Τα ΝΕΑ - Τεχνολογία

Υπάρχει, άραγε, µία και µοναδική λέξη που θα µπορούσε να χαρακτηρίσει το 2025; Πιθανότατα ναι – «πόλεµος». Υπό µία προϋπόθεση, όµως, ότι θα συµπληρωθεί µε τη φράση «σε όλα τα µέτωπα»: από τη Λωρίδα της Γάζας ως την Ουκρανία, από τη Βαλτική µέχρι τη Μέση Ανατολή, από τους δασµούς ως τους οικονοµικούς αποκλεισµούς και τα εµπάργκο, από το Σουδάν µέχρι την Ταϊβάν και από την «πολεµική οικονοµία» της ΕΕ µέχρι την Εθνοφρουρά που έχει αναπτυχθεί σε µεγαλουπόλεις των ΗΠΑ µε απόφαση Τραµπ, ο οποίος διεκδικεί εµµονικά το Νοµπέλ Ειρήνης. Οταν θα κλείνει το 2026, θα κυριαρχεί άραγε κάποια άλλη λέξη;

Η γενοκτονία του 21ου αιώνα googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Παρά την εκεχειρία η οποία συνήφθη µε βάση το «Σχέδιο Τραµπ» και τέθηκε σε ισχύ από τις αρχές Οκτωβρίου, οι εικόνες από τη Λωρίδα της Γάζας και τη γενοκτονία των Παλαιστινίων (όπως τη χαρακτήρισε και ο ΟΗΕ) που συντελέστηκε εκεί από το Ισραήλ, θα µείνουν χαραγµένες ανεξίτηλα στο «σώµα» της ανθρωπότητας, µε τους συνειρµούς να οδηγούν ευθέως στην Γκερνίκα.

Η αιματοχυσία χωρίς τέλος 

Σχεδόν τέσσερα χρόνια µετά τη ρωσική εισβολή της 24ης Φεβρουαρίου 2022, ο πόλεµος στην Ουκρανία εξακολουθεί να µαίνεται, τροφοδοτώντας διαρκώς την «κρεατοµηχανή» µε τη σάρκα και το αίµα νέων ανθρώπων. Ο Τραµπ θεωρούσε ότι θα τον τελειώσει σε µία εβδοµάδα, όµως το «φιλαράκι» του στο Κρεµλίνο αποδείχθηκε σκληρό καρύδι, όπως αποδείχθηκε και στη σύνοδο της Αλάσκας. Ευρωπαίοι και Ζελένσκι νιώθουν ολοένα πιο µόνοι.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); }); Οι νέοι «τιμονιέρηδες»googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

ΗΠΑ

Η επιστροφή του Ντόναλντ Τραµπ στον Λευκό Οίκο αποτέλεσε, αναµφίβολα, την πιο σηµαντική πολιτική αλλαγή του 2025, η οποία επέδρασε καθοριστικά τόσο στο εσωτερικό των ΗΠΑ, στις οποίες µοιάζει να µαίνεται ένας ακήρυχτος εµφύλιος όσο και στις διεθνείς ισορροπίες και εξελίξεις.

Γερμανία

Ο Φρίντριχ Μερτς ανέλαβε τα ηνία της Γερµανίας τον Μάιο, έπειτα από 16 χρόνια κυριαρχίας της Ανγκελα Μέρκελ και µια «παρένθεση» του Ολαφ Σολτς. Θεωρείται ως ο πλέον αδύναµος καγκελάριος εδώ και δεκαετίες, όπως έδειξε και το σοκ της πρώτης ψηφοφορίας στη βουλή, για την ψήφο εµπιστοσύνης.

Καναδάς

Ενα ακόµη κράτος – µέλος της G7, της οµάδας των πιο ισχυρών της «∆ύσης», απέκτησε νέο ηγέτη τη φετινή χρονιά. Ο Μαρκ Κάρνεϊ, πρώην διοικητής των κεντρικών τραπεζών τόσο του Ηνωµένου Βασιλείου όσο και του Καναδά, διαδέχθηκε τον παραιτηθέντα Τζάστιν Τριντό και έπεσε αµέσως στα… βαθιά.

Ιαπωνία

Η Σανάε Τακαΐτσι, αποκαλούµενη και «Θάτσερ της Ιαπωνίας», επευφηµήθηκε από την Ουάσιγκτον, αλλά σήµανε συναγερµό στο Πεκίνο µε την ανάληψη της πρωθυπουργίας. Κι αυτό διότι θεωρείται «γεράκι» και υπέρµαχος µιας πιο επιθετικής πολιτικής, σηµατοδοτώντας το τέλος µιας ολόκληρης εποχής.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Βατικανό

Η τιάρα άλλαξε κεφαλή και αντί του «Πάπα των Φτωχών», όπως χαρακτηριζόταν ο Φραγκίσκος, φοριέται πλέον από τον νέο επικεφαλής του Βατικανού, Λέοντα Ι∆’, που όχι µόνο είναι ο πρώτος αµερικανός ποντίφικας, αλλά έχει και εντελώς διαφορετικά χαρακτηριστικά από τον προκάτοχό του.

Τέσσερα πρόσωπα, τέσσερα μηνύματα

Νικολά Σαρκοζί

Ο πρώην πρόεδρος της Γαλλίας πέρασε τις πύλες της διαβόητης φυλακής La Sante στις 21 Οκτωβρίου, καταδικασµένος σε πέντε χρόνια για την κατηγορία της «εγκληµατικής συνωµοσίας» µε τον πρώην δικτάτορα της Λιβύης Μουαµάρ Καντάφι. Αν και εξήλθε από το κελί τρεις εβδοµάδες αργότερα, η υπόθεσή του έκανε πολλούς, σε άλλες χώρες, να ευχηθούν «και στα δικά µας».

Τσάρλι Κερκ

Ο άνθρωπος που πάτησε τη σκανδάλη και τον δολοφόνησε σε δηµόσια εκδήλωση στη Γιούτα, στις 10 Σεπτεµβρίου, χάρισε στο κίνηµα MAGA έναν «µάρτυρα». Το µήνυµα του Τσάρλι Κερκ, ο οποίος συνέβαλε όσο κανείς στον διεµβολισµό της αµερικανικής νεολαίας από τον «τραµπισµό», ενδέχεται να ακουστεί ακόµη πιο δυνατά – τη σκυτάλη έχει αναλάβει ο αντιπρόεδρος Βανς.

Μαρία Κορίνα Ματσάδο

Η επικεφαλής της αντιπολίτευσης στη Βενεζουέλα – συνέντευξη της οποίας φιλοξένησαν πρόσφατα «ΤΑ ΝΕΑ» – αποτελεί µια ιδιότυπη περίπτωση νοµπελίστριας. Αν και επισήµως τιµήθηκε για τη συνεισφορά της στην ειρήνη, αφιέρωσε το βραβείο στον Τραµπ, ο οποίος πρακτικά το αξιοποίησε για να κηρύξει… πόλεµο στη χώρα της, αποκλείοντάς την από αέρος και θαλάσσης.

Αχµέντ αλ-Σάρα

Μπορεί ένας τζιχαντιστής πολέµαρχος να γίνει ένας διεθνώς αναγνωρισµένος πρόεδρος κράτους, ο οποίος µάλιστα θα αποτελεί αξιόπιστο συνοµιλητή και εταίρο; Η περίπτωση της Συρίας και του Αµπού Μοχάµεντ αλ-Τζολάνι, γνωστού σήµερα ως Αχµέντ αλ-Σάρα, ο οποίος έφτασε να διαβεί και την πόρτα του Λευκού Οίκου, αποδεικνύει πως στην πολιτική τίποτα δεν είναι απίθανο.

Η ΑΙ «επελαύνει»

Η τεχνητή νοηµοσύνη και τα εργαλεία της κατακτούν ολοένα περισσότερους τοµείς της κοινωνικής δραστηριότητας, από την τεχνολογία και την ιατρική µέχρι τον αθλητισµό και τα µίντια.

Στις 27 Ιανουαρίου, η κινεζική DeepSeek ανακοίνωσε πως µπορεί να επιτύχει τις ίδιες επιδόσεις µε το ChatGPT της αµερικανικής OpenAI, µε πολύ µικρότερο κόστος. Οι µετοχές της Nvidia και των µετοχών άλλων εταιρειών τεχνολογίας στη Wall Street βυθίστηκαν στα τάρταρα, εξαιτίας του φόβου από τον ανταγωνισµό.

Στις 10-11 Φεβρουαρίου, πραγµατοποιήθηκε στο Παρίσι η δεύτερη διεθνής σύνοδος για την τεχνητή νοηµοσύνη, υπό την προεδρία του Εµ. Μακρόν και του Ναρέντρα Μόντι. Ενώ το 2023 είχαν εκπροσωπηθεί 29 χώρες και µερικές δεκάδες επιχειρήσεις, φέτος το «παρών» έδωσαν πάνω από 1.000 αντιπρόσωποι από 100 χώρες.

Στις 18 Μαρτίου, η ιταλική εφηµερίδα «il Foglio» ανακοίνωσε την κυκλοφορία του πρώτου φύλλου του οποίου το περιεχόµενο παρήχθη εξ ολοκλήρου από την ΑΙ. Στόχος είναι να δούµε την επίπτωση της τεχνολογίας αυτής «στον τρόπο που εργαζόµαστε και την καθηµερινότητά µας», σύµφωνα µε τον εκδότη της.

Στις 15 Αυγούστου, έγινε στο Πεκίνο η τελετή έναρξης των Πρώτων Παγκόσµιων Αγώνων Ροµπότ, µε τη συµµετοχή 500 και πλέον ανθρωποειδών από 16 χώρες. ∆ύο εβδοµάδες αργότερα, έκανε πρεµιέρα στο Λας Βέγκας η ταινία του 1939 «Ο Μάγος του Οζ», που επανακυκλοφόρησε µε τη βοήθεια της ΑΙ.

Στις αρχές Νοεμβρίου, έγινε viral στο Χ η διαφήµιση µιας νέας εφαρµογής, της «2wai», η οποία χρησιµοποιεί την τεχνητή νοηµοσύνη για να φέρει σε επαφή ζωντανούς ανθρώπους µε εκείνους που έχουν εγκαταλείψει τον µάταιο ετούτο κόσµο – πρωταγωνίστρια ήταν µια έγκυος που επικοινώνησε µε τη νεκρή µητέρα της.

Η ιστορία της Πριγκίπισσας Μαργαρίτας και του Πίτερ Τάουνσεντ παραμένει ένα από τα πιο συναρπαστικά κεφάλαια στη βρετανική βασιλική ιστορία. Το 1955, η αδελφή της βασίλισσας Ελισάβετ Β΄ ανακοίνωσε ότι τερματίζει τον αρραβώνα της με τον ήρωα της RAF, βάζοντας τέλος σε μια ερωτική υπόθεση που είχε μαγνητίσει το ενδιαφέρον του κοινού. Σύμφωνα με τον μύθο, η πριγκίπισσα βρέθηκε μπροστά σε ένα σκληρό δίλημμα: να διαλέξει ανάμεσα στα βασιλικά της προνόμια ή την αγάπη της ζωής της.

Σε συνέντευξή του στο BBC το 1978, ο Τάουνσεντ δήλωσε: “Πιστεύω πως η απόφασή της ήταν απολύτως σωστή υπό τις περιστάσεις”. Ωστόσο, έγγραφα που δημοσιοποιήθηκαν μετά τον θάνατο της Μαργαρίτας αποκάλυψαν ότι οι επιλογές της ίσως δεν ήταν τόσο περιορισμένες όσο πίστευε η κοινή γνώμη.

Ο Τάουνσεντ, γεννημένος το 1914, υπήρξε πολεμικός ήρωας με διακρίσεις από τη Μάχη της Βρετανίας. Ως πιλότος της RAF, συμμετείχε στην κατάρριψη του πρώτου γερμανικού βομβαρδιστικού πάνω από βρετανικό έδαφος. Μετά το τέλος του πολέμου, ανέλαβε καθήκοντα ιπποκόμου του βασιλιά Γεωργίου ΣΤ΄, αποκτώντας στενή σχέση με τη βασιλική οικογένεια. Εκεί γνώρισε τη νεαρή Μαργαρίτα, η οποία τον ξεχώρισε ήδη από το ταξίδι τους στη Νότια Αφρική το 1947.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Η σχέση τους εξελίχθηκε σιωπηλά, με φίλους της πριγκίπισσας να θυμούνται τη χημεία ανάμεσά τους. Όμως, μετά τον θάνατο του βασιλιά το 1952, η νέα βασίλισσα Ελισάβετ Β΄ βρέθηκε αντιμέτωπη με ένα δύσκολο ζήτημα: ο Τάουνσεντ ήταν διαζευγμένος, κάτι ασύμβατο με τους αυστηρούς κανόνες του Παλατιού και της Εκκλησίας της Αγγλίας.

Η εξορία στις Βρυξέλλες και το τέλος του έρωτα

Με εντολή του ισχυρού ιδιωτικού γραμματέα της βασίλισσας, σερ Άλαν Λάσελς, ο Τάουνσεντ στάλθηκε ως αεροπορικός ακόλουθος στις Βρυξέλλες. Η απομάκρυνσή του θεωρήθηκε “πειθαρχικό μέτρο”, όπως ο ίδιος ανέφερε χρόνια αργότερα. Παρά την απόσταση, το ζευγάρι συνέχισε να επικοινωνεί τακτικά, και όταν η Μαργαρίτα έγινε 25 ετών, μπορούσε πλέον να παντρευτεί χωρίς τη συγκατάθεση της βασίλισσας.

Ωστόσο, ο γάμος θα είχε βαρύ τίμημα: απώλεια του τίτλου, του εισοδήματος από τη Civil List και των δικαιωμάτων διαδοχής. Οι πιέσεις από τα μέσα ενημέρωσης και την κοινωνία ήταν τεράστιες. Τελικά, στις 31 Οκτωβρίου 1955, η πριγκίπισσα ανακοίνωσε δημόσια την απόφασή της να μην παντρευτεί τον Τάουνσεντ, επικαλούμενη το καθήκον της προς την Εκκλησία και την Κοινοπολιτεία.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); }); Τα άγνωστα έγγραφα και οι χαμένες ευκαιρίες

Αποχαρακτηρισμένα κυβερνητικά έγγραφα, που ήρθαν στο φως το 2004, δείχνουν ότι υπήρχε πιθανότητα συμβιβασμού. Η Μαργαρίτα θα μπορούσε να διατηρήσει τον τίτλο και το εισόδημά της, εφόσον παραιτούνταν από τη σειρά διαδοχής και τελούσε πολιτικό γάμο. Μια επιστολή της προς τον τότε πρωθυπουργό Άντονι Ήντεν υποδηλώνει ότι η ίδια δεν ήταν απολύτως αποφασισμένη να προχωρήσει στον γάμο.

Ο Τάουνσεντ αργότερα παραδέχτηκε ότι η απόφασή της ήταν ίσως η σωστή. “Θα έχανε σχεδόν τα πάντα”, είπε χαρακτηριστικά. Μετά τον χωρισμό, επέστρεψε στο Βέλγιο, όπου παντρεύτηκε τη Μαρί-Λους Ζαμάν. Η Μαργαρίτα, από την πλευρά της, νυμφεύθηκε το 1960 τον φωτογράφο Άντονι Άρμστρονγκ-Τζόουνς, με τον οποίο χώρισε το 1978.

Παρά την απόσταση και τα χρόνια που πέρασαν, ο Τάουνσεντ διατήρησε τρυφερά συναισθήματα για την πριγκίπισσα. Όταν ρωτήθηκε πώς θα ένιωθε αν την έβλεπε ξανά, απάντησε: “Θα χαιρόμουν να τη δω, και φαντάζομαι πως κι εκείνη θα ένιωθε το ίδιο.”

Πηγή: BBC

Για τα πρώτα δύο χρόνια που βρίσκεται στη θέση του δημάρχου Αθηναίων αναφέρθηκε ο Χάρης Δούκας σε ανάρτηση που πραγματοποίησε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Όπως τόνισε ο κ. Δούκας, «τα δύο αυτά χρόνια δεν ήταν εύκολα. Ήταν γεμάτα προκλήσεις. Με σκληρή δουλειά, καθημερινή παρουσία στις γειτονιές και πάνω από όλα με τη δική σας στήριξη».

Ο δήμαρχος Αθηναίων συνέχισε λέγοντας πως «ξέρω πως έχουμε πολλά ακόμα να κάνουμε. Μπήκαν όμως οι βάσεις. Και κυρίως: ο δήμος επέστρεψε εκεί που ανήκει – σε εσάς, στους ανθρώπους της πόλης μας».

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Τέλος, επισήμανε πως «η Αθήνα αλλάζει κάθε μέρα. Και αυτή τη μάχη τη δίνουμε μαζί».

Όσα ανέφερε ο Χάρης Δούκας:

«Σαν σήμερα, πριν από δύο χρόνια, ξεκινήσαμε.

Όχι απλώς με μια υπόσχεση, αλλά με μια βαθιά δέσμευση: να αλλάξουμε μαζί την Αθήνα.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Τα δύο αυτά χρόνια δεν ήταν εύκολα.

Ήταν γεμάτα προκλήσεις.

Με σκληρή δουλειά, καθημερινή παρουσία στις γειτονιές και πάνω από όλα με τη δική σας στήριξη.

Ξέρω πως έχουμε πολλά ακόμα να κάνουμε. Μπήκαν όμως οι βάσεις.

Και κυρίως: ο δήμος επέστρεψε εκεί που ανήκει – σε εσάς, στους ανθρώπους της πόλης μας.

Τα επόμενα τρία χρόνια προχωράμε μπροστά, ακόμα πιο αποφασιστικά.

Η Αθήνα αλλάζει κάθε μέρα.

Και αυτή τη μάχη τη δίνουμε μαζί.

Συνεχίζουμε».

Ο Fabio De Leo, ανώτερος επιστήμονας του Ocean Networks Canada (ONC) και επίκουρος καθηγητής στο Τμήμα Βιολογίας του Πανεπιστημίου της Βικτώρια, ηγήθηκε μαζί με συναδέλφους ενός μακροχρόνιου πειράματος ανοιχτά της Βρετανικής Κολομβίας. Η μελέτη τοποθέτησε οστά φαλαινών στον βυθό του Ειρηνικού και τα παρακολούθησε για χρόνια αναζητώντας ενδείξεις ζωής.

Μετά από δεκαετή παρατήρηση, οι ερευνητές διαπίστωσαν την πλήρη απουσία των λεγόμενων «σκουληκιών ζόμπι», οργανισμών γνωστών για τον ρόλο τους στη διάσπαση των οστών των φαλαινών και τη διατήρηση των υποθαλάσσιων οικοσυστημάτων.

Πώς τρέφονται τα «σκουλήκια ζόμπι»

Τα σκουλήκια Osedax είναι ιδιαίτεροι οργανισμοί, καθώς δεν διαθέτουν στόμα, πρωκτό ή πεπτικό σύστημα. Επιβιώνουν τρυπώντας τα οστά των φαλαινών με ρίζες, μέσα στις οποίες ζουν μικρόβια που απορροφούν θρεπτικά συστατικά και τρέφουν τα σκουλήκια.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Χάρη σε αυτόν τον μοναδικό μηχανισμό, τα Osedax θεωρούνται «μηχανικοί του οικοσυστήματος», καθώς συμβάλλουν στην ανακύκλωση των θρεπτικών ουσιών και δημιουργούν συνθήκες για την εγκατάσταση άλλων ειδών.

Η ανησυχητική απουσία

Παρά τη χρήση υποβρύχιων καμερών υψηλής ανάλυσης για πάνω από δέκα χρόνια, κανένα σκουλήκι δεν εντοπίστηκε. Για την επιστημονική κοινότητα, ένα τέτοιο αρνητικό αποτέλεσμα είναι εξίσου σημαντικό με ένα θετικό εύρημα.

«Ήταν μια αξιοσημείωτη παρατήρηση σε ένα τόσο μακροχρόνιο πείραμα», σημείωσε ο De Leo, αποδίδοντας την απουσία στην πολύ χαμηλή περιεκτικότητα οξυγόνου στην περιοχή της μελέτης.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); }); Ζώνες χαμηλού οξυγόνου και «πτώσεις φαλαινών»

Τα οστά τοποθετήθηκαν στο φαράγγι Barkley, περίπου 1.000 μέτρα κάτω από την επιφάνεια του Ειρηνικού, σε περιοχή με φυσικά χαμηλά επίπεδα οξυγόνου και κοντά σε μεταναστευτικές διαδρομές φαλαινών.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Όταν οι φάλαινες πεθαίνουν και τα σώματά τους βυθίζονται, δημιουργούν τα λεγόμενα «whale falls» – πλούσιες πηγές τροφής που στηρίζουν την υποθαλάσσια βιοποικιλότητα. Η έλλειψη Osedax στο Barkley Canyon υποδηλώνει ότι η επέκταση των ζωνών ελάχιστου οξυγόνου στον βορειοανατολικό Ειρηνικό ίσως διαταράσσει αυτά τα οικοσυστήματα.

Πρόσφατα δεδομένα από άλλη τοποθεσία του ONC δείχνουν παρόμοιες ανησυχίες και σε άλλα σημεία του ωκεανού.

Γιατί έχουν σημασία οι «καταβροχθιστές των οστών»

Η απουσία των Osedax μπορεί να προκαλέσει αλυσιδωτές επιπτώσεις σε πολλά είδη. Χωρίς αυτά, η διάσπαση των οστών και η απελευθέρωση θρεπτικών στοιχείων καθυστερεί, μειώνοντας τις ευκαιρίες για άλλους οργανισμούς.

«Οι πτώσεις φαλαινών είναι σχεδόν σαν νησιά», εξήγησε ο De Leo, περιγράφοντάς τες ως «ενδιάμεσους σταθμούς» για είδη που εξειδικεύονται στην εκμετάλλευση των οστών.

Κίνδυνος απώλειας ειδών

«Μιλάμε ουσιαστικά για πιθανή απώλεια ειδών», τόνισε ο De Leo. Τα ενήλικα Osedax ζουν πάνω στα οστά, ενώ οι προνύμφες τους ταξιδεύουν μέσω θαλάσσιων ρευμάτων για να αποικίσουν νέες «πτώσεις φαλαινών», ακόμη και εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά.

Αν αυτοί οι βιότοποι χαθούν ή σταματήσουν να λειτουργούν σωστά, η συνδεσιμότητα μεταξύ τους θα διακοπεί, οδηγώντας μακροπρόθεσμα σε μείωση της ποικιλότητας των ειδών Osedax.

Πηγή: sciencedaily.com

Στο τελευταίο κάδρο της χρονιάς; Ο Βαγγέλης Μαρινάκης πλάι στον Χοσέ Λουίς Μεντιλίμπαρ. Με μια θερμή χειραψία από εκείνες που μοιάζουν σήμα κατατεθέν μιας εποχής, να σφραγίζει το αναπόφευκτο. Ο Βάσκος από Θαλδίβαρ που ήρθε – αρχές Φλεβάρη του 2024 – επιφυλακτικός με τη «να δοκιμάσουμε για μερικούς μήνες» σκέψη στις αποσκευές, μόνιμος κάτοικος Πειραιά. Υπογράφοντας για τέταρτη φορά με τον Ολυμπιακό. Αυτή τη φορά ως το καλοκαίρι του 2027…

Το καλύτερο εορταστικό δώρο για το ερυθρόλευκο κοινό; Αν σκεφτεί κανείς τη δημοφιλία του 65χρονου στο μεγάλο λιμάνι, εύκολα θα συμφωνήσει. Μεταξύ μας όμως, η παραμονή του Μέντι μοιάζει να είναι κάτι παραπάνω. Ισως ο τέλειος επίλογος του 2025, της χρονιάς που ο αιώνιος έφηβος γιόρτασε τα 100 του γενέθλια. Αξέχαστα είπατε; Και κάτι παραπάνω. Με όλη τη φόρα που δημιούργησε η ευλογία του 2024 με την κατάκτηση των δύο ευρωπαϊκών τροπαίων (Conference League, Youth League). Με την ενεργοποίηση αυτής της ιδιαίτερης αύρας στο μονίμως sold out «Γ. Καραϊσκάκης». Ενα ατελείωτο πάρτι. Για… πάρτη του!

Κατάφερε ο Ολυμπιακός μέσα στο 2025 να κερδίσει το νταμπλ παίζοντας καταπληκτικό ποδόσφαιρο στο δεύτερο κομμάτι της σεζόν και επικρατώντας σε ένα σωρό από ντέρμπι σε πρωτάθλημα και Κύπελλο δίνοντας τόνο πανηγυρικό στην κυριαρχία του. Κατάφερε να συνδυάσει με έναν απίθανο τρόπο τις δύο ομάδες που του έφεραν τα ισάριθμα ευρωπαϊκά τρόπαια και χάρη στον Μεντιλίμπαρ έγινε ο Μπάμπης Κωστούλας και ο Χρήστος Μουζακίτης μια «γέφυρα» που αντίστοιχη δεν είδαμε ποτέ στα μέρη μας.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Ο πρώτος, Babistuta πλέον, πρόλαβε και έγινε και η ακριβότερη μεταγραφή Ελληνα στο εξωτερικό: deal 40 εκατ. ευρώ τον έκανε κάτοικο Μπράιτον και Premier League. O δεύτερος; Μόλις πριν από μερικές εβδομάδες ανακηρύχθηκε Golden Boy (web) στη μεγάλη ψηφοφορία της Tuttosport όπου συμμετείχαν περισσότεροι από 1,1 εκατ. άνθρωποι αναζητώντας το τέλειο πακέτο teenager στο ευρωπαϊκό football.

Την ίδια στιγμή οι Ερυθρόλευκοι στο ανταλλακτήριο της κατάκτησης του Conference League εκτοξεύοντας τη βαθμολογία πενταετίας τους στην UEFA εξασφάλισαν πέρυσι μια θέση αυτομάτως στη League Phase του Europa League όπου μάλιστα τερμάτισαν στην πρώτη 8άδα της. Και αυξάνοντας τον λογαριασμό τους μπόρεσαν μέσα στο 2025 να επαναφέρουν το ελληνικό ποδόσφαιρο σε μια ελίτ που είχαμε πλέον σχεδόν συνηθίσει να την κοιτάζουμε από τη… βιτρίνα. Τον παράδεισο του Champions League.

Είχε να συμβεί μια ολόκληρη 5ετία να δούμε ομάδα μας στο κυρίως μενού της διοργάνωσης και ήταν και τότε ο Ολυμπιακός. Το έκαναν ξανά οι Πειραιώτες και σήμερα κλείνοντας τους λογαριασμούς του 2025 έχουν κρατήσει έναν φάκελο ανοιχτό στο τραπέζι τους για τον Γενάρη του νέου έτους.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Εκείνον που λέει ότι πιθανόν τέσσερις, δεδομένα έξι βαθμοί στις αναμετρήσεις με την Μπάγερν Λεβερκούζεν (20/1, εντός) και τον Αγιαξ (28/1, εκτός) θα τους οδηγήσουν στο top 24 της διοργάνωσης. Στα νοκάουτ και σε μια ακόμη «αναβάθμιση». Βρέθηκαν από τα έξι πρώτα ματς να αντιμετωπίζουν στα τρία Αρσεναλ (εκτός), Μπαρτσελόνα (εκτός) και Ρεάλ Μαδρίτης. Το ότι κατάφεραν λοιπόν να κλείσουν το 2025 διατηρώντας καρέκλα στο τραπέζι της πρόκρισης είναι δεδομένα μια μικρή επιτυχία που μένει να δούμε αν ο Γενάρης μπορεί να της δώσει διαστάσεις. Ο Γενάρης που ξεκινά (3/1) με τον τελικό του Super Cup στο Ηράκλειο της Κρήτης κόντρα στον ΟΦΗ, άρα με το δέλεαρ της κατάκτησης ενός ακόμη τίτλου. Που περνά από τα νοκάουτ του Κυπέλλου όπου οι Πειραιώτες μπήκαν και εκεί πρώτοι και καλύτεροι έχοντας εξασφαλίσει θέση στους προημιτελικούς.

Και βέβαια έχοντας ανοιχτό το Super League μέτωπο όπου αναδείχθηκαν (ξανά) πρωταθλητές χειμώνα πριν πέσουν από την κορυφή από τις διαδοχικές ισοπαλίες με τον Αρη και την Κηφισιά.

Καινούργια πραγματικότητα

«Η νύχτα θα είναι μακρά και σκοτεινή, αλλά τελικά η μέρα θα ξημερώσει»: με αυτήν την άκρως διπλωματική φράση κλείναμε, σε αυτήν ακριβώς τη θέση, το περυσινό εισαγωγικό σημείωμα στο αφιέρωμα του Project Syndicate για τις προκλήσεις του 2025. Ενα είναι σίγουρο: η νύχτα θα κρατήσει για πολύ ακόμη. Κανένα από τα προβλήματα στα οποία αναφερθήκαμε πέρυσι δεν έχει λυθεί, αντιθέτως τα περισσότερα έχουν επιδεινωθεί. Ο πρόεδρος Τραμπ έχει κλιμακώσει τις επιθέσεις εναντίον οποιουδήποτε δεν εκφράζει ανοιχτά τον θαυμασμό του προς το πρόσωπό του, με τελευταίο παράδειγμα τον σοκαριστικό του ισχυρισμό ότι ο σκηνοθέτης Ρομπ Ράινερ έχασε τη ζωή του, μαζί με τη σύζυγό του, εξαιτίας της οργής που προκάλεσε η παρανοϊκή του εμμονή με τον ίδιο τον αμερικανό πρόεδρο. «Εχετε συναντήσει ποτέ στη ζωή σας», ρωτάει τους αναγνώστες ο διευθυντής του New Yorker Ντέιβιντ Ρέμνικ, «έναν χαρακτήρα τόσο άθλιο όσο ο Ντόναλντ Τραμπ;»

Ξανά, «ποτέ ξανά»

Μερικές φορές με ρωτούν τι είναι αυτό που με κρατά ξάγρυπνο τη νύχτα. Η απάντηση είναι σχετικά απλή. Είναι ο φόβος ότι η μεταπολεμική διεθνής τάξη – διαμορφωμένη από τις μνήμες του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και το τραύμα του Ολοκαυτώματος, και οικοδομημένη πάνω στα θεμέλια του πολιτικού συμβιβασμού, του σεβασμού της κυριαρχίας των άλλων χωρών, των ελεύθερων αγορών, των ατομικών ελευθεριών και της προστασίας των μειονοτήτων – μπορεί να καταρρεύσει.

Ο Τραμπ και το τέλος της αμερικανικής ηγεμονίας

Εχει γίνει σχεδόν πια ρουτίνα να τελειώνει κάθε χρόνος με μια συζήτηση για την «πολυκρίση» και να αναγνωρίζεται η δυσκολία πρόβλεψης ενός μέλλοντος που φαίνεται να εγκυμονεί κινδύνους όπως νέους πολέμους, πανδημίες, οικονομικές κρίσεις και καταστροφές από την κλιματική αλλαγή. Ωστόσο, το 2025 πρόσθεσε ένα μοναδικά τοξικό συστατικό σε αυτό το μείγμα: την επιστροφή στον Λευκό Οίκο του Ντόναλντ Τραμπ, του οποίου οι ασταθείς, παράνομες πολιτικές έχουν ήδη ανατρέψει τη μεταπολεμική εποχή της παγκοσμιοποίησης. Αντιμέτωποι με τόσο χάος και αβεβαιότητα, μπορούμε να πούμε κάτι με σιγουριά για το πού οδεύουν οι οικονομίες των ΗΠΑ και της παγκόσμιας οικονομίας;

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')}) Μια κομβική δίοδος, ένα ηθικό καθήκον

Κάθε Δεκέμβριο, τα τελευταία χρόνια, σκέφτομαι την εποχή που ο Τζέρεμι Κόρμπιν, τότε ηγέτης των αντιπολιτευόμενων Εργατικών στη δεύτερη πατρίδα μου, το Ηνωμένο Βασίλειο, απηύθυνε ένα πρωτοχρονιάτικο μήνυμα που μου ακούστηκε οικείο. «Η φετινή χρονιά θα είναι πιο δύσκολη από την περσινή», είπε. Παρέθεσε τον Ενβέρ Χότζα, τον διαβόητο κομμουνιστή ηγέτη της χώρας καταγωγής μου, της Αλβανίας, ο οποίος προσέθετε: «Από την άλλη, θα είναι πιο εύκολη από την επόμενη».

Το Ισραήλ χωρίς φραγμούς

Από τότε που η Χαμάς επιτέθηκε στο Ισραήλ, στις 7 Οκτωβρίου του 2023, η Μέση Ανατολή αντιμετωπίζει την πιο σοβαρή και επικίνδυνη κρίση των τελευταίων δεκαετιών. Η αποτρόπαια ενέργεια της Χαμάς απέδειξε ότι η οργάνωση εξακολουθούσε να αποτελεί σοβαρή απειλή για την ασφάλεια του Ισραήλ, ενώ η αντίδραση της ισραηλινής κυβέρνησης πυροδότησε σειρά συγκρούσεων που έχουν συγκλονίσει την περιοχή.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Δώστε πίσω στην Ουκρανία το μέλλον της

Εδώ και περισσότερο από μια δεκαετία, μεγάλο μέρος της Δύσης αναρωτιέται πώς να διαχειριστεί την αναπόφευκτη υποταγή της Ουκρανίας στη Ρωσία. Ναι, έχουμε δηλώσει ότι στηρίζουμε την Ουκρανία. Ναι, έχουμε δηλώσει ότι θα στηρίζουμε την Ουκρανία για όσο καιρό χρειαστεί. Κι εν τούτοις πάντα αποτυχαίνουμε να προσφέρουμε στην Ουκρανία τη στήριξη που χρειάζεται ώστε να νικήσει. Εχουμε μάλιστα αποθαρρύνει επανειλημμένα την Ουκρανία από το να χρησιμοποιήσει τους ίδιους της τους πόρους όσο το δυνατόν πιο αποτελεσματικά για να υπερασπιστεί τον εαυτό της.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); }); Μια νέα εποχή διάδοσης των πυρηνικών όπλων;

Η απειλή των πυρηνικών όπλων δεν περιορίζεται πλέον ούτε καν υποτυπωδώς από αμοιβαία συμφωνημένους κανόνες και αποδεκτούς κανόνες συμπεριφοράς. Αντιθέτως, επιστρέφει εκδικητικά, σπρώχνοντάς μας όλους στο χείλος της αβύσσου.

Καταργώντας το κράτος δικαίου και τη δημοκρατία στις ΗΠΑ

Το πρώτο έτος της δεύτερης θητείας του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει επιφέρει βαρύ πλήγμα στο κράτος δικαίου. Η δεύτερη κυβέρνησή του αρνείται να δεσμευτεί από τους νόμους που ψηφίζει το Κογκρέσο. Το ρητορικό θεμέλιο είναι ο ισχυρισμός του Τραμπ ότι έχει λαϊκή «εντολή» με την (οριακή) εκλογική νίκη του τον Νοέμβριο του 2024. Παρότι στο πλαίσιο του συνταγματικού συστήματος των ΗΠΑ οι πρόεδροι ασκούν εξουσία εντός των ορίων που θέτουν οι νόμοι της χώρας, η κυβέρνηση είναι αποφασισμένη να διαλύσει και τους δύο πυλώνες του κράτους δικαίου – την προβλεψιμότητα που υποτίθεται ότι διασφαλίζει το γραπτό, θεσπισμένο δίκαιο και την αρχή ότι οι αξιωματούχοι δεσμεύονται από αυτό το σύνολο κανόνων όσο και οι απλοί πολίτες.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Ποιος θα δοκιμάσει τα «παπούτσια» των ΗΠΑ;

Οι επιπτώσεις της εξωτερικής πολιτικής του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ βρίσκονται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος. Αν και ο ρόλος της Αμερικής ως θεματοφύλακα της διεθνούς τάξης που βασίζεται σε κανόνες δεν υπήρξε ποτέ τόσο απλός όσο πιστεύουν οι υποστηρικτές του, τουλάχιστον αντιπροσώπευε ένα ιδανικό βάσει του οποίου μπορούσαν να διαμορφώνονται προσδοκίες και να αξιολογούνται οι επιτυχίες και οι αποτυχίες της παγκόσμιας διακυβέρνησης. Ομως, από την επιστροφή του Τραμπ, αυτό – όπως και τόσα άλλα – έχει παραμεριστεί, προσδίδοντας νέα αίσθηση κατεπείγοντος σε ερωτήματα που σιγόβραζαν εδώ και καιρό.

Η Ουάσιγκτον εξυπηρετούσε πάντα ιδία συμφέροντα

Σε γενικές γραμμές συμφωνώ ότι άλλοι μπορούν και θα πάρουν τη θέση των ΗΠΑ στην παγκόσμια ηγεσία. Αν και η ηγεσία των ΗΠΑ στην οργάνωση της μεταπολεμικής τάξης υπήρξε σημαντική, έχει επίσης υπερτονιστεί από ευνοϊκά διακείμενους δυτικούς αναλυτές, ενώ η συνεισφορά της Ευρωπαϊκής Ενωσης, της Αυστραλίας, του Καναδά και χωρών του Παγκόσμιου Νότου, όπως η Ινδία, αξίζουν μεγαλύτερη προσοχή. Στην πραγματικότητα, η αμερικανική ηγεσία ήταν πάντα επιλεκτική και εξυπηρετούσε ιδία συμφέροντα, ενώ είχε ήδη αρχίσει να φθίνει πριν από την πρώτη προεδρία Τραμπ.

Οι παίκτες και το στοίχημα της Αφρικής

Η Αφρική υπήρξε ιστορικά πεδίο στρατηγικού ανταγωνισμού μεταξύ παγκόσμιων δυνάμεων, πολλές από τις οποίες εκμεταλλεύονται την υποχώρηση της Αμερικής από τη διεθνή ηγεσία. Μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001, οι ΗΠΑ δημιούργησαν τη Διοίκηση Αφρικής για την παρακολούθηση εξτρεμιστικών ομάδων, εγκαθιδρύοντας στρατιωτική παρουσία σε καμιά δεκαριά αφρικανικές χώρες. Πιο πρόσφατα, επιχείρησαν να αναχαιτίσουν τις προσπάθειες της Κίνας να ελέγξει την προμήθεια κρίσιμων ορυκτών και μετάλλων της Αφρικής – βασικών συστατικών των τεχνολογιών του μέλλοντος.

«Κλιματική απάτη» και ορυκτά καύσιμα

Αφού δεν έστειλαν κανέναν εκπρόσωπο στη φετινή Διάσκεψη του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή (COP30) στη Βραζιλία, οι ΗΠΑ θα αποχωρήσουν πλήρως από τη Συμφωνία του Παρισιού για το κλίμα τον Ιανουάριο. Ευτυχώς, η επιτυχία των παγκόσμιων διαπραγματεύσεων για το κλίμα είναι πιθανότερη χωρίς τις ΗΠΑ παρά με αυτές. Μακριά από το να επιδείξει οποιαδήποτε ηγεσία στο ζήτημα, η Αμερική προσπαθεί να εξαναγκάσει άλλες χώρες να εγκαταλείψουν την «κλιματική απάτη» και να διπλασιάσουν τη χρήση ορυκτών καυσίμων.

Τα διδάγματα των ΗΠΑ στους Κινέζους

Διαφωνώ με την άποψη ότι άλλοι μπορούν και θα πάρουν τη θέση των ΗΠΑ στην παγκόσμια ηγεσία καθώς οι τελευταίες αποσύρονται από αυτήν. Ας εξετάσουμε την Κίνα, τη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου και κορυφαία βιομηχανική υπερδύναμη. Σαφώς σκοπεύει να επωφεληθεί από την εσωστρεφή στάση της Αμερικής, αλλά προτεραιότητά της είναι η οικοδόμηση εγχώριας οικονομικής ανθεκτικότητας.

Η πολυμέρεια δεν έχει πεθάνει ακόμα

Με τις συγκρούσεις να μαίνονται σε περίπου 50 χώρες, τους δασμολογικούς πολέμους να γίνονται ο νέος (μη φυσιολογικός) κανόνας και την παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη να πέφτει στον πιο αργό ρυθμό των τελευταίων γενεών, φαίνεται ότι υπάρχουν λίγα πράγματα για να χαρούμε καθώς μπαίνουμε στο 2026. Το μόνο βέβαιο είναι ότι ζούμε με αυξανόμενη αβεβαιότητα. Η μόνη ρεαλιστική πρόβλεψη μπορεί να είναι η συνεχιζόμενη απρόβλεπτη κατάσταση.

Η απειλή των πυρηνικών όπλων στα χρόνια της ΑΙ

Τον Νοέμβριο του 2024 οι πρόεδροι των ΗΠΑ και της Κίνας, Τζο Μπάιντεν και Σι Τζινπίνγκ, έκαναν την πρώτη τους ουσιαστική κοινή δήλωση αναφορικά με τους κινδύνους που αντιπροσωπεύει η ΑΙ για την εθνική ασφάλεια. Σημείωσαν, ειδικότερα, ότι Ηνωμένες Πολιτείες και Κίνα πιστεύουν στην «ανάγκη να διατηρηθεί ο ανθρώπινος έλεγχος στην απόφαση για χρήση πυρηνικών όπλων».

Τζογάροντας με το μέλλον του δολαρίου

Παρά τις κάποιες διακυμάνσεις, το δολάριο αποτελεί το αδιαμφισβήτητο παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα από το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Αυτό επέτρεψε στην κυβέρνηση των ΗΠΑ να δανείζεται με χαμηλότερα επιτόκια από ό,τι θα ήταν δυνατό εάν οι κεντρικές τράπεζες και οι ιδιώτες επενδυτές δεν θεωρούσαν τα αμερικανικά ομόλογα ως το κατεξοχήν «ασφαλές περιουσιακό στοιχείο».

Η νέα γέννηση της δημοκρατίας στη Λατινική Αμερική

Το να φανταστεί κανείς το σύνολο των χωρών της Λατινικής Αμερικής να κυβερνώνται στο πλαίσιο μιας δημοκρατικής τάξης, στην οποία θα γίνονται σεβαστές η ελευθερία και η ανεξαρτησία, μοιάζει να είναι ουτοπικό. Δεν θα έπρεπε. Εξάλλου, οι Λατινοαμερικανοί εγκαθίδρυσαν ακριβώς ένα τέτοιο πλαίσιο πριν από 200 χρόνια, αφού κέρδισαν την ανεξαρτησία τους από την Ισπανία και την Πορτογαλία.

Kρυπτονομίσματα: Ευκαιρία ή απειλή;

Η γοητεία των κρυπτονομισμάτων δεν δείχνει σημάδια εξασθένησης. Με την ψήφιση του νόμου για τα επονομαζόμενα σταθερά κρυπτονομίσματα (stablecoins) – του Guiding and Establishing National Innovation for US Stablecoins (GENIUS) – τον Ιούλιο του 2025, οι νομοθέτες των ΗΠΑ έδειξαν ότι τα κρυπτονομίσματα ήρθαν για να μείνουν. Αλλά ένα άβολο ζήτημα παραμένει άλυτο: είναι τα κρυπτονομίσματα μια γνήσια καινοτομία ικανή να υπηρετήσει το κοινό καλό ή μια κερδοσκοπική απειλή για την οικονομική και κοινωνική σταθερότητα;

Θα επιτραπεί στην Κεντρική Τράπεζα των ΗΠΑ να κάνει τη δουλειά της;

Καθώς οι υποψήφιοι διεκδικούν την προεδρία της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ, θα πρέπει να ακολουθήσουν τη συμβουλή του θρύλου του χόκεϊ Γουέιν Γκρέτσκι να «κάνουν πατινάζ προς το σημείο που πηγαίνει το πουκ (σ.σ.: ο δίσκος με τον οποίο παίζεται το χόκεϊ), όχι προς το σημείο που (αυτό) βρισκόταν». Με πολλά οικονομικά πουκ να είναι στο παιχνίδι – από τον άκαμπτο πληθωρισμό, τα αυξανόμενα ελλείμματα και μια άνθηση των επενδύσεων στην Τεχνητή Νοημοσύνη έως την πιθανή οικονομική ευθραυστότητα και τις ανησυχίες για την παγκόσμια πρωτοκαθεδρία του δολαρίου – ένα μεγάλο ερώτημα για την παγκόσμια οικονομία είναι εάν θα επιτραπεί στη Fed να κάνει αυτό που χρειάζεται.

Οικοδομώντας μαζί την ειρήνη

«Είμαστε δεμένοι ο ένας με τον άλλον με μια κοινή μοίρα. Αν χαθούμε, θα χαθούμε μαζί. Αν φτάσουμε στα ύψη, δεν θα το καταφέρουμε μέσω της σύγκρουσης, αλλά μέσω μιας κοινής προσπάθειας».

Ένοπλη ληστεία σημειώθηκε το πρωί της Κυριακής, 28 Δεκεμβρίου, σε πρακτορείο τυχερών παιχνιδιών στην οδό Παλαιολόγου στον Ταύρο.

Σύμφωνα με την ΕΛΑΣ, περίπου στις 11:00 ένας άνδρας με καλυμμένα χαρακτηριστικά εισέβαλε στο κατάστημα. Με μαχαίρι τραυμάτισε στο χέρι την 29χρονη υπάλληλο και στη συνέχεια την κλείδωσε μέσα σε γραφείο.

Ο δράστης αφαίρεσε από το χρηματοκιβώτιο και το ταμείο περίπου 10.000 ευρώ, πριν διαφύγει προς άγνωστη κατεύθυνση.

Η Αστυνομία διεξάγει έρευνες για τον εντοπισμό και τη σύλληψή του, ενώ εξετάζονται τα πλάνα από κάμερες ασφαλείας της περιοχής.

Οι καταρρακτώδεις βροχές που σημειώθηκαν κατά τη διάρκεια του Σαββάτου προς Κυριακή κοντά στη Μάλαγα προκάλεσαν πλημμύρες σε αυτήν την περιοχή της νότιας Ισπανίας, αλλά μέχρι στιγμής δεν έχουν αναφερθεί θύματα, σύμφωνα με τις αρχές.

Η Ισπανία βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της κλιματικής αλλαγής στην Ευρώπη, με μεγαλύτερα κύματα καύσωνα το καλοκαίρι και καταρρακτώδεις βροχές τα τελευταία χρόνια, που τροφοδοτούνται από την αύξηση των αερίων του θερμοκηπίου που προκαλούνται από την ανθρώπινη δραστηριότητα.

Πλημμύρισαν δρόμοιgoogletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Βίντεο που δημοσιεύτηκαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δείχνουν τους δρόμους αρκετών χωριών να πλημμυρίζουν κατά τη διάρκεια της νύχτας, ενώ οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης εργάζονταν σήμερα το πρωί για τον καθαρισμό τους.

Οι έντονες βροχοπτώσεις «έχουν ήδη προκαλέσει 339 περιστατικά, κανένα σοβαρό, στην Ανδαλουσία, κυρίως στην επαρχία της Μάλαγα», δήλωσε σήμερα στο X, ο Αντόνιο Σανς Καμπέλο, επικεφαλής των επιχειρήσεων διαχείρισης εκτάκτων αναγκών της περιφερειακής κυβέρνησης της Ανδαλουσίας. Ο αξιωματούχος διευκρίνισε ότι οι περιφερειακές αρχές διατηρούν το «επίπεδο έκτακτης ανάγκης» σε αυτό το στάδιο, ενώ η ισπανική εθνική μετεωρολογική υπηρεσία (Aemet) μείωσε το επίπεδο συναγερμού από κόκκινο σε πορτοκαλί αργά το πρωί.

Κόκκινος συναγερμόςgoogletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Ανατολικά της Ανδαλουσίας, η περιοχή της Μούρθια, στις ακτές της Μεσογείου, τέθηκε σε κόκκινο συναγερμό σήμερα το πρωί με τον Aemet να κάνει έκκληση για «εξαιρετική προσοχή τις επόμενες ώρες» στη γειτονική περιοχή της Βαλένθια, λόγω του κινδύνου «σοβαρών ζημιών».

Η Ισπανία παραμένει έντονα πληγείσα από τις μεγάλες πλημμύρες του Οκτωβρίου 2024, οι οποίες προκάλεσαν περισσότερους από 230 θανάτους, κυρίως στην περιοχή της Βαλένθια.

Στην Ισπανία, μια χώρα με μεγάλη αποκέντρωση, η διαχείριση καταστροφών -ιδιαίτερα των καταστροφών που σχετίζονται με το κλίμα- εμπίπτει στην ευθύνη των περιφερειακών αρχών.

Οι αγρότες του Βορείου Έβρου αποφάσισαν την ενίσχυση του μπλόκου στον κόμβο του Ορμενίου, προχωρώντας σε διακοπή της κυκλοφορίας για τα φορτηγά και τα εμπορικά οχήματα «επ’ αόριστον για τις εισαγωγές και με πολύωρο κλείσιμο για τις εξαγωγές». Παράλληλα, προγραμματίζουν τη διοργάνωση συλλαλητηρίου το πρωί της Τρίτης στο Διδυμότειχο, σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση των αγροτικών συλλόγων της περιοχής.

Στο νότιο τμήμα του νομού, ο Αγροτικός και Κτηνοτροφικός Σύλλογος Αλεξανδρούπολης καλεί τους αγρότες να συγκεντρώσουν τα τρακτέρ τους στο ΚΤΕΛ Φερών το απόγευμα της Δευτέρας. Στη συνέχεια, θα κινηθούν συντονισμένα προς το Τελωνείο των Κήπων, με στόχο την ενίσχυση του υπάρχοντος μπλόκου.

Η Μπριζίτ Μπαρντό, η θρυλική Γαλλίδα ηθοποιός και σύμβολο του παγκόσμιου κινηματογράφου, έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 91 ετών, σύμφωνα με ανακοίνωση του Ιδρύματος Μπριζίτ Μπαρντό.

Όπως αναφέρει το Ίδρυμα: «Με βαθιά θλίψη ανακοινώνουμε τον θάνατο της ιδρύτριας και προέδρου μας, κυρίας Μπριζίτ Μπαρντό, παγκοσμίως γνωστής ηθοποιού και τραγουδίστριας, που εγκατέλειψε τη λαμπρή καριέρα της για να αφιερωθεί στην προστασία των ζώων και στο έργο του Ιδρύματος».

Η Μπριζίτ Αν-Μαρί Μπαρντό γεννήθηκε στο Παρίσι στις 28 Σεπτεμβρίου 1934 και έγινε διεθνώς γνωστή με την ταινία του 1956 «Και ο Θεός… έπλασε τη γυναίκα», που την καθιέρωσε ως πρόσωπο-σύμβολο μιας νέας εποχής στον κινηματογράφο.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Γνωστή στη Γαλλία ως «BB», υπήρξε εμβληματική φιγούρα της σεξουαλικής απελευθέρωσης της δεκαετίας του ’50, πρωταγωνιστώντας σε σχεδόν 50 ταινίες. Παρά τη φήμη της, επιδίωκε να αναγνωριστεί ως σοβαρή ηθοποιός και όχι μόνο ως πρότυπο ομορφιάς.

Τη δεκαετία του 1970 αποσύρθηκε από τον κινηματογράφο για να αφιερωθεί στην υπεράσπιση των δικαιωμάτων των ζώων. Η επιλογή αυτή της χάρισε ευρεία αναγνώριση, αν και αργότερα προκάλεσε αντιδράσεις για ορισμένες δηλώσεις της.

Αποχαιρετισμοί από πολιτικούς και οργανισμούς

Ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, δήλωσε ότι η χώρα θρηνεί μια «θρυλική μορφή του αιώνα». Η Μαρίν Λεπέν σημείωσε ότι η Μπαρντό θα λείψει πολύ, ενώ ο Ζορντάν Μπαρντελά τη χαρακτήρισε «γυναίκα με καρδιά, πεποίθηση και χαρακτήρα».

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Το Ίδρυμα Μπριζίτ Μπαρντό δεσμεύθηκε να «διατηρήσει ζωντανή την κληρονομιά της», συνεχίζοντας τις δράσεις του για την προστασία των ζώων. Η Ινγκριντ Νιούκιρκ της PETA απέτισε φόρο τιμής, ενώ η BAFTA την περιέγραψε ως «σύμβολο της σεξουαλικής απελευθέρωσης στον κινηματογράφο».

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Ο δήμος του Σεν Τροπέ, όπου διέμενε τα τελευταία χρόνια, ανέφερε ότι έκανε την περιοχή να «λάμπει διεθνώς». Στη Γαλλική Ριβιέρα, μέσα ενημέρωσης τροποποίησαν το πρόγραμμά τους για να τιμήσουν τη μνήμη της.

Διαβάστε ακόμη:

• Μπριζίτ Μπαρντό: Όταν η «μπεμπέ» του κινηματογράφου ερμήνευσε Σπανό
• Ο Μακρόν αποχαιρετά τη Μπριζίτ Μπαρντό – «θρηνούμε έναν θρύλο του αιώνα»
• Μπριζίτ Μπαρντό: Η επίσκεψη στην Ελλάδα και τα μπάνια στην Ύδρα – Γιατί περπάτησε ξυπόλητη στην Πλάκα

Μπριζίτ Μπαρντό: Από τη μεγάλη οθόνη στην ακτιβιστική δράση

Η Μπαρντό ξεκίνησε την καριέρα της στα 18 της χρόνια με το «Και ο Θεός… έπλασε τη γυναίκα» του Ροζέ Βαντίμ, που την καθιέρωσε παγκοσμίως. Στη συνέχεια πρωταγωνίστησε σε ταινίες όπως Η Αλήθεια, Η Περιφρόνηση του Ζαν-Λικ Γκοντάρ και Viva Maria! με τη Ζαν Μορό.

Το 1973, μετά από σχεδόν 50 ταινίες, ανακοίνωσε την αποχώρησή της από τον κινηματογράφο σε ηλικία μόλις 39 ετών. Όπως είχε δηλώσει: «Έδωσα τη νιότη και την ομορφιά μου στους άνδρες, δίνω τη σοφία και την εμπειρία μου στα ζώα».

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Το 1986 ίδρυσε το Ίδρυμα Μπριζίτ Μπαρντό, που δραστηριοποιείται στην προστασία άγριων και οικόσιτων ζώων. Σύμφωνα με το Ίδρυμα, έχει διασώσει πάνω από 12.000 ζώα μέσω του προγράμματος Arche de BB και διαθέτει περισσότερους από 70.000 δωρητές παγκοσμίως.

Η ίδια ήταν χορτοφάγος και είχε προκαλέσει αντιδράσεις όταν το 2013 απείλησε να ζητήσει ρωσική υπηκοότητα, διαμαρτυρόμενη για τη θανάτωση δύο ελεφάντων σε γαλλικό ζωολογικό κήπο. Το 2001 είχε πετύχει συμφωνία με τον δήμαρχο του Βουκουρεστίου για τη διάσωση περίπου 100.000 αδέσποτων σκύλων.

Η παρακαταθήκη μιας ελεύθερης ψυχής

Σε μήνυμά του, ο Εμανουέλ Μακρόν έγραψε: «Οι ταινίες της, η φωνή της, η λάμψη της, τα αρχικά της, τα πάθη και η γενναιοδωρία της για τα ζώα, το πρόσωπό της που έγινε η Μαριάν – η Μπριζίτ Μπαρντό ενσάρκωσε μια ζωή ελευθερίας. Η Γαλλία θρηνεί έναν θρύλο του αιώνα».

Η Μπριζίτ Μπαρντό αφήνει πίσω της μια σύνθετη αλλά αδιαμφισβήτητα εμβληματική κληρονομιά – εκείνη μιας γυναίκας που καθόρισε τον κινηματογράφο και αφιέρωσε τη ζωή της στην υπεράσπιση των ζώων.

Όταν η «μπεμπέ» του κινηματογράφου ερμήνευσε Σπανό

Ο Γιάννης Σπανός υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους συνθέτες της ελληνικής μουσικής, συνεργαζόμενος με κορυφαίους ερμηνευτές και αφήνοντας ανεξίτηλο αποτύπωμα στο ελληνικό τραγούδι.

Η επιρροή του ξεπέρασε τα ελληνικά σύνορα, καθώς τραγούδια του ερμήνευσε και η διάσημη Γαλλίδα σταρ, δίνοντας διεθνή διάσταση στο έργο του.

Οι μουσικές αναζητήσεις της Μπαρντό απέκτησαν νέο ενδιαφέρον όταν ήρθε σε επαφή με τη δημιουργία του Σπανού. Στη συνέχεια, ερμήνευσε τρία από τα τραγούδια του, επιβεβαιώνοντας τη διαχρονική γοητεία της μουσικής του.

Ο Σπανός είχε ιδιαίτερη αγάπη για τη γαλλική ποίηση, μελοποιώντας έργα των Σαρλ Κρο, Ρομπέρ Ντεσνό και Πιερ Σεγκέρ. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει το τραγούδι «Sidonie», το πρώτο που ηχογράφησε η Μπαρντό το 1962.

Η Γαλλίδα ηθοποιός και τραγουδίστρια ερμήνευσε το «Sidonie» στην ταινία «Vie Privée» πλάι στον Μαρτσέλο Μαστρογιάνι. Το τραγούδι γνώρισε μεγάλη επιτυχία, οδηγώντας τη Μπαρντό να ερμηνεύσει ακόμη τρία έργα του Σπανού και να ενισχύσει περαιτέρω τη διεθνή αναγνώριση του Έλληνα δημιουργού.

Μπριζίτ Μπαρντό: Η επίσκεψη στην Ελλάδα και οι αξέχαστες στιγμές

Η Μπριζίτ Μπαρντό, μία από τις μεγαλύτερες διεθνείς σταρ που σημάδεψαν τον 20ό αιώνα, επισκέφθηκε την Ελλάδα τον Αύγουστο του 1969, προκαλώντας φρενίτιδα θαυμασμού.

Στις 11 Αυγούστου 1969 έφτασε στην Αθήνα με πτήση της Air France, συνοδευόμενη από τον σύντροφό της και δύο Γαλλίδες φίλες. Προορισμός τους ήταν ο «Αστέρας» Βουλιαγμένης, όπου πέρασαν ολιγοήμερες διακοπές.

Τα περιοδικά της εποχής αφιέρωσαν εκτενή ρεπορτάζ στην άφιξή της και στην εντυπωσιακή εμφάνισή της με ροζ καρό μπικίνι και τεράστιο καπέλο, που προκάλεσε κυριολεκτικά «σεισμό» στην παραλία.

Λίγες ημέρες αργότερα αναχώρησε για σύντομη κρουαζιέρα στα ελληνικά νησιά με πολυτελές ιστιοφόρο, ενώ οι δημοσιογράφοι προσπαθούσαν να την απαθανατίσουν ακόμη και από τα κατάρτια των καϊκιών.

Σε μία από τις πιο χαρακτηριστικές φωτογραφίες της εποχής, η Μπαρντό διασκεδάζει στη θρυλική Λαγουδέρα της Ύδρας, παρέα με φίλους και γνωστό έλληνα δημοσιογράφο.

«Είμαστε δεμένοι ο ένας με τον άλλον με μια κοινή μοίρα. Αν χαθούμε, θα χαθούμε μαζί. Αν φτάσουμε στα ύψη, δεν θα το καταφέρουμε μέσω της σύγκρουσης, αλλά μέσω μιας κοινής προσπάθειας».

Αυτά τα λόγια ειπώθηκαν έναν αιώνα πριν από έναν γερμανό υπουργό Εξωτερικών, στην έδρα του βρετανικού υπουργείου Εξωτερικών, αμέσως μετά την υπογραφή ενός συμφώνου που επιδίωκε να εγγυηθεί την ειρήνη μεταξύ των ευρωπαϊκών εθνών και να αποτρέψει την κατρακύλα προς έναν νέο παγκόσμιο πόλεμο. Για τον Γκούσταβ Στρέζεμαν και τους υπόλοιπους υπουργούς Εξωτερικών που υπέγραψαν τις Συνθήκες του Λοκάρνο, εκείνη η στιγμή ελπίδας κράτησε λίγο. Μιάμιση δεκαετία αργότερα, μια νέα παγκόσμια σύγκρουση ξεσπούσε.

Ωστόσο, το όραμα που διατύπωσαν τότε ο Στρέζεμαν και οι άλλοι άντεξε στον χρόνο ως ένα θαρραλέο πείραμα προτεραιοποίησης της συνεργασίας έναντι της διαίρεσης. Στην τελετή απονομής του Νομπέλ Ειρήνης το 1926, ο νορβηγός ανθρωπιστής Φρίντγιοφ Νάνσεν περιέγραψε το «πνεύμα του Λοκάρνο» ως «τη σχεδόν πρωτοφανή προσπάθεια να στηριχθεί η πολιτική στην αρχή της αμοιβαίας φιλίας και εμπιστοσύνης».

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Γι’ αυτόν τον λόγο η βρετανική κυβέρνηση επέλεξε πρόσφατα να τιμήσει τα εκατό χρόνια του συμφώνου στο υπουργείο Εξωτερικών, με εκπροσώπους πολλών χωρών που συμμετείχαν στις αρχικές διαπραγματεύσεις να συγκεντρώνονται στους ίδιους ιστορικούς χώρους όπου υπογράφηκαν οι συνθήκες. Αλλά καθώς τιμούσαμε τα γεγονότα ενός αιώνα πριν, ήταν αδύνατο να αγνοήσουμε τις οξείες συγκρούσεις που στοιχειώνουν τον κόσμο μας σήμερα, τις ανθρωπιστικές κρίσεις που προκαλούν και τους ευρύτερους περιφερειακούς και παγκόσμιους κινδύνους που δημιουργούν για την ασφάλεια και τη σταθερότητα.

Και σε τόσο πολλές από αυτές τις περιπτώσεις, από τη Μέση Ανατολή και το Σουδάν μέχρι την Ουκρανία, γνωρίζουμε ότι θα χρειαστεί αυτό το ίδιο πνεύμα του Λοκάρνο – το πνεύμα των χωρών που συνεργάζονται ως εταίροι – για να ξεπεράσουμε τις κοινές μας προκλήσεις, αντί να επιτρέψουμε να μας διχάσουν και να μας νικήσουν.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Πρώτη στο μυαλό μας έρχεται η πρόκληση της δημιουργίας διαρκούς ειρήνης και ασφάλειας στη Μέση Ανατολή. Το ειρηνευτικό σχέδιο υπό την ηγεσία των Ηνωμένων Πολιτειών, που παρουσιάστηκε τον Σεπτέμβριο, ήρθε ύστερα από δύο χρόνια αδιανόητων δεινών για τον άμαχο πληθυσμό στη Γάζα και δύο χρόνια βασάνων για τους ισραηλινούς ομήρους και τις οικογένειές τους, μετά τις φρικτές τρομοκρατικές επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου 2023.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Το ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών τον Νοέμβριο, που εξέφρασε υποστήριξη προς το σχέδιο, έτυχε ευρείας στήριξης, συμπεριλαμβανομένων των αραβικών και μουσουλμανικών κρατών της περιοχής. Παρείχε την απαραίτητη εντολή των Ηνωμένων Εθνών ώστε να μπορέσει η Διεθνής Δύναμη Σταθεροποίησης να συμβάλει στην εφαρμογή του σχεδίου, να στηρίξει την κατάπαυση του πυρός και να αποτρέψει τη δημιουργία κενού που θα μπορούσε να εκμεταλλευτεί η Χαμάς.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Το ψήφισμα τόνισε επίσης τη σημασία για αυξημένη ανθρωπιστική βοήθεια, η οποία εξακολουθεί να είναι απεγνωσμένα απαραίτητη στη Γάζα. Οσο τα παιδιά πεινούν και οι νέες μητέρες δεν έχουν πρόσβαση σε στοιχειώδη φροντίδα, η πιο επείγουσα προτεραιότητα πρέπει να είναι το άνοιγμα όλων των διελεύσεων, η άρση των περιορισμών και η διοχέτευση άφθονης βοήθειας στη Γάζα.

Η εφαρμογή του πρέπει να σέβεται την παλαιστινιακή κυριαρχία και αυτοδιάθεση, να ενισχύει την ενότητα της Γάζας και της Δυτικής Οχθης και να ενδυναμώνει τους παλαιστινιακούς θεσμούς, ώστε μια αναμορφωμένη Παλαιστινιακή Αρχή να μπορέσει να ανακτήσει τη διακυβέρνηση της Γάζας. Αυτό είναι απαραίτητο για να διατηρηθεί η πορεία προς μια λύση δύο κρατών, που παραμένει ο μοναδικός δρόμος για μια δίκαιη και διαρκή ειρήνη, με Ισραηλινούς και Παλαιστινίους να ζουν με ασφάλεια πλάι πλάι.

Οι προκλήσεις του επόμενου σταδίου θα είναι ακόμη πιο δύσκολες από την επίτευξη της κατάπαυσης του πυρός. Γι’ αυτό είναι πιο σημαντικό από ποτέ να διατηρήσουμε τη διεθνή μας συνεργασία, να ανανεώσουμε τη συλλογική μας δέσμευση στην ειρήνη και να επιτρέψουμε στην εύθραυστη ελπίδα των τελευταίων μηνών να αναπτυχθεί.

Οι προκλήσεις που έχουμε μπροστά μας

Οπως ακριβώς η διεθνής συνεργασία και στήριξη εξασφάλισαν την κατάπαυση του πυρός στη Γάζα, χρειαζόμαστε την ίδια αποφασιστικότητα και δέσμευση για να τερματίσουμε τον βίαιο πόλεμο στο Σουδάν και να ανακουφίσουμε από τα τρομερά δεινά τον σουδανικό λαό. Πάνω από 30 εκατομμύρια άνθρωποι χρειάζονται βοήθεια για να σωθούν. Δώδεκα εκατομμύρια έχουν εκτοπιστεί. Ο λιμός εξαπλώνεται. Η χολέρα και άλλες ασθένειες μαίνονται.

Πρέπει επίσης να καταβάλουμε την ίδια συλλογική προσπάθεια για τον τερματισμό της ρωσικής επιθετικότητας κατά της Ουκρανίας. Σχεδόν τέσσερα χρόνια μετά την έναρξη της ευρείας κλίμακας ρωσικής εισβολής, είναι σαφές ότι οι πολεμικοί στόχοι του προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν έχουν αποτύχει. Αλλά ακόμη και έπειτα από ένα εκατομμύριο ρωσικές απώλειες, μια παραλυμένη οικονομία και το 40% των κρατικών δαπανών να διοχετεύεται στον πόλεμο, ο Πούτιν εξακολουθεί να αρνείται να επιδιώξει την ειρήνη.

Καθώς εργαζόμαστε για την ειρήνη στη Μέση Ανατολή, το Σουδάν και την Ουκρανία το 2026, δεν πρέπει να ξεχνούμε άλλες συγκρούσεις που διαρκούν υπερβολικά πολύ, από τη Μιανμάρ μέχρι το Σαχέλ, καθώς και τις φρικτές ανθρωπιστικές κρίσεις που έχουν προκαλέσει. Είναι πολύ εύκολο να αποστρέψουμε το βλέμμα από συγκρούσεις χωρίς απλή λύση ή κρίσεις χωρίς άμεση αποκατάσταση, αλλά το πνεύμα της διεθνούς συνεργασίας απαιτεί από εμάς να εργαστούμε μαζί για να βρούμε απαντήσεις και να προσφέρουμε ελπίδα.

Ενα πράγμα είναι βέβαιο: η επιστροφή στον απομονωτισμό δεν θα βοηθήσει καμία χώρα, πόσω μάλλον τον κόσμο συνολικά, να αντιμετωπίσει αυτές τις προκλήσεις. Μόνο μέσω της διεθνούς συνεργασίας και της δύναμης της κοινής δράσης θα μπορέσουμε να επιτύχουμε.

Το γνωρίζατε ότι έχει δοθεί παράταση ισχύος των παλαιών δελτίων αστυνομικής ταυτότητας με υπουργική απόφαση που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β’ 5441/30.09.2024; Η απόφαση αφορά τη χρήση των παλαιών ταυτοτήτων για διαδικασίες εξ αποστάσεως ταυτοποίησης φυσικών προσώπων.

Η ρύθμιση τροποποιεί την υπουργική απόφαση 27499 ΕΞ 2021 «Πρότυπα και απαιτήσεις για τη μέθοδο εξ αποστάσεως ταυτοποίησης φυσικών προσώπων, με σκοπό την έκδοση πιστοποιητικού υπηρεσίας εμπιστοσύνης». Όπως αναφέρεται, η παράταση κρίθηκε αναγκαία λόγω των καθυστερήσεων που έχουν σημειωθεί στην έκδοση των νέων δελτίων ταυτότητας.

Παράταση έως το 2027

Με βάση την απόφαση, οι παλαιές αστυνομικές ταυτότητες, στις οποίες το ονοματεπώνυμο αναγράφεται και με λατινικούς χαρακτήρες, παραμένουν κατάλληλες για εξ αποστάσεως ταυτοποίηση έως τις 25 Σεπτεμβρίου 2027. Η ισχύς αυτή αφορά τη διαδικασία ταυτοποίησης που απαιτείται για την έκδοση πιστοποιητικών υπηρεσιών εμπιστοσύνης.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Στην ίδια κατηγορία εγγράφων που θεωρούνται αποδεκτά περιλαμβάνονται και τα δελτία ταυτότητας στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας, καθώς και οι άδειες διαμονής πολιτών τρίτων χωρών που έχουν εκδοθεί και παραμένουν σε ισχύ σύμφωνα με τον ν. 4251/2014 και το π.δ. 106/2007.

Νομικό πλαίσιο και αιτιολόγηση

Η απόφαση στηρίζεται, μεταξύ άλλων, στον Κανονισμό (ΕΕ) 910/2014 για την ηλεκτρονική ταυτοποίηση και στις διατάξεις του ν. 4727/2020 περί Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Όπως σημειώνεται, η τροποποίηση δεν επιφέρει καμία δαπάνη στον κρατικό προϋπολογισμό.

Η ανάγκη για την παράταση προέκυψε, σύμφωνα με το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, λόγω των σημαντικών καθυστερήσεων στην υλοποίηση της διαδικασίας έκδοσης των νέων ταυτοτήτων με προηγμένα χαρακτηριστικά ασφαλείας.

Η απόφαση τίθεται σε ισχύ από τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Καθώς οι υποψήφιοι διεκδικούν την προεδρία της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ, θα πρέπει να ακολουθήσουν τη συμβουλή του θρύλου του χόκεϊ Γουέιν Γκρέτσκι να «κάνουν πατινάζ προς το σημείο που πηγαίνει το πουκ (σ.σ.: ο δίσκος με τον οποίο παίζεται το χόκεϊ), όχι προς το σημείο που (αυτό) βρισκόταν». Με πολλά οικονομικά πουκ να είναι στο παιχνίδι – από τον άκαμπτο πληθωρισμό, τα αυξανόμενα ελλείμματα και μια άνθηση των επενδύσεων στην Τεχνητή Νοημοσύνη έως την πιθανή οικονομική ευθραυστότητα και τις ανησυχίες για την παγκόσμια πρωτοκαθεδρία του δολαρίου – ένα μεγάλο ερώτημα για την παγκόσμια οικονομία είναι εάν θα επιτραπεί στη Fed να κάνει αυτό που χρειάζεται. Θα διατηρήσει αρκετή αυτονομία και αξιοπιστία για να προωθήσει σταθερές τιμές, μέγιστη απασχόληση και χρηματοπιστωτική σταθερότητα όταν η πολιτική, το αυξανόμενο χρέος και η ευφορία της αγοράς θα μπορούσαν να οδεύουν προς την αντίθετη κατεύθυνση;

Το Κογκρέσο σχεδίασε τη Fed για να λαμβάνει εξειδικευμένες αποφάσεις προς το δημόσιο συμφέρον, απαλλαγμένη από πολιτικές επιρροές και πιέσεις. Αλλά η δεύτερη κυβέρνηση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ έχει κάτι άλλο κατά νου. Κάποιοι μπορεί να πουν ότι «δεν χρειάζεται να ανησυχείτε», ότι το Ανώτατο Δικαστήριο θα προστατεύσει την ανεξαρτησία της Fed βρίσκοντας έναν τρόπο να τη διαχωρίσει από άλλες υπηρεσίες για τις οποίες ο πρόεδρος έχει διεκδικήσει το δικαίωμα να απομακρύνει βασικούς αξιωματούχους κατά βούληση. Ανεξάρτητα από την έκβαση της δικαστικής διαμάχης σχετικά με την προσπάθεια απομάκρυνσης του μέλους του Διοικητικού Συμβουλίου της Fed, Λίζα Κουκ, η ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας έχει ήδη επηρεαστεί σημαντικά.

Για παράδειγμα, ο Τραμπ έχει ισχυριστεί ότι όλες οι ερμηνείες του νόμου και η αναθεώρηση των δαπανών των υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένης της Fed, εμπίπτουν στην αρμοδιότητα του Λευκού Οίκου και του υπουργείου Δικαιοσύνης. Η κυβέρνηση έχει επίσης αναλάβει τον έλεγχο όλης της εποπτικής πολιτικής της Fed, συμπεριλαμβανομένης της εποπτείας του τραπεζικού κεφαλαίου και της μόχλευσης. Ο Λευκός Οίκος μπορεί να ισχυριστεί ότι ο έλεγχός του δεν ισχύει για την άσκηση της νομισματικής πολιτικής του ιδρύματος, αλλά αυτή είναι μια διάκριση χωρίς μεγάλη διαφορά.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Επιπλέον, σε μια ασυνήθιστη τροπή, ο πρόεδρος του Συμβουλίου Οικονομικών Ειδικών του Λευκού Οίκου, Στίβεν Μίραν, τοποθετήθηκε στο Διοικητικό Συμβούλιο της Fed όσο βρισκόταν απλώς σε άδεια από την ομάδα του προέδρου. Ο Τραμπ και τα ανώτερα στελέχη του ήδη ζητούν δημοσίως και σε τακτικά χρονικά διαστήματα χαμηλότερα επιτόκια. Οταν ο επόμενος πρόεδρος της Fed αναλάβει καθήκοντα τον Μάιο, η πλειοψηφία του Διοικητικού Συμβουλίου θα έχει διοριστεί από τον Τραμπ. Ταυτόχρονα, το υπουργείο Δικαιοσύνης έχει λάβει τη θέση ότι οι πρόεδροι των περιφερειακών αποθεματικών τραπεζών, οι οποίοι συμμετέχουν μαζί με τους επτά διοικητές της Fed στην Ομοσπονδιακή Επιτροπή Ανοικτής Αγοράς (που αποφασίζει για τα επιτόκια), υπηρετούν κατά την κρίση του Διοικητικού Συμβουλίου της Fed και επομένως μπορούν να απομακρυνθούν ανά πάσα στιγμή.

Αυτή η διάβρωση της αυτονομίας της Fed συγκρούεται με ασταθή πληθωρισμό, υψηλότερους δασμούς εισαγωγών και επιδεινούμενες δημοσιονομικές προοπτικές. Ο ετήσιος πληθωρισμός, όπως μετράται από τις βασικές προσωπικές καταναλωτικές δαπάνες (εξαιρουμένων των τροφίμων και της ενέργειας), παρέμεινε στο 2,9% έως τον Αύγουστο του 2025, και οι δασμοί του Τραμπ σε αγαθά – οι οποίοι αύξησαν τον συνολικό πραγματικό δασμολογικό συντελεστή φέτος από έναν μέσο όρο 2,4% σε 18% – έχουν ασκήσει πρόσθετη ανοδική πίεση στις τιμές.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Ταυτόχρονα υπάρχουν πολλά γεωπολιτικά παζλ. Οι ΗΠΑ κάνουν ένα βήμα πίσω έπειτα από οκτώ δεκαετίες παροχής βασικών παγκόσμιων δημόσιων αγαθών μέσω της μεταπολεμικής διεθνούς τάξης. Αν και η δεύτερη κυβέρνηση Τραμπ δεν προκάλεσε τα ρήγματα σε αυτό το σύστημα, επιταχύνει τη διαδικασία αποσύνθεσης αμφισβητώντας τις παραδοσιακές οικονομικές συμμαχίες και σχέσεις.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Η Αμερική παραμένει ο μεγαλύτερος παίκτης στον οικονομικό στίβο, αλλά ο ρόλος της στο παγκόσμιο σύστημα αλλάζει γρήγορα. Σε αυτό το πλαίσιο, ο συνδυασμός δασμολογικών πολέμων, μη βιώσιμων δημοσιονομικών ελλειμμάτων των ΗΠΑ, προκλήσεων για τις διεθνείς συμμαχίες και μειωμένης ανεξαρτησίας της Fed θέτει μακροπρόθεσμους κινδύνους για το δολάριο και το χρηματοπιστωτικό σύστημα. Η παγκόσμια κυριαρχία του δολαρίου εξαρτάται από την εμπιστοσύνη, τις βαθιές και ρευστές κεφαλαιαγορές και ένα ασφαλές περιουσιακό στοιχείο (τους τίτλους δημοσίου χρέους των ΗΠΑ), όχι από διάφορες συνθήκες. Αυτή η εμπιστοσύνη πηγάζει από τους θεσμούς των ΗΠΑ, το κράτος δικαίου και τις καλά εποπτευόμενες κεφαλαιαγορές, καθώς και από την αξιοπιστία της Fed στην προώθηση της σταθερότητας των τιμών και της αγοράς. Η σταθερότητα, με τη σειρά της, εξαρτάται από την εμπιστοσύνη μιας ευρείας ποικιλίας συμμετεχόντων.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Η εμπιστοσύνη στο παγκόσμιο σύστημα δολαρίου βασίζεται επίσης στην προθυμία της Fed να παρέχει ρευστότητα με τεχνοκρατικούς, μη πολιτικούς όρους. Οι διεθνείς γραμμές ανταλλαγής δολαρίων και οι σχετικές διευκολύνσεις, που δημιουργήθηκαν για πρώτη φορά το 1962, ήταν απαραίτητες για τον μετριασμό της αστάθειας σε περιόδους παγκόσμιας πίεσης. Η προσέγγιση της κυβέρνησης Τραμπ στις παγκόσμιες συμμαχίες και τους δασμούς, ωστόσο, έχει δημιουργήσει αβεβαιότητα σχετικά με την προθυμία της να στηρίξει την παγκόσμια ρευστότητα σε δολάρια, όταν αυτό χρειάζεται.

Οι συμμετέχοντες στην αγορά και οι κεντρικοί τραπεζίτες εκτός των ΗΠΑ έχουν αρχίσει να αναρωτιούνται εάν οι γραμμές ανταλλαγής (swap) θα είναι τόσο αξιόπιστες ή απολιτικές όσο στο παρελθόν. Οταν ο Λευκός Οίκος εξέδωσε ανακοινώσεις που συνέδεαν την υποστήριξη σε δολάρια από το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ προς στην Αργεντινή με το αποτέλεσμα των προεδρικών εκλογών της χώρας, οι επενδυτές και οι κεντρικοί τραπεζίτες το πρόσεξαν. Οσο περισσότερο οι αγορές αντιλαμβάνονται ότι η διαθεσιμότητα ή το εύρος των υποστηρικτικών μέτρων σε δολάρια εξαρτάται από την πολιτική ευθυγράμμιση και όχι από τις μακροοικονομικές ανάγκες, τόσο περισσότερο θα τιμολογούν ένα ασφάλιστρο κινδύνου στο ίδιο το δολάριο.

Η ανεξαρτησία της Fed δεν είναι μια δυαδική μεταβλητή. Το Ανώτατο Δικαστήριο (στο οποίο έχει φτάσει η προσπάθεια εκδίωξης της Κουκ) μπορεί ακόμη να διαμορφώσει μια λογική για να διαχωρίσει τη Fed από άλλες υπηρεσίες, διατηρώντας έτσι έναν νομικό ορισμό της ανεξαρτησίας της νομισματικής πολιτικής. Ουσιαστικά, όμως, η ανεξαρτησία της Fed έχει ήδη διαβρωθεί από την εποπτεία του Λευκού Οίκου και την πολιτικοποίηση από τον Τραμπ των αποφάσεων για τα επιτόκια. Θυμηθείτε τη δεκαετία του 1970, όταν ο Ρίτσαρντ Νίξον πίεσε τον πρόεδρο της Fed να διατηρήσει τα επιτόκια χαμηλά. Οι συνέπειες για τον πληθωρισμό και την οικονομία δεν ήταν ακριβώς ιδανικές.

Τον επόμενο χρόνο, με την ικανότητα της Fed να κινείται ανεξάρτητα να έχει ήδη μειωθεί, το ερώτημα είναι αν θα επιτραπεί στη Fed να ελιχθεί όταν το απαιτεί το παιχνίδι. Για χάρη της παγκόσμιας οικονομίας, θα πρέπει όλοι να ελπίζουμε ότι ο επόμενος πρόεδρός της θα έχει ακόμα αρκετό χώρο κινήσεων – και αποφασιστικότητα – για να κατευθυνθεί προς τα εκεί που πάει το πουκ.

Η γοητεία των κρυπτονομισμάτων δεν δείχνει σημάδια εξασθένησης. Με την ψήφιση του νόμου για τα επονομαζόμενα σταθερά κρυπτονομίσματα (stablecoins) – του Guiding and Establishing National Innovation for US Stablecoins (GENIUS) – τον Ιούλιο του 2025, οι νομοθέτες των ΗΠΑ έδειξαν ότι τα κρυπτονομίσματα ήρθαν για να μείνουν. Αλλά ένα άβολο ζήτημα παραμένει άλυτο: είναι τα κρυπτονομίσματα μια γνήσια καινοτομία ικανή να υπηρετήσει το κοινό καλό ή μια κερδοσκοπική απειλή για την οικονομική και κοινωνική σταθερότητα;

Φυσικά, δεν είναι όλα τα κρυπτονομίσματα ίδια. Τα μη υποστηριζόμενα, όπως το bitcoin ή το ethereum, δεν έχουν υποκείμενα περιουσιακά στοιχεία και αντλούν την αξία τους αποκλειστικά από την πεποίθηση των ανθρώπων ότι έχουν. Αλλά τα υποστηριζόμενα κρυπτονομίσματα, συμπεριλαμβανομένων των stablecoins, προσπαθούν να σταθεροποιήσουν την αξία τους μέσω της κατοχής πραγματικών περιουσιακών στοιχείων, όπως δολάρια ή κρατικά ομόλογα.

Παρ’ όλα αυτά, τα ίδια δύο ερωτήματα ισχύουν και για τις δύο κατηγορίες: είναι βιώσιμα; Και, αν ναι, ωφελούν την κοινωνία; Αν είναι νωρίς για να είμαστε βέβαιοι σχετικά με την απάντηση στο πρώτο ερώτημα, το δεύτερο ερώτημα πρέπει να απαντηθεί με ένα ηχηρό «όχι». Η καινοτομία στα κρυπτονομίσματα αναμφίβολα έχει ορισμένα πολύτιμα χαρακτηριστικά – συμπεριλαμβανομένων εφαρμογών που βασίζονται σε blockchain, έξυπνων συμβολαίων και αποκεντρωμένης χρηματοδότησης –, αλλά ο πολλαπλασιασμός των ιδιωτικών ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων έχει επίσης διευρύνει το χάσμα μεταξύ ιδιωτικών και κοινωνικών συμφερόντων.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')}) Μια καθαρή φούσκα

Το bitcoin είναι το αρχέτυπο ενός μη υποστηριζόμενου κρυπτονομίσματος χωρίς εγγενή αξία. Η αποτίμησή του αντιπροσωπεύει αυτό που οι οικονομολόγοι αποκαλούν καθαρή φούσκα: θα καταρρεύσει αν εξατμιστεί η εμπιστοσύνη. Αλλά δεν σκάνε όλες οι φούσκες αμέσως. Ο χρυσός τυγχάνει διαπραγμάτευσης εδώ και χιλιετίες σε τιμές πολύ πάνω από τη «θεμελιώδη» αξία του. Ωστόσο, η Ιστορία προσφέρει πολλά παραδείγματα φούσκας που κατέληξαν σε καταστροφή.

Θα μπορούσε το bitcoin να γίνει ο νέος χρυσός; Πιθανώς. Αλλά η αξία του θα μπορούσε επίσης να μειωθεί στο μηδέν. Πολύ λίγα από τα εκατοντάδες χιλιάδες κρυπτονομίσματα που έχουν αναδυθεί θα επιβιώσουν. Θα ήταν τρέλα για τις εποπτευόμενες τράπεζες ή τις ασφαλιστικές εταιρείες (των οποίων οι ζημιές συχνά βαρύνουν τους φορολογουμένους) να κερδοσκοπούν σε μεγάλο βαθμό σε τέτοια περιουσιακά στοιχεία χωρίς αυστηρές κεφαλαιακές απαιτήσεις.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Οι κοινωνικές ζημιές που προκύπτουν από τα μη υποστηριζόμενα κρυπτονομίσματα είναι πιο ξεκάθαρες. Σε αντίθεση με την παραγωγική ανάληψη κινδύνων – όπως η έρευνα για εμβόλια ή νέες τεχνολογίες –, η κερδοσκοπία σε ψηφιακά tokens δημιουργεί μικρό δημόσιο όφελος και προκαλεί ποικιλία ζημιών.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Ενα άλλο πρόβλημα είναι το έγκλημα. Το bitcoin και παρόμοια περιουσιακά στοιχεία είναι διαβόητα για τη διευκόλυνση της φοροδιαφυγής, του ξεπλύματος χρήματος και της παράνομης χρηματοδότησης.

Τα σταθερά κρυπτονομίσματα (stablecoins) σχεδιάστηκαν ως απάντηση στην αστάθεια των άλλων κρυπτονομισμάτων. Συνδέοντας την αξία τους με το δολάριο ή άλλα ασφαλή περιουσιακά στοιχεία, υπόσχονται τα καλύτερα και των δύο κόσμων: την αποτελεσματικότητα των ψηφιακών tokens και τη σταθερότητα του παραδοσιακού χρήματος. Με την πρώτη ματιά, αυτό φαίνεται σαν πρόοδος. Αλλά η οικονομική ιστορία είναι γεμάτη από υποτιθέμενες ασφαλείς καινοτομίες – αμοιβαία κεφάλαια χρηματαγοράς, δομημένους τίτλους, παράγωγα στεγαστικών δανείων – που φύτεψαν τους σπόρους των μεταγενέστερων κρίσεων.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Τα σταθερά κρυπτονομίσματα μπορεί να κάνουν το ίδιο. Οι υποστηρικτές αντιτείνουν ότι τα σταθερά κρυπτονομίσματα υποστηρίζονται πλήρως από μετρητά, τραπεζικές καταθέσεις, έντοκα γραμμάτια ή αμοιβαία κεφάλαια χρηματαγοράς και ότι αυτά τα αποθεματικά ελέγχονται τακτικά. Ωστόσο, πρόσφατα επεισόδια θέτουν υπό αμφισβήτηση τέτοιες διαβεβαιώσεις. Το tether, το μεγαλύτερο σταθερό κρυπτονόμισμα, τιμωρήθηκε με πρόστιμο για ψευδή παρουσίαση των αποθεματικών του και δεν έχει υποβληθεί ποτέ σε πλήρη ανεξάρτητο έλεγχο.

Τέλος, το μοντέλο «στενού τραπεζικού συστήματος» των stablecoins – που κατέχει μόνο ασφαλή περιουσιακά στοιχεία όπως τα ομόλογα του Δημοσίου – έχει συστημικές επιπτώσεις. Εάν οι καταθέσεις μεταναστεύσουν από τις τράπεζες στα stablecoins, ποιος θα παρέχει δάνεια σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά;

Τούτων λεχθέντων, τα σταθερά κρυπτονομίσματα αποκαλύπτουν μια θεμιτή ζήτηση για πληρωμές που είναι ταχύτερες, φθηνότερες και προγραμματιζόμενες (που σημαίνει ότι μπορούν να εκτελούνται αυτόματα όταν πληρούνται οι συμβατικοί όροι). Ο ανταγωνισμός για την κάλυψη αυτής της ζήτησης φέρνει αντιμέτωπες τρεις μορφές ψηφιακού χρήματος: αποκεντρωμένα κρυπτονομίσματα, ιδιωτικά χρηματοδοτούμενα νομίσματα που εκδίδονται από εταιρείες, όπως το libra του Facebook, και κρατικά υποστηριζόμενες ψηφιακές εκδόσεις εθνικού χρήματος, οι οποίες μπορεί να λάβουν τη μορφή συμπράξεων δημόσιου – ιδιωτικού τομέα (Pix της Βραζιλίας, Unified Payments Interface της Ινδίας) ή ψηφιακού νομίσματος κεντρικής τράπεζας.

Δυστυχώς, εάν ψηφιστεί ο Νόμος για τη Σαφήνεια της Αγοράς Ψηφιακών Περιουσιακών Στοιχείων των ΗΠΑ, οι ΗΠΑ θα έχουν βάλει χειροπέδες στην κεντρική τράπεζα και θα την εμποδίσουν να ανταγωνιστεί το ιδιωτικά παρεχόμενο χρήμα. Αυτό είναι ατυχές επειδή οι κεντρικές τράπεζες έχουν ορισμένα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα. Ορίζουν το νόμιμο χρήμα, μπορούν να επιβάλουν τη συμμετοχή τραπεζών και φορέων fintech (όπως στη Βραζιλία ή την Κίνα) και διασφαλίζουν την καθολική πρόσβαση. Πάνω απ’ όλα, ενσαρκώνουν την εμπιστοσύνη που χρειάζονται απεγνωσμένα τα χρηματοπιστωτικά μας ιδρύματα.

Ενώ ο σχεδιασμός κρατικά υποστηριζόμενων ψηφιακών εκδόσεων εθνικού χρήματος εγείρει πολλά σύνθετα ερωτήματα, μερικές βασικές αρχές είναι εύκολα αναγνωρίσιμες.

Πρώτον, πρέπει να προσφέρουν συμπεριληπτικές, φιλικές προς τον χρήστη και πολύ χαμηλού κόστους συναλλαγές για νοικοκυριά, εταιρείες και κυβερνητικές οντότητες.

Δεύτερον, πρέπει να ενθαρρύνουν την καινοτομία στον ιδιωτικό τομέα ανοίγοντας διεπαφές προγραμματισμού εφαρμογών (API), στις οποίες μπορούν να βασιστούν τρίτοι προγραμματιστές.

Τρίτον, πρέπει να διασφαλίσουν συνέχεια στους ισχύοντες νόμους σχετικά με το απόρρητο των τραπεζικών λογαριασμών.

Τέταρτον, πρέπει να αποφύγουν την αποδιαμεσολάβηση, επειδή το κράτος έχει πολύ περιορισμένη αρμοδιότητα να δανείζει σε μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις ή να παρέχει σειρά χρηματοοικονομικών υπηρεσιών.

Τέλος, μια προσεκτική προσέγγιση θα περιόριζε τις ατομικές συμμετοχές και θα τις αντιμετώπιζε ως ασφαλισμένες τραπεζικές καταθέσεις.

Η δημόσια εποπτεία, η προληπτική ρύθμιση και η σαφής λογοδοσία είναι απαραίτητες. Η καινοτομία θα πρέπει να ενισχύει τα οικονομικά θεμελιώδη μεγέθη, όχι να τα διαβρώνει. Τα κερδοσκοπικά μη υποστηριζόμενα tokens και τα stablecoins πρέπει να ελεγχθούν πριν απειλήσουν τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα και γίνουν μέρος του σκιώδους τραπεζικού τομέα.

Το μέλλον του χρήματος πρέπει να διαμορφωθεί από τον ανταγωνισμό μεταξύ ιδιωτικής εφευρετικότητας και δημόσιου σκοπού, όχι από την αναζήτηση προσόδων και τις επικίνδυνες κερδοσκοπικές φούσκες. Αν θυμόμαστε ότι τα χρηματοοικονομικά πρέπει να υπηρετούν την κοινωνία και όχι το αντίστροφο, η ψηφιακή εποχή του χρήματος μπορεί ακόμη να αποτελέσει πηγή προόδου και όχι κίνδυνο.

Ολοκληρώθηκε το βράδυ του Σαββάτου η δύσκολη επιχείρηση ανάσυρσης των τεσσάρων ορειβατών που έχασαν τη ζωή τους στα Βαρδούσια Όρη. Οι σοροί μεταφέρθηκαν στο Γενικό Νοσοκομείο Άμφισσας, ενώ σήμερα αναμένεται η διακομιδή τους στην Ιατροδικαστική Υπηρεσία Αθηνών.

Η νεκροψία – νεκροτομή αναμένεται να διενεργηθεί τη Δευτέρα, προκειμένου να διαπιστωθούν τα ακριβή αίτια του θανάτου. Όπως έγινε γνωστό, ο θάνατός τους προήλθε από ασφυξία και όχι από τραυματισμούς, γεγονός που δείχνει ότι οι ορειβάτες —ο Γιώργος Δ., ο Κωνσταντίνος Π., ο Θανάσης Κ. και η Δώρα Κ.— θάφτηκαν στο χιόνι και δεν έπεσαν από ύψωμα στο δύσβατο μονοπάτι των Βαρδουσίων στη Φωκίδα.

Η τραγωδία στα Βαρδούσια θεωρείται μία από τις σοβαρότερες ορειβατικές των τελευταίων δεκαετιών. Το βουνό είναι ιδιαίτερα επικίνδυνο τον χειμώνα, όχι τόσο λόγω υψομέτρου, αλλά εξαιτίας της μορφολογίας του εδάφους, των κάθετων πλαγιών και του ασταθούς χιονιού, που δεν αφήνουν περιθώρια λάθους ακόμη και σε έμπειρους αναρριχητές.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')}) Τα σενάρια που εξετάζουν οι Αρχές

Το υψόμετρο, το έντονο ανάγλυφο και οι αντίξοες καιρικές συνθήκες φαίνεται να συνέβαλαν καθοριστικά στην τραγωδία.

Οι Αρχές διερευνούν τρία σενάρια. Πρώτον, οι τέσσερις φίλοι ίσως αποπροσανατολίστηκαν και κινήθηκαν εκτός πορείας προς την κορυφή. Δεύτερον, ενδέχεται να μην έλαβαν τις απαραίτητες προφυλάξεις πριν την ανάβαση. Τρίτον, οι καιρικές συνθήκες μπορεί να άλλαξαν αιφνίδια, προκαλώντας αποκόλληση φρέσκου χιονιού που δημιούργησε τη φονική χιονοστιβάδα.

«Αυτή λοιπόν όταν πατήσεις πάνω ξεκολλάει από το προηγούμενο γιατί δεν έχει αποκτήσει συνοχή. Δεν ήταν και πολύ το χιόνι, ήταν όμως πακτωμένο, έφυγε όλο αυτό και αυτοί όπως γλιστρήσανε και καταλήξαν κάπου, όλη αυτή η πλάκα έπεσε πάνω τους», εξήγησε ο ορειβάτης Παύλος Τσιάντος.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

«Το σημείο που εντοπίσαμε τις σορούς ήταν πολύ δύσβατο και οι καιρικές συνθήκες εξαιρετικά δύσκολες. Πρέπει να ξεκόλλησε μεγάλο κομμάτι χιόνι από τα πόδια τους και τους πήρε η χιονοστιβάδα, γιατί βρέθηκαν πολύ κοντά ο ένας με τον άλλον, παρασύρθηκαν για αρκετά μέτρα, πιθανότατα ζωντανοί, εγκλωβίστηκαν και ήταν χωμένοι στο χιόνι. Δεν αποκλείεται ο θάνατός τους να ήτανε ασφυκτικός», δήλωσε διασώστης της ΕΜΑΚ που συμμετείχε στην επιχείρηση.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Ο φίλος που δεν πήγε και ειδοποίησε τις Αρχές

Σύμφωνα με πληροφορίες, στην ομάδα θα συμμετείχε και ένα πέμπτο άτομο, το οποίο τελικά δεν ακολούθησε τη διαδρομή. Ήταν εκείνος που ειδοποίησε τις Αρχές για την εξαφάνιση και αναζητούσε για ώρες τα ίχνη των φίλων του στο βουνό.

«Δεν φαντάστηκα ότι θα πάνε για Κόρακα, γιατί είχα δει ότι είναι φουλ χιονισμένο. Πήγαν σε λάθος σημείο, αρχικά δεν πήγαν από το μονοπάτι… μπορεί να χαθήκανε γιατί ήταν όλα άσπρα και να χάσανε το μονοπάτι», είπε φίλος των ορειβατών.

Στην επιχείρηση συμμετείχαν 30 πυροσβέστες και τέσσερις ορειβατικές ομάδες της ΕΜΑΚ, ενώ drone σάρωνε από αέρος την περιοχή. Το απόγευμα της Παρασκευής επιβεβαιώθηκαν τα δυσάρεστα νέα για τις οικογένειες των αγνοουμένων.

Το 2026 σε λίγο θα είναι εδώ! Ο νέος χρόνος προχωράει, έρχεται, πλησιάζει… επικίνδυνα. Είμαστε πανέτοιμοι να τον υποδεχθούμε με χιλιάδες πυροτεχνήματα, αστραφτερά χαμόγελα, αισιοδοξία, πίστη για κάτι καλύτερο και 2026 ολόχρυσες ευχές. Παραδοσιακά με την είσοδο του καινούργιου χρόνου οι άνθρωποι συνήθιζαν να ανοίγουν σαμπάνιες όταν εκείνος… χτυπούσε δυνατά το κουδούνι της πόρτας, στολισμένης με αστραφτερές γιρλάντες και κόκκινους βελούδινους φιόγκους. Τον καμπανίτη συνήθως «αναλαμβάνουν» να τον ανοίξουν οι άνδρες του σπιτιού. Σαμπάνιες ακριβές ή οικονομικές ανάλογα με το πορτοφόλι ή τη διάθεση του καθενός. Σαμπάνιες γαλλικές (κυρίως), κάποιες από τις οποίες είναι συνδεδεμένες με εμβληματικούς οίκους, το σινεμά, τους ανθρώπους της μόδας.

Η σαμπάνια που «υπέγραψε» ο μυθικός Καρλ Λάγκερφελντ αλλά και η σαμπάνια που είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τον πράκτορα 007. Champagne Bollinger λοιπόν. The Champagne of James Bond. Χρυσός ο «τίτλος», μαύρο το μπουκάλι όπως το μαύρο, υπέρκομψο tuxedo του λαοφιλούς πράκτορα με την υπογραφή Brioni ή Tom Ford. Πόσα, αλήθεια, μπουκάλια σαμπάνιας είχαν ανοιχτεί στη διάρκεια των γυρισμάτων του αγαπημένου πράκτορα της Αυτού Μεγαλειότητος; Πάμπολλα, είναι η αλήθεια, ο υπερπράκτωρ άνοιγε (ή του άνοιγαν) σαμπάνιες στο casino, στα parties, στο χειροποίητο deck ενός υπερπολυτελούς yacht, σε ένα σαλέ στις Ελβετικές Αλπεις ή στους πανέμορφους Δολομίτες. Ο πράκτωρ 007 παρήγγελλε οπωσδήποτε σαμπάνια πριν ή και μετά τις… καυτές ερωτικές περιπτύξεις με θεαματικά ωραίες γυναίκες, όπως η Ούρσουλα Αντρες, η Τζέιν Σέιμουρ, η Μπάρμπαρα Μπαχ, η Σοφί Μαρσό, η Χάλε Μπέρι, η ταλαντούχα γαλλικής καταγωγής Λεά Σεϊντού και η κούκλα Ανα ντε Αρμας. Ο πράκτωρ 007 άφησε εποχή στις επίσημες εμφανίσεις του, φορώντας τα πλέον καλοραμμένα tuxedos όλων των εποχών. Μαύρα, κλασικά, sur mesure ή λευκά σακάκια με μαύρο παντελόνι και μαύρο παπιγιόν. Ο τελευταίος και πλέον επιτυχημένος (ερμηνευτικά) μετά τον Σον Κόνερι ηθοποιός στον ρόλο του James Bond, Ντάνιελ Κρεγκ, ήταν αυτός ο οποίος επέλεξε να φορέσει το πιο «τολμηρό» σακάκι σε επίσημη εκδήλωση. Ενα σακάκι από βελούδο σε φούξια χρώμα. Ιδιαίτερα τη φετινή σεζόν τα βελούδινα υφάσματα δημιουργούν πολλά σμόκιν, άκρως εντυπωσιακά. Το βελούδινο ύφασμα είναι δημοφιλές για άντρες και γυναίκες. Κανένας όμως δεν φόρεσε ωραιότερα το tuxedo από τον Πιρς Μπρόσναν (ο ηθοποιός που έπαιξε τον James Bond πριν από τον Κρεγκ). Παίρνοντας έμπνευση από τις ταινίες James Bond. Επίσημα κοστούμια αλλά και φορέματα μακριά και κοντά. Ενα ύφασμα πολυτελές, κομψό, χωρίς να «φωνάζει». Το στυλ baroque επανήλθε θριαμβευτικά. Βελούδο, ακριβά ρολόγια και μυθικά κοσμήματα. Κυρίως ρουμπίνια. Happy New Year!

Η επιλογή της Μικρής Βενετίας στην πλατεία Ολυμπίου στο Κουκάκι για αυτή τη συνάντηση με τον σκηνοθέτη Γιάννη Σμαραγδή δεν έγινε τυχαία. Οταν πριν από μερικά χρόνια είχαμε πάει εκεί για πρώτη φορά μαζί, η υπεύθυνη του εστιατορίου και φίλη μου Βενετία Αυγερινού μάς πλησίασε και μας είπε ότι ο επιστήθιος φίλος και σε δύο ταινίες συνεργάτης του σκηνοθέτη («Καβάφης», «El Greco»), ο μουσικοσυνθέτης Βαγγέλης Παπαθανασίου, πήγαινε συχνά σε αυτό το εστιατόριο τα μεσημέρια και έτρωγε – συνήθως μόνος του. Ο Σμαραγδής, που όχι απλώς αγαπάει αλλά λατρεύει τον Βαγγέλη Παπαθανασίου, είχε συγκινηθεί πολύ, γι’ αυτό και εκείνος μου ζήτησε να ξαναπάμε σε αυτό το εστιατόριο (του είχε αρέσει επίσης και η κουζίνα της Φλωρεντίας, γιατί, όσο παράξενο και αν φανεί, έτσι λέγεται η σεφ της Βενετίας στη Μικρή Βενετία).

Ο Παπαθανασίου λοιπόν ήταν η αφετηρία και αυτής της κουβέντας. «Ξέρεις, από τον Βαγγέλη Παπαθανασίου έμαθα κάτι πάρα πολύ σημαντικό», είπε ο Σμαραγδής. «Εμαθα ότι ο ελληνικός πολιτισμός, ο οποίος στους καιρούς μας έχει δυστυχώς απαξιωθεί σε αποτρόπαιο σημείο από τους διοικούντες, δεν είναι χρήσιμος μόνο για τους Ελληνες αλλά για τον πλανήτη ολόκληρο. Ο Μίκης Θεοδωράκης, που βεβαίως ήταν Κρητικός, είχε τη Θεωρία των Σφαιρών, έλεγε δηλαδή ότι το Σύμπαν είναι μουσική. Και το έλεγε ως ένας γήινος καλλιτέχνης που τα βλέπει αυτά. Ο Βαγγέλης Παπαθανασίου έλεγε ακριβώς το ίδιο, αλλά ήταν σαν να βρίσκεται ήδη μέσα στο κέντρο του Σύμπαντος και τα έβλεπε. Ο Παπαθανασίου έπαιξε σημαντικό ρόλο στην αναβάθμιση της ύπαρξής μου, μου πρόσφερε κάτι σαν μια εσωτερική παιδεία».

Κουβεντιάζοντας με τον Σμαραγδή για τη γνωριμία του με τον Παπαθανασίου, στη συζήτηση μπήκε το πρόσωπο που είχε στηρίξει τον σκηνοθέτη περισσότερο από κάθε άλλο στη ζωή του. Και παρότι το πρόσωπο αυτό έχει πεθάνει, το πνεύμα του εξακολουθεί να τον στηρίζει: η σύζυγός του, Ελένη Σμαραγδή, που υπήρξε και παραγωγός του. «Η Ελένη ήταν που επέμενε ότι ο Βαγγέλης Παπαθανασίου έπρεπε να συνθέσει τη μουσική του “Καβάφη”, ενώ εγώ ήθελα τον Διονύση Σαββόπουλο. Η Ελένη ήταν που κατάφερε να τον φέρει σε επαφή μαζί μου όταν η προσπάθειά μου με τον Σαββόπουλο δεν απέφερε καρπούς. Η Ελένη ήταν ο άγγελός μου. Και παραμένει. Λίγο πριν φύγει από τη ζωή το 2022, μου έδωσε το τελευταίο από τα περίπου 60 drafts σεναρίου του “Καποδίστρια”, πάνω στο οποίο με ένα μαύρο μολυβάκι είχε κρατήσει κάποιες σημειώσεις. “Τώρα μπορεί να γίνει η ταινία μας”, μου είπε. Η ίδια δεν την είδε ποτέ, αλλά είμαι σίγουρος ότι θα τη δει από εκεί όπου βρίσκεται τώρα. Και θα μείνει ικανοποιημένη» (ας σημειωθεί εδώ ότι ο μόνος άνθρωπος εκτός παραγωγής που είχε δει το σενάριο του «Καποδίστρια» ήταν ο Στέλιος Ράμφος, που το ενέκρινε κάνοντας κάποιες παρατηρήσεις, τις οποίες ο Σμαραγδής ακολούθησε).

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Εχοντας την ανάγκη να σταθώ λίγο παραπάνω στην Ελένη Σμαραγδή, τον ρώτησα για τη γνωριμία τους. «Στα 16 μου, στο Ηράκλειο, έχασα τον πατέρα μου», είπε ο σκηνοθέτης. «Οπότε έφυγα από την Κρήτη. Ηρθα εσωτερικός μετανάστης στην Αθήνα μαζί με τη μητέρα μου και τους τρεις αδελφούς μου. Για να ζήσουμε έπρεπε να δουλέψουμε». Η πρώτη εργασία του Σμαραγδή ήταν υπάλληλος σε ένα φαρμακείο στο Χαλάνδρι. «Ηταν το φαρμακείο ενός άγιου ανθρώπου, του Νίκου Πέρκιζα, ο οποίος μάλιστα έγινε δήμαρχος στο Χαλάνδρι πολλά χρόνια αργότερα. Και πρέπει να πω ότι όταν ο Νίκος έφυγε από τη ζωή η οικογένειά του μου ζήτησε να μιλήσω εκ μέρους της στην ταφή. Οταν δούλευα εκεί, είδα για πρώτη φορά την Ελένη. Μπήκε κάποια στιγμή στο φαρμακείο γιατί είχε τραυματιστεί στο χέρι. Πήγαινε ακόμα στο Λύκειο και έκανε πρόβα για μια παράσταση. Βλέποντάς την κατάλαβα ότι αυτή η γυναίκα ήταν για μένα».

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Ενδεχομένως να το είχε καταλάβει και εκείνη, αλλά δεν το έδειξε. Οπότε για να την εντυπωσιάσει, ο Σμαραγδής πήγε στην Κρήτη και αγόρασε «κάτι ομοιώματα μινωικών παραστάσεων από πηλό για να της τα δωρίσω». Χαμογελώντας με τρυφερότητα, ο Σμαραγδής θυμάται τη σκηνή που της έδωσε το δώρο του. «Εκείνη κατάλαβε ότι ήταν από ευτελή υλικά, αλλά τα πήρε. Και τότε με ρώτησε: “Εσύ τι θα κάνεις στη ζωή σου; Θα μείνεις στο φαρμακείο;”. Και της είπα: “Θέλω να γίνω σκηνοθέτης”. Το έλεγα για πρώτη φορά έτσι ανοιχτά. “Σου πάει”, μου απάντησε. Ετσι έγινα σκηνοθέτης. Θέλω να πω ότι αυτή η γυναίκα έβγαλε από μέσα μου αυτό που ήθελα να κάνω και με βοήθησε να το κάνω. Για μένα αποδείχθηκε άγγελος. Γι’ αυτό και μέχρι το τέλος ήμασταν ο ένας δίπλα στον άλλο. Πενήντα τέσσερα χρόνια» (σε αυτό το σημείο ο Σμαραγδής δεν μπορεί να συγκρατήσει τους λυγμούς του).

Λίγο ροζέ κρασί τον συνέφερε. Η Ελένη Σμαραγδή είναι πραγματικά η αχίλλειος πτέρνα του. Αλλάζοντας θέμα, εισχωρήσαμε στο πεδίο Ιωάννης Καποδίστριας και την ταινία που κατάφερε να γυρίσει για τη σπουδαία αυτή προσωπικότητα. Λέω «κατάφερε» γιατί μέχρι να τελειώσει αυτή η ταινία πέρασε από μια θύελλα με αποκορύφωση τη διακοπή των γυρισμάτων της τον Νοέμβριο του 2024. Ο Σμαραγδής έχει αναφερθεί πολλάκις στον πόλεμο που δέχτηκε από τη στιγμή που αποφάσισε να γυρίσει τον «Καποδίστρια», αλλά τώρα δεν θέλει να πει κάτι παραπάνω πέρα από το ότι χρειάστηκε πείσμα και κουράγιο για να αντιμετωπίσει την άρνηση και τα εμπόδια για την υλοποίηση της ταινίας. «Ακόμα κι εγώ δεν ξέρω πού βρήκα τις δυνάμεις που με βοήθησαν να ξεπεράσω όλες αυτές τις άθλιες συμπεριφορές, και μάλιστα από το επίσημο κράτος», είπε. «Αθλιες και καταδικαστέες γιατί έχουν δόλο πίσω τους. Γιατί κάποιοι δεν αγαπούν τον ελληνικό πολιτισμό, όπως κάποιοι δεν αγαπούσαν τον Καποδίστρια, όπως δόλος υπήρξε και στη δολοφονία του Καποδίστρια που υποκινήθηκε από ξένες δυνάμεις, τους Αγγλους και τους Γάλλους, με εκτελεστικά όργανα τους Ελληνες. Αλλά για τον πόλεμο που δέχτηκα εγώ δεν θα ήθελα να μιλήσω τώρα. Θα μνημονεύσω εν καιρώ τις ψυχές που στάθηκαν δίπλα μου».

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Συζητώντας γενικότερα για τον κινηματογράφο του Σμαραγδή, αντιλαμβάνεσαι ότι για τον ίδιο ουσιαστική αφετηρία του είναι η ταινία «Καλή σου νύχτα, κυρ Αλέξανδρε», μια μεσαίου μήκους για τον Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη, γυρισμένη για την τηλεόραση στα μέσα της δεκαετίας του 1980 (πολλά χρόνια αργότερα κατάφερε να παιχτεί και στις αίθουσες). Νιώθεις ότι ο Σμαραγδής έχει αποκηρύξει τις προηγούμενες του «Καλή σου νύχτα, κυρ Αλέξανδρε» ταινίες του, «Το κελί μηδέν» (1975), που είναι η πρώτη του, όπως και «Το τραγούδι της επιστροφής» (1983). Ο ίδιος δεν χρησιμοποίησε το ρήμα «αποκηρύσσω», είπε όμως ότι το σινεμά που έκανε στα πρώτα χρόνια της Μεταπολίτευσης ήταν «ανώριμο, ακολουθούσε τη μόδα της εποχής και τελικά δεν είχε καμία σχέση με την ψυχή μου. Με τον Παπαδιαμάντη άρχισα να καταλαβαίνω γιατί είμαι εδώ, ποιος είναι ο ρόλος, ποιο είναι το καθήκον μου ως σκηνοθέτη».

Η θλίψη που κυριαρχεί

Ανέφερα στον Σμαραγδή ότι από τον «Καβάφη» και μετά υπάρχει ένα στοιχείο που συνδέει όλους τους κεντρικούς ήρωες των ταινιών του, τον Δομήνικο Θεοτοκόπουλο στον «El Greco», τον Ιωάννη Βαρβάκη στο «Ο Θεός αγαπάει το χαβιάρι», τον Νίκο Καζαντζάκη στον «Καζαντζάκη» και, ιδίως τώρα, τον Ιωάννη Καποδίστρια στον «Καποδίστρια»: είναι όλοι τους πρόσωπα που δεν γνώρισαν ποτέ στη ζωή τους τη χαρά. «Αλήθεια είναι αυτό», είπε χαμηλόφωνα ο Σμαραγδής. «Σε όλες τις ταινίες μου κυριαρχεί μια θλίψη. Ξέρεις, αυτόν τον άρχοντα, τον Καποδίστρια, τον είχα πάντα στο μυαλό μου λίγο σαν τον Μέγα Αλέξανδρο. Σε όλες τις απεικονίσεις του Αλέξανδρου βλέπουμε το κεφάλι του να έχει μια ελαφρά κλίση προς τα δεξιά – σαν να ξέρει τη μοίρα του. Και έχει μια θλίψη ο Μέγας Αλέξανδρος. Την ίδια θλίψη έχουν οι ήρωές μου, και πολύ περισσότερο ο Καποδίστριας».

Ο Σμαραγδής είπε ότι η θλίψη ήταν κοινό στοιχείο όλων των μεγάλων προσωπικοτήτων που γνώρισε στη ζωή του – ανέφερε ξανά τον Βαγγέλη Παπαθανασίου, όπως και τον Οδυσσέα Ελύτη. Σταθήκαμε λίγο παραπάνω στον Ελύτη. «Ο Ελύτης, με τον οποίο είχαμε πολύ στενές σχέσεις, είχε ερωτευτεί την Ελένη και, όταν μια φορά τρώγαμε μαζί, της είχε κάνει πρόταση να γίνει γραμματέας του. Για να καταλάβεις, εκείνη την εποχή ο Ελύτης είχε κάνει την πρώτη δημόσια εμφάνισή του μετά το Νομπέλ σε μια εκδήλωση του Μορφωτικού Ιδρύματος της Ελλάδας, το οποίο η Ελένη τότε διηύθυνε. Για την Ελένη πήγε. Οταν λοιπόν η Ελένη μού είπε ότι σκεφτόταν να δεχτεί την πρόταση του Ελύτη να γίνει γραμματέας του, της απάντησα “ευχαρίστως να πας αφού πρώτα χωρίσουμε”».

Η Ελένη Σμαραγδή μπορεί να μην έχει φυσική παρουσία δίπλα στον Σμαραγδή, έχει όμως ο γιος του, ο Αλέξανδρος, ο οποίος στηρίζει τον πατέρα του σε όλες τις ταινίες του. Πηγές λένε ότι στα γυρίσματα του «Καποδίστρια» έκανε όλη τη «λάντζα», σε τέτοιο σημείο, που μέλη του συνεργείου δεν πίστευαν ότι είναι ο γιος του σκηνοθέτη. «Στο τέλος το συνεργείο τον έβγαλε το πιο δημοφιλές πρόσωπο στην ταινία». Ο Αλέξανδρος όμως είναι τόσο ταπεινός, που δεν θέλει να φαίνεται καθόλου, γι’ αυτό και ο Σμαραγδής δεν είπε τίποτα περισσότερο για «το πολυτιμότερο πράγμα στη ζωή της Ελένης», όπως είχε γράψει η θανούσα για τον γιο της σε ένα σημείωμά της πριν πεθάνει, το οποίο ο Γιάννης Σμαραγδής κρατάει σαν φυλαχτό.

Κλείνοντας, αναφέρω κάτι που είχα μάθει σχετικά με τους τίτλους του «Καποδίστρια». Αρχικώς ο Σμαραγδής δεν ήθελε να βάλει το όνομά του, αλλά του άλλαξε γνώμη η μοντέζ του, Σοφία Φιλιπποπούλου, λέγοντάς του ότι θα ήταν «προκλητικό». Τον ρώτησα γιατί δεν ήθελε να το βάλει, μαθαίνοντας μάλιστα ότι και στον «Καβάφη» το ίδιο ήθελε να κάνει και τότε του άλλαξε γνώμη ο Β. Παπαθανασίου.

Ο Σμαραγδής είπε: «Τα σπουδαία δημοτικά τραγούδια, οι ψαλμοί, οι κρητικές μαντινάδες, τα ριζίτικα, η σοφία δηλαδή που κληρονομήσαμε από τους προηγούμενους και έγινε λαϊκή τέχνη, έχουν όνομα δημιουργού; Τι νόημα λοιπόν έχει; Δεν είναι θέμα εγωισμού ούτε έχει σχέση με την υστεροφημία. Αν συνέβαλες θετικά με τον τρόπο σου σε αυτό το παλίμψηστο του πολιτισμού που σε γέννησε, τι να το κάνεις το όνομα; Νομίζεις ότι ύστερα από 200 χρόνια θα θυμάται κανείς το όνομα του σκηνοθέτη μιας ταινίας αν η ταινία έχει σημασία; Πίστεψέ με, δεν θα ενδιαφέρει κανέναν. Οπως σημασία δεν έχει που όλες μου οι ταινίες, ακόμα και ο “El Greco”, υπήρξαν παθητικές – δεν κέρδισα ποτέ χρήματα από καμία ταινία μου. Αντιθέτως, έχασα. Και τώρα, στον “Καποδίστρια”, χρωστάω 800.000 ευρώ. Αλλά δεν με νοιάζουν τα λεφτά. Και να πάρω λεφτά, τι να τα κάνω;».

Τραγικό δυστύχημα σημειώθηκε στα Χανιά, όπου ένας 67χρονος άνδρας έχασε τη ζωή του όταν το αυτοκίνητο που οδηγούσε εξετράπη της πορείας του και κατέληξε σε γκρεμό δεκάδων μέτρων.

Το συμβάν έγινε αργά το βράδυ της Τετάρτης σε επαρχιακό δρόμο που οδηγεί στο Οροπέδιο Ομαλού. Σύμφωνα με ενημέρωση του ΑΠΕ-ΜΠΕ από το Συντονιστικό Κέντρο, ο άνδρας, κάτοικος της περιοχής, εντοπίστηκε από συγγενείς του οι οποίοι τον αναζήτησαν όταν δεν επέστρεψε στο σπίτι του.

Αμέσως ειδοποιήθηκαν οι αρχές και στο σημείο έσπευσαν διασώστες από το Πυροσβεστικό Κλιμάκιο Καμπανού, άνδρες της ΕΜΟΔΕ και της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας Χανίων. Η επιχείρηση ανάσυρσης του οδηγού ξεκίνησε γύρω στις 12 το μεσημέρι της Πέμπτης.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Ο 67χρονος παραδόθηκε χωρίς τις αισθήσεις του στο πλήρωμα του ΕΚΑΒ περίπου 45 λεπτά αργότερα. Οι αρμόδιες αρχές διερευνούν τα αίτια της εκτροπής του οχήματος, προκειμένου να διαπιστωθούν οι ακριβείς συνθήκες του δυστυχήματος.

Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε σήμερα ότι το Κίεβο καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια για τον τερματισμό του πολέμου με τη Ρωσία, υπογραμμίζοντας ωστόσο πως η επίτευξη και διασφάλιση της ειρήνης εξαρτάται τελικά από τη στάση και τη στήριξη των εταίρων της χώρας.

«Αυτές είναι μερικές από τις πιο έντονες διπλωματικά ημέρες του χρόνου και πολλά μπορούν να επιλυθούν πριν από το νέο έτος και κάνουμε τα πάντα προς αυτή την κατεύθυνση, αλλά αν θα προκύψουν αποφάσεις εξαρτάται από τους εταίρους μας», έγραψε ο Ζελένσκι στα sicial media, ενόψει των προγραμματισμένων συνομιλιών του με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ στη Φλόριντα.

Ειδικότερα, ο Ζελένσκι αναφέρει στην ανάρτησή του, την οποία συνοδεύει με ένα βίντεο από τις συνέπειες των σφοδρών ρωσικών επιθέσεων:

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Αυτές είναι μερικές από τις πιο έντονες διπλωματικές ημέρες του έτους και πολλά μπορούν να επιλυθούν πριν από την Πρωτοχρονιά. Κάνουμε ό,τι μπορούμε προς αυτή την κατεύθυνση, αλλά το αν θα προκύψουν αποφάσεις εξαρτάται από τους εταίρους μας – εκείνους που βοηθούν την Ουκρανία και εκείνους που ασκούν πίεση στη Ρωσία, ώστε οι Ρώσοι να αισθανθούν τις επιπτώσεις από την ίδια την επιθετικότητά τους. Μόνο αυτή την εβδομάδα, εξαπέλυσαν πάνω από 2.100 drones, περίπου 800 βόμβες και 94 πυραύλους διαφόρων τύπων. Όλα αυτά στράφηκαν εναντίον του λαού μας, εναντίον της ίδιας της ζωής και όλων όσων τη συντηρούν – και πάνω απ’ όλα, εναντίον των ενεργειακών μας υποδομών.

Τα συνεργεία επισκευών, οι εργαζόμενοι στον τομέα της ενέργειας και οι ανταποκριτές της Κρατικής Υπηρεσίας Έκτακτης Ανάγκης της Ουκρανίας εργάζονται κυριολεκτικά 24 ώρες το 24ωρο, 7 ημέρες την εβδομάδα, για να προστατεύσουν ζωές και να αποκαταστήσουν την παροχή ηλεκτρικού ρεύματος. Ωστόσο, είναι εξίσου σημαντικό να λειτουργήσουν οι κυρώσεις κατά της Ρωσίας, να ασκηθεί κάθε μορφή πολιτικής πίεσης για την επιθετική της συμπεριφορά, να λάβει η Ουκρανία πυραύλους αεράμυνας και να οριστικοποιήσουμε όλοι τα μέτρα που θα τερματίσουν αυτόν τον πόλεμο και θα εγγυηθούν την ασφάλεια. Αυτά είναι ακριβώς τα μέτρα που θα συζητήσουμε σήμερα με τους εταίρους μας. Ευχαριστώ όλους όσους βοηθούν.

These are some of the most active diplomatic days of the year right now, and a lot can be decided before the New Year. We are doing everything toward this, but whether decisions will be made depends on our partners – those who help Ukraine, and those who put pressure on Russia so… pic.twitter.com/GuKwkBM0Nr

— Volodymyr Zelenskyy / Володимир Зеленський (@ZelenskyyUa) December 28, 2025

Το να φανταστεί κανείς το σύνολο των χωρών της Λατινικής Αμερικής να κυβερνώνται στο πλαίσιο μιας δημοκρατικής τάξης, στην οποία θα γίνονται σεβαστές η ελευθερία και η ανεξαρτησία, μοιάζει να είναι ουτοπικό. Δεν θα έπρεπε. Εξάλλου, οι Λατινοαμερικανοί εγκαθίδρυσαν ακριβώς ένα τέτοιο πλαίσιο πριν από 200 χρόνια, αφού κέρδισαν την ανεξαρτησία τους από την Ισπανία και την Πορτογαλία.

Οι «πατέρες» της ηπείρου – όπως ο Αντρές Μπέλο, ο Σιμόν Μπολίβαρ, ο Χουάν Μπαουτίστα Αλμπέρντι, ο Ντομίνγκο Φαουστίνο Σαρμιέντο και ο Χοσέ Μαρία Λουίς Μόρα – εμπνεύστηκαν από τους αντίστοιχους των Ηνωμένων Πολιτειών. Ο Τζον Ανταμς και ο Τόμας Τζέφερσον ήταν ακόμη εν ζωή όταν οι Λατινοαμερικανοί ανεξαρτητοποιήθηκαν από την Ισπανία, ενώ τα πρώτα συντάγματα στην περιοχή αναγνώριζαν δεόντως τα θεμελιώδη συστατικά στοιχεία κάθε δημοκρατίας: τον διαχωρισμό των εξουσιών, το κράτος δικαίου, τις δημοκρατικές ελευθερίες, την ελευθεροτυπία και την τακτική διενέργεια εκλογών.

Παρά το γεγονός όμως ότι ορισμένες από αυτές τις δημοκρατίες αποδείχθηκαν πιο βιώσιμες και επιτυχημένες σε σύγκριση με άλλες (όπως εκείνες της Χιλής, της Ουρουγουάης, της Κολομβίας, της Κόστα Ρίκα και, για μεγάλα χρονικά διαστήματα, της Αργεντινής), όλες τελικά αποδείχθηκαν ασταθείς και εύθραυστες. Εμφανίστηκαν πολλές ρωγμές, όχι τόσο επειδή τα ιδρυτικά ιδανικά εγκαταλείφθηκαν, αλλά εξαιτίας τριών άλλων κακόβουλων επιρροών που επικράτησαν.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Η πρώτη ήταν η δίψα των πολιτικών ηγετών για προσωπική ισχύ. Οι πόλεμοι της ανεξαρτησίας άφησαν στη Λατινική Αμερική πολλούς «καουντίγιο» (αρχηγικές φυσιογνωμίες) που ήλεγχαν τόσο την πολιτική όσο και τη στρατιωτική εξουσία. Στη συνέχεια εμφανίστηκαν μια σειρά δικτάτορες, τους οποίους διαδέχθηκαν «καίσαρες» στα τέλη του 19ου αιώνα και τις πρώτες δεκαετίες του 20ού. Ενώ μόνο λίγοι εξ αυτών ήταν πεφωτισμένοι, οι περισσότεροι αποδείχθηκαν τύραννοι. Τέλος, κατά τον 20ό αιώνα, ο μιλιταρισμός εδραιώθηκε σε όλη την περιοχή, με το καθεστώς του Χουάν Περόν στην Αργεντινή να εφαρμόζει φασιστικές μεθόδους.

Ο δεύτερος παράγοντας αφορά την κοινωνική και πολιτική βία. Παρότι δεν εκδηλώθηκαν πολλοί πόλεμοι ανάμεσα στις χώρες της Λατινικής Αμερικής, πραξικοπήματα, ανταρσίες, εξεγέρσεις και επαναστάσεις υπήρξαν πολύ συνήθη φαινόμενα. Ωστόσο, οι νικητές, αντί να αποκηρύξουν τη συνταγματική τάξη, συνήθως επεδίωκαν να συνεχίσουν τη δημοκρατική παράδοση, τουλάχιστον επισήμως – όπως στην περίπτωση της Μεξικανικής Επανάστασης το 1910. Τα πράγματα όμως άλλαξαν με την Κουβανική Επανάσταση του 1959. Το καθεστώς του Φιντέλ Κάστρο εξελίχθηκε στην πρώτη καθαρή και απροκάλυπτη δικτατορία, εμπνέοντας μια σειρά κομμουνιστικών και αριστερών αντάρτικων κινημάτων σε ολόκληρη την ήπειρο. Οποιες δε κι αν ήταν οι διαφορές τους, όλα ήταν αντίθετα στη δημοκρατία.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Παρ’ όλα αυτά, ίσως η ζημιά στην πολιτική σκηνή της περιοχής δεν θα ήταν τόσο εκτεταμένη εάν δεν υπήρχε ένας ακόμα, εξωτερικός αυτή τη φορά, παράγοντας: ο ιμπεριαλισμός των ΗΠΑ. Οι ιστορικοί λόγοι που έχει η Λατινική Αμερική για να διαμαρτύρεται κατά των ΗΠΑ είναι σχεδόν ατελείωτοι. Για παράδειγμα, στον Πόλεμο του Μεξικού το 1846-1848, οι περιοχές που γνωρίζουμε σήμερα ως Καλιφόρνια, Νεβάδα, Γιούτα, Νέο Μεξικό, το μεγαλύτερο μέρος της Αριζόνας και του Κολοράντο και τμήματα της Οκλαχόμα, του Κάνσας και του Γουαϊόμινγκ, κατακτήθηκαν από τις ΗΠΑ και τελικώς προσαρτήθηκαν σε αυτές. Το δε 1973 ο πρόεδρος της Χιλής, Σαλβαδόρ Αλιέντε, ανατράπηκε και αντικαταστάθηκε από την υποστηριζόμενη από τις ΗΠΑ στρατιωτική δικτατορία του Αουγκούστο Πινοσέτ. Ενας ολοκληρωμένος κατάλογος των αμερικανικών παρεμβάσεων θα περιλάμβανε σχεδόν κάθε χώρα στην περιοχή.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Αρχής γενομένης τη δεκαετία του ’80, όμως ειδικά μετά την πτώση του Τείχους του Βερολίνου, ένα θαύμα έδειξε να συντελείται στη Λατινική Αμερική: σχεδόν όλες οι χώρες πραγματοποίησαν μια ειρηνική μετάβαση πίσω στις δημοκρατικές τους ρίζες, καθώς ο στρατός επέστρεψε στα στρατόπεδα.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Αυτό το δημοκρατικό κύμα φάνταζε σαν μια νέα αυγή, όμως ήταν ένας αντικατοπτρισμός. Σχετικά σύντομα, οι πρώτοι δύο παράγοντες που προαναφέραμε – η μεγαλομανία και οι κοινωνικές συγκρούσεις – αποτυπώθηκαν στο πρόσωπο ενός λαϊκιστή ηγέτη, που είχε στη διάθεσή του άφθονο πετρέλαιο. Ο λαός της Βενεζουέλας έδωσε την εξουσία σε έναν «Καουντίγιο», τον Ούγκο Τσάβες. Εναν συνταγματάρχη ο οποίος αρχικά εμπνεύστηκε από τον Τσε Γκεβάρα, αλλά τελικά επέλεξε να ακολουθήσει τον πνευματικό πατέρα του Τσε, τον Κάστρο, στην προσπάθεια οικοδόμησης ενός «Σοσιαλισμού του 21ου Αιώνα». Οσο για τον διορισμένο διάδοχο του Τσάβες, τον Νικολάς Μαδούρο, είναι ένας βίαιος δεσποτικός ηγέτης, ο οποίος βρέθηκε επικεφαλής της μεγαλύτερης οικονομικής κατάρρευσης στην ιστορία της Λατινικής Αμερικής.

Προκειμένου η ελευθερία να γίνει πραγματικότητα στη Λατινική Αμερική, πρέπει να αποκατασταθεί η δημοκρατία στη Βενεζουέλα, με την ορκωμοσία του Εντμούντο Γκονζάλες ως νόμιμου προέδρου της. Αυτό θα αναδείκνυε την ηγέτιδα της αντιπολίτευσης, Μαρία Κορίνα Ματσάδο, ως την αρχιτέκτονα ενός ασυνήθιστου εγχειρήματος απελευθέρωσης. Ευτυχώς, το εγκληματικό καθεστώς που κυβερνά σήμερα τη Βενεζουέλα, όπου την εξουσία έχουν καταλάβει οι διακινητές ναρκωτικών, ενδέχεται σύντομα να αναγκαστεί να εγκαταλείψει την εξουσία, εξαιτίας της ασυνήθιστα μεγάλης πίεσης που δέχεται και από το εσωτερικό και από το εξωτερικό.

Βεβαίως, τα πολλά κατηγορώ της Λατινικής Αμερικής σε βάρος των ΗΠΑ περιπλέκουν τις προσπάθειες αποκατάστασης της δημοκρατίας. Είναι, επίσης, δύσκολο να φανταστούμε τους Αμερικανούς, υπό τον Τραμπ, να βρίσκουν κοινό έδαφος για να γιορτάσουν ενωμένοι την 250ή επέτειο από τη Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας, του χρόνου. Ωστόσο, η επιστροφή της δημοκρατίας στη Λατινική Αμερική θα μπορούσε να αποτελέσει την έμπνευση για όλους μας για να υπερασπιστούμε τα κοινά ιδανικά των «ιδρυτικών πατέρων». σε ολόκληρη την Αμερική.