Τα ΝΕΑ - Τεχνολογία

Παρά τις κάποιες διακυμάνσεις, το δολάριο αποτελεί το αδιαμφισβήτητο παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα από το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Αυτό επέτρεψε στην κυβέρνηση των ΗΠΑ να δανείζεται με χαμηλότερα επιτόκια από ό,τι θα ήταν δυνατό εάν οι κεντρικές τράπεζες και οι ιδιώτες επενδυτές δεν θεωρούσαν τα αμερικανικά ομόλογα ως το κατεξοχήν «ασφαλές περιουσιακό στοιχείο».

Τη δεκαετία του 1960, ο Βαλερί Ζισκάρ ντ’ Εστέν, τότε υπουργός Οικονομικών της Γαλλίας, περιέγραψε αυτή τη συνέπεια του μονοπωλίου της Αμερικής στο παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα ως «υπερβολικό προνόμιο». Ωστόσο, με την πάροδο του χρόνου, αυτό το προνόμιο – υποστηριζόμενο από τη διαρκή ζήτηση για αμερικανικά ομόλογα – έχει αναθρέψει γενιές αμερικανών πολιτικών και υπευθύνων χάραξης πολιτικής που δεν δίνουν καμία σημασία στους κινδύνους που δημιουργούν τα αυξανόμενα ελλείμματα τρεχουσών συναλλαγών και δημοσιονομικά των ΗΠΑ.

Ακόμα χειρότερα, η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ τροφοδότησε αυτόν τον κύκλο διατηρώντας το επιτόκιο πολιτικής της μακροπρόθεσμα χαμηλό μετά την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2008. Για πάρα πολλούς, το «μακροπρόθεσμο» ερμηνεύτηκε ως «για πάντα». Απλώς θεώρησαν δεδομένο ότι η ανάπτυξη των ΗΠΑ θα ήταν σταθερά υψηλότερη από το πραγματικό επιτόκιο του δημόσιου χρέους, το οποίο από μόνο του θα παρέμενε εξαιρετικά χαμηλό με βάση τα ιστορικά δεδομένα. Αλλωστε, παρά το αυξανόμενο χρέος, το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κογκρέσου (CBO) διαπίστωσε ότι οι καθαρές δαπάνες της κυβέρνησης για τόκους ως ποσοστό του ΑΕΠ ήταν χαμηλότερες το 2021 από ό,τι δύο δεκαετίες νωρίτερα.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Αλλά θα συνεχίσει ο υπόλοιπος κόσμος να επιτρέπει τον εθισμό των αμερικανών πολιτικών στο (αποκαλούμενο) υπερβολικό προνόμιο; Οι ξένες συμμετοχές σε χρέος του αμερικανικού Δημοσίου αντιπροσώπευαν περίπου το 13% του ανεξόφλητου αποθέματος στις αρχές της δεκαετίας του 2000 και αυτό το μερίδιο αυξήθηκε σε περίπου 37% στις αρχές του 2013, λόγω της θεαματικής συσσώρευσης συναλλαγματικών αποθεμάτων της Κίνας κατά την εποχή της διψήφιας ανάπτυξης. Αλλά αυτή ήταν η κορύφωση και το μερίδιο μειώνεται έκτοτε σε περίπου 22% στο τέλος του 2024.

Το δολάριο ΗΠΑ ανατιμήθηκε καθ’ όλη τη διάρκεια αυτής της περιόδου, επομένως η αντιστροφή της τάσης δεν μπορεί να εξηγηθεί μόνο από τις επιπτώσεις της αποτίμησης. Αντίθετα, η αύξηση των δημοσιονομικών ελλειμμάτων των ΗΠΑ και η απότομη αύξηση της έκδοσης νέου χρέους ξεπέρασαν σημαντικά την όρεξη των ξένων για τίτλους του αμερικανικού Δημοσίου (και η ενίσχυση των αγορών στο εξωτερικό ήταν κάθε άλλο παρά σταθερή τα τελευταία χρόνια).

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Βεβαίως, η διαφοροποίηση των ξένων χαρτοφυλακίων μακριά από το δολάριo δεν έχει ακόμη οδηγήσει στο συχνά αναφερόμενο σενάριο της καταστροφής: μια μαζική πώληση ομολόγων του αμερικανικού Δημοσίου που θα παραλύσει τις παγκόσμιες κεφαλαιαγορές και θα πυροδοτήσει έναν ακόμη γύρο πτωχεύσεων και χρηματοπιστωτικών κρίσεων. Παρ’ όλα αυτά, η διαφοροποίηση μακριά από το δολάριο προχωρεί.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19, η χαλάρωση των αγορών ομολόγων του αμερικανικού Δημοσίου στο εξωτερικό αντισταθμίστηκε από το επιθετικό πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της Fed, το οποίο οδήγησε σε σημαντική μείωση των επιτοκίων σε όλο το φάσμα λήξεων, όπως είχε προβλεφθεί. Καθώς η πανδημία υποχωρούσε, ωστόσο, ο πληθωρισμός εκτοξεύτηκε σε υψηλό 40 ετών, ωθώντας τη Fed και τις κεντρικές τράπεζες σε όλο τον κόσμο να αυξήσουν απότομα και γρήγορα τα επιτόκια. Αυτή η στροφή πολιτικής σηματοδότησε το τέλος της εποχής των χαμηλών επιτοκίων για μεγάλο χρονικό διάστημα.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Ενώ στις αρχές του 2022 το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους αυξανόταν για τις αναδυόμενες αγορές ήδη για αρκετά χρόνια (αντανακλώντας τόσο τα υψηλότερα επίπεδα χρέους όσο και τα αυξανόμενα ασφάλιστρα κινδύνου), η πραγματικότητα ήταν πολύ διαφορετική για τις ΗΠΑ και άλλες προηγμένες οικονομίες. Αλλά όχι πια. Σύμφωνα με το CBO, οι καθαρές ομοσπονδιακές δαπάνες για τόκους το 2024, στο 3,1% του ΑΕΠ, ήταν υπερδιπλάσιες από το επίπεδο του 2021.

Η ανακοίνωση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για τιμωρητικούς δασμούς στις 2 Απριλίου 2025 («Ημέρα Απελευθέρωσης») και το επακόλουθο τρενάκι του λούνα παρκ (οι συνεχείς εναλλαγές) που δημιούργησε, έχουν διαταράξει περαιτέρω τους παγκόσμιους δεσμούς που είχαν ήδη αρχίσει να διαλύονται με το Brexit και την εντεινόμενη ρήξη ΗΠΑ – Κίνας. Δεδομένων των αβεβαιοτήτων σχετικά με τις μελλοντικές εμπορικές σχέσεις με τις ΗΠΑ, πολλές χώρες αποφεύγουν να δεσμευτούν και κλιμακώνουν τις προσπάθειές τους να διαφοροποιήσουν τα περιουσιακά τους στοιχεία μακριά από το δολάριο.

Επιπλέον, οι ιδιώτες επενδυτές, ενώ εξακολουθούν να δελεάζονται από την άνοδο των αμερικανικών μετοχών και επενδύσεων στην τεχνολογία, έχουν επίσης διακρίνει αυξανόμενες ανησυχίες για το μέλλον του δολαρίου ΗΠΑ, αντισταθμίζοντας όλο και περισσότερο τα ανοίγματά τους. Και επειδή η αντιστάθμιση κινδύνου είναι δαπανηρή, ορισμένοι μπορεί να αποθαρρυνθούν από το να διακρατούν περιουσιακά στοιχεία σε δολάρια.

Είναι αλήθεια ότι δεν υπάρχει προφανής ενιαία εναλλακτική λύση στην αγορά ομολόγων των ΗΠΑ όσον αφορά τη ρευστότητα, η οποία είναι ίσως ο βασικός παράγοντας που στηρίζει τον εφησυχασμό των υπευθύνων χάραξης πολιτικής των ΗΠΑ. Οι κεντρικές τράπεζες και οι ιδιώτες επενδυτές δεν αγοράζουν νόμισμα. Αγοράζουν περιουσιακά στοιχεία που εκφράζονται σε αυτό το νόμισμα. Το ευρώ είναι ένα ενιαίο νόμισμα, αλλά καθώς πλησιάζει η 30ή επέτειός του παραμένει χωρίς υποστήριξη από μια ενοποιημένη, βαθιά και με μεγάλη ρευστότητα αγορά χρέους.

Ομοίως, παρά το μεγάλο αποτύπωμα της Κίνας στην παγκόσμια οικονομία, το γουάν δεν διαθέτει διεθνή μετατρεψιμότητα, η οποία είναι απαραίτητη για ένα παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα με ρευστότητα. Το νόμισμα της Κίνας φαινόταν έτοιμο για διεθνοποίηση έως το 2015. Αλλά η διαδικασία απελευθέρωσης του χρηματοπιστωτικού της συστήματος σταμάτησε ξαφνικά, καθώς η κυβέρνηση διπλασίασε τους ελέγχους κεφαλαίου για να περιορίσει τις απώλειες αποθεματικών και τις εκροές κεφαλαίων.

Ενώ δεν υπάρχει άμεσος υποψήφιος για να αντικαταστήσει το δολάριο, ο υψηλότερος πληθωρισμός των ΗΠΑ παραμένει απειλή και το παγκόσμιο εμπόριο με τις ΗΠΑ γίνεται ολοένα και πιο κατακερματισμένο. Σε αυτό το περιβάλλον, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής των ΗΠΑ δεν μπορούν να εφησυχάζουν σχετικά με τη διατήρηση του υπερβολικού προνομίου της Αμερικής. Η κυβέρνηση Τραμπ φαίνεται να στοιχηματίζει ότι η ανάπτυξη θα λύσει την προβληματική πορεία του χρέους της χώρας. Αλλά η διάβρωση του καθεστώτος ασφαλούς καταφυγίου των ομολόγων του αμερικανικού Δημοσίου καθιστά αυτόν τον υπολογισμό ακόμη πιο αμφίβολο. Υπάρχουν ελάχιστα ιστορικά στοιχεία που υποστηρίζουν την πιθανότητα αυτή εξαρχής και οι τρέχουσες τάσεις την υπονομεύουν περαιτέρω. Ακόμη και η στρατηγική της αναβλητικότητας μπορεί τελικά να αποτύχει, όπως ενδέχεται να διαπιστώσουν οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής των ΗΠΑ.

Ένα τραγικό περιστατικό σημειώθηκε στην περιοχή του Γκύζη, όπου ένας άνδρας επιτέθηκε με μαχαίρι στη σύζυγό του και στη συνέχεια έβαλε τέλος στη ζωή του.

Σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες, το συμβάν έλαβε χώρα σε διαμέρισμα στην οδό Λοκρίδος 35. Ο δράστης φέρεται να τραυμάτισε σοβαρά τη γυναίκα του στον λαιμό μετά από καβγά.

Αμέσως μετά την επίθεση, ο άνδρας ανέβηκε στην ταράτσα, πήδηξε στο απέναντι δώμα και έπεσε στο κενό. Η γυναίκα μεταφέρθηκε σοβαρά τραυματισμένη στο νοσοκομείο Γεννηματάς, όπου οι γιατροί καταβάλλουν κάθε προσπάθεια για να σταθεροποιήσουν την κατάσταση της υγείας της.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Οι πρώτες πληροφορίες αναφέρουν ότι η γυναίκα είναι 67 ετών και 74 ο σύζυγός της. Οι αστυνομικές αρχές, οι οποίες ενημερώθηκαν στις 14:05, διερευνούν τα αίτια που οδήγησαν στο τραγικό αυτό περιστατικό.

Στο σπίτι του ζευγαριού βρέθηκε ιδιόχειρο σημείωμα του αυτόχειρα και δράστη που έγραφε: «Δεν μπορώ να αντέξω άλλο αυτήν την κατάσταση».

Ο Λεονάρντο Ντι Κάπριο επιστρέφει σχεδόν είκοσι χρόνια μετά την εμβληματική του ερμηνεία στην ταινία «Διαμάντια από αίμα», αυτή τη φορά όχι ως ηθοποιός αλλά ως επενδυτής. Ο διάσημος σταρ βρίσκεται στο επίκεντρο μιας νέας ιστορίας γύρω από τα διαμάντια, υποστηρίζοντας μια βιομηχανική επανάσταση που στοχεύει να βάλει τέλος στη βία, την εκμετάλλευση και την περιβαλλοντική καταστροφή που συνόδευαν για δεκαετίες την εξόρυξή τους. Το επίκεντρο αυτής της αλλαγής εντοπίζεται απροσδόκητα στην ισπανική επαρχία, στην Τρουχίγιο της Εξτρεμαδούρα.

Η μικρή πόλη της επαρχίας Κάθερες, που για χρόνια αντιμετώπιζε τη δημογραφική συρρίκνωση και την έλλειψη επαγγελματικών προοπτικών, έχει μετατραπεί σε έναν από τους πιο φιλόδοξους κόμβους υψηλής τεχνολογίας στην Ευρώπη. Από τις αρχές του 2025 λειτουργεί εκεί το εργοστάσιο συνθετικών διαμαντιών της Diamond Foundry, εταιρείας αιχμής που παράγει εργαστηριακά διαμάντια εξαιρετικής καθαρότητας, προορισμένα κυρίως για βιομηχανικές και τεχνολογικές εφαρμογές όπως οι ημιαγωγοί και τα ηλεκτρικά οχήματα.

Η νέα εποχή των συνθετικών διαμαντιών

Το έργο ξεκίνησε επίσημα τον Μάρτιο του 2023, με την τοποθέτηση του θεμέλιου λίθου στο βιομηχανικό πάρκο Arroyo Caballo. Δύο χρόνια αργότερα, η μονάδα —σε έκταση 84.000 τετραγωνικών μέτρων— αποτέλεσε ορόσημο για την τοπική οικονομία. Η παραγωγή βασίζεται σε τεχνολογία που αναπαράγει σε επιταχυνόμενο χρόνο τις φυσικές συνθήκες δημιουργίας διαμαντιών στη Γη, με σημαντικά μειωμένο περιβαλλοντικό αποτύπωμα.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Μεγάλο μέρος της απαιτούμενης ενέργειας καλύπτεται από ηλιακά πάρκα, ενισχύοντας τον «πράσινο» χαρακτήρα του εγχειρήματος και καθιστώντας το υπόδειγμα βιώσιμης βιομηχανικής ανάπτυξης.

Ανάσα για την τοπική κοινωνία

Η λειτουργία του εργοστασίου δημιούργησε εκατοντάδες άμεσες και έμμεσες θέσεις εργασίας, προσφέροντας νέα προοπτική σε μια περιοχή που επί δεκαετίες έβλεπε τους νέους της να μεταναστεύουν. Τοπικές αρχές και περιφερειακή κυβέρνηση κάνουν λόγο για παράδειγμα βιομηχανικής αναγέννησης της ισπανικής υπαίθρου, βασισμένο στην καινοτομία και όχι στη χαμηλή προστιθέμενη αξία.

Δεν έλειψαν ωστόσο και οι αντιδράσεις. Κατά τη φάση κατασκευής, κάτοικοι εξέφρασαν ανησυχίες για πιθανή αλλοίωση του τοπίου λόγω των νέων υποδομών ηλεκτροδότησης. Οι αντιρρήσεις αυτές παρέμειναν περιορισμένες και δεν εμπόδισαν την πρόοδο του έργου.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); }); Επέκταση και νέες επενδύσεις

Μόλις λίγους μήνες μετά την έναρξη λειτουργίας, η Diamond Foundry ανακοίνωσε εντυπωσιακή επέκταση: την κατασκευή νέας μονάδας για την παραγωγή υποστρωμάτων διαμαντιού για μικροτσίπ υψηλής απόδοσης. Πρόκειται για τεχνολογία-κλειδί στη μάχη για πιο αποδοτικούς και ενεργειακά οικονομικούς ημιαγωγούς.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Οι συνολικές επενδύσεις αναμένεται να φτάσουν τα 2,35 δισ. ευρώ έως το 2029, με την Ισπανία να φιλοδοξεί να εξελιχθεί στο μεγαλύτερο παγκόσμιο κέντρο παραγωγής τέτοιων υποστρωμάτων.

Ο ρόλος του Λεονάρντο Ντι Κάπριο

Στο παρασκήνιο αυτής της εξέλιξης βρίσκεται ο Λεονάρντο Ντι Κάπριο, ο οποίος είναι μειοψηφικός μέτοχος της Diamond Foundry από το 2015 και έχει επενδύσει πάνω από έξι εκατομμύρια δολάρια. Η συμμετοχή του ενισχύει το προφίλ ενός έργου που συνδυάζει τεχνολογία, βιωσιμότητα και ηθική επιχειρηματικότητα.

Δίπλα του βρίσκονται ισχυρά επενδυτικά κεφάλαια και γνωστά ονόματα της τεχνολογικής επιχειρηματικότητας, γεγονός που αναδεικνύει τη διεθνή σημασία του εγχειρήματος.

Για τον Ντι Κάπριο, γνωστό για τη μακρόχρονη περιβαλλοντική του δράση, το πρότζεκτ της Εξτρεμαδούρας αποτελεί κάτι περισσότερο από μια οικονομική επένδυση. Είναι μια προσπάθεια να μεταμορφώσει εκ των έσω μια βιομηχανία που συνδέθηκε με πολέμους, παιδική εργασία και οικολογική καταστροφή.

Αν το πείραμα της Τρουχίγιο πετύχει, ίσως αποδειχθεί ότι η μετάβαση σε μια πιο δίκαιη και πράσινη οικονομία μπορεί να ξεκινήσει όχι από τις μητροπόλεις, αλλά από την καρδιά της ευρωπαϊκής περιφέρειας.

Τον Νοέμβριο του 2024 οι πρόεδροι των ΗΠΑ και της Κίνας, Τζο Μπάιντεν και Σι Τζινπίνγκ, έκαναν την πρώτη τους ουσιαστική κοινή δήλωση αναφορικά με τους κινδύνους που αντιπροσωπεύει η ΑΙ για την εθνική ασφάλεια. Σημείωσαν, ειδικότερα, ότι Ηνωμένες Πολιτείες και Κίνα πιστεύουν στην «ανάγκη να διατηρηθεί ο ανθρώπινος έλεγχος στην απόφαση για χρήση πυρηνικών όπλων».

Αυτό, με την πρώτη ματιά, θα μπορούσε να θεωρηθεί μια διπλωματική παρέμβαση με χαμηλό ειδικό βάρος, καθώς θα ήταν δύσκολο να βρει κανείς οποιονδήποτε λογικό άνθρωπο που να πιστεύει πως θα έπρεπε να εκχωρήσουμε τον έλεγχο των πυρηνικών όπλων στην ΑΙ. Οσον αφορά την κινεζική κυβέρνηση όμως, τέτοια κατηγορία παρεμβάσεων δεν υπάρχει, ειδικά σε σημαντικά ζητήματα ασφαλείας. Οι Κινέζοι, άλλωστε, έχουν υπάρξει εγγενώς σκεπτικιστές απέναντι στις προτάσεις των ΗΠΑ για περιορισμό των κινδύνων, ενώ η Ρωσία έχει αντιταχθεί σε παρόμοιες διατυπώσεις σε πολυμερείς οργανισμούς και θεσμούς.

Σε τελική ανάλυση, χρειάστηκε πάνω από ένα έτος διαπραγματεύσεων προκειμένου να γίνει αυτή η απλή κοινή δήλωση. Οσο απλή δε κι αν μοιάζει, το αποτέλεσμα ήταν σημαντικό, επειδή έδειξε ότι οι δύο υπερδυνάμεις της ΑΙ μπορούν να εμπλακούν σε μια εποικοδομητική διαχείριση κινδύνου, παρά το γεγονός ότι ανταγωνίζονται σκληρά για την ηγεμονία σε αυτόν τον κλάδο.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Τώρα, καθώς ο ρυθμός ανάπτυξης και επέκτασης της ΑΙ, τόσο για ειρηνικούς όσο και για στρατιωτικούς σκοπούς, επιταχύνεται, ΗΠΑ και Κίνα είναι ανάγκη να κτίσουν πάνω σε αυτή τη βάση, με διπλωματικές πρωτοβουλίες σε υψηλό επίπεδο για τους κινδύνους που αυτή αντιπροσωπεύει. Οφείλουν να το πράξουν καθώς οι απειλές είναι πραγματικές και εντείνονται διαρκώς.

Η εμπλοκή σε μια τέτοια διαδικασία δεν συνεπάγεται ότι Κίνα και ΗΠΑ θα σταματήσουν να ανταγωνίζονται σκληρά. Ακριβώς όμως επειδή υφίσταται αυτός ο επίμονος ανταγωνισμός, η διπλωματία είναι ζωτικής σημασίας, ακόμη και σε αυτή την περίοδο των αυξημένων εντάσεων. Θα ήταν βαθύτατα ανεύθυνο για αμφότερες να συνεχίσουν αυτόν τον ανταγωνισμό χωρίς να συνεργαστούν αναφορικά με τις απειλές ή χωρίς να εκμεταλλευτούν τις τεράστιες ευκαιρίες που προσφέρει η ΑΙ για την αντιμετώπιση των διεθνικών προκλήσεων – από την κλιματική κρίση μέχρι τη δημόσια υγεία.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Πρακτικά, δεν υπάρχει υποκατάστατο για τις απευθείας συνομιλίες μεταξύ κυβερνήσεων, έστω και αν σε πρώτη φάση είναι σχετικά περιορισμένες. Η εμπλοκή σε αυτές δεν μπορεί, επίσης, να καθυστερήσει, δεδομένων της τρομακτικής ταχύτητας που έχει αποκτήσει η τεχνολογική πρόοδος και των αναμενόμενων δυσκολιών στην επίτευξη διπλωματικών συμφωνιών που θα ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις της στιγμής. Η διαχείριση των κινδύνων που συνεπάγεται η ΑΙ είναι μια περιοχή αχαρτογράφητων υδάτων, κατά συνέπεια η πρόοδος δεν θα είναι ούτε ταχεία ούτε εύκολη. ΗΠΑ και Κίνα οφείλουν να κάνουν την αρχή.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Αρκετοί σχολιαστές παραλληλίζουν την κατάσταση αυτή με τον έλεγχο των πυρηνικών όπλων στην πορεία των δεκαετιών, και όντως η συγκεκριμένη αναλογία έχει μια κάποια βάση. Οι υπερδυνάμεις, εξάλλου, επωμίζονται την ευθύνη για τη διαχείριση των κινδύνων που σχετίζονται με τις ισχυρές τεχνολογίες, ενώ έχουν ανταποκριθεί με επιτυχία στο παρελθόν, μέσω των συμφωνιών για τον έλεγχο της διάδοσης των όπλων – ακόμη και στο απόγειο του Ψυχρού Πολέμου. Η ΑΙ, ωστόσο, αντιπροσωπεύει διαφορετικές προκλήσεις και απαιτεί πιο καινοτόμες προσεγγίσεις από ό,τι ο έλεγχος των όπλων.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Υπάρχουν πολλές αιτίες για αυτό. Πρώτον, η επιβεβαίωση είναι πιο ασαφής – η καταμέτρηση των πυραύλων και των πυρηνικών κεφαλών, με τις διακριτές τους ταυτότητες, είναι κάτι διαφορετικό από την καταμέτρηση αλγορίθμων.

Δεύτερον, η πρόκληση της διττής χρήσης αποτυπώνεται διαφορετικά στην περίπτωση της ΑΙ. Πράγματι, η σχάση του ατόμου έχει τόσο ειρηνική όσο και στρατιωτική χρήση, όμως υπάρχει μια διακριτή ευθεία γραμμή που συνδέει την ειρηνική χρήση της ατομικής ενέργειας και τα πυρηνικά όπλα, με την ΙΑΕΑ να διαθέτει μεγάλη εμπειρία στην παρακολούθηση αυτής της διαδικασίας. Αντιθέτως, το ίδιο μοντέλο ΑΙ που μπορεί να συμβάλει στην πρόοδο της επιστημονικής έρευνας και να φέρει οικονομική ανάπτυξη είναι σε θέση να προκαλέσει τρομακτικά θανατηφόρα αποτελέσματα.

Τρίτον, οι συζητήσεις για τον έλεγχο των όπλων επικεντρώθηκαν κυρίως σε κράτη που απειλούσαν άλλα κράτη, ενώ ο κίνδυνος που αντιπροσωπεύει η ΑΙ περιλαμβάνει τόσο διακρατικές όσο και μη προερχόμενες από κράτη απειλές, καθώς και εκείνες που σχετίζονται με την κακή της χρήση.

Τέταρτον, τουλάχιστον στις ΗΠΑ, η ανάπτυξη της ΑΙ δεν προέρχεται κυρίως από την κυβέρνηση αλλά από τον ιδιωτικό τομέα – και μάλιστα όχι από μία εταιρεία, αλλά από πολλές που ανταγωνίζονται μεταξύ τους. Κάτι το οποίο σημαίνει πως στις συνομιλίες για τον περιορισμό των απειλών που συνεπάγεται η τεχνολογία πρέπει να εμπλακεί μια πολύ ευρύτερη γκάμα πρωταγωνιστών.

Τέλος, υπάρχει μια ιδιαιτέρως ευρεία γκάμα απόψεων αναφορικά με το πόσο γρήγορα θα αναπτυχθούν οι ικανότητες της ΑΙ και πόσο μακριά είναι σε θέση να φτάσουν. Στην περίπτωση των πυρηνικών όπλων, μπορούσαμε να έχουμε μια περισσότερο ή λιγότερο ισχυρή έκρηξη, έναν ταχύτερο ή πιο ευέλικτο φορέα της κεφαλής, αλλά κατά βάση γνωρίζαμε με τι έχουμε να κάνουμε. Η εξέλιξη και οι επιπτώσεις της ΑΙ διέπονται από πολύ μικρότερη σαφήνεια.

Σε κάθε περίπτωση, το πλαίσιο για τον έλεγχο των πυρηνικών όπλων δεν προέκυψε εν μια νυκτί. Χρειάστηκαν χρόνια για να φτάσουμε στον αναγκαίο έλεγχο των εξαγωγών, των δοκιμών, των πρωτοκόλλων επιβεβαίωσης και της αναγκαίας εποπτείας – και δεκαετίες διπλωματικών προσπαθειών για τη διατήρηση όλων των παραπάνω. Με την ΑΙ, βρισκόμαστε στα αρχικά στάδια μιας διαδικασίας που είναι παρόμοια σε επίπεδο φιλοδοξίας, διαφορετική όμως όσον αφορά την ουσία και την περιπλοκότητα. Ετσι καθίσταται επιτακτικά σημαντικό να προχωρήσουμε άμεσα με τις προσπάθειες περιορισμού του κινδύνου.

 

 

«Χοροί πάνω στα κόκαλα» – είναι μια ρωσική έκφραση που μεταφορικά σημαίνει την άντληση οφέλους ή χαράς από τη δυστυχία των άλλων. Μόνο που σήμερα αυτή η πρόταση παίρνει κυριολεκτικά υπόσταση. Αυτό θα γινόταν με την προγραμματισμενη για τα Χριστούγεννα «επαναλειτουργία» του Θεάτρου Δράματος της Μαριούπολης, του εμβληματικού κτιρίου που βομβάρδισαν στοχευμένα οι Ρώσοι στις 16 Μαρτίου 2022.

Την ώρα της αεροπορικής επίθεσης μέσα στο κτίριο βρίσκονταν εκατοντάδες άτομα, μεγάλο μέρος των οποίων γυναικόπαιδα, ενώ έξω από το κτίριο υπήρχε μεγάλη επιγραφή –που φαινόταν από αέρος –, η οποία έγραφε «Παιδιά» στα ρωσικά. Εκτιμάται ότι 300-600 άτομα βρήκαν εκεί τραγικό θάνατο κατά τη διάρκεια του ρωσικού βομβαρδισμού. Οι Ρώσοι υποστήριξαν ότι οι νεκροί ήταν 14 άτομα, αλλά από υποκλοπές συνομιλιών μελών συνεργείων «καθαρισμού», που συζητούσαν για την ανάγκη χρήσης ειδικού εξοπλισμού, όπως τρακτέρ, για την απομάκρυνση των σορών, φαίνεται ότι η τραγωδία είναι πολλαπλάσια από εκείνη που υποστηρίζουν οι κατοχικές δυνάμεις.

Τα Χριστούγεννα οι Ρώσοι είχαν καλέσει τους ανθρώπους να πάνε στο Θέατρο Δράματος για να δουν χαρούμενες παραστάσεις, χορούς και τραγούδια. Ποιοι να πάνε όμως; Σε μεγάλο βαθμό, η πόλη έχει αδειάσει από τους κατοίκους της, οι οποίοι αντικαταστάθηκαν με εισαγόμενους εργάτες από διάφορες περιοχές της Ρωσίας και από την Κεντρική Ασία. Μεγάλο μέρος από τους γηγενείς κατοίκους έχουν φύγει από τη Μαριούπολη, έχουν πάει σε άλλες πόλεις της Ουκρανίας ή έχουν σκορπίσει σε όλες τις γωνιές του πλανήτη.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Βρήκαμε μία από εκείνους τους ανθρώπους που έζησαν τη φρίκη της ρωσικής πολιορκίας της Μαριούπολης – την άνοιξη του 2022 – και της ζητήσαμε να μας θυμίσει τι έγινε τότε. Η Ελένη Σαπουρμά είναι 73 ετών, έζησε όλη τη ζωή της στην Αζοφική – πρώτα στην κωμόπολη Στάρι Κριμ, έξω από τη Μαριούπολη, και στη συνέχεια στην ίδια τη Μαριούπολη. Τη συναντήσαμε στη Λευκωσία, όπου ζει μαζί με την κόρη της και τον εγγονό της αφότου διέφυγε από τη μαρτυρική πόλη της Αζοφικής. «Ο γιος μου πέθανε, γιατί δεν άντεξε όλα αυτά που είχε δει και είχε ζήσει. Η πρώην γυναίκα του, η μητέρα του παιδιού του, δολοφονήθηκε από ελεύθερο σκοπευτή. Πέθανε στα χέρια του ανήλικου παιδιού της, το παιδί απλώς καθόταν στον δρόμο και κρατούσε τη μητέρα του γεμάτη αίματα. Δεν υπήρχε καμία δικαιολογία, ήταν απλοί πολίτες, δεν είχαν όπλα, δεν απειλούσαν κανέναν» περιγράφει στα «ΝΕΑ».

«Εγώ τους έβλεπα να περπατάνε στους δρόμους και να κάθονται στις ταράτσες, οι ελεύθεροι σκοπευτές. Περπατούσαν με τα όπλα και πυροβολούσαν. Δεν τους ένοιαζε ποιος περνάει. Γυναίκες, παιδιά, ηλικιωμένοι. Στο Στάρι Κριμ σκότωσαν γονείς μπροστά στα μάτια του παιδιού τους, έξι χρονών παιδί» περιγράφει.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Μας λέει για τους διαρκείς βομβαρδισμούς, και από αέρα και από πυροβολικό και από τανκς. «Φοβόσουν να βγεις να πάρεις ξύλα για τη φωτιά. Ελεγες “τώρα θα πεθάνω”. Η καρδιά μου χτυπούσε έτσι που νόμιζα ότι θα σταματήσει. Αυτό δεν αντέχεται από άνθρωπο. Είχαμε μαζευτεί δώδεκα άνθρωποι σε ένα σπίτι. Δεν υπήρχε νερό, δεν υπήρχε ρεύμα, δεν υπήρχε επικοινωνία. Βγαίναμε στην αυλή, ανάβαμε φωτιά και μαγειρεύαμε ό,τι βρίσκαμε. Κρυώναμε και πεινούσαμε. Περιμέναμε να λιώσει ο πάγος από τις στέγες για να πιούμε νερό. Αυτό ήταν η ζωή μας εκείνες τις μέρες».

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Εκείνες τις μέρες νεκροί άνθρωποι κείτονταν στους δρόμους της Μαριούπολης. Οι επιζήσαντες έθαβαν τους συγγενείς και τους γείτονες στις αυλές των πολυκατοικιών. Τα καταστήματα είχαν κλείσει, λεηλατηθεί και καταστραφεί. Μέσα στην πόλη υπήρξε τεράστια έλλειψη τροφής. Οι Ρώσοι έτρεχαν από σπίτι σε σπίτι και έψαχναν «το Αζόφ». Αργότερα, όπως μας λέει η κυρία Σαπουρμά, άρχισαν να σπάνε τα τζάμια από σπίτια και διαμερίσματα και να πετάνε μέσα βόμβες μολότοφ. Κάψανε και το δικό της διαμέρισμα. Υστερα από μερικές εβδομάδες – μαζί με άλλους – η γυναίκα κατάφερε να διαφύγει προς το ελεύθερο τμήμα της Ουκρανίας και μετέπειτα στην Κύπρο, για να βρει την κόρη της.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Εκτοτε παρακολουθεί τα νέα από την πατρίδα της από τα ΜΜΕ και μιλώντας στο τηλέφωνο με γνωστούς που έχουν νέα από τη Μαριούπολη: «Οι Ρώσοι λένε ότι ξανάχτισαν τη Μαριούπολη αλλά αυτό είναι ψέμα. Ορισμένα σπίτια έφτιαξαν για να τα δείχνουν στις τηλεοράσεις. Ολα τα άλλα είναι μαύρη γη. Καμένα. Δεν υπάρχει πόλη. Δεν θα γίνει ποτέ ξανά αυτό που ήταν αυτή η πόλη. Τόσοι άνθρωποι χάθηκαν, τόσες ζωές διαλύθηκαν. Τίποτα δεν μπορεί να το διορθώσει αυτό».

Αυτές τις γιορτινές μέρες οι Ρώσοι ετοίμαζαν βέβηλη φιέστα πάνω στα κόκαλα των νεκρών του Θεάτρου Δράματος, ελπίζοντας ότι τα πολύχρωμα λαμπάκια και οι χοροί θα επισκιάσουν το έγκλημά τους, ότι ο κόσμος θα ξεχάσει την κατεστραμμένη Μαριούπολη με τους 100.000 δολοφονημένους κατοίκους της – άντρες, γυναίκες, παιδιά, ηλικιωμένοι. Ανθρωποι που ζούσαν απλώς τη ζωή τους μέχρι να έρθουν οι εισβολείς, σκοτώσουν τους ανθρώπους τους και αρπάξουν τις περιουσίες τους.

Καθήμενη στην κουζίνα της κόρης της, στη Λευκωσία, η 73χρονη Ελένη Σαπουρμά θυμάται αυτά που είδε και έζησε. Και θυμίζει και σε εμάς πως «η Μαριούπολη ήταν όμορφη, γεμάτη λουλούδια. Ζούσαμε ήσυχα. Δεν ήμασταν πλούσιοι, αλλά είχαμε τα πάντα. Σπίτι, δουλειά, κήπο, φρούτα. Τα παιδιά μεγάλωναν, βοηθούσε ο ένας τον άλλον. Είχα μικρή σύνταξη, αλλά τα παιδιά μου βοηθούσαν. Πουλούσα φρούτα από τον κήπο για να έχω επιπλέον εισόδημα. Ετσι ζούσαμε. Ποτέ δεν μπορούσαμε να φανταστούμε ότι θα έρθει τέτοιος πόλεμος. Ούτε ότι θα χαθούν άνθρωποι έτσι, χωρίς λόγο».

Πολλοί άνθρωποι σκέφτονται να υιοθετήσουν έναν σκύλο τις ημέρες των γιορτών, επειδή οι διακοπές φαίνονται ως η ιδανική ευκαιρία. Περισσότερος χρόνος στο σπίτι, περισσότερες ώρες μαζί, καλύτερη «πρώτη αρχή». Η πρόθεση είναι συνήθως καλή. Ομως, αν το δούμε ρεαλιστικά, οι γιορτές είναι συχνά μια περίοδος έντασης. Ετοιμασίες, αγορές, μετακινήσεις, κίνηση στους δρόμους, επισκέψεις, τραπέζια και συνεχείς αλλαγές στο πρόγραμμα.

Για έναν σκύλο που μόλις έφτασε σε ένα νέο περιβάλλον, αυτό δεν είναι ιδανικό. Η αλλαγή από μόνη της μπορεί να είναι στρεσογόνα.

Οταν προστίθενται πολλοί θόρυβοι, άνθρωποι και απρόβλεπτες καταστάσεις, αυξάνεται το φορτίο που καλείται να διαχειριστεί. Αν, λοιπόν, επιλέξουμε να κάνουμε αυτή την κίνηση μέσα στις γιορτές, χρειάζεται να οργανώσουμε τις πρώτες ημέρες με προτεραιότητα την ηρεμία.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Πριν φτάσει ο σκύλος, ετοιμάζουμε έναν ήσυχο και ασφαλή χώρο ξεκούρασης, μακριά από τη φασαρία με  νερό, κρεβατάκι, παιχνίδια μάσησης. Απομακρύνουμε ή ασφαλίζουμε αντικείμενα που μπορεί να εγκυμονούν κινδύνους (καλώδια, γυάλινα στολίδια κ.λπ.) και κρατάμε το περιβάλλον όσο γίνεται πιο σταθερό.

Δεν τον πιέζουμε για επαφή, όσο χαριτωμένος κι αν είναι. Του δίνουμε χρόνο και χώρο να μας πλησιάσει όταν νιώσει έτοιμος.

Τις πρώτες μέρες, οι βόλτες καλό είναι να γίνονται σε πιο ήρεμα σημεία, κυρίως για τις ανάγκες του, και αποφεύγουμε τις συγκεντρώσεις στο σπίτι. Αν υπάρξουν επισκέψεις, φροντίζουμε ο σκύλος να έχει πρόσβαση στο ήσυχο «καταφύγιό» του, με χαλαρωτική μουσική και μασητικά.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Με λίγη οργάνωση, οι γιορτές μπορούν να γίνουν μια ομαλή, ασφαλής αρχή. Η υιοθεσία δεν κρίνεται από την ημερομηνία, αλλά από την προετοιμασία.

Με ασφάλεια στο σπίτι, ήρεμες βόλτες και περιορισμό της έντασης τις πρώτες ημέρες, οι γιορτές μπορούν να μετατραπούν σε μια ομαλή αρχή. Και αυτό είναι το καλύτερο δώρο και για τον σκύλο και για εμάς.

Ο Αλέξανδρος Παράσχης είναι CBCC-KA CCPDT-KA SDC, υπεύθυνος της σχολής εκπαιδευτών Dog Friendly Academ

Το 2005 μια ολιγάριθμη ομάδα ανεξάρτητων δημιουργών που συνεργάζονται με τη γιαπωνέζα σχεδιάστρια Ρέι Καβακούμπο – δημιουργό των συλλογών Comme des Garçons – επισκέφθηκε την Αθήνα, με σκοπό τη δημιουργία ενός εφήμερου καταστήματος Guerilla Store που θα πρότεινε στην τοπική κοινότητα ενδιαφέροντα εμπορεύματα παρουσιασμένα με νέο τρόπο. Η ομάδα εστίαζε, όσον αφορά την επιλογή της περιοχής, στην ενέργεια που μεταδίδει, παρά στην εμφάνιση προσεκτικά σχεδιασμένων εσωτερικών χώρων. «Η ομορφιά του συνηθισμένου είναι το θέμα μας», έλεγε στα «ΝΕΑ» το 2006 ο Δημήτρης Παπαδόπουλος συμμετέχοντας στο ερευνητικό πείραμα της Ρέι Καβακούμπο και των συνεργατών της Comme des Garçons που εκείνη την εποχή εστίαζε στη δημιουργία εφήμερων καταστημάτων σε ένα δίκτυο πόλεων φορτωμένων με ιστορικές μνήμες και ανθρώπινες δραστηριότητες.

Από το 2004 έως το 2009, κάθε Guerilla Store περιελάμβανε έναν ακατέργαστο, μινιμαλιστικό χώρο που προηγουμένως χρησιμοποιούνταν για πρακτικούς σκοπούς. Παντοπωλεία, αποθήκες και μανάβικα στο Ελσίνκι, το Βερολίνο και το Ρέικιαβικ ανακαινίστηκαν ελαφρά για να λειτουργήσουν ως εκθεσιακοί χώροι και αρχεία για τις συλλογές της CdG. Το δομημένο χάος κάθε εφήμερου καταστήματος καθόρισε το αβανγκάρντ εγχείρημα της CdG στην πρώτη δεκαετία του 2000. Η καταγραφή τους αρχειοθετήθηκε σε μια ειδική καλλιτεχνική έκδοση, το «Guerillazine».

Στην Αθήνα του 2006, στον πρώτο όροφο του εναλλακτικού, αντι-γκλάμορ χώρου του Bios ο Δημήτρης Παπαδόπουλος θα ξεκινούσε το αθηναϊκό πείραμα του Comme des Garçons – Guerilla Store. Στη συνέχεια μετακόμισε στο υπόγειο μιας πολυκατοικίας στο Κολωνάκι, όπου παλαιότερα λειτουργούσε ένα χημικό εργαστήριο. Μετά τη λήξη και της δεύτερης προσωρινής χρήσης, βρήκε νέο κανάλι συνεννόησης με το ιαπωνικό σχήμα ως Number 3. Παρά τα χρόνια της κρίσης, της πανδημίας Covid-19, της «συμβίωσης» με τα φαινόμενα του υπερτουρισμού, της αλλαγής της μόδας προς κλασικά πρότυπα, η ιαπωνική πρωτοπορία δείχνει ανθεκτικότητα εντός του αθηναϊκού κέντρου. Σε αυτό το συλλογικό έργο που ενορχηστρώνει η Ρέι Καβακούμπο, το πιο σημαντικό είναι ότι διατηρεί τον ρυθμό τού «ένα βήμα μπροστά». Η έρευνά της μοιάζει με τον χτύπο ενός ρολογιού που ελαφρώς προτρέχει, προκαλώντας τις παραδοσιακές αντιλήψεις και τους τρόπους που χειριζόμαστε τη μόδα.  «Η ανικανότητα να κατονομάσω αυτό που βλέπω είναι ένα καλό σύμπτωμα της ταραχής», θα παρατηρήσει ο Ρολάν Μπαρτ στο δοκίμιό του για τη φωτογραφία «Φωτεινός θάλαμος». Αυτή την ταραχή θα προσφέρει στους θεατές των συλλογών η Comme des Garçons: ένα πτερύγιο που κρέμεται στο πίσω μέρος, ένα φουσκωμένο στρίφωμα, ρίγες που διακόπτονται απότομα, κουμπιά που δεν είναι ευθυγραμμισμένα. Τα υλικά της συνδυάζουν κλασικούς κώδικες σε μοντέρνες ερμηνείες. Ανάλογα την απασχολεί η υφή στην αδρή επιφάνεια του υφάσματος, συχνά από τσόχα, ταλαιπωρημένου, πλυμένου, κομμένου και τρύπιου, σε τόσο μεγάλη αντίστιξη με μια καλοφροντισμένη γκαρνταρόμπα που υπονοεί καλλιέργεια τρόπων και συμβατική συμπεριφορά. Η ίδια μπαρτική δυσκολία προσδιορισμού και όταν χρησιμοποιεί νάιλον αντί για μετάξι, επειδή επιδιώκει να αξιοποιήσει ένα συνθετικό ύφασμα που διπλώνει, μένει ατσαλάκωτο και πτυχώνει, κυριεύοντας το σώμα με τον δικό του διακριτό όγκο, ήχο, αίσθηση και όψη. Η έρευνα συνεχίζεται. Πάντα με ένα «τικ» του ρολογιού μπροστά.

Με τις συγκρούσεις να μαίνονται σε περίπου 50 χώρες, τους δασμολογικούς πολέμους να γίνονται ο νέος (μη φυσιολογικός) κανόνας και την παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη να πέφτει στον πιο αργό ρυθμό των τελευταίων γενεών, φαίνεται ότι υπάρχουν λίγα πράγματα για να χαρούμε καθώς μπαίνουμε στο 2026. Το μόνο βέβαιο είναι ότι ζούμε με αυξανόμενη αβεβαιότητα. Η μόνη ρεαλιστική πρόβλεψη μπορεί να είναι η συνεχιζόμενη απρόβλεπτη κατάσταση.

Πίσω από τις εντάσεις και την αναταραχή της εποχής μας βρίσκονται τρεις αδιαμφισβήτητες μετατοπίσεις που δημιουργούν ένα νέο αλλά ακόμα ασταθές έδαφος: από έναν μονοπολικό κόσμο σε έναν πολυπολικό· από μια τάξη που βασίζεται σε κανόνες σε μια που βασίζεται στην εξουσία· και από μια πολιτική που διαμορφώνεται από το οικονομικό άνοιγμα σε μια που επιμένει στον προστατευτισμό, τον μερκαντιλισμό και τις βιομηχανικές πολιτικές που δίνουν έμφαση στην εσωτερική ασφάλεια. Η πολιτική τώρα καθοδηγεί την οικονομία, και όχι το αντίστροφο.

Υπάρχουν διαφορετικές απόψεις για το πώς θα αλλάξει ο κόσμος το 2026 και μετά. Καθώς απομακρυνόμαστε από τις βεβαιότητες ενός μονοπολικού κόσμου, θα δούμε μια επιστροφή στον ανταγωνισμό των μεγάλων δυνάμεων και στις σφαίρες επιρροής, την εμφάνιση μιας ρύθμισης «ένας κόσμος, δύο συστήματα» που κυριαρχείται από την Κίνα και τις Ηνωμένες Πολιτείες, ή απλώς μια περίοδο χαοτικής αταξίας;

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Αυτό που είναι σαφές είναι ότι κάθε πυλώνας της παγκόσμιας τάξης που γνωρίζουμε από το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου καταρρέει. Αυτό περιλαμβάνει την προσήλωση στο κράτος δικαίου, τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη δημοκρατία (υπάρχουν τώρα 91 αυταρχικά καθεστώτα στον κόσμο, αλλά μόνο 88 δημοκρατίες), καθώς και την πολυμερή συνεργασία, την ανθρωπιστική βοήθεια και την περιβαλλοντική διαχείριση.

Αυτές οι σεισμικές μετατοπίσεις έχουν δημιουργήσει μια επιθετική, ολοένα και πιο αυταρχική μορφή εθνικισμού που έχει αντικαταστήσει τον νεοφιλελευθερισμό ως κυρίαρχη ιδεολογία της εποχής μας. Ο εθνοτικός σοβινισμός έχει οδηγήσει σε ολοένα και πιο κατάφωρες παραβιάσεις του ανθρωπιστικού δικαίου και του δικαίου των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ετσι, από την οπτική γωνία του τέλους του 2025, φαίνεται ότι αυτή η δεκαετία θα μείνει στην ιστορία για μια παγκόσμια πανδημία, τον πρώτο πόλεμο που διεξήγαγε μια μεγάλη δύναμη στην Ευρώπη από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, τη σφαγή στη Μέση Ανατολή, μια επιδεινούμενη κλιματική κρίση και μία γενικευμένη αταξία.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Σε έναν κατακερματισμένο κόσμο, δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι οι εκλογείς ανησυχούν όλο και περισσότερο για την καθημερινή τους επιβίωση και ασφάλεια. Ομως το εντυπωσιακό είναι ότι, παρά αυτή τη στροφή, κατανοούν επίσης ότι η ευρύτερη διεθνής δυναμική επηρεάζει ολοένα και περισσότερο τη ζωή τους. Είναι πολύ πιο ενήμεροι από ποτέ για τη σύνδεση μεταξύ του τι συμβαίνει στις τοπικές τους κοινότητες και του τι συμβαίνει παγκοσμίως, και η πλειοψηφία πιστεύει ότι, υπό τις κατάλληλες συνθήκες, η βοήθεια προς τους άλλους είναι ένας αξιόπιστος τρόπος για να βοηθήσει κανείς τον εαυτό του.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Αυτές και άλλες πληροφορίες μπορούν να βρεθούν σε μια πρόσφατη έρευνα της Focaldata, στην οποία συμμετείχαν περίπου 36.000 ενήλικοι από 34 χώρες. Φυσικά, δεδομένων των καθημερινών τίτλων από τον Ιανουάριο, ιδιαίτερα της συνεχιζόμενης κάλυψης των εμπορικών πολέμων, είναι κατανοητό ότι τα δύο τρίτα των ερωτηθέντων αναγνωρίζουν πώς επηρεάζεται η ζωή τους από αποφάσεις που λαμβάνονται αλλού. Ομοίως, δεδομένου ότι έχουν περάσει μόνο σχεδόν τρία χρόνια από το τέλος της πανδημίας Covid-19, περίπου το 77% εξακολουθεί να παρακολουθεί τι συμβαίνει στην παγκόσμια υγεία. Οι περισσότεροι γνωρίζουν επίσης τις συνέπειες για αυτούς από την κλιματική αλλαγή (58%, αυξανόμενο σε 63% μεταξύ των νεότερων ερωτηθέντων) και τις διαταραχές στον εφοδιασμό τροφίμων (55%).

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Λοιπόν, πόση υποστήριξη υπάρχει για τη διεθνή συνεργασία; Η πλειονότητα προτιμά έναν κόσμο χωρίς δασμούς; Τι είδους υποχρεώσεις πέρα από τον κήπο τους, το τείχος της πόλης ή τα εθνικά σύνορά τους είναι πρόθυμοι να αποδεχτούν; Το 22% υποστηρίζει την ανθρωπιστική δράση για την ανακούφιση από τα βάσανα και είναι έτοιμο να δράσει από αλτρουισμό, υποστηρίζοντας την επείγουσα βοήθεια σε ζώνες καταστροφών. Μια δεύτερη ομάδα, επίσης 22%, περιλαμβάνει πραγματιστές που θέλουν να γνωρίζουν ότι τυχόν φόροι που καταβάλλονται για τη διεθνή ανάπτυξη θα δαπανηθούν σωστά. Μια τρίτη ομάδα, που αντιπροσωπεύει το 21%, περιλαμβάνει εκείνους που θα υποστηρίξουν τη συνεργασία εάν μπορούν να δουν ότι ωφελεί τους ίδιους και τις κοινότητές τους – είτε μέσω της εγγύησης τροφίμων είτε μέσω της ειρήνης και της ασφάλειας.

Το συμπέρασμα είναι ότι η συνεργασία πρέπει να βασίζεται στην καθημερινή ζωή. Οι καθημερινές δυσκολίες – μη προσιτά είδη πρώτης ανάγκης, θέσεις εργασίας σε κίνδυνο, κακή υγεία, επισιτιστική ανασφάλεια, απειλές για την προσωπική ασφάλεια – καθορίζουν τη δημόσια ατζέντα παντού. Εάν η διεθνής συνεργασία δεν καταφέρει να μετριάσει αυτά τα βάρη, η υποστήριξη προς αυτήν θα εξατμιστεί.

Καθώς αναζητούμε έναν τρόπο να ξεπεράσουμε τη σημερινή αναταραχή, ένα σημάδι από τις τελευταίες δημοσκοπήσεις ξεχωρίζει. Παρά τον θόρυβο της σύγκρουσης και της αντιπαλότητας, οι άνθρωποι δεν ζητούν απομόνωση. Ζητούν ελπίδα. Σε 18 από τις μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου, ο σαφέστερος δείκτης αποτελεσματικής διεθνούς συνεργασίας δεν είναι η δύναμη ή το ιδιοτελές συμφέρον, αλλά το όραμα: σχεδόν τέσσερις στους δέκα λένε ότι η συνεργασία σημαίνει συμφωνία σε ένα μακροπρόθεσμο σχέδιο για ειρήνη και πρόοδο. Το ίδιο ποσοστό θέλει η συνεργασία να καθοδηγείται από αξίες που βασίζονται στην οικοδόμηση εμπιστοσύνης και την ειρήνη. Ακόμα και σε μια εποχή που συχνά ταυτίζεται με την πολιτική μηδενικού αθροίσματος, οι άνθρωποι εξακολουθούν να θέλουν οι ηγέτες τους να εκφράζουν ένα κοινό όραμα για το τι μπορούμε να επιτύχουμε μαζί.

Ομαλά διεξάγονται οι βουλευτικές εκλογές στο Κόσοβο όπου 2.076.290 πολίτες καλούνται στις κάλπες για να εκλέξουν 120 εκπροσώπους στο κοινοβούλιο. Είναι η δεύτερη φορά μέσα στο 2025 που διεξάγονται βουλευτικές εκλογές. Οι προηγούμενες εκλογές, στις 9 Φεβρουαρίου, δεν ανέδειξαν κυβέρνηση και έτσι για δέκα μήνες περίπου την εξουσία ασκούσε υπηρεσιακή κυβέρνηση.

Η Κεντρική Εκλογική Επιτροπή ανακοίνωσε ότι μέχρι τις 11:00 η ώρα (12:00 Ελλάδας) ψήφισε το 8,27% των εγγεγραμμένων στους εκλογικούς καταλόγους. Σχεδόν ανάλογο ποσοστό με αυτό που καταγράφηκε, την ίδια ώρα, στις προηγούμενες εκλογές.

Το κίνημα ΄΄Αυτοδιάθεση΄΄ (LVV) του ‘Αλμπιν Κούρτι, που κυβερνάει από το 2021, θεωρείται φαβορί για την νίκη. Δεν αναμένεται ωστόσο να αποκτήσει αυτοδυναμία και πιθανότατα θα χρειαστεί συμμάχους για να κυβερνήσει. Στην δεύτερη θέση φέρεται το Δημοκρατικό Κόμμα (PDK) το οποίο προεκλογικά ξεκαθάρισε ότι δεν επιθυμεί την συνεργασία με τον Κούρτι. Καταλυτικό ρόλο για τον σχηματισμό κυβέρνησης ίσως διαδραματίσει η Δημοκρατική Ένωση Κοσόβου (LDK), το παλαιότερο πολιτικό κόμμα, το οποίο εκτιμάτε ότι θα αναδειχθεί τρίτη πολιτική δύναμη. Το κόμμα αυτό δεν αποκλείει οποιαδήποτε συνεργασία.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Στις σερβικές περιοχές αναμένεται να επιβεβαιώσει την κυριαρχία της η «Σερβική Λίστα» που υποστηρίζεται από το Βελιγράδι.

Σύμφωνα με το Σύνταγμα του Κοσόβου οι 20 από τις 120 έδρες στην βουλή ανήκουν στις μειονότητες. Οι 10 έδρες στην σερβική κοινότητα και οι άλλες 10 στις άλλες εθνικές μειονότητες. Οι μειονοτικοί βουλευτές μπορούν να καθορίσουν την έκβαση των διεργασιών για τον σχηματισμό κυβέρνησης, όπως συνέβαινε συχνά στο παρελθόν. Οι πολιτικοί εκπρόσωποι των Σέρβων απέκλεισαν κάθε συνεργασία με το κίνημα του ‘Αλμπιν Κούρτι.

Διαφωνώ με την άποψη ότι άλλοι μπορούν και θα πάρουν τη θέση των ΗΠΑ στην παγκόσμια ηγεσία καθώς οι τελευταίες αποσύρονται από αυτήν. Ας εξετάσουμε την Κίνα, τη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου και κορυφαία βιομηχανική υπερδύναμη. Σαφώς σκοπεύει να επωφεληθεί από την εσωστρεφή στάση της Αμερικής, αλλά προτεραιότητά της είναι η οικοδόμηση εγχώριας οικονομικής ανθεκτικότητας. Οσον αφορά την επέκταση της παγκόσμιας επιρροής της – ιδίως μεταξύ μη δυτικών χωρών – η Κίνα είναι ιδιαίτερα επιλεκτική. Παρότι έχει αξιοποιήσει την απρόβλεπτη προσέγγιση του Τραμπ στο εμπόριο και τη διπλωματία, διστάζει να αναβαθμίσει τον ρόλο της ως παγκόσμιου εγγυητή ασφάλειας. Το δυνατό της σημείο είναι η οικονομική κρατική στρατηγική, την οποία ασκεί μέσω εμπορίου, επενδύσεων και – προσφάτως – ελέγχου εξαγωγών.

Εχοντας παρακολουθήσει επί πολλά χρόνια την αμερικανική συμπεριφορά και χάραξη πολιτικής, οι κινέζοι ηγέτες γνωρίζουν ότι η ανάδειξη σε παγκόσμια υπερδύναμη θα τους ενέπλεκε σε περιφερειακές συγκρούσεις που θα προτιμούσαν να αποφύγουν. Ισως το βαθύτερο μάθημα που έχουν αντλήσει να μην αφορά όσα έκανε η Αμερική, αλλά όσα απέτυχε να κάνει. Γι’ αυτό και η κινεζική εξωτερική πολιτική παραμένει άσκηση προσεκτικής στάθμισης. Παρά τη φλογερή ρητορική για την Ταϊβάν ή τη Νότια Σινική Θάλασσα, το Πεκίνο υπήρξε προσεκτικό ώστε να αποφύγει την άμεση εμπλοκή σε πολέμους που δεν μπορεί να ελέγξει.

Οι ΗΠΑ δίδαξαν στην Κίνα ότι είναι προτιμότερο να διαιτητεύεις σε συγκρούσεις από απόσταση παρά να τις διεξάγεις εκ του σύνεγγυς.

Στη σύλληψη τεσσάρων υπηκόων Βουλγαρίας προχώρησαν οι αστυνομικές αρχές της Δράμας, στο πλαίσιο των ενισχυμένων ελέγχων που εφαρμόζονται για την αποτροπή εξάπλωσης της ευλογιάς των αιγοπροβάτων.

Οι τέσσερις άνδρες εντοπίστηκαν από το Αστυνομικό Τμήμα Κάτω Νευροκοπίου, υπηρεσία της Διεύθυνσης Αστυνομίας Δράμας, τη στιγμή που επιχείρησαν να εξέλθουν από τη χώρα επιβαίνοντες σε δύο οχήματα. Στην κατοχή τους βρέθηκαν συνολικά πέντε πρόβατα τα οποία επιχειρούσαν να μεταφέρουν παράνομα.

Κατά τον έλεγχο, οι αστυνομικοί προχώρησαν στην κατάσχεση των δύο οχημάτων καθώς και των ζώων. Τα πρόβατα εξετάστηκαν από κτηνίατρο και, σύμφωνα με την προβλεπόμενη διαδικασία, κατασχέθηκαν προκειμένου να θανατωθούν δια σφαγής, στο πλαίσιο των υγειονομικών πρωτοκόλλων για την αντιμετώπιση της νόσου.

Ποινική δίωξη για το πλημμέλημα της αποδοχής προϊόντων εγκλήματος ασκήθηκε στον τράπερ, Ivan Greko. Ο κατηγορούμενος παραπέμφθηκε να δικαστεί αύριο στο Αυτόφωρο Μονομελές.

Ο τράπερ συνελήφθη το απόγευμα του Σαββάτου στη Γλυφάδα μαζί με δύο ακόμη άτομα, λίγο πριν τις 18:00. Η σύλληψη έγινε κατά τη διάρκεια ελέγχου οχήματος που απασχολούσε τις αρχές στο πλαίσιο υπόθεσης υπεξαίρεσης, στην οδό Κύπρου.

Κατά τον έλεγχο, οι αστυνομικοί συνέλαβαν έναν 28χρονο για παράβαση της νομοθεσίας περί ναρκωτικών, καθώς βρέθηκε στην κατοχή του μικροποσότητα κάνναβης. Παράλληλα, συνελήφθη ο γνωστός τράπερ και ακόμη ένα άτομο για το αδίκημα της αποδοχής προϊόντος εγκλήματος, καθώς διαπιστώθηκε ότι το όχημα που οδηγούσαν είχε δηλωθεί ως κλεμμένο από το Ωραιόκαστρο Θεσσαλονίκης.

Αφού δεν έστειλαν κανέναν εκπρόσωπο στη φετινή Διάσκεψη του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή (COP30) στη Βραζιλία, οι ΗΠΑ θα αποχωρήσουν πλήρως από τη Συμφωνία του Παρισιού για το κλίμα τον Ιανουάριο. Ευτυχώς, η επιτυχία των παγκόσμιων διαπραγματεύσεων για το κλίμα είναι πιθανότερη χωρίς τις ΗΠΑ παρά με αυτές. Μακριά από το να επιδείξει οποιαδήποτε ηγεσία στο ζήτημα, η Αμερική προσπαθεί να εξαναγκάσει άλλες χώρες να εγκαταλείψουν την «κλιματική απάτη» και να διπλασιάσουν τη χρήση ορυκτών καυσίμων.

Θα καλύψουν όμως άλλοι το κενό; Η κορυφαία προτεραιότητα στην COP30 ήταν η εφαρμογή προηγούμενων δεσμεύσεων, αλλά μέχρι την ημέρα έναρξης, στις 10 Νοεμβρίου, μόνο 112 από τις 194 χώρες είχαν καταθέσει επικαιροποιημένα σχέδια μείωσης των εκπομπών έως το 2035. Ακόμη και η ΕΕ δεν υπέβαλε το δικό της παρά την τελευταία στιγμή. Αν και στο παρελθόν έχει επιδείξει ηγεσία στο κλίμα, με την καθυστέρηση αυτή αποκαλύπτει τις αυξανόμενες διαφωνίες μεταξύ των κρατών-μελών σχετικά με το επίπεδο των φιλοδοξιών τους. Επιπλέον, η χλιαρή στήριξη της Ευρώπης στη χρηματοδότηση των αναπτυσσόμενων χωρών περιορίζει περαιτέρω τον ηγετικό της ρόλο.

Στο μεταξύ, η φετινή διοργανώτρια χώρα, η Βραζιλία, αξιοποίησε τις διπλωματικές της δεξιότητες για να ταρακουνήσει μια διαδικασία COP που έχει καταστεί ολοένα και πιο συγκρουσιακή και αναποτελεσματική.  Τέλος, μία θετική εξέλιξη φέτος ήταν η συνεχιζόμενη εντυπωσιακή ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και των βιομηχανιών που βασίζονται σε αυτές, όπως τα ηλεκτρικά οχήματα.

Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν αποχαιρέτησε με συγκινητικά λόγια την Μπριζίτ Μπαρντό, δηλώνοντας πως «θρηνούμε έναν θρύλο του αιώνα». Η δήλωσή του έγινε μέσω επίσημης ανακοίνωσης, με αφορμή τον θάνατο της εμβληματικής ηθοποιού.

Ο Γάλλος πρόεδρος αναφέρθηκε στην πολυδιάστατη προσωπικότητα της Μπαρντό, σημειώνοντας: «Οι ταινίες της, η φωνή της, η εκθαμβωτική δόξα της, τα αρχικά της, οι λύπες της, το γενναιόδωρο πάθος της για τα ζώα, το πρόσωπό της που έγινε η Μαριάν, το σύμβολο της Γαλλίας που ενσάρκωσε μια ζωή ελευθερίας». Όπως έγραψε στο X, επρόκειτο για «μια γαλλική ύπαρξη, μια παγκόσμια λαμπρότητα που μας άγγιξε».

Στο μήνυμά του, ο Μακρόν χαρακτήρισε τη Μπαρντό «ένα απόλυτο αστέρι του γαλλικού και διεθνούς κινηματογράφου», υπογραμμίζοντας ότι υπήρξε «μια μορφή γυναικείας φύσης στη φαντασία του έθνους, μια ελεύθερη και αφοσιωμένη φωνή». Κατέληξε λέγοντας πως ήταν εκείνη «μέσω της οποίας ο Θεός αναδημιούργησε τη γυναίκα».

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Ses films, sa voix, sa gloire éblouissante, ses initiales, ses chagrins, sa passion généreuse pour les animaux, son visage devenu Marianne, Brigitte Bardot incarnait une vie de liberté. Existence française, éclat universel. Elle nous touchait. Nous pleurons une légende du siècle.

— Emmanuel Macron (@EmmanuelMacron) December 28, 2025

Αμετακίνητοι παραμένουν στα μπλόκα οι αγρότες σε όλη τη χώρα, κλιμακώνοντας τις κινητοποιήσεις τους εν μέσω εορτών. Μάλιστα, κλείνοντας κάποιους δρόμους, δημιουργούνται τεράστιες ουρές αυτοκινήτων, καθώς οι εκδρομείς που επιστρέφουν από τις διακοπές των Χριστουγέννων.

Πολύ μεγάλη είναι η ταλαιπωρία για τους εκδρομείς των Χριστουγέννων που επιστρέφουν στην Αθήνα στην περιοχή της Βοιωτίας, λόγω του μπλόκου των αγροτών στο Κάστρο. Στην ευρύτερη περιοχή της Λαμίας, λίγο πριν από το μπλόκο των αγροτών στον Μπράλο, έχει ήδη σχηματιστεί ουρά περίπου 3 χιλιομέτρων, καθώς τα οχήματα που κινούνται με κατεύθυνση προς την Αθήνα ήταν υποχρεωμένα να διέρχονται από μία μόνο λωρίδα κυκλοφορίας. Οι αγρότες από το Σάββατο είχαν αποσύρει τα τρακτέρ για να δώσουν άλλη μία λωρίδα κυκλοφορίας, η οποία ενεργοποιήθηκε πριν λίγο για να απορροφήσει την κίνηση των οχημάτων στο εθνικό δίκτυο.

Προς το παρόν, δεν παρατηρείται σοβαρό πρόβλημα στο τμήμα από τον Μπράλο έως λίγο πριν το Μαρτίνο, δηλαδή από το 205ο έως το 125ο χιλιόμετρο της εθνικής οδού, όπου τα αυτοκίνητα κινούνται κανονικά στον βασικό άξονα της ΠΑΘΕ.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Ωστόσο, η εικόνα αλλάζει στην περιοχή της γέφυρας στο Μαρτίνο στο 125 χλμ της ΠΑΘΕ. Εκεί έχει ήδη σχηματιστεί ουρά που φτάνει τα 4 χιλιόμετρα, καθώς τα οχήματα που κινούνται στον άξονα ΠΑΘΕ προς Αθήνα υποχρεώνονται να περιοριστούν σε μία λωρίδα κυκλοφορίας. Στη συνέχεια, μέσω ρυθμίσεων της Τροχαίας, οδηγούνται στον παράδρομο που κατευθύνεται προς το Κάστρο, την Αλίαρτο και την παλαιά εθνική οδό Λαμίας-Αθηνών, για να καταλήξουν μετά τη Θήβα στη Ριτσώνα στο 75 χλμ της εθνικής οδού και να συνεχίσουν προς Αθήνα. Η κίνηση στις παρακάμψεις γίνεται με πολύ χαμηλές ταχύτητες, με αποτέλεσμα να υπάρχει ταλαιπωρία των οδηγών και ο χρόνος διέλευσης να αυξάνεται σημαντικά.

Σήκωσαν τις μπάρες διοδίων στην Καρδίτσα

Σε πλήρη αγωνιστική ετοιμότητα βρίσκονται οι αγρότες της Καρδίτσας, οι οποίοι προχώρησαν σήμερα σε μια συμβολική κίνηση στον αυτοκινητόδρομο Ε65.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Με τρακτέρ, αγροτικά και ιδιωτικά ΙΧ κινήθηκαν προς τα διόδια των Σοφάδων σηκώνοντας τις μπάρες και επιτρέποντας την ελεύθερη διέλευση σε ΙΧ, φορτηγά και λεωφορεία χωρίς την καταβολή αντιτίμου. Οι παραγωγοί, έχοντας φροντίσει να «τυφλώσουν» τις κάμερες ελέγχου του σταθμού διοδίων με σακούλες, σταματούσαν στιγμιαία τους οδηγούς για να μοιράσουν κείμενα, να μιλήσουν μαζί τους και να κεράσουν καφέ, ανταλλάσσοντας ευχές για «καλή χρονιά» και «καλό δρόμο».

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Την ίδια ώρα, ο κλοιός σφίγγει στην υπόλοιπη επικράτεια με την Εθνική Οδό Αθηνών – Θεσσαλονίκης να έχει κοπεί ουσιαστικά στα τρία. Στη Λάρισα παραμένει κλειστή η αερογέφυρα Νίκαιας, ενώ στα Μάλγαρα έχει αποκλειστεί το ρεύμα προς Αθήνα μέχρι την Τρίτη, ημέρα που αναμένεται να ανοίξουν οι δρόμοι για τη διευκόλυνση των εκδρομέων. Παρόμοια εικόνα επικρατεί στο Κάστρο Βοιωτίας όπου η εθνική είναι κλειστή και στα δύο ρεύματα, ενώ προβλήματα εντοπίζονται και στα σύνορα, με το Τελωνείο Ευζώνων να κλείνει κατά διαστήματα και τους σταθμούς Προμαχώνα και Εξοχής να παραμένουν κλειστοί για τα φορτηγά. Κοινό αίτημα όλων των μπλόκων, όπως διατυπώθηκε και στη χθεσινή συνάντηση στην Επανομή, παραμένει ο ουσιαστικός διάλογος με την κυβέρνηση.

Θεσσαλονίκη: Άνοιξε προσωρινά το ρεύμα προς Αθήνα στο μπλόκο των Μαλγάρων

Άνοιξαν οι αγρότες προσωρινά το ρεύμα από Θεσσαλονίκη προς Αθήνα στο μπλόκο των Μαλγάρων προκειμένου να υπάρξει αποσυμφόρηση στην κυκλοφορία των αυτοκινήτων. Θα παραμείνει ανοιχτό μέχρι τις 18.00 και θα αποφασίσουν στη συνέχεια τι θα γίνει. Το ρεύμα προς Θεσσαλονίκη ήταν ήδη ανοιχτό.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Για μια ώρα, από τις 13.00 μέχρι τις 14.00, οι αγρότες έκλεισαν και τα δύο ρεύματα της Εγνατίας οδού στη θέση Δερβένι (προς Θεσσαλονίκη και προς Καβάλα) και σχηματίστηκαν ουρές στους παράδρομους στους οποίους διοχετεύτηκαν τα αυτοκίνητα.

Προμαχώνας

Κλειστά παραμένουν για τα φορτηγά και τα δύο ρεύματα του τελωνείου του Προμαχώνα, καθώς οι αγρότες αποφάσισαν την κλιμάκωση των κινητοποιήσεων. Ελεύθερη θα είναι για όλα τα οχήματα η διέλευση την παραμονή και ανήμερα Πρωτοχρονιάς.

Μεγάλο είναι το πρόβλημα από την πλευρά της Βουλγαρίας, καθώς υπάρχουν αναφορές για ουρές χιλιομέτρων από φορτηγά.

Κλειστός ο κόμβος της Εγλυκάδας στην Αχαΐα

Στον εκ νέου αποκλεισμό του κόμβου της Εγλυκάδας, στην μεγάλη περιμετρική οδό της Πάτρας, προχώρησαν χθες το βράδυ αγρότες και κτηνοτρόφοι της Αχαΐας, στο πλαίσιο των κινητοποιήσεών τους, που έχουν ξεκινήσει πριν από περίπου 20 ημέρες.

Οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι είχαν σταματήσει τον αποκλεισμό του κόμβου στις 24 Δεκεμβρίου, προκειμένου να διευκολύνουν την κίνηση των εκδρομέων της εορταστικής περιόδου.

Μετά το νέο αποκλεισμό η κυκλοφορία των οχημάτων εκτρέπεται στο τοπικό οδικό δίκτυο της Πάτρας, μέσω των κόμβων Κ1 λιμάνι Πάτρας και Γλαύκου.

Μαρινάκης: «Ενθαρρυντική εξέλιξη» η στροφή στον διάλογο

Την ίδια στιγμή, ως «ενθαρρυντική εξέλιξη» χαιρέτισε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, τη βούληση πολλών εκπροσώπων των αγροτών να προσέλθουν στο τραπέζι των συζητήσεων. Παράλληλα, απηύθυνε κάλεσμα και στους υπόλοιπους να εγκαταλείψουν τη λογική της «στείρας αντιπαράθεσης» που δοκιμάζει τις αντοχές της κοινωνίας.

Υπενθυμίζοντας πως η κυβέρνηση έχει προτάξει τον διάλογο από την πρώτη στιγμή και πως οι πληρωμές εξελίσσονται βάσει χρονοδιαγράμματος, ο κ. Μαρινάκης τόνισε πως «με το πλαίσιο που θέσαμε ικανοποιείται η συντριπτική πλειονότητα των αιτημάτων», καταλήγοντας πως «ο ειλικρινής διάλογος –και μόνο αυτός– θα φέρει τις λύσεις».

Η Αφρική υπήρξε ιστορικά πεδίο στρατηγικού ανταγωνισμού μεταξύ παγκόσμιων δυνάμεων, πολλές από τις οποίες εκμεταλλεύονται την υποχώρηση της Αμερικής από τη διεθνή ηγεσία. Μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001, οι ΗΠΑ δημιούργησαν τη Διοίκηση Αφρικής για την παρακολούθηση εξτρεμιστικών ομάδων, εγκαθιδρύοντας στρατιωτική παρουσία σε καμιά δεκαριά αφρικανικές χώρες. Πιο πρόσφατα, επιχείρησαν να αναχαιτίσουν τις προσπάθειες της Κίνας να ελέγξει την προμήθεια κρίσιμων ορυκτών και μετάλλων της Αφρικής – βασικών συστατικών των τεχνολογιών του μέλλοντος. Παρ’ όλα αυτά, η Κίνα παραμένει ένας από τους μεγαλύτερους εμπορικούς εταίρους της Αφρικής. Το 2024, το εμπόριο με την Κίνα έφθασε τα 295 δισ. δολάρια – τέσσερις φορές περισσότερο από το εμπόριο της Αφρικής με τις ΗΠΑ. Και αυτό πριν ακόμη η κυβέρνηση Τραμπ αρχίσει να επιβάλλει δασμούς σε αφρικανικά προϊόντα.

Αν και οι ΗΠΑ πρόσφατα ανέλαβαν ειρηνευτικές πρωτοβουλίες στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, αυτές θα πρέπει να ερμηνευθούν ως αντίδραση στην κυριαρχία της Κίνας στον εξορυκτικό τομέα της χώρας. Η αμερικανική εταιρεία KoBold Metals υπέγραψε πρόσφατα συμφωνία ύψους 1 δισ. δολαρίων για επενδύσεις στα κοιτάσματα λιθίου της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό.

Η ΕΕ παραμένει επίσης σημαντικός παίκτης στην Αφρική, με διμερές εμπόριο που ανήλθε στα 355 δισ. ευρώ (410 δισ. δολάρια) το 2024. Ομως έχουν αναδυθεί και άλλοι παίκτες. Ετσι, παρά την πολυπλοκότητα της κατάστασης, ένα πράγμα είναι σαφές: πολλοί είναι πρόθυμοι να δοκιμάσουν τα παπούτσια της Αμερικής για να δουν αν τους ταιριάζουν.

Ο Γιάννης Σπανός υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους συνθέτες της ελληνικής μουσικής, συνεργαζόμενος με κορυφαίους τραγουδιστές και αφήνοντας ανεξίτηλο αποτύπωμα στο ελληνικό τραγούδι.

Η επιρροή του, ωστόσο, ξεπέρασε τα σύνορα της χώρας. Τραγούδια του ερμήνευσε και η διάσημη Γαλλίδα σταρ Μπριζίτ Μπαρντό, δίνοντας διεθνή διάσταση στο έργο του.

Οι μουσικές αναζητήσεις της Μπαρντό απέκτησαν νέο ενδιαφέρον όταν ήρθε σε επαφή με τη δημιουργία του Σπανού. Στη συνέχεια, ερμήνευσε τρία από τα τραγούδια του, αποδεικνύοντας τη διαχρονική γοητεία της μουσικής του.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')}) Η γαλλική έμπνευση και το «Sidonie»

Ο Σπανός είχε ιδιαίτερη αγάπη για τους Γάλλους ποιητές, όπως τον Σαρλ Κρο, τον Ρομπέρ Ντεσνό και τον Πιερ Σεγκέρ, των οποίων μελοποίησε ορισμένα από τα πιο όμορφα έργα τους. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει το τραγούδι «Sidonie», το πρώτο που ηχογράφησε η Μπαρντό σε δίσκο 45 στροφών το 1962.

Η Γαλλίδα ηθοποιός και τραγουδίστρια ερμήνευσε το «Sidonie» στην ταινία «Vie Privée», πλάι στον Μαρτσέλο Μαστρογιάνι. Το κομμάτι γνώρισε τεράστια επιτυχία, οδηγώντας τη Μπαρντό να ερμηνεύσει ακόμη τρία τραγούδια του Σπανού, ενισχύοντας έτσι τη διεθνή αναγνώριση του Έλληνα δημιουργού.

Με ουρές χιλιομέτρων στην εθνική οδό ξεκίνησε η επιστροφή των εκδρομέων των Χριστουγέννων, με την κυκλοφορία να δυσκολεύει όσο περνούν οι ώρες.

Στην περιοχή της Λαμίας, λίγο πριν από το μπλόκο των αγροτών στον Μπράλο, έχει ήδη σχηματιστεί ουρά περίπου τριών χιλιομέτρων, καθώς τα οχήματα με κατεύθυνση προς την Αθήνα κινούνται σε μία μόνο λωρίδα. Οι αγρότες είχαν αποσύρει τα τρακτέρ τους από χθες, δίνοντας μία επιπλέον λωρίδα κυκλοφορίας, η οποία ενεργοποιήθηκε πρόσφατα για να αποσυμφορηθεί η κίνηση στο εθνικό δίκτυο.

Μέχρι στιγμής, δεν παρατηρούνται σοβαρά προβλήματα στο τμήμα από τον Μπράλο έως λίγο πριν το Μαρτίνο, δηλαδή από το 205ο έως το 125ο χιλιόμετρο της εθνικής οδού. Εκεί τα αυτοκίνητα κινούνται ομαλά στον βασικό άξονα της ΠΑΘΕ.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Ωστόσο, η κατάσταση αλλάζει δραματικά στην περιοχή της γέφυρας στο Μαρτίνο, στο 125ο χιλιόμετρο της ΠΑΘΕ. Έχει ήδη σχηματιστεί ουρά που φτάνει τα τέσσερα χιλιόμετρα, καθώς τα οχήματα που κατευθύνονται προς Αθήνα περιορίζονται και πάλι σε μία λωρίδα κυκλοφορίας.

Στη συνέχεια, με ρυθμίσεις της Τροχαίας, τα οχήματα οδηγούνται στον παράδρομο προς το Κάστρο, την Αλίαρτο και την παλαιά εθνική οδό Λαμίας–Αθηνών, για να φτάσουν μετά τη Θήβα στη Ριτσώνα, στο 75ο χιλιόμετρο της εθνικής οδού, και να συνεχίσουν την πορεία τους προς την πρωτεύουσα.

Η κίνηση στις παρακάμψεις γίνεται με χαμηλές ταχύτητες, προκαλώντας σημαντική ταλαιπωρία στους οδηγούς και αυξημένο χρόνο διέλευσης.

Η χρήση του συστήματος άμεσων πληρωμών IRIS ενισχύεται με ταχείς ρυθμούς στην ελληνική αγορά, καθώς πλέον εφαρμόζεται ευρέως και σε φυσικά καταστήματα. Μόνο το πρώτο δεκαπενθήμερο του Δεκεμβρίου πραγματοποιήθηκαν περίπου 100.000 συναλλαγές μέσω IRIS σε σημεία πώλησης, συνολικής αξίας 1,5 εκατ. ευρώ. Η αύξηση αυτή αποδίδεται στην υποχρεωτική αποδοχή του IRIS Commerce από τους επαγγελματίες.

Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί μια ουσιαστική αλλαγή στο εγχώριο σύστημα πληρωμών, καθώς το IRIS ξεπερνά τον αρχικό του ρόλο ως εργαλείο μεταφοράς χρημάτων μεταξύ ιδιωτών και καθιερώνεται πλέον ως μέσο για καθημερινές εμπορικές συναλλαγές.

Το έργο «IRIS Παντού» και η ευρωπαϊκή πρωτιά της Ελλάδας

Στο πλαίσιο αυτό, η ΔΙΑΣ παρουσίασε πρόσφατα το εθνικό έργο IRIS Παντού, το οποίο στοχεύει να καταστήσει τις άμεσες πληρωμές τύπου Account to Account διαθέσιμες σε κάθε φυσικό και ηλεκτρονικό κατάστημα της χώρας. Σύμφωνα με τη ΔΙΑΣ, η Ελλάδα κατέχει ευρωπαϊκή πρωτιά στην καθολική αποδοχή άμεσων πληρωμών, έχοντας ολοκληρώσει τη μετάβαση σε μικρότερο χρονικό διάστημα σε σχέση με άλλες χώρες.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Η διευθύνουσα σύμβουλος της ΔΙΑΣ, Σταυρούλα Καμπουρίδου, υπογράμμισε τη σημασία της ενημέρωσης του κοινού και της ενίσχυσης της εμπιστοσύνης γύρω από το σύστημα IRIS. Όπως ανέφερε, η κατανόηση του τρόπου λειτουργίας του αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την πλήρη υιοθέτησή του από πολίτες και επιχειρήσεις.

Το σχέδιο δράσης για την καθιέρωση του IRIS

Κεντρικός στόχος της ΔΙΑΣ και των τραπεζών είναι το IRIS να καθιερωθεί ως βασικό μέσο πληρωμής στα καταστήματα, ακολουθώντας την επιτυχία του στις συναλλαγές μεταξύ ιδιωτών (IRIS P2P). Για τον σκοπό αυτό εφαρμόζεται τριμερές σχέδιο δράσης:

• Πρώτο βήμα: Αναβάθμιση των τραπεζικών εφαρμογών ώστε η επιλογή πληρωμής μέσω QR code IRIS να εμφανίζεται άμεσα στην αρχική οθόνη. Δύο μεγάλες τράπεζες έχουν ήδη προχωρήσει στην αλλαγή, με πλήρη εφαρμογή έως το πρώτο εξάμηνο του 2026.
• Δεύτερο βήμα: Ένταξη του IRIS στα προγράμματα επιβράβευσης των τραπεζών (όπως €πιστροφή, Yellow, Bonus, Go for More), ώστε οι πληρωμές μέσω IRIS να αποδίδουν πόντους, όπως και οι συναλλαγές με κάρτες.
• Τρίτο βήμα: Εξετάζεται η καθιέρωση μηνιαίας κλήρωσης για τους χρήστες του IRIS, με χρηματικό έπαθλο περίπου 1.000 ευρώ, το οποίο θα κατατίθεται απευθείας στον λογαριασμό του νικητή μέσω του συστήματος.

Η αναταραχή που προκάλεσε στο CBS News η απόφαση της νέας αρχισυντάκτριάς του να ματαιώσει την ενδεκάτη ώρα την προβολή ενός ρεπορτάζ του «60 Minutes» επικριτικού απέναντι στην κυβέρνηση Τραμπ είναι απλώς το πιο πρόσφατο σε μια μακρά αλυσίδα γεγονότων που αποτυπώνουν τη συγκρουσιακή σχέση του Ντόναλντ Τραμπ με την ελευθερία του Τύπου. Ακόμα και αν προβαλλόταν, πάντως, το επίμαχο ρεπορτάζ, λίγοι οπαδοί του αμερικανού προέδρου θα το έβλεπαν: σύμφωνα με έρευνα του Pew Research Center, μόλις ένας στους τέσσερις Ρεπουμπλικανούς περιλαμβάνει το CBS News στις πηγές ενημέρωσής του ενώ ένας στους δύο δεν του έχει καμία εμπιστοσύνη.

Αντιθέτως, ένα 57% των Ρεπουμπλικανών πίνει νερό στο όνομα του Fox News – ένα δίκτυο που το 64% των Δημοκρατικών θεωρεί απόλυτα αναξιόπιστο. Η έρευνα επιβεβαίωσε πως οι ψηφοφόροι των δύο κομμάτων ενημερώνονται, ως επί το πλείστον, από διαφορετικές πηγές. Το αποτέλεσμα; Δύο ανταγωνιστικές οπτικές. Το διαπίστωσε και η δημοσιογράφος της «Monde» Γκιγιεμέτ Φορ παρακολουθώντας, το ίδιο απόγευμα, δύο δημοφιλή ενημερωτικά προγράμματα – το δελτίο ειδήσεων του ABC και το τοκ-σόου «The Five» του Fox News.

Τετάρτη 3 Δεκεμβρίου, ώρα 18:30 στην ανατολική ακτή των ΗΠΑ, ο Ντέιβιντ Μιούρ ανοίγει το ABC World News Tonight με δύο θέματα που αφορούν τον επικεφαλής του Πενταγώνου, Πιτ Χέγκσεθ. Το πρώτο είναι ουσιαστικά η συνέχεια της υπόθεσης που είχε αποκαλύψει ο δημοσιογράφος του Atlantic, Τζέφρι Γκόλντμπεργκ, ο οποίος είχε «προστεθεί κατά λάθος» τον Μάρτιο σε μια ιδιωτική ομάδα στο Signal όπου ο υπουργός Αμυνας συζητούσε για τις επιθέσεις του αμερικανικού στρατού στη Υεμένη.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Η 72χρονη Μάρθα Ράντατζ, μια έμπειρη δημοσιογράφος του ABC, τηλεοπτικού δικτύου που ανήκει στην Disney, υπενθυμίζει ότι ο Χέγκσεθ είχε τότε ρίξει το φταίξιμο στα μέσα ενημέρωσης, κατηγορώντας τα ότι «[χρησιμοποιούν] ανώνυμες πηγές, που προέρχονται από δυσαρεστημένους πρώην υπαλλήλους, και [προσπαθούν] στη συνέχεια να καταστρέψουν ανθρώπους». Εστιάζει στα συμπεράσματα του γενικού επιθεωρητή του Πενταγώνου, ενός ανεξάρτητου οργάνου, ο οποίος εκτιμά ότι, «αν έπεφταν σε εχθρικά χέρια», αυτές οι πληροφορίες θα έθεταν σε κίνδυνο τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις. Το ABC αναφέρει επίσης τον εκπρόσωπο του υπουργείου Αμυνας, ο οποίος θεωρεί ότι η έκθεση αυτή «απαλλάσσει πλήρως» τον Χέγκσεθ.

Η δημοσιογράφος συνεχίζει με τη δεύτερη είδηση της ημέρας: τη διαμάχη γύρω από τις αμερικανικές επιθέσεις που πραγματοποιούνται από τον Σεπτέμβριο εναντίον σκαφών υποτιθέμενων ναρκοεμπόρων στην Καραϊβική. Στη διάρκεια συνεδρίασης του υπουργικού συμβουλίου, Τραμπ και Χέγκσεθ ρωτήθηκαν, μπροστά στις κάμερες, για μια επιχείρηση που στοχοθέτησε, στις 2 Σεπτεμβρίου, ένα βενεζουελάνικο πλοίο, όταν ο στρατός χτύπησε για δεύτερη φορά το πλοίο, σκοτώνοντας δύο άτομα που είχαν επιβιώσει από τον πρώτο πύραυλο. «Το διεθνές δίκαιο απαγορεύει τη δολοφονία εχθρικών μαχητών που δεν αποτελούν πλέον απειλή», σημειώνει η δημοσιογράφος.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Σε τέσσερις περιπτώσεις, επικαλείται «πηγές». Τον Σεπτέμβριο, το Πεντάγωνο ζήτησε από τους δημοσιογράφους να υπογράψουν έγγραφο που τους επέβαλλε αυστηρούς περιορισμούς, μεταξύ των οποίων την υποχρέωση να ζητούν άδεια πριν δημοσιεύσουν πληροφορίες: οι περισσότεροι αρνήθηκαν να υπογράψουν, με κίνδυνο να χάσουν την πιστοποίησή τους. Προφανώς, όμως, αυτό το κλίμα δεν εξάντλησε τις κυβερνητικές «πηγές» του ABC.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Στη συνέχεια, εμφανίζεται μια ρεπόρτερ του καναλιού, η Σελίνα Γουάνγκ, να ρωτά τον Τραμπ αν το βίντεο της δεύτερης επίθεσης θα δημοσιοποιηθεί. Λίγες μέρες νωρίτερα, ο πρόεδρος είχε αποκαλέσει μια δημοσιογράφο του ABC «απαίσιο άτομο» που εργάζεται για ένα κανάλι «ψευδών ειδήσεων». Αυτή τη φορά, απαντά ήρεμα ότι δεν γνωρίζει τα βίντεο αυτής της επίθεσης, αλλά θα δημοσιοποιηθούν.

Ακολουθεί ένα ρεπορτάζ για το ψύχος, ακόμα ένα για την υπόθεση Επστιν, ένα τρίτο για την «αντιμεταναστευτική καταστολή» του Τραμπ στη Νέα Ορλεάνη και τη Μινεσότα, δύο ειδήσεις από το αστυνομικό δελτίο και το «χαμόγελο» της επικαιρότητας: ένα ρακούν που βρέθηκε να κοιμάται μεθυσμένο μέσα σε κάβα, αφού πρώτα έσπασε μπόλικα μπουκάλια.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Την ίδια μέρα, στο Fox News, το ενημερωτικό δίκτυο του Ρούπερτ Μέρντοκ. Το «The Five», η δημοφιλέστερη εκπομπή του δικτύου, μεταδίδεται στις 17:00, ώρα ανατολικής ακτής. Πέντε παρουσιαστές, η Ντέινα Περίνο, ο Γκρεγκ Γκάτφελντ, ο Τζέσι Γουότερς, η Λίζα Κένεντι Μοντγκόμερι και ο Λόρενς Τζόουνς, σχολιάζουν με αιχμηρό τρόπο την επικαιρότητα. Οπως και στο ABC, η εκπομπή  ξεκινάει με θέματα άμυνας, εικόνες του Τραμπ να υποστηρίζει την απόφαση να χτυπηθεί το βενεζουελάνικο πλοίο. Καμία αναφορά στο διεθνές δίκαιο. Το μπάνερ συνοψίζει αυτό που κρατάει το Fox News: «Οι Δημοκρατικοί αρνούνται την ύπαρξη ναρκοτρομοκρατών» Οι παρουσιαστές χλευάζουν τις παρεμβάσεις τους στο MS Now, πρώην MSNBC, τον προοδευτικό ανταγωνιστικό σταθμό: «Ανθρωποι σε ένα πλοίο με κοκαΐνη στη μέση της Καραϊβικής δεν αποτελούν άμεση απειλή για τον στρατό μας», είχε δηλώσει ο Δημοκρατικός βουλευτής Ανταμ Σμιθ. «Τους ναρκεμπόρους ίσως να τους αποκαλούσαν “φαρμακευτικούς επιχειρηματίες”», σχολιάζει ο Γκάτφελντ.

Ο ίδιος βάζει στο στόχαστρο τον Μπάρακ Ομπάμα για μια παρέμβαση που είχε κάνει δύο ημέρες νωρίτερα στο Αρκάνσας, όταν καταδίκασε «την πολιτικοποίηση του υπουργείου Δικαιοσύνης και του στρατού»: «[Χάσαμε] μια καλή ευκαιρία να ρίξουμε έναν υπνάκο», σχολιάζει ειρωνικά. Από την πλευρά του, ο Τζέσι Γουότερς υπενθυμίζει ότι ο ίδιος ο Ομπάμα, ως πρόεδρος, είχε διατάξει τον στρατό να ρίξει «16.000 βόμβες σε έναν χρόνο στη Συρία» κατά του ISIS. Απόδειξη, για άλλη μια φορά, της υποκρισίας των Δημοκρατικών, που «θέλουν να χάσουμε τον πόλεμο κατά των ναρκωτικών». «Ποια είναι η πολιτική των Δημοκρατικών; Εχουμε δικαίωμα σε έναν μόνο πύραυλο ανά επιχείρηση;», ειρωνεύεται, εξηγώντας ότι ο Τραμπ άλλαξε τους κανόνες εμπλοκής χαρακτηρίζοντας τους εμπόρους ναρκωτικών τρομοκράτες. Σιγή ιχθύος ωστόσο, για τον ρόλο του Πιτ Χέγκσεθ, πρώην συναδέλφου τους στο Fox News, στην αμφιλεγόμενη επιχείρηση στην Καραϊβική. Aντίθετα, επίσης, με το δελτίο ειδήσεων του ABC, το «The Five» δεν έχει να αποκαλύψει τίποτα σχετικά με την έκθεση του γενικού επιθεωρητή του Πενταγώνου για το Signal-gate.

Ακολουθεί ένα αποθεωτικό ρεπορτάζ για τη μεταναστευτική πολιτική του Τραμπ, ένα δεύτερο με θέμα το πώς ο Δημοκρατικός κυβερνήτης Γκάβιν Νιούσομ έχει «καταστρέψει την Καλιφόρνια», κάνα δυο θέματα του ελεύθερου ρεπορτάζ και, τέλος, η ιστορία του μεθυσμένου ρακούν: το συγκεκριμένο απόγευμα, το μόνο κοινό σημείο ανάμεσα σε αυτές τις δύο Αμερικές.