέρα μου τον Μιχάλη και τη μητέρα μου Τζίνη που υποστήριζαν ό,τι και αν έκανα.

Είχα ασχοληθεί με μπάσκετ και βόλεϊ μικρός, ακόμα και στίβο και φυσικά λόγω Βουλιαγμένης είχα κάνει και σερφ και γενικότερα ιστιοπλοΐα, αλλά μου άρεσε το σκι» λέει με τον πατέρα του να διευθύνει μια σχολή στον Παρνασσό.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

«Στην Ελλάδα έχουμε πανέμορφα βουνά με χιόνι και τοποθεσίες, δεν έχουμε απλά την τεχνογνωσία για το άθλημα. Θα μπορούσαμε βάσει τοποθεσιών σίγουρα να διοργανώνουμε αγώνες. Εχουμε τρομερά μέρη, ορεινά ιδανικά για αγώνες, απλά δεν είχαμε ποτέ αθλητές στο τοπ επίπεδο και αυτό ήταν ένα θέμα, αλλά δεν είχαν τόσο μεγάλη δημοφιλία τα χειμερινά σπορ και μας λείπει η τεχνογνωσία για αυτά τα αθλήματα.

Προσωπικά με βοήθησε ότι έμεινα στο εξωτερικό για το σκι. Σαν Ελληνες έχουμε μια νοοτροπία και ένα πείσμα που άλλες φορές είναι καλό και άλλες κακό, εμένα δούλεψε στο να μην το βάζω κάτω και να μην τα παρατάω. Πρόσφατα έκανα το 10ο χειρουργείο της καριέρας μου (!) αλλά είμαι πάλι εδώ όρθιος. Εχω μια πολύ δυνατή ομάδα από πίσω, δικούς μου ανθρώπους, φανταστικά άτομα, η ομάδα μου, η μητέρα μου, ο αδελφός μου που μου δίνουν το κουράγιο να συνεχίσω. Είμαι πολύ υπερήφανος για αυτά τα come back, δεν μπορώ να ξέρω μέχρι πότε θα είμαι στις επάλξεις».

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Και ο στόχος στους Αγώνες:

«Ξεκάθαρα ένα μετάλλιο, δεν θα με ενδιέφερε να πάμε εκεί για να βγούμε 18οι, δεν είχε νόημα. Ολα ή τίποτα. Εχω πάρει μετάλλιο στο Παγκόσμιο Κύπελλο που είναι κάθε χρόνο, έχω πάρει στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα που είναι κάθε 2 χρόνια, μου λείπει το ολυμπιακό μετάλλιο για να κάνω το τριπλ κράουν» λέει ο πρωταθλητής μας που αγωνιζόταν με τα χρώματα των ΗΠΑ και από το 2020 «τρέχει» με τα γαλανόλευκα.

«Μεγάλη τιμή που επιλέχθηκα ως σημαιοφόρος και θα ήθελα να πω ένα μεγάλο ευχαριστώ στην ΕΟΕ και προσωπικά στον πρόεδρο Ισίδωρο Κούβελο για όλη τη στήριξη στην ομάδα και στο πρόσωπό μου.

Τεράστια τιμή που θα εκπροσωπήσω τα ελληνικά χρώματα και θα είμαι στην εκκίνηση με ένα χαμόγελο μακάρι να το έχω και στο τέλος. Είναι όνειρο ζωής, θα μπορούσε να γίνει νωρίτερα, αλλά ήμουν άτυχος γιατί είχα σοβαρούς τραυματισμούς.

Ναι, θα ήθελα να βοηθήσω να μάθει ο κόσμος περισσότερο στην Ελλάδα τα χειμερινά αθλήματα. Υπάρχουν 4 βασικά αγωνίσματα στο αλπικό σκι, το slalom, το Giant Slalom, το ελευθέρας κατάβασης, το Super G.

Αυτό που κάνω εγώ, το slalom, είναι το πιο εξειδικευμένο αλλά ιδανικό για χώρες που δεν έχουν μεγάλη παράδοση.

Το σκι στο εξωτερικό είναι πολύ διαδεδομένο και επαγγελματικό. Στο τοπ επίπεδο ζουν από αυτό οι αθλητές, είναι επαγγελματίες και υπάρχουν ομοσπονδίες που τα παρέχουν όλα και μιλάμε για εκατομμύρια. Το ξέρω γιατί ήμουν στην ομάδα νέων των ΗΠΑ.

Στον τελευταίο αγώνα του Παγκοσμίου Κυπέλλου στην Αυστρία είχε σχεδόν 60.000 θεατές στους αγώνες», καταλήγει.

Τους τελευταίους μήνες, μια φαινομενικά παράδοξη σκέψη έχει αρχίσει να αποκτά απροσδόκητη δυναμική: θα μπορούσε άραγε να γίνει ο Καναδάς κράτος-μέλος της ΕΕ; Αρχική αφορμή για τη σχετική συζήτηση έδωσαν κάποια δημοσκοπικά ευρήματα του Φεβρουαρίου 2025, που έδειξαν ότι ένα αξιοσημείωτο ποσοστό των Καναδών πολιτών βλέπει θετικά – ακόμη και με ενθουσιασμό – μια τέτοια προοπτική, και μάλιστα σε μια περίοδο κατά την οποία οι διατλαντικές σχέσεις επαναπροσδιορίζονται και η ΕΕ εμφανίζεται, στα μάτια πολλών εκτός Ευρώπης, ως νησίδα θεσμικής και πολιτικής σταθερότητας.

Η επίσημη αντίδραση από τις Βρυξέλλες τον Μάρτιο του 2025 υπήρξε ψύχραιμη αλλά σαφής. Εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής υπενθύμισαν ότι, σύμφωνα με το άρθρο 49 της Συνθήκης για την ΕΕ, μόνο «ευρωπαϊκά κράτη» μπορούν να υποβάλουν αίτηση προσχώρησης στην ΕΕ. Με την έννοια αυτή, η υπόθεση του Καναδά «δεν μπορεί να συμβεί». Όμως το ερώτημα παραμένει: Τι ακριβώς σημαίνει, νομικά και πολιτικά, ο όρος «ευρωπαϊκό κράτος»; Περιορίζει τη δυνατότητα υποβολής αίτησης προσχώρησης μόνο σε κράτη που βρίσκονται στην ευρωπαϊκή ήπειρο ή ο όρος έχει περισσότερο πολιτισμική χροιά, δυνάμενος έτσι να ερμηνευθεί με κάποια ευρύτητα; Υπάρχουν εδώ περιθώρια ερμηνείας, και δη αναφορικά με μια θεμελιώδη διάταξη του πρωτογενούς ενωσιακού δικαίου; Μήπως, εν τέλει, η εισδοχή ενός νέου κράτους-μέλους συνιστά ένα καθαρά πολιτικό ζήτημα;

Οι Συνθήκες αποφεύγουν να δώσουν σαφή ορισμό για την έννοια του «ευρωπαϊκού κράτους». Δεν υπάρχει γεωγραφικό κριτήριο, ούτε ρητή αναφορά σε ήπειρο, σύνορα ή πολιτισμική καταγωγή. Η ευρωπαϊκή πρακτική, μάλιστα, δείχνει ότι η έννοια της «ευρωπαϊκότητας» έχει ερμηνευθεί με ευελιξία και πραγματισμό. Μπορεί μεν το 1987 να απορρίφθηκε η αίτηση του Μαρόκου για είσοδο στην ΕΕ, ωστόσο η ένταξη της Κύπρου, ενός κράτους που βρίσκεται γεωγραφικά στα όρια Ευρώπης και Ασίας, καταδεικνύει ότι ο χάρτης δεν αποτελεί per se καθοριστικό παράγοντα. Αντίθετα, μεγαλύτερη βαρύτητα φαίνεται να δίνεται σε αξιακά και θεσμικά χαρακτηριστικά: δημοκρατία, κράτος δικαίου, σεβασμός θεμελιωδών δικαιωμάτων, αλλά και στους τυχόν υφιστάμενους ισχυρούς οικονομικούς δεσμούς.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Υπ’ αυτό το πρίσμα, ο Καναδάς εμφανίζεται ως μία, κατ’ αρχήν, επιλέξιμη χώρα. Πρόκειται για μια ώριμη φιλελεύθερη δημοκρατία, με ισχυρούς θεσμούς, ανεξάρτητη δικαιοσύνη και πολυεπίπεδες, οικονομικές, νομικές, πολιτισμικές και άλλες σχέσεις με την Ευρώπη. Και εδώ αποκαλύπτεται η ουσία του ζητήματος. Η διεύρυνση της ΕΕ δεν (μπορεί να) είναι μια τεχνική ή δικαστική διαδικασία, αλλά μια βαθιά πολιτική απόφαση. Εξάλλου, η είσοδος νέου κράτους πραγματοποιείται μέσω μιας Συνθήκης Προσχώρησης, η οποία συνάπτεται μεταξύ των υφιστάμενων κρατών μελών και του νεοεισερχόμενου κράτους. Η Συνθήκη αυτή δεν αποτελεί πράξη κάποιου ευρωπαϊκού θεσμού, αλλά διεθνή συμφωνία μεταξύ κυρίαρχων κρατών.

Ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο, μόλις κυρωθεί, η Συνθήκη Προσχώρησης εντάσσεται στο Πρωτογενές Δίκαιο της Ένωσης, στο ίδιο ιεραρχικό επίπεδο με τη Συνθήκη για την ΕΕ και τη Συνθήκη για τη Λειτουργία της ΕΕ. Το δε Δικαστήριο της ΕΕ δεν έχει αρμοδιότητα να ακυρώσει Πρωτογενές Δίκαιο. Έτσι, αν τα κράτη μέλη αποφάσιζαν ομόφωνα να δεχθούν τον Καναδά, ο νομικός κίνδυνος δικαστικής ανατροπής μιας τέτοιας απόφασης θα ήταν πρακτικά ελάχιστος.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Η ίδια αυτή η απαίτηση για ομοφωνία, ωστόσο, αποτελεί και το μεγαλύτερο πολιτικό εμπόδιο σε τυχόν προσχώρηση. Ομοφωνία απαιτείται τόσο για την αποδοχή νέου μέλους όσο και για οποιαδήποτε αλλαγή των Συνθηκών. Κάθε κράτος μέλος διαθέτει δικαίωμα βέτο, γεγονός που καθιστά μια τόσο ριζική διεύρυνση πολιτικά εξαιρετικά απίθανη, ανεξαρτήτως της υφιστάμενης κατ’ αρχήν νομικής δυνατότητας. Διόλου δεν αποκλείεται κάποιο κράτος μέλος να προβάλει βέτο κατόπιν πίεσης από τις ΗΠΑ.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Μετά ταύτα, η συζήτηση για τον Καναδά ως 28ο κράτος μέλος λειτουργεί περισσότερο ως καθρέφτης της φύσης της ΕΕ. Δείχνει ότι τα όριά της δεν χαράσσονται πρωτίστως από νομικούς ορισμούς, αλλά από συλλογικές πολιτικές αποφάσεις, οι οποίες στα μείζονα ζητήματα απαιτούν ομοφωνία. Και επιβεβαιώνει ότι η Ένωση, όσο εξελιγμένη κι αν είναι ως έννομη τάξη, παραμένει τελικά ένα βαθιά πολιτικό εγχείρημα.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Η συζήτηση αυτή αποκαλύπτει, συναφώς, και κάτι ακόμη πιο σημαντικό: Πέρα από τα γεωγραφικά όρια και τις βασικές ενωσιακές ελευθερίες (κίνησης προσώπων, αγαθών, κεφαλαίων κ.λπ.) που υπηρετούνται εντός του ευρωπαϊκού χώρου, αυτό που συνέχει, ή πρέπει να συνέχει, σήμερα το ενωσιακό οικοδόμημα είναι η κοινότητα αξιών και αρχών μεταξύ των κρατών μελών αλλά και των πολιτών. Με άλλες λέξεις, η κύρια συνεκτική δύναμη πρέπει να αναζητηθεί σε ένα στοιχείο υπερβατικό, σε ένα κοινό ηθικο-πολιτικό πρόταγμα, ικανό να ενώνει τους ευρωπαϊκούς λαούς υπό την κοινή σκέπη της ευρωπαϊκής ιδέας, όσο και αν αυτή δοκιμάζεται στις ημέρες μας, αντιμετωπίζοντας σοβαρές προκλήσεις και αμφισβητήσεις τόσο εκ των ενόντων όσο και από την αντίπερα όχθη του Ατλαντικού.

Με την κοινότητα αξιών και αρχών εννοούμε μία πολιτική κοινότητα όπου είναι η εδραιωμένη πεποίθηση ότι, για να μπορέσει να προοδεύσει πραγματικά η κοινότητα, πρέπει να αποτελεί μία φιλελεύθερη δικαιοκρατούμενη πολιτεία, όπου τηρούνται και γίνονται σεβαστοί από όλους οι νόμοι και οι επιμέρους κανόνες, από το Σύνταγμα ή τις ιδρυτικές Συνθηκές μέχρι και την τελευταία, φαινομενικά ασήμαντη, νομοθετική διάταξη. Όπου κυριαρχεί ο σεβασμός στις θεμελιώδεις ελευθερίες και τις δημοκρατικές διαδικασίες. Αυτή η κεκτημένη ήπια πολιτική ισχύς της ΕΕ δεν είναι καθόλου αμελητέα, εν μέσω των σύγχρονων εξελίξεων ιδίως στις ΗΠΑ. Μόνη η θεωρητική συζήτηση για μία πιθανή υποψηφιότητα του Καναδά αναδεικνύει τη δύναμη αυτή.

Ο Αντώνης Καραμπατζός είναι καθηγητής στη Νομική Σχολή του ΕΚΠΑ. Ο Δημήτρης Κυριαζής είναι επίκουρος καθηγητής στη Νομική Σχολή του ΑΠΘ

Για περισσότερα από 150 χρόνια, οι γεωλόγοι προσπαθούσαν να εξηγήσουν ένα φαινόμενο που έμοιαζε αδύνατο: έναν ποταμό που φαινόταν να ρέει ανηφορικά. Μια νέα επιστημονική μελέτη ρίχνει φως στο μυστήριο του ποταμού Γκριν στη Γιούτα, αποκαλύπτοντας ότι η εξήγηση βρίσκεται βαθιά κάτω από την επιφάνεια της Γης. Σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Journal of Geophysical Research: Earth Surface, το φαινόμενο οφείλεται σε ένα γεωδυναμικό γεγονός γνωστό ως «στάλαξη λιθόσφαιρας» (lithospheric dripping).

Οι επιστήμονες εξηγούν ότι αυτή η διαδικασία προκάλεσε προσωρινή καθίζηση στα Όρη Υίντα, επιτρέποντας στον ποταμό να χαράξει την πορεία του μέσα από την οροσειρά, αντί να την παρακάμψει.

Το γεωλογικό παράδοξο του Green River

Ο Green River, ο μεγαλύτερος παραπόταμος του ποταμού Κολοράντο, ακολουθεί μια διαδρομή που αψηφά την τοπογραφία. Αντί να ρέει γύρω από τα όρη Uinta, ύψους περίπου 13.000 ποδιών, τα διασχίζει δημιουργώντας το εντυπωσιακό φαράγγι Canyon of Lodore βάθους 2.300 ποδιών, μέσα στο Εθνικό Μνημείο Dinosaur.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Η θεωρία ότι ο ποταμός προϋπήρχε των βουνών διατυπώθηκε για πρώτη φορά το 1876 από τον εξερευνητή John Wesley Powell. Ωστόσο, τα γεωλογικά δεδομένα δείχνουν πως τα όρη σχηματίστηκαν πριν από περίπου 50 εκατομμύρια χρόνια, ενώ η σημερινή πορεία του Green River διαμορφώθηκε πριν από λιγότερα από 8 εκατομμύρια χρόνια.

«Για περίπου 150 χρόνια τώρα, οι γεωλόγοι συζητούν για το πώς ακριβώς συγχωνεύτηκαν οι ποταμοί, κάτι που αποτελεί ιδιαίτερα δύσκολο ερώτημα για μια τεκτονικά ανενεργή περιοχή», δήλωσε ο Δρ. Adam Smith από τη Σχολή Γεωγραφικών και Επιστημών της Γης του Πανεπιστημίου της Γλασκώβης, επικεφαλής της έρευνας.

Η απάντηση, σύμφωνα με την ομάδα του, βρίσκεται σε βάθος άνω των 120 μιλίων κάτω από την επιφάνεια. Οι λεγόμενες «λιθοσφαιρικές σταγόνες» σχηματίζονται όταν πυκνό, πλούσιο σε ορυκτά υλικό συσσωρεύεται στη βάση του φλοιού και τελικά βυθίζεται στον μανδύα. Η διαδικασία αυτή προκαλεί προσωρινή καθίζηση της επιφάνειας, η οποία στη συνέχεια ανυψώνεται εκ νέου όταν το υλικό αποκοπεί.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); }); Τα ευρήματα της σεισμικής τομογραφίας

Χρησιμοποιώντας σεισμική τομογραφία, οι ερευνητές εντόπισαν μια ψυχρή, στρογγυλή ανωμαλία πλάτους 31 έως 62 μιλίων σε μεγάλο βάθος κάτω από τα όρη Uintas. Την ερμήνευσαν ως αποκομμένο τμήμα μιας αρχαίας σταγόνας λιθόσφαιρας. Με βάση την ταχύτητα καθόδου και το βάθος της, εκτίμησαν ότι αποκόπηκε πριν από 2 έως 5 εκατομμύρια χρόνια, περίοδο που συμπίπτει με τη διάνοιξη της οροσειράς από τον ποταμό.

Η ομάδα εντόπισε επίσης ένα χαρακτηριστικό μοτίβο ανύψωσης σε μορφή «κέντρου στόχου» γύρω από την οροσειρά, καθώς και λεπτότερο φλοιό από το αναμενόμενο για βουνά τέτοιου ύψους. Τα ευρήματα αυτά συνάδουν με την υπόθεση ότι πυκνό υλικό αποσπάστηκε από τη λιθόσφαιρα, επιβεβαιώνοντας τη θεωρία της στάλαξης λιθόσφαιρας.

Οι χειμερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες Mιλάνο – Κορτίνα 2026 δεν είναι απλώς μια μεγάλη αθλητική διοργάνωση. Είναι, πάνω απ’ όλα, ένα παγκόσμιο μήνυμα ειρήνης, ενότητας και ελπίδας σε μια από τις πιο δύσκολες περιόδους της σύγχρονης ιστορίας. Η διοργάνωση Μιλάνο – Κορτίνα 2026 είναι μια μοναδική, κοινή και διάχυτη έκδοση των Ολυμπιακών Αγώνων, η οποία κοιτάζει αποφασιστικά προς το μέλλον. Δύο πόλεις, δύο περιφέρειες, δύο αυτόνομες επαρχίες συνθέτουν ένα πολύχρωμο μωσαϊκό ανθρώπων, πολιτισμών και γλωσσών, που βρήκαν στους Αγώνες έναν κοινό τόπο συνάντησης, συνεργασίας και αρμονίας. Ενα εγχείρημα που ξεπερνά τα γεωγραφικά όρια και μετατρέπεται σε συλλογικό έργο.

Στο όνομα αυτής της αρμονίας, ανάβουμε τους Ολυμπιακούς βωμούς και θα αγκαλιάσουμε τον κόσμο. Οι χειμερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες της Ιταλίας συμπίπτουν με μια περίοδο έντονων διεθνών εντάσεων και αβεβαιότητας. Ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία και βαρύτητα.

Το μήνυμα ειρήνης, αδελφοσύνης και ευγενούς άμιλλας που μεταφέρουν οι αθλητές και ολόκληρη η Ολυμπιακή οικογένεια θα ακουστεί δυνατά σε κάθε γωνιά του πλανήτη. Από τις πόλεις μέχρι τα βουνά που φιλοξενούν τους Αγώνες, η Ιταλία θα αποτελέσει ένα παγκόσμιο σκηνικό συνάντησης και διαλόγου.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Είμαι βέβαιος ότι το μήνυμα αυτό θα μας κάνει όλους υπερήφανους. Σε μια εποχή όπου οι διαιρέσεις κυριαρχούν, οι Ολυμπιακοί Αγώνες φιλοδοξούν να υπενθυμίσουν ότι ο αθλητισμός παραμένει μια από τις πιο ισχυρές γλώσσες ειρήνης και ενότητας στον κόσμο.

*Ο Giovanni MalagÒ είναι πρόεδρος της οργανωτικής επιτροπής Mιλάνο – Κορτίνα 2026

Ερευνητές του Υδροβιολογικού Σταθμού Ρόδου – Ενυδρείου του Ελληνικού Κέντρου Θαλάσσιων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ) κατέγραψαν την παρουσία ενός νέου ξενικού είδους υδρόβιου σαλιγκαριού σε πάρκο της πόλης της Ρόδου. Το εύρημα αυτό προκαλεί ενδιαφέρον, αλλά και ανησυχία για τις πιθανές επιπτώσεις του στο τοπικό οικοσύστημα.

Το είδος, που ταυτοποιήθηκε ως Melanoides tuberculat, εντοπίστηκε για πρώτη φορά στο πάρκο Ροδίνι. Σύμφωνα με τη μελέτη των επιστημόνων, η εμφάνισή του υπογραμμίζει τον αυξανόμενο κίνδυνο εισαγωγής ξενικών οργανισμών μέσω του εμπορίου κατοικίδιων ζώων και της διακίνησης ειδών ενυδρείου.

Το πάρκο Ροδίνι φιλοξενεί ήδη πληθώρα ξενικών ειδών, όπως γαστερόποδα, νεροχελώνες και ψάρια. Η συστηματική παρακολούθηση αυτών των πληθυσμών θεωρείται κρίσιμη για τη διατήρηση της τοπικής βιοποικιλότητας και την αποτροπή πιθανών βιολογικών εισβολών που θα μπορούσαν να διαταράξουν την οικολογική ισορροπία.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Οι περιοδικές παρατηρήσεις ζωντανών ατόμων δείχνουν ότι το συγκεκριμένο σαλιγκάρι μπορεί να επιβιώνει προσωρινά στο περιβάλλον του πάρκου. Ωστόσο, οι ερευνητές επισημαίνουν πως δεν υπάρχουν ακόμη ενδείξεις μόνιμης εγκατάστασής του στην περιοχή.

Χαρακτηριστικά του υδρόβιου σαλιγκαριού

Το υδρόβιο σαλιγκάρι είναι οργανισμός που ζει αποκλειστικά ή κυρίως στο νερό και ανήκει στην ομάδα των μαλακίων. Σε αντίθεση με τα χερσαία σαλιγκάρια, τα υδρόβια είδη έχουν προσαρμοστεί ώστε να επιβιώνουν σε λίμνες, ποτάμια, ρυάκια, έλη και θαλάσσια περιβάλλοντα.

Το σώμα τους προστατεύεται από ένα σκληρό, συνήθως σπειροειδές κέλυφος, το οποίο λειτουργεί ως άμυνα απέναντι στους θηρευτές. Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά τους είναι ο τρόπος αναπνοής: ορισμένα είδη διαθέτουν βράγχια, ενώ άλλα έχουν πνεύμονα ειδικά προσαρμοσμένο να λειτουργεί μέσα στο νερό.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Κινούνται αργά, γλιστρώντας πάνω σε πέτρες, φυτά ή στον πυθμένα, χρησιμοποιώντας το μυώδες πόδι τους. Η διατροφή τους βασίζεται σε άλγη, φυτικά υπολείμματα και μικροοργανισμούς, συμβάλλοντας έτσι στον καθαρισμό του νερού και στη διατήρηση της οικολογικής ισορροπίας.

Παράλληλα, αποτελούν σημαντική πηγή τροφής για ψάρια και άλλα υδρόβια ζώα, παίζοντας καθοριστικό ρόλο στα υδάτινα οικοσυστήματα.

Η περίπτωση του Ντόναλντ Τραμπ ως προέδρου των ΗΠΑ είναι μοναδική, όχι μόνο γιατί απουσιάζει από αυτόν η αναμενόμενη συμπεριφορά, αλλά και γιατί οι ικανότητές του μάλλον δεν ανταποκρίνονται στις προσδοκίες που δημιουργεί το υψηλό του αξίωμα. Ο Τραμπ είναι οιηματίας, φτωχός ρήτορας και το χάρισμά του γοητεύει τη λιγότερο καλλιεργημένη τάξη που τον ακολουθεί. Από τις αρετές που είχε προκρίνει ο Αριστοτέλης για έναν πολιτικό ηγέτη, μόνο το θάρρος είναι δυνατό να αναγνωριστεί στον Τραμπ. Η μετριοπάθεια, που είναι η πιο φιλοσοφική αρετή, η οποία οδηγεί τον άνθρωπο στη μεσότητα, απουσιάζει ολότελα από τον χαρακτήρα του αμερικανού προέδρου. Ο ίδιος εμφανίζεται ως υπέρμαχος δύο ανελεύθερων θεωριών: Η πρώτη ονομάζεται «θεωρία της ενιαίας εκτελεστικής εξουσίας» (Unitary executive theory) και υποστηρίζει ότι ο πρόεδρος έχει τον έλεγχο όλων των εκτελεστικών οργάνων της κυβέρνησης, χωρίς ουσιαστικούς περιορισμούς από το Κογκρέσο. Η δεύτερη θεωρία πρεσβεύει ότι εφόσον η εκτελεστική εξουσία ταυτίζεται με το εθνικό συμφέρον, ο πρόεδρος που την ασκεί βρίσκεται υπεράνω του νόμου.

Οι πρώτες εκατό ημέρες της δεύτερης θητείας Τραμπ άρχισαν με την ορκωμοσία του στις 20 Ιανουαρίου 2025. Επικεφαλής μιας νεοσύστατης  υπηρεσίας με τίτλο «Τμήμα Κυβερνητικής Αποδοτικότητας» (Department of Government Efficiency – DOGE) τέθηκε ο Ιλον Μασκ, ένας πάμπλουτος μετανάστης από τη Νότια Αφρική. Στις αρχές Φεβρουαρίου, σημειώθηκε κύμα απολύσεων δημοσίων υπαλλήλων ενώ οι ηλεκτρονικοί τους λογαριασμοί απενεργοποιήθηκαν.

Στα μεγάλα εξωτερικά ζητήματα, όπως ο ρόλος του ΝΑΤΟ που αμφισβητήθηκε από τον Τραμπ, επικρατεί ασάφεια στο Διατλαντικό Σύμφωνο. Η κατάσταση αυτή αναγκάζει την ΕΕ να ανασυγκροτήσει την αμυντική της πολιτική έναντι της Ρωσίας.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Η πρόθεση του Τραμπ να επισκεφθεί την Τουρκία και την Ελλάδα ανησυχεί την ελληνική κυβέρνηση, γιατί η εμπλοκή του αμερικανού προέδρου σε θέματα που δεν γνωρίζει προκαλεί πάντοτε προβλήματα.  Στο μεταξύ η πορεία της αμερικανικής αρμάδας προς το Ιράν συνοδεύεται από διαπραγματεύσεις για την κατάργηση των ιρανικών πυρηνικών όπλων. Στον υπόλοιπο κόσμο ο Τραμπ επιβάλλει δασμούς με κριτήρια αμοιβαιότητας σε όσους ευνοούν ή αδικούν τις ΗΠΑ στον εμπορικό τομέα.

Η χορήγηση προεδρικής χάριτος σε 1.600 άτομα που διώκονταν για την εισβολή τους στο Καπιτώλιο ήταν αναμενόμενη, αφού ο Τραμπ είχε δηλώσει: «την αποκατάσταση της δικαιοσύνης για τους αληθινούς Αμερικανούς». Είναι η δεύτερη θητεία του Τραμπ στην προεδρία και αποτελεί αμφισβήτηση της μεταπολεμικής φιλελεύθερης τάξης πραγμάτων.*

Η εμπλοκή του Τραμπ στην υπόθεση Επστιν εξακολουθεί να απειλεί την αξιοπιστία του. Η απαγωγή του Νικολάς Μαδούρο από τη Βενεζουέλα την επιβεβαιώνει.

Ο Θάνος Βερέμης είναι ομότιμος καθηγητής στο ΕΚΠΑ και αντιπρόεδρος του ΕΛΙΑΜΕΠ * Τάκης Σ. Παππάς, Εξηγώντας τον Τραμπ, εκδόσεις Πατάκη, 2025, σελ. 194

Η Πανσέληνος του Μαρτίου 2026 αναμένεται να κορυφωθεί το πρωί της Τρίτης, 3 Μαρτίου 2026, στις 6:38 π.μ. (ET). Η φετινή λεγόμενη Full Worm Moon θα συνοδευτεί από μια ολική έκλειψη Σελήνης, ένα σπάνιο φαινόμενο που θα κάνει τη Σελήνη να σκοτεινιάσει σταδιακά και να αποκτήσει χαρακτηριστική κοκκινωπή απόχρωση.

Για να απολαύσετε αυτό το εντυπωσιακό ουράνιο γεγονός, δεν χρειάζεστε κανένα ειδικό εξοπλισμό. Αρκεί να βγείτε έξω και να παρατηρήσετε τη μεταμόρφωση της Σελήνης σε διάστημα μερικών ωρών, καθώς η σκιά της Γης θα την καλύπτει αργά. Το φαινόμενο μπορεί να παρακολουθηθεί με ασφάλεια με γυμνό μάτι.

Η ολική έκλειψη Σελήνης της Πανσελήνου του Μαρτίου

Κατά τη διάρκεια μιας ολικής έκλειψης, η σκιά της Γης κινείται πάνω από τη φωτεινή επιφάνεια της Σελήνης, δημιουργώντας το εντυπωσιακό φαινόμενο της λεγόμενης «Blood Moon». Η αλλαγή χρώματος συμβαίνει σταδιακά, καθώς το φως του Ήλιου διαθλάται μέσα από την ατμόσφαιρα της Γης, χαρίζοντας στη Σελήνη εκείνη τη χαρακτηριστική χαλκοκόκκινη απόχρωση.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')}) Πότε και πού θα είναι ορατή η έκλειψη

Η ολική έκλειψη Σελήνης θα είναι ορατή σε ολόκληρη τη Βόρεια Αμερική. Η Σελήνη θα εισέλθει στη σκιά της Γης (penumbra) στις 3:44 π.μ. (EST) και στο κύριο στάδιο της έκλειψης (umbra) στις 4:50 π.μ. (EST). Το φαινόμενο θα ολοκληρωθεί γύρω στις 9:23 π.μ. (EST).

Οι παρατηρητές θα έχουν τη δυνατότητα να παρακολουθήσουν ολόκληρη τη διαδικασία, από τη σταδιακή σκίαση έως τη στιγμή που η Σελήνη θα λάβει το χαρακτηριστικό της κόκκινο χρώμα. Όσοι βρίσκονται σε περιοχές με καθαρό ουρανό θα έχουν την καλύτερη εμπειρία θέασης.

Η Πανσέληνος του Μαρτίου και το φαινόμενο “Worm Moon”

Η ονομασία Worm Moon προέρχεται από τις παραδόσεις που καταγράφει το The Old Farmer’s Almanac. Σύμφωνα με αυτές, οι πρώτοι άποικοι και οι ιθαγενείς λαοί της Βόρειας Αμερικής συνήθιζαν να δίνουν ονόματα στις Πανσελήνους, εμπνευσμένα από τη φύση και τις εποχές. Ο Μάρτιος σηματοδοτεί την περίοδο που το έδαφος αρχίζει να ξεπαγώνει και εμφανίζονται οι πρώτοι γαιοσκώληκες — σύμβολο της αναγέννησης της γης και της άνοιξης.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Η φετινή Πανσέληνος του Μαρτίου θα αποτελέσει μια σπάνια ευκαιρία για τους λάτρεις της αστρονομίας και της φύσης να παρακολουθήσουν ταυτόχρονα δύο θεαματικά φαινόμενα: την κορύφωση της Σελήνης και μια πλήρη ολική έκλειψη, που θα βάψει τον ουρανό με αποχρώσεις του κόκκινου.

Το ελληνικό κράτος δίνει δεκάδες επιδόματα, παροχές και βοηθήματα, ξεπερνούν τα εκατό. Θα μπορούσε να χορηγήσει ένα ακόμα που θα αφορά τα ταξίδια εκτός συνόρων. Να χρηματοδοτήσει σε μεγάλο ποσοστό το ταξίδι κάθε έλληνα πολίτη για να του δώσει τη δυνατότητα να δει πώς είναι η ζωή στο εξωτερικό.

Κλειδαμπάρωσε σε ένα σπίτι δέκα άτομα στα οποία τους λες κάθε μέρα και κάτι δυσάρεστο για τη χώρα που ζουν. Σε λίγες ημέρες θα έχουν πεισθεί πως ζουν στη χειρότερη χώρα του κόσμου. Αν έχεις όμως ανοιχτά παράθυρα και πόρτες και βλέπεις τι συμβαίνει γύρω σου δύσκολα κάποιος μπορεί να σε πείσει για κάτι που δεν συμβαίνει. Είναι τόσο απλοϊκές και απλουστευμένες αυτές οι προσεγγίσεις, μα και τόσο χρήσιμες.

Τα ταξίδια και η ζωή στο εξωτερικό είναι πανεπιστήμιο. Διδάσκουν με έναν ιδιαίτερο τρόπο και σου μαθαίνουν να εκτιμάς αυτό που έχεις αλλά και να σε προβληματίσουν γι’ αυτό που δεν έχεις.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Φυσικά το κράτος δεν έχει τη δυνατότητα να δώσει επίδομα στους πολίτες για ταξίδια στο εξωτερικό. Αλλά για φανταστείτε:

Ενας φίλος του ποδοσφαίρου να μπορεί να ταξιδέψει στην Ισπανία, στην Ιταλία ή στην Αγγλία για να δει ιδίοις όμμασι τον περιβόητο «ποδοσφαιρικό πολιτισμό». Τις κροτίδες που πέφτουν βροχή, τα πέναλτι-φαντάσματα, τα διαιτητικά εγκλήματα, τον ρατσισμό, το ξύλο έξω από τα γήπεδα, αλλά και στους αγωνιστικούς χώρους.

Να μπορούν να ταξιδέψουν επίσης όλοι αυτοί που θεωρούν πως ζουν στη χειρότερη χώρα του κόσμου, να πάνε στη Γερμανία να δουν πόσες ημέρες χρειάζονται για να εκδώσουν ένα απλό πιστοποιητικό όταν εδώ γίνεται με ένα κλικ. Να πάνε στην Πράγα, στην Μπρατισλάβα, στη Βιέννη, στο Λονδίνο, στο Παρίσι, να ζήσουν στο πετσί τους τη μουνταμάρα και την ακρίβεια, με ενοίκια στον Θεό για τρύπες και όχι πάντα καλούς μισθούς.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Να πάνε στις Ηνωμένες Πολιτείες για να δουν τι σημαίνει αστυνομική βία, διακρίσεις, άστεγοι, σπίτια-καρυδότσουφλα και δημόσια ιατρική περίθαλψη.

Εχει κι άλλες πολλές χώρες να επισκεφτούν, όπου μπορούν να τους ανοίξουν τα μάτια και να τους βοηθήσουν να καταλάβουν πόσο ελεύθεροι είναι τελικά σ’ αυτό τον παράδεισο που ζουν. Φτάνει πια αυτή η μιζέρια και η κακομοιριά. Αυτή η ψευδοκατάθλιψη και ο αρνητισμός για κάθε τι που συμβαίνει στη χώρα μας. Κάντε ταξίδια, ζήστε στο εξωτερικό έστω και για μερικές ημέρες και μετά τα ξαναλέμε.

Οι σημερινές παραδοξότητες του πολιτικού συστήματος συνοψίζονται ή, αν θέλετε, αποτυπώνονται και στις τρέχουσες δημοσκοπικές τάσεις. Οι τελευταίες είναι αυτές που αποκωδικοποιούν και ακτινογραφούν ακριβώς όλες αυτές τις αντινομίες που σήμερα το πολιτικό σκηνικό έχει. Και που αφορούν τη μονοκαθεδρία της Νέας Δημοκρατίας αλλά ταυτόχρονα την απομείωση της δικής της δυναμικής. Και από την άλλη βέβαια τον κατακερματισμό των υπόλοιπων δυνάμεων, την έλλειψη συνεκτικού εναλλακτικού ανταγωνιστικού πόλου αλλά και βέβαια το μεγάλο μέρος της γκρίζας ζώνης το οποίο φαίνεται πως θα μπορούσε να μεταβάλλει συνολικά το εκλογικό μείγμα. Καταγράφουμε λοιπόν με τη σειρά πέντε παράδοξα που πιθανώς κρύβουν και τις απαντήσεις στα πολιτικά επίδικα και τις εκλογικές εξισώσεις που διατρέχουν την πολιτική συγκυρία ενόψει και τον επόμενων εθνικών εκλογών αλλά και των εν αναμονή νέων πολιτικών σχηματισμών.

Οι αδιευκρίνιστοι

Μελετώντας την πρόσφατη μέτρηση της Μetron Analysis για το Mega βλέπουμε ότι η αδιευκρίνιστη ψήφος κυμαίνεται στο 11,7%. Εδώ προφανώς εντάσσονται οι αναποφάσιστοι και αυτοί που δεν ξέρουν ή δεν απαντούν (ΔΞ/ΔΑ). Το νούμερο είναι αρκετά μεγάλο και το παράδοξο είναι πως τουλάχιστον εδώ για έναν χρόνο παραμένει παγίως μη μεταβαλλόμενο. Που σημαίνει ότι ένα μέρος εξ αυτών είτε αποτελεί δυσαρεστημένο κοινό του κυβερνώντος κόμματος είτε εν αναμονή μιας νέας ψήφου. Βεβαίως υπάρχουν και εκείνοι που ποτέ δεν θα μετακινηθούν και δεν θα πάνε στις κάλπες και επίσης εντάσσονται στην εν λόγω ζώνη. Παράλληλα οι αναποφάσιστοι στη μέτρηση της Alco κυμαίνονται στο 18,4, ένα επίσης εντυπωσιακό νούμερο, το οποίο με τη σειρά του επιβεβαιώνει ότι ετούτη η κατηγορία αποτελεί μία δυναμική μεταβλητή του πολιτικού σκηνικού.

Ο καταλληλότερος

Στο ερώτημα του καταλληλότερου για την πρωθυπουργία μεταξύ των πολιτικών αρχηγών που σήμερα έχουμε – μετρώντας και τον Τσίπρα και την Καρυστιανού – παρότι ο Μητσοτάκης προηγείται όλων των άλλων, σταθερά εδώ και έναν χρόνο τον περνάει ο Κανένας. Αυτό είναι ένα αξιοπρόσεκτο στοιχείο αφού αυτό καταγράφεται την ίδια ώρα που δεν υπάρχει κυβερνητική αντιπρόταση. Ο Κανένας εμφανίζεται δυνητικά ψηλότερα από τον εν ενεργεία Πρωθυπουργό, πράγμα επίσης που δείχνει ως έναν βαθμό τη δυσαρέσκεια απέναντι στην κυβερνητική πολιτική αλλά και από την άλλη τη δυσαρέσκεια απέναντι στις αντιπροτάσεις των άλλων.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')}) Η ανθεκτικότητα

Παρά την εκλογική στασιμότητα του ΠΑΣΟΚ, η συσπείρωση της βάσης του σήμερα δείχνει να είναι υψηλότερη από όλων των άλλων πολιτικών χώρων. Και μάλιστα σε σχέση με αυτούς που ψήφισαν το κόμμα στις βουλευτικές εκλογές του 2023 και σε αυτούς που δηλώνουν πρόθεση ψήφου για τις επόμενες εκλογές. Το ΠΑΣΟΚ συγκεντρώνει ένα 75,5% στη βάση του, μελετώντας την έρευνα της Μetron Αnalysis. Και παρότι κυριαρχεί η εικόνα μιας ακινησίας, την ίδια στιγμή αποτελεί και την πιο γόνιμη δυνατότητα εκκίνησης του κόμματος ως προϋπόθεση να αναπτύξει ένα ρεύμα παραπέρα από τη δική του βάση. Βεβαίως το τελευταίο είναι ζήτημα στρατηγικής και ανοιγμάτων αλλά η συσπείρωση είναι κάτι το οποίο μετριέται αρκετά σοβαρά αυτή τη στιγμή και αποτυπώνει όρους ανθεκτικότητας για τον χώρο αυτό και πολύ περισσότερο σε ένα περιβάλλον ρευστότητας και αναμονής νέων πολιτικών σχηματισμών.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Η Δικαιοσύνη

Οι πολιτικές πρωτοβουλίες της Μαρίας Καρυστιανού για νέο πολιτικό σχηματισμό ήδη σκανάρονται όχι μόνο από τους άλλους χώρους αλλά και βέβαια από τις εταιρείες μετρήσεων. Στο ερώτημα της Alco αν είναι αρκετό το αίτημα της δικαιοσύνης – κάθαρσης για να ψηφιστεί το κόμμα της Καρυστιανού ένα 76% απαντάει ότι χρειάζεται και πρόγραμμα. Παρ’ όλ’ αυτά εκείνοι που απαντούν πως είναι αρκετό να θέσει απλώς και μόνο το ζήτημα της δικαιοσύνης είναι 14%. Πράγμα το οποίο με τις τρέχουσες πολιτικές συνθήκες δείχνει πως διεμβολίζει τις δυνάμεις της αντιπολίτευσης απλώς και μόνον ένα μονοθεματικό κόμμα! Επίσης παρότι ορισμένοι αντίπαλοί της ποντάρουν στο γεγονός ότι η Καρυστιανού επιβεβαιώνει ένα είδος «εργαλειοποίησης των Τεμπών» και θεωρούν πως αυτό θα απομειώσει τη δυναμική της, από την Alco οι τάσεις είναι άλλες. Το ποσοστό εκείνων που η γνώμη τους είναι χειρότερη μετά την ανακοίνωση της πρόθεσής της για δημιουργία κόμματος είναι 9% και εκείνων που παραμένει ίδια είναι 31%. Αυτό σημαίνει ότι δείχνει μία ανθεκτικότητα απέναντι και σε αυτό το επιχείρημα.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Οι αλληλοεπικαλύψεις

Πρόσφατη συζήτηση και εντός του ΣΕΔΕΑ – δηλαδή του φορέα των δημοσκόπων – είχε να κάνει με το αν πρέπει ή δεν πρέπει να μετριούνται με τα υπάρχοντα πολιτικά κόμματα τα εγχειρήματα εν αναμονή του Τσίπρα και της Καρυστιανού. Βεβαίως το σωστό είναι ότι δεν μετριούνται στο υπάρχον πολιτικό τόξο αλλά μπορούν να μετρηθούν δυνητικά όπως και γίνεται εξάλλου σε μετρήσεις. Αυτό το οποίο φαίνεται επίσης και εξάγεται από τα συμπεράσματα του δημοσκόπων είναι πως σε αυτή τη φάση υπάρχει μία αλληλοεπικάλυψη εκείνων που απαντούν θετικά στο αν θα ψήφιζαν Καρυστιανού αλλά και ορισμένων εξ αυτών που θα ψήφιζαν τον Τσίπρα. Το όλο ερώτημα θα αποσαφηνιστεί όταν θα οριστικοποιηθούν οι σχηματισμοί και θα ανακοινωθούν τα πλαίσια, τα προγράμματα και τα πρόσωπα γύρω από τους πολιτικούς αρχηγούς τους. Τότε θα είναι διακριτοί και οι όροι διείσδυσης στο εκλογικό κοινό και οι στρατηγικές δεξαμενές τους.

Το Yamato-1 κατέχει ξεχωριστή θέση στην ιστορία της ναυπηγικής, καθώς αποτέλεσε το πρώτο πλοίο στον κόσμο που μετέφερε ανθρώπους χρησιμοποιώντας μαγνητοϋδροδυναμική πρόωση (Magnetohydrodynamic Drive – MHD), χωρίς προπέλες ή κινούμενα μηχανικά μέρη. Ένα τεχνολογικό πείραμα που έμοιαζε να προέρχεται από το μέλλον, αλλά τελικά παρέμεινε μια εντυπωσιακή και μοναδική παρένθεση.

Η μαγνητοϋδροδυναμική πρόωση βασίζεται στη δύναμη Lorentz. Το θαλασσινό νερό, λόγω της αγωγιμότητας που του προσδίδουν τα άλατα, επιτρέπει την αλληλεπίδραση ενός ισχυρού μαγνητικού πεδίου με ηλεκτρικό ρεύμα. Τα φορτισμένα ιόντα επιταχύνονται, δημιουργώντας ώθηση σύμφωνα με τον κανόνα του δεξιού χεριού. Με απλά λόγια, το ίδιο το νερό λειτουργεί ως μέσο πρόωσης, χωρίς έλικες, κραδασμούς ή μηχανικό θόρυβο.

Το Yamato-1, ένα ιαπωνικό πρωτότυπο πλήρους κλίμακας, δοκιμάστηκε το 1992 και αποτέλεσε το μοναδικό πλοίο MHD που εισήλθε ποτέ σε επιχειρησιακές δοκιμές με επιβάτες. Χρησιμοποιούσε επαγωγικό τύπο MHD, με υπεραγώγιμα πηνία ψυχόμενα με υγρό ήλιο, ώστε να δημιουργούνται τα εξαιρετικά ισχυρά μαγνητικά πεδία που απαιτούνταν. Το ηλεκτρικό ρεύμα περνούσε από το θαλασσινό νερό, παράγοντας ώθηση απευθείας μέσα στον αυλό πρόωσης.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')}) Το ανυπέρβλητο πρόβλημα της απόδοσης

Το βασικό εμπόδιο αποδείχθηκε η χαμηλή ενεργειακή απόδοση. Το σύστημα του Yamato-1 δεν ξεπερνούσε το 15%, ενώ η τελική ταχύτητα έφτανε μόλις τα 15 χιλιόμετρα την ώρα – περίπου 8 κόμβους. Αντιθέτως, ένα συμβατικό πλοίο με προπέλα επιτυγχάνει πολλαπλάσια αποδοτικότητα με σαφώς μικρότερο τεχνολογικό κόστος.

Το θαλασσινό νερό, αν και αγώγιμο, δεν είναι ιδανικό ρευστό για τέτοιου είδους πρόωση, εκτός αν εμπλουτιστεί τεχνητά με περισσότερα ιόντα — διαδικασία πρακτικά ασύμφορη για χρήση σε ανοιχτή θάλασσα.

Από τεχνολογικό όραμα σε μουσειακό έκθεμα

Παρά τη φουτουριστική του αύρα, το Yamato-1 δεν οδήγησε ποτέ σε νέα γενιά πλοίων. Παρέμεινε για χρόνια εκθεσιακό αντικείμενο στο Kobe Maritime Museum, ως σύμβολο επιστημονικής φιλοδοξίας και τεχνολογικής τόλμης, μέχρι την απόσυρση και διάλυσή του το 2016.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); }); Η κληρονομιά του Yamato-1

Η έρευνα στη μαγνητοϋδροδυναμική πρόωση συνεχίζεται σε θεωρητικό και εργαστηριακό επίπεδο, ωστόσο τα θεμελιώδη φυσικά και ενεργειακά εμπόδια παραμένουν. Όπως και άλλα τεχνολογικά θαύματα που δεν βρήκαν πρακτική εφαρμογή —όπως τα σοβιετικά ekranoplan τύπου Lun— το Yamato-1 κατέληξε περισσότερο σύμβολο τεχνολογικής τόλμης παρά ρεαλιστική λύση.

Το παράδοξο είναι ότι σε μικρή κλίμακα η τεχνολογία φαίνεται απλή: ένα στοιχειώδες MHD σύστημα μπορεί να κατασκευαστεί ακόμη και σε νεροχύτη κουζίνας. Ωστόσο, άλλο η φυσική επίδειξη και άλλο η πρόωση ενός πλοίου στη θάλασσα. Το Yamato-1 απέδειξε ότι η ιδέα λειτουργεί, αλλά και γιατί —τουλάχιστον μέχρι σήμερα— η ταπεινή προπέλα παραμένει αξεπέραστη.

Η στρατηγική της κυβέρνησης Τραμπ «κορεσμού του δημόσιου χώρου» με αλλεπάλληλες ενέργειες και κρίσεις μπορεί να καταστήσει δύσκολο τον εντοπισμό της στιγμής η οποία συνιστά σημείο καμπής στην ολίσθηση των Ηνωμένων Πολιτειών προς τον αυταρχισμό. Κάποιοι θα έλεγαν ότι αυτός ακριβώς είναι ο στόχος της στρατηγικής, η οποία βασίζεται σε σταδιακές παραβιάσεις των δικαιωμάτων των πολιτών και των θεσμικών ελέγχων. Ομως, η δολοφονία δύο αμερικανών πολιτών από πράκτορες της Υπηρεσίας Μετανάστευσης  (ICE) στη Μινεάπολη αυτόν τον μήνα ίσως να αποτελεί ακριβώς αυτό το σημείο καμπής.

Ενα βασικό διακριτικό γνώρισμα των αυταρχικών κυβερνήσεων είναι η ικανότητά τους να χρησιμοποιούν υπέρμετρη βία εναντίον των αντιπάλων τους. Κάθε κυβέρνηση χρησιμοποιεί τακτικές εξαναγκασμού στην αστυνόμευση, αλλά υπάρχουν σαφή όρια. Οι περισσότεροι άνθρωποι κατανοούν ότι οι αυταρχικές κυβερνήσεις μπορούν και θα χρησιμοποιήσουν τέτοια βία εναντίον της αντιπολίτευσης, των ανεξάρτητων μέσων ενημέρωσης και άλλων πυλώνων της κοινωνίας των πολιτών. Η βίαιη καταστολή της αντιπολίτευσης σε δημοκρατικές ή γενικά μη αυταρχικές κοινωνίες προσκρούει σε αρκετά εμπόδια. Πρώτον, μια τέτοια καταστολή θα προκαλούσε σοκ και αγανάκτηση τόσο από άλλα κέντρα κρατικής εξουσίας όσο και από την κοινωνία των πολιτών, καθιστώντας την πιθανότατα αντιπαραγωγική. Δεύτερον, η κυβέρνηση δεν μπορεί καν να είναι βέβαιη ότι οι δυνάμεις ασφαλείας της θα εκτελέσουν μια τέτοια εντολή. Κατά την πρώτη θητεία του Τραμπ, οι επικεφαλής του αμερικανικού στρατού κατέστησαν σαφές ότι δεν θα το έκαναν.

Η ICE επεκτάθηκε σημαντικά κατά το 2025 και, σύμφωνα με όλα τα διαθέσιμα στοιχεία, στρατολόγησε νεαρούς άνδρες που είναι ιδιαίτερα ευνοϊκά διακείμενοι προς την πιο ακραία εκδοχή της αντιμεταναστευτικής ατζέντας του Τραμπ. Επιπλέον, της έχει δοθεί εξαιρετικά ευρεία εντολή και της επιτρέπεται να χρησιμοποιεί τακτικές που στο παρελθόν θα θεωρούνταν αδιανόητες για οποιαδήποτε ομοσπονδιακή υπηρεσία. Το υπουργείο Δικαιοσύνης έχει επιδείξει ακλόνητη στήριξη στις, αναμφισβήτητα παράνομες, ενέργειες της ICE, φτάνοντας μάλιστα στο σημείο να αρνείται να τις διερευνήσει. Ο συμβολισμός των γεγονότων στη Μινεσότα είναι αδιαμφισβήτητος.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Η ICE έχει πλέον σκοτώσει δύο αθώους πολίτες: τη Ρενέ Γκουντ, μητέρα τριών παιδιών που μόλις είχε αφήσει τον γιο της στο σχολείο, και τώρα τον Αλεξ Πρέτι, νοσηλευτή σε μονάδα εντατικής θεραπείας, ο οποίος παρακολουθούσε και κατέγραφε μια επιχείρηση της ICE. Οι ομοσπονδιακοί αυτοί πράκτορες χρησιμοποιούν συστηματικά απειλές και βίαιες τακτικές εναντίον διαδηλωτών που καταγράφουν τις δραστηριότητές τους. Το σημαντικότερο, ωστόσο, είναι ότι, παρέχοντας στους πράκτορες της ICE de facto ασυλία, η κυβέρνηση Τραμπ τους έχει δώσει το πράσινο φως να κλιμακώσουν τις βίαιες τακτικές τους. Αν αυτή η βία μείνει ανεξέλεγκτη, θα μπορούσε πράγματι να αποτελέσει σημείο καμπής, διότι θα δημιουργήσει ένα πρότυπο για άλλες δυνάμεις ασφαλείας, πιο στενά ευθυγραμμισμένες με τον Τραμπ, ώστε να χρησιμοποιούν βία εναντίον κάθε εκδήλωσης αντιπολίτευσης. Σε αυτή την περίπτωση, η διολίσθηση προς ένα αυταρχικό καθεστώς θα μπορούσε να καταστεί δύσκολο να αναστραφεί, καθώς η κοινωνία των πολιτών θα παραλύει απέναντι στην αυξανόμενη καταστολή και οι κανόνες κατά τέτοιων πρακτικών θα διαβρώνονται σταθερά.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Ηδη, οι δύο τομείς εξουσίας που υποτίθεται ότι ελέγχουν την προεδρία (το Κογκρέσο και το Ανώτατο Δικαστήριο) έχουν αποδειχθεί ιδιαίτερα δεκτικοί στην ατζέντα του Τραμπ. Και ο εξίσου σημαντικός θεσμικός έλεγχος από τις ανεξάρτητες αρχές έχει επίσης αποδυναμωθεί, ιδίως λόγω της δυνατότητας του προέδρου να διορίζει συμμάχους και ημέτερους σε καίριες θέσεις.

Η ενέργεια και η αλληλεγγύη των ανθρώπων που στηρίζουν τους μετανάστες γείτονές τους και διαδηλώνουν ενάντια στις βάναυσες τακτικές της ICE προμηνύουν μια καθοριστική αναμέτρηση. Το αποτέλεσμα θα κριθεί εν μέρει από το κατά πόσο οι σύμμαχοι του Τραμπ στο Κογκρέσο είναι διατεθειμένοι να συνταχθούν με την επίσημη βία και την παρανομία, καθώς και από τον ίδιο τον Τραμπ και τη στενή ομάδα ομοϊδεατών συμβούλων γύρω του. Ο σημαντικότερος παράγοντας, όμως, θα είναι η αποφασιστικότητα της ίδιας της κοινωνίας των πολιτών, ξεκινώντας από τη Μινεσότα.

Ο Ντάρον Ατζέμογλου, βραβευμένος με Νομπέλ Οικονομικών το 2024 είναι καθηγητής Οικονομικών στο Τεχνολογικό Ινστιτούτο Μασαχουσέτης (MIT)

Σαράντα πέντε χρόνια ακριβώς. Μια ολόκληρη ζωή. Εκείνη που δεν έζησαν τα αθώα θύματα της πιο μεγάλης τραγωδίας που βρήκε ποτέ τον ελληνικό αθλητισμό. Χάθηκαν 21 ψυχές στο τσιμέντο της θύρας 7. Ο Παναγιώτης Τουμανίδης ήταν μόλις 14 ετών. Ο Κώστας Σκλαβούνης 16 και ο Ηλίας Παναγούλης 17. Ο Δημήτρης Αδαμόπουλος 40 ετών, πιο μεγάλος σε ηλικία σε αυτή την καταραμένη λίστα της μαύρης Κυριακής. Σοκ και δέος για το  χαμόγελο που έσβησε. Για τη μια στιγμή που άλλαξε τον θρίαμβο σε σπαραγμό. Και όταν έρχεται εκείνη η μέρα, 8 του Φλεβάρη πάντα οι λέξεις μοιάζουν λίγες για να χωρέσουν τον πόνο της μάνας για το καρτέρι θανάτου «κρυμμένο» πλάι στο μεθυστικό 6-0 του Ολυμπιακού επί της ΑΕΚ.

Εγιναν όλα ένα κλικ. Το σουτ του Ορφανού, η παρέμβαση του Γαλάκου. Το γκολ που «τίναξε» τα δίχτυα του Οικονομόπουλου και το φαληρικό γήπεδο. Το φτερούγισμα της καρδιάς και το ένστικτο για μια κούρσα ως τη θύρα 1. Το τρέξιμο προς την έξοδο. Το «τυφλό» σημείο κάτω από την παλιά «7». Τα τουρνικέ. Οι μισόκλειστες πόρτες. Οι κραυγές για να σταματήσει να κατεβαίνει κόσμος προς τα κάτω, που καλύπτονταν από το τραγούδι «ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΣ, ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΣ». Ο αέρας που λιγόστευε…

Και ύστερα; Το χάος. Οι προσπάθειες απεγκλωβισμού. Οι σειρήνες των ασθενοφόρων που πήγαιναν και έρχονταν ουρλιάζοντας. Και αργότερα το Τζάνειο. Οι περιγραφές. Οι μαρτυρίες. Σκηνές αλλοφροσύνης. Οσα δεν χωρά ανθρώπινος νους. Εφιάλτης… Στις οκτώ το βράδυ ανακοινώθηκαν τα πρώτα ονόματα. Αναγνωρίζονται τα πρώτα θύματα από τους συγγενείς. Γιάννης Κανελλόπουλος (18), Γιάννης Διαλυνάς (20) και Βασίλης Μάχας (20). Θα ακολουθήσουν ακόμη δεκαοκτώ. Και τίποτα δεν θα είναι πια το ίδιο.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')}) Ηταν 8 Φλεβάρη του 1981. Και πέρασαν σαράντα πέντε χρόνια ακριβώς. Και αν κάτι πρέπει να μνημονεύεται είναι ο τρόπος που οι φίλοι του Ολυμπιακού επέλεξαν για να κρατήσουν αυτά τα 21 παιδιά ζωντανά στις μνήμες ολόκληρης της Ελλάδας. Σαν όρκος τιμής που με σεβασμό περνά από γενιά σε γενιά. Η ιερή υποχρέωση της θύμησης. Η ίδια η αθανασία για τις ψυχές που θα  πλανιόνται αιώνια πάνω από το Καραϊσκάκη. Θα είναι χιλιάδες εκεί και αυτό το Σάββατο μεσημέρι (7/2, 13:30). Στην Πλατεία Θυμάτων Θύρας 7. Ελάχιστος φόρος τιμής. Για να αφήσουν ένα λουλούδι στο μνημείο. Να συμμετάσχουν στην αιμοδοσία που διοργανώνει η Θύρα 7. Να φωνάξουν «παρών» στο ανατριχιαστικό προσκλητήριο που σκίζει τον αέρα του Φαλήρου. Το προσκλητήριο που αν το ακούσεις μια φορά, δεν το ξεχνάς ποτέ…

ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΔΕΛΛΗΣ